ไฟวิ่งด้วย 555 และ 4017: LED 10 ดวงปรับความเร็วได้
ทำให้ไฟวิ่งได้เองโดยไม่ต้องกดปุ่ม NE555 สร้างพัลส์นาฬิกา ส่วน CD4017 นับพัลส์แล้วเปิด LED 10 ดวงเรียงกัน ปรับความเร็วได้ด้วยโพเทนชิโอมิเตอร์ ที่เร็วสุดไฟจะวิ่งครบรอบในประมาณ 1 วินาที และที่ช้าสุดใช้เวลา 7.5 วินาที คุณจะได้เรียนรู้การเชื่อมไอซี 2 ตัวด้วยสายสัญญาณนาฬิกา การเปลี่ยนความถี่ของวงจรกำเนิดสัญญาณด้วยความต้านทาน และหน้าที่ของตัวเก็บประจุที่แหล่งจ่ายไฟ

วิดีโอ
แผนผังวงจร

FAQ
วงจรนี้ต่างจากวงจรไฟวิ่งแบบปุ่มกดอย่างไร
รุ่นที่ใช้ปุ่มกดต้องสร้างพัลส์นาฬิกาเองโดยกดปุ่มแต่ละครั้งเพื่อให้ไฟเลื่อนไปทีละดวง และต้องมีอุปกรณ์เพิ่มเพื่อกรองสัญญาณเด้งของหน้าสัมผัสปุ่ม ส่วนวงจรนี้ใช้ 555 สร้างพัลส์ ไฟจึงวิ่งเองด้วยจังหวะคงที่และปรับความเร็วได้ด้วยโพเทนชิโอมิเตอร์ เอาต์พุตของ 555 เป็นคลื่นสี่เหลี่ยมที่สะอาด จึงไม่ต้องมีวงจรกรองสัญญาณเด้ง
ช่วงปรับของโพเทนชิโอมิเตอร์ยังไม่พอ ทำให้ไฟวิ่งเร็วกว่านี้ได้ไหม
เปลี่ยนค่า C1 ถ้าใช้ 10 µF ไฟจะวิ่งเร็วขึ้นประมาณ 5 เท่า ที่ความเร็วสูงสุดไฟจะวิ่งครบ 1 รอบในเวลา 1 ใน 5 วินาที จนตาแทบแยก LED แต่ละดวงไม่ออก ถ้าใช้ 100 µF ความเร็วจะลดลงเหลือครึ่งหนึ่ง ที่ความเร็วต่ำสุดจะใช้เวลาประมาณ 16 วินาทีต่อรอบ ระวังขั้วให้ถูกต้องเมื่อต่อตัวเก็บประจุแบบอิเล็กโทรไลต์
ทำไมจึงต่อโพเทนชิโอมิเตอร์เพียง 2 ขาจากทั้งหมด 3 ขา
ในวงจรนี้โพเทนชิโอมิเตอร์ทำหน้าที่เป็นตัวต้านทานปรับค่าได้ ไม่ใช่วงจรแบ่งแรงดัน เมื่อหมุนแกน ความต้านทานระหว่างขาริมด้านหนึ่งกับขากลางจะเปลี่ยนได้ตั้งแต่ 0 ถึง 10 kΩ ซึ่งตรงกับที่วงจรต้องการ ขาริมอีกด้านจึงปล่อยไว้โดยไม่ต้องต่อ ส่วน R2 ช่วยป้องกันไม่ให้ความต้านทานรวมลดลงเป็นศูนย์เมื่อหมุนแกนจนสุด
ถ้าไม่มีตัวเก็บประจุ C3 วงจรจะทำงานไม่ได้หรือ
ส่วนใหญ่ยังทำงานได้แต่ไม่เสถียร ทุกครั้งที่ 555 เปลี่ยนสถานะเอาต์พุตจะดึงกระแสจากแบตเตอรี่อย่างรวดเร็วในช่วงสั้นๆ ทำให้แรงดันบนรางจ่ายไฟตกเล็กน้อย CD4017 อาจมองว่าแรงดันตกนี้เป็นพัลส์นาฬิกาที่เพิ่มเข้ามา ไฟจึงกระโดดข้าม LED เป็นครั้งคราว C3 ช่วยจ่ายกระแสในช่วงสั้นๆ นั้นเพื่อรักษาแรงดันบนรางจ่ายไฟให้คงที่
