Raspberry Pi Pico Nedir? MicroPython Kurulumu, Pinleri ve İlk Projeler

Raspberry Pi Pico, Raspberry Pi Vakfı'nın kendi tasarladığı RP2040 yongasıyla çalışan, avuç içi büyüklüğünde ve çok ucuz bir mikrodenetleyici kartıdır. En büyük özelliği MicroPython ile, yani Python diliyle programlanabilmesidir: kodunu yazıp çalıştırırsın, derleme beklemeden sonucu hemen görürsün. Bu yüzden Python öğrenen öğrenciler ve elektroniğe yeni başlayanlar için harika bir kapıdır. İstersen C/C++ ya da Arduino IDE ile de programlayabilirsin.

Raspberry Pi Pico nedir? Raspberry Pi'den farkı

Adı benzese de Pico, Raspberry Pi 4 ya da 5 gibi bir bilgisayar değildir. Üzerinde işletim sistemi, HDMI çıkışı ya da masaüstü yoktur; Arduino gibi tek bir programı çalıştıran bir mikrodenetleyici kartıdır. Elektriği verdiğin anda programın çalışmaya başlar, çok az enerji harcar ve sensör okumak, LED yakmak, motor sürmek gibi işleri gerçek zamanlı yapar.

Teknik özellikler: Pico, Pico W ve Pico 2

Pico pinleri

Pico'nun iki kenarında toplam 40 pin vardır. GP0'dan GP28'e kadar uzanan 26 GPIO pininin her biri PWM verebilir; I2C, SPI ve UART haberleşmeleri ise birden fazla alternatif pinde kullanılabilir. Analog giriş yalnızca GP26, GP27 ve GP28 pinlerindedir. Kartın tam pin haritasını Pinout aracında görebilirsin; önemli güç ve özel pinler şunlardır:

MicroPython kurulumu (Thonny ile)

1. Thonny programını thonny.org adresinden indirip kur.
2. Pico'nun üzerindeki BOOTSEL düğmesine basılı tutarak USB kablosunu bilgisayara tak; Pico bilgisayarda RPI-RP2 (Pico 2'de RP2350) adlı bir disk olarak görünür.
3. Thonny'nin sağ alt köşesindeki yorumlayıcı menüsünden MicroPython (Raspberry Pi Pico) seç, ardından "Install or update MicroPython" ile kartına uygun sürümü (Pico, Pico W ya da Pico 2) yükle. İstersen micropython.org'dan .uf2 dosyasını indirip diske sürükleyerek de kurabilirsin.
4. Kurulum bitince Pico yeniden başlar. Thonny'nin alt kısmındaki Shell bölümünde >>> işaretini görüyorsan hazırsın.
5. Kodunu Pico'ya main.py adıyla kaydedersen kart her açıldığında, bilgisayara bağlı olmasa da otomatik olarak çalışır.

İlk program: dahili LED'i yakıp söndürmek

1from machine import Pin
2import time
3
4led = Pin(25, Pin.OUT)      # Pico'da dahili LED; Pico W ve Pico 2 W'de Pin("LED") yaz
5                            # onboard LED on Pico; use Pin("LED") on Pico W / Pico 2 W
6
7while True:
8    led.toggle()            # durumu tersine çevir / flip the state
9    time.sleep(0.5)

Buton ile LED kontrolü

GP15'e 220 Ω'luk bir dirençle bir LED, GP14'e de bir buton bağla. Butonun diğer ucu GND'ye gider ve Pico'nun dahili pull-up direnci açılır; böylece buton serbestken 1, basılıyken 0 okunur:

1from machine import Pin
2
3led = Pin(15, Pin.OUT)
4button = Pin(14, Pin.IN, Pin.PULL_UP)   # butonun diğer ucu GND'de / other leg to GND
5
6while True:
7    led.value(not button.value())        # basılıyken yanar / on while pressed

PWM ile LED parlaklığı

Pico'nun her GPIO pini PWM verebilir. MicroPython'da duty değeri 0–65535 arasındadır. Aşağıdaki kod LED'i yavaşça yakar ve tekrar baştan başlar; PWM'in mantığını PWM Nedir? yazısında ayrıntılı bulabilirsin.

