Rehberler · 7 dk okuma

Arduino Çalar Saat Yapımı: DS3231, LCD, Buzzer ve Erteleme

Arduino çalar saat yapımı: DS3231 ya da DS1307 RTC, I2C LCD ve 3 butonla saat ve alarm kurma, buzzer melodisi, erteleme, EEPROM'da alarm ve ESP32 NTP sürümü.

Arduino çalar saat yapmak; RTC modülü, LCD ekran, buton ve buzzeri tek projede buluşturan, hem öğretici hem de her sabah gerçekten kullanabileceğin bir iş. Bu rehberde DS3231 (ya da DS1307) RTC modülü, 16x2 I2C LCD, üç buton ve pasif bir buzzerla saati ve alarmı butonlardan kurulan, melodiyle çalan, 5 dakika erteleme (snooze) özelliği olan ve elektrik kesilse bile saati kaybetmeyen bir çalar saat yapacağız.

Adım adım devre bağlantısını, butonlarla menüde gezinmeyi gösteren akış tablosunu, delay kullanmadan melodi çalmayı, alarm saatini EEPROM'a kaydetmeyi ve tamamı derlenmiş kodu bulacaksın. Son bölümde aynı saati RTC modülü olmadan, ESP32 ile internetten (NTP) saat alarak ve yaz saatine kendiliğinden geçerek çalıştıracağız.

DS1307 RTC saat modülü ve CR2032 pil yuvası
DS1307 RTC modülü: GND, 5V, SDA, SCL ve SQW pinleri; arkadaki CR2032 pil, elektrik kesildiğinde saati çalıştırmaya devam eder.

Arduino çalar saat nasıl çalışır?

Arduino'nun kendi saati (millis) yalnızca kart açık olduğu sürece sayar ve her resetlemede sıfırlanır; üstelik Uno gibi seramik rezonatörlü kartlarda günde dakikalarca kayabilir. Bu yüzden zamanı RTC (gerçek zamanlı saat) modülü tutar: kendi kristali ve düğme pili olan bu küçük kart, Arduino kapalıyken bile saymaya devam eder. Arduino her döngüde RTC'den saati okur, LCD'ye yazar, butonları dinler ve saat alarm saatine eşit olduğunda buzzeri çalıştırır. Bütün davranışı küçük bir durum makinesi yönetir: saat gösterme, saat ayarı, alarm ayarı ve alarm çalıyor modları.

ParçaGöreviNot
Arduino Uno ya da NanoBeyinNano'da da pinler aynı (A4/A5)
DS3231 ya da DS1307 RTC modülüSaati tutarİkisi de I2C, adres 0x68
16x2 I2C LCDSaat, tarih ve alarmı gösterirAdres genelde 0x27 ya da 0x3F
3 adet push butonMENU, artı (+) ve eksi (-)Direnç gerekmez (INPUT_PULLUP)
Pasif buzzerMelodi çalarAktif buzzer yalnız tek ton verir
CR2032 düğme pilElektrik kesilince RTC'yi beslerModüldeki şarj devresine dikkat
Breadboard ve jumper kablolarBağlantılarKalıcı saat için delikli pertinaks

DS1307 mi DS3231 mi?

İki modül de aynı I2C adresini kullanır ve RTClib kütüphanesiyle neredeyse aynı kodla çalışır, ama doğrulukları çok farklıdır. DS1307 harici bir 32,768 kHz kristale bağlıdır ve oda sıcaklığı değiştikçe kayar; ucuz modüllerde ayda birkaç dakikalık sapma normaldir. DS3231 ise kristali yonganın içinde taşır ve sıcaklığa göre düzeltir, yılda yaklaşık bir dakika sapar. Her sabah seni uyandıracak bir saat için DS3231 açık ara daha iyi seçimdir; DS1307 elindeyse kod onunla da çalışır.

ÖzellikDS1307DS3231
DoğrulukKristale bağlı, ayda 1-5 dakika kayabilir±2 ppm, yılda yaklaşık 1 dakika
Sıcaklık düzeltmesiYokVar (TCXO)
Besleme4,5-5,5 V2,3-5,5 V (ESP32 ile 3,3 V'ta da çalışır)
Dahili alarmYok2 alarm ve INT/SQW çıkışı
Sıcaklık sensörüYokVar (±3 °C)
I2C adresi0x680x68
RTClib sınıfıRTC_DS1307RTC_DS3231

Arduino çalar saat devre bağlantısı

BağlantıArduino UnoESP32 (NTP sürümü)
LCD ve RTC SDAA4GPIO 21 (yalnız LCD)
LCD ve RTC SCLA5GPIO 22 (yalnız LCD)
LCD VCC5VVIN (5V)
RTC VCC5VGerekmez
MENU butonuD2-
Artı (+) butonuD3-
Eksi (-) / erteleme butonuD4GPIO 27 (tek buton)
Pasif buzzer (+)D8GPIO 25
Bütün GND'lerGNDGND
Ucuz DS3231 modüllerinin (ZS-042) çoğunda pili şarj etmeye çalışan bir direnç ve diyot bulunur. Bu devre şarj edilebilir LIR2032 için tasarlanmıştır; içine normal bir CR2032 takarsan pil zamanla şişebilir. CR2032 kullanacaksan kart üzerindeki 200 Ω'luk direnci ya da diyotu sök, ya da LIR2032 pil kullan.

