Rehberler · 7 dk okuma

Arduino Geri Sayım Sayacı: ESP32 ve MAX7219 ile Yılbaşı Saati

Arduino geri sayım sayacı yap: ESP32 NTP saatiyle MAX7219 8x32 matriste gün, saat, dakika; gece yarısı kayan yazı ve melodi. Uno + RTC sürümü de var.

Arduino geri sayım sayacı, hedef bir ana (yılbaşı gece yarısı, doğum günü, sınav günü) ne kadar zaman kaldığını gün, saat, dakika ve saniye olarak gösteren, elektronikle uğraşanların en keyifli dönemlik projelerinden biridir. Bu rehberde ESP32'yi Wi-Fi üzerinden NTP sunucularına bağlayıp saati saniyesi saniyesine internetten alacak, kalan süreyi dört modülden oluşan MAX7219 8x32 LED matriste göstereceksin. Saat 00:00'ı vurduğunda ekranda "Mutlu Yıllar" yazısı kayacak, pasif buzzer da bir melodi çalacak.

İnternet bağlantısı olmayan bir yerde ya da elinde yalnızca Arduino Uno varsa aynı projeyi bir RTC (gerçek zamanlı saat) modülü ile kuracağız; yazının sonunda Raspberry Pi Pico W için MicroPython sürümünü ve sayacı yılbaşı dışındaki tarihlere uyarlamayı da bulacaksın. Kodlar hazır: Wi-Fi adını, şifreni ve hedef tarihi değiştirip yüklemen yeterli. Ama her satırın ne yaptığını da açıklayacağız ki kendi sayacını tasarlayabilesin.

MAX7219 8x32 dot matrix LED modülü
Dört adet 8x8 matristen oluşan MAX7219 8x32 modül: 256 LED, yalnızca 5 kablo (VCC, GND, DIN, CS, CLK).

Geri sayım sayacı nasıl çalışır?

Bir geri sayım aslında tek bir çıkarma işlemidir: kalan süre = hedef zaman − şimdiki zaman. Bilgisayarlar zamanı genellikle Unix zaman damgası (epoch), yani 1 Ocak 1970'ten bu yana geçen saniye sayısı olarak tutar. Hedef anı da aynı biçime çevirdiğinde iki sayıyı çıkarır, sonucu saniye cinsinden bulursun; sonra bu saniyeyi gün, saat, dakika ve saniyeye bölersin. Örneğin 27 Aralık saat 18:30'da yılbaşına 365.400 saniye vardır, bu da 4 gün 5 saat 30 dakika eder. Asıl zorluk hesap değil, şimdiki zamanı doğru bilmektir: Arduino'nun millis() sayacı her resette sıfırlanır ve Uno'daki seramik rezonatör yüzünden günde dakikalara varan sapma yapabilir. Bu yüzden saati ya internetten (NTP) ya da pil destekli bir RTC yongasından alırız.

AdımİşlemÖrnek (365400 s)
Günkalan / 864004
Saat(kalan % 86400) / 36005
Dakika(kalan % 3600) / 6030
Saniyekalan % 600

Malzeme listesi

MalzemeGöreviNot
ESP32 geliştirme kartıWi-Fi ile NTP saatini alır, kalan süreyi hesaplar, ekranı sürerUno sürümünde yerine Arduino Uno + RTC kullanılır
MAX7219 8x32 dot matrix (FC16 tipi)Kalan süreyi ve kayan yazıyı gösterir4 adet 8x8 matris zincirlenmiş hâlde gelir
Pasif buzzerGece yarısı melodisini çalarAktif buzzer melodi çalamaz, yalnızca sabit bip verir
DS1307 ya da DS3231 RTC modülüİnternetsiz sürümde saati tutarDüğme pil sayesinde elektrik kesilince de saymaya devam eder
5 V 2 A adaptör (önerilir)Matrisi beslerDüşük parlaklıkta USB beslemesi yeterlidir
Jumper kablo ve breadboardBağlantılarModül pinleri için dişi-erkek kablo pratiktir

Bağlantı şeması: MAX7219, buzzer ve RTC

BağlantıArduino UnoESP32Pico W
MAX7219 VCC5V5V (VIN)VBUS (5 V)
MAX7219 GNDGNDGNDGND
MAX7219 DIND11 (MOSI)GPIO 23GP19
MAX7219 CSD10GPIO 5GP17
MAX7219 CLKD13 (SCK)GPIO 18GP18
Pasif buzzer (+)D6GPIO 25GP15
Pasif buzzer (−)GNDGNDGND
RTC SDA / SCLA4 / A5Gerekmez (NTP)Gerekmez (NTP)
Matrisi her zaman 5 V ile besle ama akımı hafife alma: 256 LED'in hepsi en yüksek parlaklıkta yandığında çekilen akım 1 A'yı geçebilir; bu da USB portunu ve kartın üzerindeki koruma diyotunu zorlar. Kodda parlaklığı 0–3 aralığında tutarsan rakam gösterirken 100–200 mA civarında kalırsın. Daha parlak istiyorsan matrisi ayrı bir 5 V 2 A adaptörden besle ve adaptörün GND'sini karta mutlaka bağla.

