D trigger: 74HC74 bilan 1 bitli xotira
Kompyuter xotirasining eng kichik bo‘lagini o‘zing yig‘. 74HC74 ichidagi D trigger (flip-flop) takt impulsi kelgan zahoti D kirishidagi qiymatni oladi va keyingi impulsgacha saqlaydi. Ma’lumotni tugma bilan, takt impulsini esa surma kalit bilan berasan; qizil LED xotira ichida nima borligini ko‘rsatadi. Ko‘tariluvchi front tushunchasini o‘z ko‘zing bilan ko‘rasan.

Video
Elektr sxemasi

Ko‘p so‘raladigan savollar
Nega takt impulsini tugma bilan emas, surma kalit bilan beraman?
Tugma ichidagi metall kontaktlar bosish paytida bir necha marta sakraydi va bitta bosishda o‘nlab impuls hosil qiladi. Trigger ularning har birini alohida takt impulsi deb sanaydi. Surma kalit mikrosxemadagi ikkinchi trigger bilan birga bu sakrashni yutib yuboradi va har surganingda bitta toza impuls beradi.
Ko‘tariluvchi front nima degani?
Bu takt signali 0 dan 1 ga o‘tadigan lahza. 74HC74 D kirishiga faqat shu lahzada qaraydi. Takt 1 da turganda, 0 da turganda yoki 1 dan 0 ga tushayotganda D qanday bo‘lishidan qat’i nazar chiqish o‘zgarmaydi. Shu tufayli sxemadagi barcha xotiralar bir lahzada yangilanadi.
Quvvatni o‘chirsam, xotira o‘chib ketadimi?
Ha. Trigger ma’lumotni faqat manba bor ekan saqlaydi; quvvatni uzib, qayta yoqsang, u tasodifiy holatda uyg‘onadi. Kompyuterlardagi RAM ham xuddi shunday ishlaydi. Doimiy saqlash uchun flesh yoki EEPROM kabi boshqa xotira turlari ishlatiladi.
Mikrosxemadagi ikkinchi trigger nima uchun kerak?
74HC74 ichida ikkita mustaqil D trigger bor. Birinchisi xotira vazifasini bajaradi. Ikkinchisining set va reset pinlarini surma kalitga ulab, uni sakrashni yo‘qotuvchi sifatida ishlatamiz. Shunday qilib, qo‘shimcha mikrosxema sotib olmasdan toza takt signali olamiz.
