Hamma element NAND-dan: bitta mikrosxema, uchta amal
Bitta 74HC00 mikrosxemasi bilan NAND, AND va NOT elementlarini bir vaqtda yig‘. NAND elementi universal: yetarlicha NAND bilan har qanday mantiqiy sxemani yasash mumkin. Ikkita tugma kirishlaring bo‘ladi; qizil LED NAND, yashil LED AND, sariq LED esa NOT natijasini ko‘rsatadi. Topshiriqda o‘sha mikrosxemadan OR elementini ham olasan.

Video
Elektr sxemasi

Ko‘p so‘raladigan savollar
Nega NAND elementi universal element deb ataladi?
Chunki faqat NAND elementlari bilan NOT, AND, OR va boshqa har qanday mantiqiy amalni yasash mumkin. Shu tufayli zavodda bitta turdagi element ishlab chiqarish kifoya. NOR elementi ham xuddi shunday xususiyatga ega. Yolg‘iz AND yoki OR universal emas, chunki ular bilan teskarisiga aylantirib bo‘lmaydi.
Nega NAND ikki kirishi birlashtirilganda NOT elementiga aylanadi?
NAND elementi ikkala kirishi 1 bo‘lganda 0, qolgan hollarda 1 beradi. Kirishlarni birlashtirsang, ikkalasi doim bir xil qiymat oladi: ikkalasi 0 bo‘lsa, chiqish 1, ikkalasi 1 bo‘lsa, chiqish 0. Demak, chiqish doim kirishning teskarisi, bu esa NOT elementining ta’rifi.
Tugmalarni bosmasam ham nega ikkita LED yonib turibdi?
Tugmalarni bosmaganingda A va B 0 bo‘ladi. NAND elementi faqat ikkala kirish 1 bo‘lganda 0 beradi, shuning uchun hozir uning chiqishi 1 va qizil LED yonadi. Sariq LED A ning teskarisini ko‘rsatadi; A 0 bo‘lgani uchun u ham yonadi. Yashil AND LED-i o‘chiq.
74HC00 o‘rniga 7400 yoki 74LS00 ishlatsam bo‘ladimi?
Pin joylashuvi bir xil, lekin bu sxema 74HC00 uchun loyihalangan. Eski TTL oilalarida osilib qolgan kirish 1 kabi ishlaydi; 10 kΩ li pull-down rezistor kirishni 0 ga tushira olmaydi, chiqishlar esa bu ulanishda LED-ni yoqish uchun yetarli tok bera olmaydi. 74HCT00 esa hech qanday o‘zgarishsiz ishlaydi.