ESP32 ve Pico 3,3 V lojikle çalışır. MAX7219'un veri sayfasına göre 5 V beslemede girişin lojik 1 sayılması için en az 3,5 V gerekir; 3,3 V bu sınırın biraz altındadır ama pratikte modüllerin büyük çoğunluğu sorunsuz çalışır. Ekranda rastgele noktalar, titreme ya da donma görürsen kabloları kısalt ve DIN, CLK, CS hatlarına bir lojik seviye dönüştürücü ekle. Ayrıca piyasadaki modüllerin iç kablolaması farklıdır: yazı ters, aynalanmış ya da her harf 90 derece dönük görünüyorsa koddaki FC16_HW değerini PAROLA_HW, GENERIC_HW ya da ICSTATION_HW ile değiştirerek dene. Yonganın çalışma mantığını MAX7219 LED Matris yazısında ayrıntılı anlattık.

Kütüphaneleri kurmak

  1. Arduino IDE'de Kütüphane Yöneticisi'ni aç, MD_Parola ara ve MajicDesigns'ın kütüphanesini kur; bağımlılık olarak MD_MAX72XX de kurulur, kurulmazsa onu ayrıca yükle.
  2. Uno + RTC sürümü için Adafruit'in RTClib kütüphanesini kur; sorduğunda bağımlılığı olan Adafruit BusIO'yu da onayla.
  3. ESP32 için Kart Yöneticisi'nden Espressif'in esp32 paketini kur; Wi-Fi ve NTP fonksiyonları bu paketle gelir, ek kütüphane gerekmez. Kurulumun ayrıntıları ESP32 Nedir? yazısında.
  4. Önce MD_Parola içindeki Parola_HelloWorld örneğini aç, CS pinini ve donanım tipini ayarla; ekranda düzgün bir "Hello" görüyorsan kablolama ve modül tipi doğrudur.

ESP32 NTP saatiyle geri sayım kodu

Aşağıdaki kod ESP32'yi Wi-Fi ağına bağlar, configTzTime() ile NTP sunucusundan saati alır ve Türkiye saat dilimini (UTC+3) ayarlar. Ardından bir sonraki yılbaşını hesaplar ve her döngüde kalan süreyi ekrana yazar. Gün sayısı sıfırdan büyükken ekran üç saniyede bir "4g" (gün) ile "05:30" (saat:dakika) arasında geçiş yapar; son günde saat:dakika, son saatte dakika:saniye, son 10 saniyede ise tek bir rakam görünür. Hedefe ulaşıldığında 60 saniye boyunca kayan yazı ve melodi çalar, sonra sayaç kendiliğinden bir sonraki yılın hedefine geçer.

