555 miltillatgich: miltillovchi LED sxemasi
Kod ham, plata ham yo‘q: bitta NE555 mikrosxemasi, uchta rezistor va ikkita kondensator bilan LED-ni soniyasiga taxminan bir marta miltillat. Bu sxema 555 ning astabil, ya’ni erkin tebranish rejimi. Kondensatorning zaryadlanishi va razryadlanishini, 1/3 va 2/3 chegaralarini va chastota formulasini o‘zing yig‘gan sxemada ko‘rasan. Rezistor yoki kondensatorni almashtirganda tezlik qanday o‘zgarishini ham sinab ko‘rasan.

Video
Elektr sxemasi

Ko‘p so‘raladigan savollar
LED-ning miltillash tezligini qanday o‘zgartiraman?
Tezlikni C1 va R2 belgilaydi. C1 ni kattaroq qilsang yoki R2 ni oshirsang, LED sekinlashadi; kichikroq qilsang, tezlashadi. Masalan, C1 o‘rniga 22 µF qo‘ysang, LED taxminan har 2,2 soniyada bir marta, 4,7 µF bilan esa taxminan har yarim soniyada bir marta miltillaydi.
9 V li batareya o‘rniga boshqa manba ishlatsam bo‘ladimi?
Ha. NE555 4,5 V dan 16 V gacha ishlaydi. 5 V yoki 6 V da ham o‘sha sxema xuddi shu tezlikda miltillaydi, chunki chegaralar manba kuchlanishining 1/3 va 2/3 qismi sifatida birga siljiydi. LED faqat biroz xiraroq yonadi.
5-pindagi 10 nF kondensator rostdan ham kerakmi?
Sxema usiz ham ishlaydi. 5-pin ichki 2/3 chegarasiga boradigan boshqaruv kirishi. U osilib qolsa, atrofdagi shovqin chegarani siljitishi va vaqtlar biroz o‘zgarishi mumkin. 10 nF bu shovqinni GND ga o‘tkazib yuboradi; uni odat sifatida doim qo‘yishni tavsiya qilaman.
Nega LED aynan yarim vaqt yonib, yarim vaqt o‘chib miltillamaydi?
Kondensator R1 va R2 orqali zaryadlanadi, lekin faqat R2 orqali razryadlanadi. Zaryadlanish yo‘lida qarshilik ko‘proq bo‘lgani uchun LED-ning yonish vaqti (0,54 s) o‘chiq vaqtidan (0,47 s) biroz uzunroq. R1 R2 ga nisbatan qanchalik kichik bo‘lsa, ikki vaqt shunchalik yaqinlashadi.
