EL-20Trung bìnhMạch transistor

Bộ nhớ dùng transistor: mạch flip-flop hai nút nhấn

Hai transistor BC547 chốt lẫn nhau và trở thành bộ nhớ 1 bit: nhấn S1 thì LED đỏ sáng, nhấn S2 thì LED xanh lá sáng, và trạng thái được giữ nguyên ngay cả khi bạn thả nút. Không tụ điện, không IC. Mạch này là mạch đa hài lưỡng ổn (bistable multivibrator), tức là phiên bản transistor của flip-flop thật sự. Bạn sẽ hiểu phần nhỏ nhất của bộ nhớ máy tính hoạt động thế nào bằng cách tự tay lắp nó.

5.0(2)
2 đã hoàn thành
Bộ nhớ dùng transistor: mạch flip-flop hai nút nhấn
Mạch được lắp với nguồn 5 V, hai BC547, sáu điện trở, hai nút nhấn và hai LED. Khi một transistor đang dẫn, collector của nó gần 0 V và không có dòng điện tới base của transistor kia; vì vậy transistor kia vẫn tắt. Collector của transistor đang tắt ở mức cao, và nó cấp dòng cho base của transistor thứ nhất. Hai transistor giữ nhau ở trạng thái này. Khi bạn dùng nút nhấn kéo một base xuống GND, trạng thái đảo lại. Bạn học được: hồi tiếp dương, tự giữ (chốt), SET và RESET, cách tính dòng base.

Video

Sơ đồ mạch

Bộ nhớ dùng transistor: mạch flip-flop hai nút nhấn - Sơ đồ mạch

FAQ

Mạch này có thật sự là một bộ nhớ không?

Đúng vậy, một bộ nhớ 1 bit. Nó nhớ bạn đã nhấn nút nào sau cùng chừng nào còn có điện. Các ô nhớ tĩnh trong máy tính cũng hoạt động theo cùng ý tưởng: hai cổng đảo giữ lẫn nhau. Khi bạn ngắt điện, thông tin bị xóa, và khi bật lại, mạch bắt đầu ở một trạng thái ngẫu nhiên.

Điều gì xảy ra nếu không có hai điện trở 1 kΩ R5 và R6?

Mạch vẫn chạy, nhưng LED đáng lẽ phải tắt lại sáng mờ. Dòng 0,39 mA đi từ collector của transistor đang tắt tới base đối diện phải chạy qua LED. Các điện trở 1 kΩ dẫn dòng này đi vòng qua LED, và LED tắt hẳn.

Khi bật nguồn, LED nào sẽ sáng?

Không đoán trước được. Hai transistor chạy đua khi cấp điện; bên nào có hệ số khuếch đại cao hơn một chút hoặc dây nối ngắn hơn một chút sẽ vượt lên trước. Phần lớn thời gian, lần nào cũng là cùng một LED sáng, nhưng điều này không được bảo đảm. Để cố định trạng thái khi cấp điện, bạn có thể thêm tụ điện trong phần nhiệm vụ.

Điều gì xảy ra nếu mình nhấn cả hai nút cùng lúc?

Base của cả hai transistor đều bị kéo xuống GND, cả hai cùng tắt và cả hai LED cùng tắt. Đây là trạng thái được gọi là trạng thái cấm trong flip-flop. Khi bạn thả các nút, LED của transistor ứng với nút được thả sau sẽ sáng; nếu bạn thả đúng cùng một lúc, kết quả là ngẫu nhiên.