C++ (Arduino IDE)
1#include <WiFi.h>
2#include <time.h>
3#include <SPI.h>
4#include <MD_Parola.h>
5#include <MD_MAX72xx.h>
6
7#define HARDWARE_TYPE MD_MAX72XX::FC16_HW   // modül tipi / module type
8#define MAX_DEVICES   4                     // 4 adet 8x8 = 8x32 / 4 x 8x8 = 8x32
9#define CS_PIN        5                     // DIN=GPIO23, CLK=GPIO18
10#define BUZZER_PIN    25                    // pasif buzzer / passive buzzer
11
12const char* WIFI_SSID = "WIFI_ADIN";        // Wi-Fi adın / your Wi-Fi name
13const char* WIFI_PASS = "WIFI_SIFREN";      // Wi-Fi şifren / your Wi-Fi password
14const char* TZ_INFO   = "TRT-3";            // Türkiye UTC+3 / Turkey UTC+3
15
16const int   TARGET_MONTH  = 1;              // hedef ay / target month
17const int   TARGET_DAY    = 1;              // hedef gün / target day
18const int   TARGET_HOUR   = 0;              // hedef saat / target hour
19const char* MESSAGE       = "Mutlu Yillar"; // kutlama yazısı / celebration text
20const long  CELEBRATE_SEC = 60;             // kutlama süresi (s) / celebration length (s)
21
22MD_Parola P = MD_Parola(HARDWARE_TYPE, CS_PIN, MAX_DEVICES);
23
24// Jingle Bells nakaratı (Hz, ms) / Jingle Bells chorus (Hz, ms)
25const int notes[] = {659, 659, 659, 659, 659, 659, 659, 784, 523, 587, 659,
26                     698, 698, 698, 698, 698, 659, 659, 659, 659,
27                     659, 587, 587, 659, 587, 784};
28const int durs[]  = {250, 250, 500, 250, 250, 500, 250, 250, 375, 125, 1000,
29                     250, 250, 375, 125, 250, 250, 250, 125, 125,
30                     250, 250, 250, 250, 500, 500};
31const int NOTE_COUNT = sizeof(notes) / sizeof(notes[0]);
32
33time_t target = 0;
34bool celebrating = false;
35char text[16];
36char lastText[16] = "";
37char msg[40];
38
39int noteIndex = 0;
40unsigned long lastNoteMs = 0;
41unsigned long waitMs = 0;
42bool melodyOn = false;
43
44time_t makeTarget(int year) {
45  struct tm t = {};
46  t.tm_year  = year - 1900;
47  t.tm_mon   = TARGET_MONTH - 1;
48  t.tm_mday  = TARGET_DAY;
49  t.tm_hour  = TARGET_HOUR;
50  t.tm_isdst = -1;                          // yaz saatini sistem belirlesin / let the system decide DST
51  return mktime(&t);                        // yerel saat -> epoch / local time -> epoch
52}
53
54void chooseTarget() {
55  time_t now = time(nullptr);
56  struct tm n;
57  localtime_r(&now, &n);
58  int year = n.tm_year + 1900;
59  target = makeTarget(year);
60  if (now - target >= CELEBRATE_SEC) target = makeTarget(year + 1);  // bu yılki geçti / this year's has passed
61}
62
63void showText(const char* t) {
64  if (strcmp(t, lastText) != 0) {           // yalnız değişince yaz / write only on change
65    strncpy(lastText, t, sizeof(lastText) - 1);
66    lastText[sizeof(lastText) - 1] = '\0';
67    P.print(lastText);
68  }
69}
70
71void startCelebration() {
72  celebrating = true;
73  time_t now = time(nullptr);
74  struct tm n;
75  localtime_r(&now, &n);
76  snprintf(msg, sizeof(msg), "%s %d", MESSAGE, n.tm_year + 1900);
77  P.displayClear();
78  P.displayText(msg, PA_CENTER, 40, 500, PA_SCROLL_LEFT, PA_SCROLL_LEFT);
79  noteIndex = 0;
80  waitMs = 0;
81  lastNoteMs = millis();
82  melodyOn = true;
83}
84
85void playMelody() {
86  if (!melodyOn || millis() - lastNoteMs < waitMs) return;
87  if (noteIndex >= NOTE_COUNT) {            // melodi bitti / melody finished
88    melodyOn = false;
89    noTone(BUZZER_PIN);
90    return;
91  }
92  tone(BUZZER_PIN, notes[noteIndex], durs[noteIndex] * 9 / 10);  // %90 çal, %10 sus / play 90%, rest 10%
93  lastNoteMs = millis();
94  waitMs = durs[noteIndex];
95  noteIndex++;
96}
97
98void setup() {
99  P.begin();
100  P.setIntensity(2);                        // parlaklık 0-15 / brightness 0-15
101  P.setTextAlignment(PA_CENTER);
102  P.print("WiFi");
103
104  WiFi.mode(WIFI_STA);
105  WiFi.begin(WIFI_SSID, WIFI_PASS);
106  while (WiFi.status() != WL_CONNECTED) delay(300);
107
108  P.print("NTP");
109  configTzTime(TZ_INFO, "pool.ntp.org", "time.google.com");
110  struct tm ti;
111  while (!getLocalTime(&ti, 5000)) {}       // saat gelene kadar bekle / wait for the time
112  chooseTarget();
113}
114
115void loop() {
116  time_t now = time(nullptr);
117  long remaining = (long)(target - now);
118
119  if (remaining <= 0) {
120    if (remaining > -CELEBRATE_SEC) {       // kutlama anı / celebration time
121      if (!celebrating) startCelebration();
122      if (P.displayAnimate()) P.displayReset();   // yazıyı sürekli kaydır / keep scrolling
123      playMelody();
124      return;
125    }
126    celebrating = false;                    // kutlama bitti / celebration over
127    noTone(BUZZER_PIN);
128    chooseTarget();                         // sonraki yıla kur / set for next year
129    lastText[0] = '\0';
130    P.displayClear();
131    return;
132  }
133
134  long d = remaining / 86400;
135  long h = (remaining % 86400) / 3600;
136  long m = (remaining % 3600) / 60;
137  long s = remaining % 60;
138
139  if (d > 0) {
140    if ((now / 3) % 2 == 0) snprintf(text, sizeof(text), "%ldg", d);          // gün / days
141    else                    snprintf(text, sizeof(text), "%02ld:%02ld", h, m); // saat:dakika / hh:mm
142  } else if (h > 0) {
143    snprintf(text, sizeof(text), "%02ld:%02ld", h, m);                         // saat:dakika / hh:mm
144  } else if (m > 0 || s > 10) {
145    snprintf(text, sizeof(text), "%02ld:%02ld", m, s);                         // dakika:saniye / mm:ss
146  } else {
147    snprintf(text, sizeof(text), "%ld", s);                                    // son 10 sn / last 10 s
148  }
149  showText(text);
150  delay(20);
151}
Kod parçasıNe yapar?
configTzTime(TZ_INFO, ...)NTP sunucusuna bağlanır, saati UTC olarak alır ve TZ dizgesiyle yerel saate çevirir; ESP32 saati varsayılan olarak saatte bir kendiliğinden yeniden eşitler.
makeTarget(year)Hedef tarihi struct tm yapısına doldurur, mktime() ile yerel saate göre epoch saniyesine çevirir.
chooseTarget()Bu yılın hedefi kutlama süresinden daha önce geçtiyse bir sonraki yılın hedefini seçer.
remaining / 86400 ...Kalan saniyeyi gün, saat, dakika ve saniyeye böler.
showText()Metin değiştiyse P.print() ile ekrana yazar; aynı metni tekrar tekrar göndermeyerek titremeyi önler.
displayAnimate()Kayan yazının bir sonraki karesini çizer; bloklamayan yapıda olduğu için döngüde sık çağrılmalıdır.
playMelody()millis() farkıyla notaları sırayla çalar; delay() kullanmadığı için kayan yazı takılmaz.
TZ dizgesinde işaret terstir: POSIX biçiminde "TRT-3" UTC+3 anlamına gelir. Türkiye 2016'dan beri yaz saati uygulamadığı için bu kadarı yeterlidir. Almanya, Fransa, İspanya ve İtalya için "CET-1CEST,M3.5.0,M10.5.0/3", Birleşik Krallık için "GMT0BST,M3.5.0/1,M10.5.0" kullanabilirsin; yaz saati geçişleri bu dizge sayesinde otomatik hesaplanır.

