EL-55Boshlang‘ichTrigger sxemalari

SR trigger: ikkita NOR elementi bilan 1 bitli xotira

Ikkita NOR elementini kesishgan holda ulasang, 1 bitli xotira hosil bo‘ladi. 74HC02 bilan yig‘iladigan bu SR trigger (latch) S tugmasini bosganingda Q chiqishini 1 ga, R tugmasini bosganingda 0 ga o‘rnatadi va tugmani qo‘yib yuborganingda oxirgi holatni saqlaydi. Bu kichik tuzilma har bir flip-flop ichida bor. Haqiqat jadvalini LED-lardan o‘qiysan va taqiqlangan holatni ham o‘zing sinab ko‘rasan.

0.0(0)
SR trigger: ikkita NOR elementi bilan 1 bitli xotira
U 5 V manba, bitta 74HC02, ikkita tugma, to‘rtta rezistor va ikkita LED bilan yig‘iladi. Qizil LED Q chiqishini, yashil LED esa uning teskarisi bo‘lgan Q̄ chiqishini ko‘rsatadi. S1 o‘rnatadi (SET), S2 tiklaydi (RESET). Har bir elementning chiqishi ikkinchisining kirishiga qaytarilgani uchun sxema oxirgi buyruqni eslab qoladi. O‘rganadiganlaring: NOR elementi, teskari aloqa orqali xotira, SET va RESET, taqiqlangan holat, pull-down rezistori va CMOS mikrosxemalarida ishlatilmaydigan kirishlarni qanday ulash.

Video

Elektr sxemasi

SR trigger: ikkita NOR elementi bilan 1 bitli xotira - Elektr sxemasi

Ko‘p so‘raladigan savollar

Latch bilan flip-flopning farqi nima?

Latch (taktsiz trigger) kirishi o‘zgargan zahoti javob beradi; u takt signalini kutmaydi. Flip-flop (taktli trigger) esa kirishiga faqat takt impulsining frontida qaraydi. Flip-floplar ichida ham latchlar bor; bu sxema ularning qurilish bloki. Kundalik tilda ikkalasini ham flip-flop deb atashlarini uchratasan.

Nega ishlatilmaydigan pinlarni GND ga ulayman?

74HC02 ichida to‘rtta element bor, biz ulardan ikkitasini ishlatamiz. CMOS kirishlari osilib qolsa, ularning kuchlanishi o‘rtada qayerdadir tentirab yuradi; element keraksiz tok tortadi va chiqishi o‘z-o‘zidan o‘zgarishi mumkin. Ishlatilmaydigan kirishlarni GND ga ulash buning oldini oladi. Ishlatilmaydigan chiqishlar esa ochiq qoldiriladi.

Bu sxemani 9 V li batareyadan ishlatsam bo‘ladimi?

Yo‘q. 74HC oilasi 2 V dan 6 V gacha ishlaydi; 9 V mikrosxemani yaroqsiz qiladi. 5 V li quvvat moduli yoki uchta AA batareya (4,5 V) ishlat. 9 V li batareyadan ishlaydigan mantiqiy sxemalarga CD4000 seriyasidagi mikrosxemalar kerak; ularning NOR ekvivalenti CD4001.

S va R ni bir vaqtda bossam, mikrosxema shikastlanadimi?

Shikastlanmaydi. Ikkala chiqish 0 bo‘ladi va ikkala LED o‘chadi. Uning taqiqlangan holat deb atalishining sababi mantiqiy: Q va Q̄ endi bir-birining teskarisi emas, tugmalarni bir vaqtda qo‘yib yuborsang esa qaysi holatda qolishini oldindan aytib bo‘lmaydi. Elektr jihatdan hech qanday zarar yo‘q.