Asosiy mantiqiy elementlar: AND, OR va NOT sxemasi
Raqamli elektronikaning uchta asosiy qurilish blokini bitta breadboardda sinab ko‘r. Ikkita tugma A va B kirishlaring bo‘ladi; qizil LED AND elementi, yashil LED OR elementi, sariq LED esa NOT elementi natijasini ko‘rsatadi. 74HC08, 74HC32 va 74HC04 mikrosxemalari bilan to‘rtta tugma kombinatsiyasini birma-bir sinab, haqiqat jadvalini o‘z ko‘zing bilan chiqarasan.

Video
Elektr sxemasi

Ko‘p so‘raladigan savollar
Tugmalarni bosmasam ham nega sariq LED yonib turibdi?
Sariq LED NOT elementiga ulangan, NOT elementi esa kirishining teskarisini beradi. A tugmasini bosmaganingda kirish 0, chiqish 1 bo‘ladi va LED yonadi. A ni bossang, kirish 1 bo‘ladi, chiqish 0 ga tushadi va LED o‘chadi. Demak, sxema aynan kutilgandek ishlayapti.
Nega bitta mikrosxema ichida bir nechta element bor?
14 pinli korpusda ikkita pin quvvat uchun ajratilgach, 12 ta pin qoladi. Ikki kirishli element 3 ta pin ishlatadi, shuning uchun ichiga 4 ta element sig‘adi; bir kirishli NOT elementidan esa 6 tasi sig‘adi. Bu sxemada har bir mikrosxemaning faqat birinchi elementidan foydalanamiz.
Nega ishlatmayotgan elementlarimning kirishlarini GND ga ulayman?
CMOS kirishlari osilib qolsa, ularning kuchlanishi 0 va 1 orasida tentirab yuradi. Bunda element keraksiz tok tortadi, qizishi va qo‘shni elementlarni ham chalg‘itishi mumkin. Kirishlarni GND ga ulash ularni barqaror 0 da ushlab turadi. Chiqishlar esa hech qayerga ulanmaydi.
Bu elementlar hayotda nimaga kerak?
Har bir raqamli qaror shu uchta amaldan quriladi. Eshik yopiq VA signalizatsiya yoqilgan bo‘lsa, sirenani chal; old eshik YOKI orqa eshik ochilgan bo‘lsa, chiroqni yoq; tashqarida qorong‘i EMAS bo‘lsa, lampani o‘chir. Protsessorlar ham shunday milliardlab elementlarni birlashtirib ishlaydi.