Peki ekran neden dönüşümlü gösteriyor? 8x32 matris yalnızca 32 piksel genişliğindedir ve MD_Parola'nın varsayılan yazı tipinde bir rakam 5 piksel genişliğinde, yanındaki 1 piksellik boşlukla birlikte 6 piksel yer kaplar. "05:30" dört rakam ve bir iki nokta ile yaklaşık 26 piksele rahatça sığar, ama "04:05:30" gibi altı rakamlı bir gösterim 40 pikseli aşar. Bu yüzden bilgiyi zamana yayıyoruz: hedef uzaktayken gün sayısı önemlidir, son günde saat ve dakika, son saatte ise saniyeler heyecan yaratır. Daha fazla bilgiyi aynı anda göstermek istersen ikinci bir 8x32 modülü zincire ekleyip MAX_DEVICES değerini 8 yapabilir ya da dar rakamlı özel bir yazı tipi tanımlayabilirsin.

Gece yarısı: kayan yazı ve buzzer melodisi

Sayaç sıfıra ulaştığında startCelebration() fonksiyonu devreye girer: mesajı yılla birleştirip "Mutlu Yillar 2027" metnini oluşturur ve PA_SCROLL_LEFT efektiyle sağdan sola kaydırır. Melodi olarak "Jingle Bells" nakaratının 26 notası kullanılıyor; her nota için tone(pin, frekans, süre) çağrılıyor, bir sonraki notaya millis() farkıyla geçiliyor. Notanın süresinin yalnızca yüzde 90'ı çalınıyor; kalan kısa sessizlik, art arda gelen aynı notaların (mi-mi-mi) birbirinden ayrı duyulmasını sağlar. Varsayılan yazı tipinde Türkçe karakter olmadığı için mesajda ı yerine i yazdık. Melodiyi değiştirmek için notes ve durs dizilerini düzenlemen yeterli; nota frekanslarını ve pasif buzzer mantığını Buzzer Nedir? yazısında bulabilirsin.

Arduino Uno + RTC modülü sürümü

Sayacı internet olmayan bir sınıfa, okul koridoruna ya da vitrine koyacaksan Wi-Fi'ye bağımlı olmamak daha güvenlidir. Bu durumda saati bir RTC modülü tutar: DS1307 ya da DS3231 yongası kendi kristaliyle saniye sayar, üzerindeki düğme pil sayesinde Arduino'nun elektriği kesilse bile saymayı sürdürür. DS1307 sıcaklığa duyarlı harici bir 32,768 kHz kristal kullandığı için ayda bir dakikaya yakın kayabilir; sıcaklık dengelemeli DS3231 ise yılda yaklaşık bir dakika hata yapar. Kodda yalnızca RTC_DS1307 yerine RTC_DS3231 yazarak geçiş yapabilirsin. Modülün ayrıntıları için RTC Saat Modülü yazısına göz at.