1from machine import Pin, PWM
2import time
3
4led = PWM(Pin(15), freq=1000)
5
6while True:
7    for d in range(0, 65536, 1024):   # yavaşça yan / fade in
8        led.duty_u16(d)
9        time.sleep_ms(10)

Analog okuma ve dahili sıcaklık sensörü

Bir potansiyometrenin orta ucunu GP26'ya, kenar uçlarını 3V3 ve GND'ye bağla. read_u16() 0–65535 arası bir değer döndürür. Pico'nun içinde ayrıca ADC'nin 4. kanalına bağlı bir sıcaklık sensörü vardır; kaba bir ölçüm verse de ek parça olmadan sıcaklık okumak için eğlencelidir:

1from machine import ADC
2import time
3
4pot = ADC(26)                    # GP26 (ADC0) / potansiyometre orta ucu / pot wiper
5sensor = ADC(4)                  # dahili sıcaklık sensörü / internal temperature sensor
6
7while True:
8    value = pot.read_u16()                       # 0–65535
9    volts = sensor.read_u16() * 3.3 / 65535
10    temp = 27 - (volts - 0.706) / 0.001721       # °C (yaklaşık / approximate)
11    print(value, round(temp, 1))
12    time.sleep(1)

Pico'yu Arduino IDE ile programlamak

C++ ve Arduino kütüphanelerini tercih ediyorsan Pico'yu Arduino IDE ile de kullanabilirsin. Dosya > Tercihler'deki ek kart URL'leri alanına https://github.com/earlephilhower/arduino-pico/releases/download/global/package_rp2040_index.json adresini ekle ve Kart Yöneticisi'nden Earle Philhower'ın Raspberry Pi Pico/RP2040/RP2350 paketini kur. İlk yüklemede BOOTSEL düğmesine basılı tutarak kartı bağla; sonrasında yükleme normal şekilde yapılır. LED_BUILTIN ile Blink örneği ve Arduino kütüphanelerinin çoğu sorunsuz çalışır.

Pico mu, ESP32 mi, Arduino mu?

Kablosuz bağlantı gerektiren projelerde ESP32'yi tanımak için ESP32 Nedir? yazısına göz at. Pico'ya özgü bir güç de PIO (programlanabilir giriş/çıkış) birimleridir: WS2812B LED şeritleri ya da özel haberleşme protokolleri gibi zamanlaması hassas işleri işlemciyi yormadan yapar.

Raspberry Pi Pico ile proje fikirleri

• Trafik lambası: Üç LED ile sıralı yanan bir trafik ışığı.
• Karaşimşek (Knight Rider): Altı LED'de ileri geri giden bir ışık efekti.
• Buton ve kesme (IRQ): Butona basışı ana döngüyü beklemeden yakalayan bir kod.
• RGB renk çevrimi: Üç PWM kanalıyla RGB LED'de gökkuşağı efekti.
• Pico W web sunucusu: Telefondan açılan bir sayfayla LED ya da röle kontrolü.
• Mini termometre: Dahili sıcaklık sensörünü OLED ekranda göster.

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

• RPI-RP2 diski görünmüyor: BOOTSEL düğmesine basılı tutmadan takılmış ya da kablo yalnızca şarj kablosu; veri kablosu kullan.
• Thonny kartı bulamıyor: Yorumlayıcı yanlış seçilmiş ya da kartta MicroPython yüklü değil.
• Pico W'de LED yanmıyor: Pico W'de dahili LED kablosuz yongaya bağlıdır; Pin(25) yerine Pin("LED") kullan.
• 5 V sinyal bağlamak: GPIO'lar 3,3 V'tur; 5 V sinyaller pini bozabilir.
• Kod bilgisayardan ayırınca çalışmıyor: Kod main.py adıyla Pico'ya kaydedilmemiş.
• VSYS'e fazla gerilim vermek: VSYS en fazla 5,5 V kabul eder; 9 V ya da 12 V'luk adaptörü doğrudan bağlama.

Raspberry Pi Pico, düşük fiyatı ve Python desteğiyle kodlamayı elektronikle buluşturmanın en kolay yollarından biridir. LED'lerin temellerini LED Nedir? yazısında bulabilirsin; BlueGrays uygulamasında Pico ile LED yakma, trafik lambası, karaşimşek, buton kesmesi, PWM nefes efekti ve RGB renk çevrimi projelerini devre şemaları ve MicroPython kodlarıyla adım adım bulabilirsin.