Hẹn giờ 555: nhấn nút, sáng 5 giây
Nhấn nút một lần, LED sáng khoảng 5 giây rồi tự tắt. Mạch này là chế độ đơn ổn (monostable) của NE555, tức là chế độ phát một xung: nền tảng của rơ-le hẹn giờ đèn cầu thang, đèn tắt trễ và các bộ hẹn giờ. Thời gian được đặt chỉ bằng một điện trở và một tụ điện. Bạn thử ngõ vào kích (trigger), điện áp ngưỡng và công thức T = 1,1 × R × C trong một mạch do chính bạn lắp.

Video
Sơ đồ mạch

FAQ
Làm sao để thời gian dài hơn hoặc ngắn hơn?
Thời gian được tính bằng T = 1,1 × R1 × C1. Nếu bạn tăng R1 hoặc C1, thời gian dài ra. Lắp 220 kΩ thay cho R1 thì được khoảng 11 giây, còn với 47 kΩ thì khoảng 2,4 giây. Muốn tính bằng phút, bạn cần giá trị lớn như 1 MΩ và 100 µF.
Nếu mình nhấn nút lần nữa khi LED đang sáng, thời gian có dài thêm không?
Không. Trong lúc đang đếm thời gian, NE555 bỏ qua các lần kích mới; việc đếm tiếp tục từ lần nhấn đầu tiên. Khi bạn nhấn sau khi đã hết giờ, 5 giây mới sẽ bắt đầu. Ngoại lệ duy nhất là khi nút vẫn đang được nhấn đúng lúc hết giờ.
Điều gì xảy ra nếu mình giữ nút?
Ngõ ra giữ mức cao chừng nào chân 2 còn ở mức thấp. Vì vậy nếu bạn giữ nút lâu hơn 5 giây, LED sẽ sáng cho tới khi bạn buông tay và tắt ngay lúc bạn thả nút. Để bộ hẹn giờ hoạt động đúng, chỉ cần nhấn ngắn rồi thả.
Vì sao thời gian không ra đúng 5,17 giây?
Phép tính dành cho linh kiện lý tưởng. Giá trị thật của tụ hóa có thể lệch khoảng 20 phần trăm so với giá trị in trên thân, và tụ còn có một dòng rò nhỏ. Vì vậy kết quả từ 4 đến 6,5 giây là bình thường. Khi cần hẹn giờ chính xác, người ta chọn tụ điện chất lượng tốt.