DS1307 RTC saat modülü
DS1307 RTC modülü: I2C ile bağlanır, düğme pil sayesinde elektrik kesilse de saati tutar.
C++ (Arduino IDE)
1#include <SPI.h>
2#include <Wire.h>
3#include <MD_Parola.h>
4#include <MD_MAX72xx.h>
5#include <RTClib.h>
6
7#define HARDWARE_TYPE MD_MAX72XX::FC16_HW   // modül tipi / module type
8#define MAX_DEVICES   4
9#define CS_PIN        10                    // DIN=D11, CLK=D13
10#define BUZZER_PIN    6                     // pasif buzzer / passive buzzer
11
12MD_Parola P = MD_Parola(HARDWARE_TYPE, CS_PIN, MAX_DEVICES);
13RTC_DS1307 rtc;                             // DS3231 için RTC_DS3231 / use RTC_DS3231 for DS3231
14
15DateTime target(2027, 1, 1, 0, 0, 0);       // yıl, ay, gün, saat, dk, sn / year, month, day, h, m, s
16const long CELEBRATE_SEC = 60;              // kutlama süresi (s) / celebration length (s)
17
18const int notes[] = {659, 659, 659, 659, 659, 659, 659, 784, 523, 587, 659,
19                     698, 698, 698, 698, 698, 659, 659, 659, 659,
20                     659, 587, 587, 659, 587, 784};
21const int durs[]  = {250, 250, 500, 250, 250, 500, 250, 250, 375, 125, 1000,
22                     250, 250, 375, 125, 250, 250, 250, 125, 125,
23                     250, 250, 250, 250, 500, 500};
24const int NOTE_COUNT = sizeof(notes) / sizeof(notes[0]);
25
26bool celebrating = false;
27char text[12];
28char lastText[12] = "";
29char msg[24];
30int noteIndex = 0;
31unsigned long lastNoteMs = 0;
32unsigned long waitMs = 0;
33bool melodyOn = false;
34
35void showText(const char* t) {
36  if (strcmp(t, lastText) != 0) {           // yalnız değişince yaz / write only on change
37    strncpy(lastText, t, sizeof(lastText) - 1);
38    lastText[sizeof(lastText) - 1] = '\0';
39    P.print(lastText);
40  }
41}
42
43void startCelebration() {
44  celebrating = true;
45  snprintf(msg, sizeof(msg), "Mutlu Yillar %d", (int)target.year());
46  P.displayClear();
47  P.displayText(msg, PA_CENTER, 40, 500, PA_SCROLL_LEFT, PA_SCROLL_LEFT);
48  noteIndex = 0;
49  waitMs = 0;
50  lastNoteMs = millis();
51  melodyOn = true;
52}
53
54void playMelody() {
55  if (!melodyOn || millis() - lastNoteMs < waitMs) return;
56  if (noteIndex >= NOTE_COUNT) {            // melodi bitti / melody finished
57    melodyOn = false;
58    noTone(BUZZER_PIN);
59    return;
60  }
61  tone(BUZZER_PIN, notes[noteIndex], durs[noteIndex] * 9 / 10);
62  lastNoteMs = millis();
63  waitMs = durs[noteIndex];
64  noteIndex++;
65}
66
67void setup() {
68  P.begin();
69  P.setIntensity(2);                        // parlaklık 0-15 / brightness 0-15
70  P.setTextAlignment(PA_CENTER);
71  if (!rtc.begin()) {                       // RTC bulunamadı / RTC not found
72    P.print("RTC?");
73    while (true) {}
74  }
75  if (!rtc.isrunning()) {                   // ilk kurulum: derleme saati / first setup: compile time
76    rtc.adjust(DateTime(F(__DATE__), F(__TIME__)));
77  }
78}
79
80void loop() {
81  DateTime now = rtc.now();
82  long remaining = (target - now).totalseconds();
83
84  if (remaining <= 0) {
85    if (remaining > -CELEBRATE_SEC) {       // kutlama anı / celebration time
86      if (!celebrating) startCelebration();
87      if (P.displayAnimate()) P.displayReset();
88      playMelody();
89      return;
90    }
91    celebrating = false;                    // kutlama bitti, hedef +1 yıl / done, target +1 year
92    noTone(BUZZER_PIN);
93    target = DateTime(target.year() + 1, target.month(), target.day(),
94                      target.hour(), target.minute(), target.second());
95    lastText[0] = '\0';
96    P.displayClear();
97    return;
98  }
99
100  long d = remaining / 86400;
101  long h = (remaining % 86400) / 3600;
102  long m = (remaining % 3600) / 60;
103  long s = remaining % 60;
104
105  if (d > 0) {
106    if ((now.unixtime() / 3) % 2 == 0) snprintf(text, sizeof(text), "%ldg", d);
107    else                               snprintf(text, sizeof(text), "%02ld:%02ld", h, m);
108  } else if (h > 0) {
109    snprintf(text, sizeof(text), "%02ld:%02ld", h, m);
110  } else if (m > 0 || s > 10) {
111    snprintf(text, sizeof(text), "%02ld:%02ld", m, s);
112  } else {
113    snprintf(text, sizeof(text), "%ld", s);
114  }
115  showText(text);
116  delay(20);
117}

Uno kodu ESP32 sürümüyle aynı mantığı izler; tek farkı zamanı NTP yerine rtc.now() ile okumasıdır. RTClib'de iki DateTime nesnesi arasındaki çıkarma bir TimeSpan döndürür, totalseconds() ile de kalan süre saniye olarak alınır. İlk yüklemede RTC hiç ayarlanmamışsa rtc.adjust() saati bilgisayarın derleme anındaki saatine kurar; derleme ile yükleme arasında geçen süre kadar, yani 10–20 saniye geride kalabilir. Bu farkı kapatmak için adjust satırına + TimeSpan(15) ekleyebilirsin. Hedef geçip kutlama bittiğinde kod hedefi otomatik olarak bir yıl ileri alır, böylece sayaç her yılbaşında yeniden çalışır.

DS1307 modülünün saati hiç ilerlemiyorsa ya da her açılışta sıfırlanıyorsa pil boşalmış veya takılmamış olabilir. Bazı ucuz DS1307 modüllerinde şarj devresi bulunduğu için şarj edilebilir LIR2032 pil beklenir; bu modüllere normal CR2032 takmak pili şişirebilir. Pili değiştirmeden önce modülünün şemasını kontrol et.

Raspberry Pi Pico W ile MicroPython sürümü

Pico W'de de aynı fikri MicroPython ile uygulayabilirsin. ntptime modülü Pico'nun saatini UTC olarak ayarlar; bu yüzden hedefi yerel saatten 3 saat çıkararak UTC'ye çeviriyoruz. Ekran için MicroPython topluluğunun max7219.py sürücüsünü Pico'ya kopyalaman gerekir. Bu sürücü framebuf tabanlıdır ve 8x8 piksellik yazı tipi kullanır, yani 32 piksele en fazla 4 karakter sığar; bu yüzden iki noktayı atıp "0530" biçiminde gösteriyoruz. Pico'nun iç saati zamanla kaydığından cihaz günlerce açık kalacaksa ntptime.settime() çağrısını günde bir kez tekrarlamak iyi bir fikirdir. MicroPython'a yeniysen MicroPython Temelleri yazısından başlayabilirsin.

MicroPython
1import network, ntptime, time
2from machine import Pin, SPI, PWM
3import max7219                     # max7219.py Pico'da olmalı / must be on the Pico
4
5SSID = "WIFI_ADIN"
6PASS = "WIFI_SIFREN"
7UTC_OFFSET = 3 * 3600              # Türkiye UTC+3 / Turkey UTC+3
8# yerel 1 Ocak 00:00 -> UTC / local Jan 1 00:00 -> UTC
9TARGET = time.mktime((2027, 1, 1, 0, 0, 0, 0, 0)) - UTC_OFFSET
10
11spi = SPI(0, baudrate=10_000_000, polarity=0, phase=0, sck=Pin(18), mosi=Pin(19))
12disp = max7219.Matrix8x8(spi, Pin(17, Pin.OUT), 4)
13disp.brightness(2)                 # parlaklık 0-15 / brightness 0-15
14buz = PWM(Pin(15))
15
16def show(txt):
17    disp.fill(0)
18    x = max(0, (32 - len(txt) * 8) // 2)   # ortala / center
19    disp.text(txt, x, 0, 1)
20    disp.show()
21
22wlan = network.WLAN(network.STA_IF)
23wlan.active(True)
24wlan.connect(SSID, PASS)
25show("WiFi")
26while not wlan.isconnected():
27    time.sleep(0.5)
28
29show("NTP")
30while True:
31    try:
32        ntptime.settime()          # saati UTC'ye ayarla / set the clock to UTC
33        break
34    except OSError:
35        time.sleep(2)
36
37while True:
38    kalan = TARGET - time.time()
39    if kalan <= 0:                 # kutlama / celebration
40        buz.freq(784)
41        buz.duty_u16(30000)
42        time.sleep(0.4)
43        buz.duty_u16(0)
44        msg = "MUTLU YILLAR 2027"
45        for x in range(32, -len(msg) * 8, -1):   # kayan yazı / scrolling text
46            disp.fill(0)
47            disp.text(msg, x, 0, 1)
48            disp.show()
49            time.sleep(0.03)
50        continue
51    d, r = divmod(kalan, 86400)
52    h, r = divmod(r, 3600)
53    m, s = divmod(r, 60)
54    if d > 0:
55        show("%dg" % d if (time.time() // 3) % 2 == 0 else "%02d%02d" % (h, m))
56    elif h > 0:
57        show("%02d%02d" % (h, m))  # saat dakika / hours minutes
58    else:
59        show("%02d%02d" % (m, s))  # dakika saniye / minutes seconds
60    time.sleep(0.2)

Başka tarihlere uyarlama

Sayacı doğum günü, yarıyıl tatili, sınav günü ya da bir düğün için kullanmak çok kolay. ESP32 kodunda TARGET_MONTH, TARGET_DAY ve TARGET_HOUR sabitlerini değiştirmen ve MESSAGE metnini güncellemen yeterli; yıl kendiliğinden hesaplanır, hedef geçince sayaç bir sonraki yıla kurulur. Kutlama yazısına yılın eklenmesini istemiyorsan startCelebration() içindeki snprintf satırından %d kısmını çıkar. Tek seferlik bir olay için, örneğin bir sınav, setup() içinde chooseTarget() yerine target = makeTarget(2027) gibi sabit bir yıl kullan. Uno sürümünde ise target satırındaki DateTime değerlerini değiştirirsin. Dini bayramlar gibi her yıl tarihi değişen günlerde o yılın tarihini elle yazmak en sağlam yoldur.

OlayAyarlar (ESP32)Mesaj önerisi
YılbaşıTARGET_MONTH 1, TARGET_DAY 1, TARGET_HOUR 0Mutlu Yillar
Doğum günü (ör. 14 Mart)3, 14, 0Iyi ki dogdun
Yarıyıl tatili (karne günü)Takvime göre ay ve gün, saat 15Tatil basladi
Sınav günüSabit yıl: target = makeTarget(2027); ay, gün ve saat 10Basarilar
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı10, 29, 0Cumhuriyet Bayrami

Geri sayım sayacıyla proje fikirleri

  • Sınıf panosu: YKS ya da LGS'ye kalan günleri gösteren, okul koridoruna asılan büyük bir sayaç; iki 8x32 modülü zincirleyerek 64 piksel genişliğe çık.
  • Otomatik süsleme: Sayaç sıfırlandığında bir röle modülü ile yılbaşı ağacının ışıklarını kendiliğinden yak.
  • Renkli sürüm: Matrisi bir WS2812B LED matris ile değiştirip son 10 saniyede renkleri kırmızıdan yeşile geçir.
  • Masa saati: Geri sayım bitince ekranı normal bir saate dönüştür; NTP ayrıntıları ESP32 NTP Saat yazısında.
  • Telefondan hedef değiştirme: Hedef tarihi tarayıcıdan girmek için ESP32'de küçük bir web sunucusu çalıştır.
  • Ayarı unutmayan sayaç: Hedef tarihi EEPROM'a kaydet; elektrik gidip gelse de ayar kaybolmasın.

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

BelirtiOlası sebepÇözüm
Yazı ters, aynalı ya da harfler dönükYanlış donanım tipiFC16_HW yerine PAROLA_HW, GENERIC_HW ya da ICSTATION_HW dene
Ekranda sürekli "NTP" yazıyorSaat alınamıyorAğın UDP 123 portunu engellemediğinden emin ol, farklı bir NTP sunucusu dene
Ekranda sürekli "WiFi" yazıyorAğ adı ya da şifre yanlış, ağ 5 GHzESP32 yalnız 2,4 GHz ağlara bağlanır; SSID ve şifreyi kontrol et
Saat 3 saat ileri ya da geriSaat dilimi dizgesi yanlışTZ_INFO değerini "TRT-3" yap; işaretin ters olduğunu unutma
Buzzer melodi yerine tek ton çıkarıyorAktif buzzer kullanılmışFrekansı değiştirilebilen pasif buzzer kullan
Uno'da her açılışta saat yanlışRTC pili yok ya da bitmişPili kontrol et; adjust satırı yalnız isrunning() false iken çalışır
ESP32 yeniden başlıyor, ekran titriyorMatris fazla akım çekiyorParlaklığı düşür, matrisi ayrı 5 V adaptörden besle, GND'leri birleştir
Sayacı yılbaşından günler önce test etmek için hedef saati birkaç dakika sonrasına ayarla; kutlama anını bekle, kayan yazıyı ve melodiyi gör, sonra gerçek tarihe geri dön. ESP32 sürekli resetleniyorsa sebep çoğu zaman güç kaynağıdır; ayrıntılar ESP32 Brownout ve Guru Meditation yazısında.

Geri sayım sayacı; zaman hesabı, ağ üzerinden saat eşitleme, LED matris sürme ve bloklamayan kod yazma gibi birçok temel beceriyi tek bir eğlenceli projede bir araya getirir. BlueGrays uygulamasında MAX7219 ile dot matrix saat ve takvim, ESP32 NTP saati, DS1307 RTC'li dijital saat ve buzzer melodisi projelerini adım adım devre şeması ve hazır kodlarıyla bulabilir, bu sayacı onların üzerine inşa edebilirsin.

Sıkça sorulan sorular

Arduino ile geri sayım sayacı nasıl yapılır?

Hedef tarihi ve şimdiki zamanı saniye cinsinden alıp birbirinden çıkarırsın, sonucu 86400, 3600 ve 60'a bölerek gün, saat, dakika ve saniyeyi bulursun. Şimdiki zamanı ESP32'de NTP ile internetten, Arduino Uno'da ise DS1307 ya da DS3231 gibi bir RTC modülünden okumak gerekir. Sonucu MAX7219 LED matris, 7 segment display ya da LCD gibi bir ekranda gösterirsin.

Geri sayım için millis() kullanılabilir mi?

Birkaç dakikalık zamanlayıcılar için millis() yeterlidir, ama günlerce süren bir geri sayım için uygun değildir. Arduino Uno'nun seramik rezonatörü yüzünden millis() günde dakikalarca kayabilir ve kart her yeniden başladığında sıfırlanır. Uzun geri sayımlarda NTP ya da pilli bir RTC modülü kullan.

ESP32'de internet kesilirse NTP saati durur mu?

Durmaz. ESP32 saati bir kez aldıktan sonra kendi kristaliyle saymaya devam eder ve sapma genellikle günde birkaç saniyenin altındadır. Bağlantı geri geldiğinde SNTP istemcisi saati varsayılan olarak saatte bir yeniden eşitler; ancak elektrik kesilip kart yeniden başlarsa saat yeniden alınana kadar bilinmez.

MAX7219 8x32 LED matris ne kadar akım çeker?

Parlaklığa ve yanan LED sayısına bağlıdır. Düşük parlaklıkta (setIntensity 0–3) birkaç rakam gösterirken 100–200 mA civarında kalır; 256 LED'in tamamı en yüksek parlaklıkta yandığında 1 A'yı aşabilir. Uzun süre çalışacak bir sayaç için matrisi ayrı bir 5 V 2 A adaptörden beslemek en güvenli yoldur.

DS1307 mi DS3231 mü daha doğru saat tutar?

DS3231 belirgin biçimde daha doğrudur: sıcaklık dengelemeli dahili kristali sayesinde yılda yaklaşık bir dakika sapar. DS1307 harici kristal kullandığından ayda yarım ile bir dakika arası kayabilir. Yılbaşı gibi saniyesi önemli bir an için DS3231 seçmek ya da DS1307'yi ara sıra yeniden ayarlamak gerekir.

LED matriste Türkçe karakter gösterilebilir mi?

MD_Parola'nın varsayılan yazı tipinde ı, ş, ğ gibi harfler yoktur; bu yüzden örnekte "Mutlu Yillar" yazdık. Kendi yazı tipini tanımlayıp setFont() ile yükleyebilir, Türkçe harfleri kullanılmayan karakter kodlarına çizebilirsin. Daha kolay yol, kısa mesajlarda Türkçe harf gerektirmeyen kelimeler seçmektir.

Tüm projeleri gör
Buzzer İle İstiklal Marşı
AR-15Orta

Buzzer İle İstiklal Marşı

Butona bastığında küçük bir buzzer İstiklal Marşı'nı nota nota çalmaya başlar. Arduino her notayı doğru yükseklikte ve doğru sürede çalarak marşın iki kıtasını baştan sona seslendirir, bitince yeni…

4.8(114)
235
Dot Matrix Saat ve Takvim (MAX7219, DS1307)
AR-84Orta
Premium

Dot Matrix Saat ve Takvim (MAX7219, DS1307)

Masada ya da duvarda duran, saati ve tarihi kayan yazıyla gösteren ışıklı bir pano.

5.0(37)
59
Dot Matrix Saat, Takvim ve Hava İstasyonu (MAX7219, DS1307)
AR-85Orta
Premium

Dot Matrix Saat, Takvim ve Hava İstasyonu (MAX7219, DS1307)

Masada ya da duvarda durup saati, tarihi ve odanın havasını sırayla gösteren kayan yazılı bir pano.

5.0(50)
66
4x 32x8 Matrix LED Animasyon Ve Yazı
AR-90Orta
Premium

4x 32x8 Matrix LED Animasyon Ve Yazı

Dört uzun LED matris modülü üst üste dizilince binden fazla ışık noktası olan kare bir ekran çıkar.

4.6(40)
66
4x 32x8 LED Matrix – 6 Animasyon Paketi
AR-91Orta
Premium

4x 32x8 LED Matrix – 6 Animasyon Paketi

Dört adet 32x8 LED panelin üst üste dizilmesiyle oluşan kare ekranda altı animasyon sırayla oynar: yağan dijital yağmur, büyüyen bir spiral, kendi kendine doğup ölen hücreler, dalgalanan su…

4.5(35)
48
ESP32 NTP ile İnternetten Gerçek Zaman
ES-26İleri
Premium

ESP32 NTP ile İnternetten Gerçek Zaman

ESP32, Wi-Fi'a bağlanıp NTP (Network Time Protocol) sunucularından milisaniye hassasiyetiyle gerçek zamanı çeker. configTzTime() fonksiyonu sayesinde Türkiye saat dilimi (TRT, UTC+3) otomatik uygulanır; yaz/kış saati uygulayan ülkelerde DST geçişi POSIX TZ dizesiyle otomatik yönetilir. Saat hem Serial Monitor'e hem de isteğe bağlı I2C LCD'ye yazdırılır.

4.5(13)
22
ESP32 RTC DS1307 ile Dijital Saat (I2C + LCD)
ES-18Orta
Premium

ESP32 RTC DS1307 ile Dijital Saat (I2C + LCD)

Bu projede DS1307 gerçek zaman saati (RTC) modülü ile 16x2 I2C LCD ekrana saat ve tarih bilgisi yansıtıyoruz. DS1307 pil destekli bir RTC'dir; ESP32 kapansa bile zamanı korur. Her iki modül de aynı I2C hattını (SDA/SCL) paylaşır, böylece sadece iki sinyal kablosu ile çoklu cihaz kontrolü öğrenmiş oluruz. Bu proje sayesinde I2C haberleşme protokolünü, RTC modüllerinin çalışma prensibini ve LCD ekranda dinamik veri gösterimini pratik bir şekilde öğreneceksiniz.

4.6(26)
40
4'lü 7 Segment Display İle Dijital Saat
AR-48Orta
Premium

4'lü 7 Segment Display İle Dijital Saat

Mutfaktaki fırın saatine benzeyen dört haneli, ışıklı bir dijital saat. DS1302 saat modülü zamanı tutar, Arduino her saniye saati ve dakikayı okuyup dört rakamlık göstergeye yazar; saatle dakika…

4.8(56)
73