LCD ve RTC aynı I2C hattını paylaşır: iki modülün SDA uçları A4'e, SCL uçları A5'e gider; adresleri farklı olduğu için çakışmazlar. Butonların bir bacağını pine, karşı bacağını GND'ye bağlaman yeter; kodda INPUT_PULLUP kullandığımız için harici direnç gerekmez ve butona basınca pin LOW okunur (ayrıntılar buton nasıl bağlanır yazısında). Buzzerin artı ucu D8'e, eksi ucu GND'ye gider. Melodi için tone() fonksiyonu kullandığımızdan pasif buzzer gerekir; farkı Buzzer Nedir? yazısında anlattık.

Buton menüsü: üç butonla saat ve alarm kurma

Üç butonla bütün ayarları yapabilmek için her butona moda göre farklı bir görev veriyoruz. MENU butonu bir sonraki adıma geçer, artı ve eksi butonları o an seçili değeri değiştirir. Bu yapıya durum makinesi denir ve iç içe if blokları yerine her modu ayrı bir case içinde yazmayı sağlar. Aşağıdaki tablo menünün tamamını gösteriyor; kodu okurken bu tabloyu yanında tutarsan her satırın ne yaptığını hemen görürsün.

Mod (ekranda)MENUArtı (+)Eksi (-)
Saat ekranıSaat ayarına girAlarmı aç / kapatErtelemeyi iptal et
SET TIME: saatDakikaya geçSaati 1 artırSaati 1 azalt
SET TIME: dakikaSaati RTC'ye yaz, alarm ayarına geçDakikayı 1 artırDakikayı 1 azalt
SET ALARM: saatDakikaya geçAlarm saatini artırAlarm saatini azalt
SET ALARM: dakikaEEPROM'a kaydet, alarmı aç, saate dönDakikayı artırDakikayı azalt
WAKE UP! (alarm çalıyor)Sustur5 dakika ertele5 dakika ertele
Ayar modlarında artı ya da eksi butonunu basılı tutarsan değer 0,6 saniye sonra saniyede yaklaşık 7 adım hızla ilerler. Böylece dakikayı 0'dan 45'e getirmek için 45 kez basman gerekmez. Saat ekranında bu tekrar kapalıdır, yoksa basılı tutunca alarm sürekli açılıp kapanırdı.

Kütüphaneler ve ilk kurulum

  1. Kütüphane Yöneticisi'nden RTClib (Adafruit) kütüphanesini kur; bağımlılık olarak Adafruit BusIO'yu da kurmasına izin ver.
  2. LCD için LiquidCrystal I2C (Frank de Brabander) kütüphanesini kur. EEPROM ve Wire kütüphaneleri Arduino ile birlikte gelir.
  3. LCD'nin adresinden emin değilsen I2C LCD yazısındaki tarayıcı kodunu çalıştır; çıkan adresi koddaki 0x27 yerine yaz.
  4. DS1307 kullanıyorsan koddaki USE_DS3231 değerini 0 yap.
  5. Kodu yükle. RTC ilk kez çalışıyorsa ya da pili bittiyse saat, kodun derlendiği ana ayarlanır ve ekranda kısa bir pil uyarısı görünür.
  6. MENU ile saat ayarına girip saniyesine kadar doğru saati kur, ardından alarmı ayarla.

Arduino çalar saat kodu

Kodun tamamı aşağıda. Döngünün hiçbir yerinde uzun delay yok: butonlar, melodi ve ekran millis() ile zamanlanıyor, bu sayede alarm çalarken bile butonlar anında tepki veriyor. Ekran yalnızca saniye değiştiğinde ya da bir butona basıldığında yeniden yazılıyor; bu da LCD'nin titremesini önlüyor.

C++ (Arduino IDE)
1#include <Wire.h>
2#include <RTClib.h>
3#include <LiquidCrystal_I2C.h>
4#include <EEPROM.h>
5
6#define USE_DS3231 1                   // DS1307 için 0 yap / set to 0 for a DS1307
7#if USE_DS3231
8RTC_DS3231 rtc;
9#else
10RTC_DS1307 rtc;
11#endif
12
13LiquidCrystal_I2C lcd(0x27, 16, 2);    // adres 0x27 ya da 0x3F / address 0x27 or 0x3F
14
15const byte BTN_PINS[3] = {2, 3, 4};    // MENU, UP (+), DOWN (-)
16const byte BUZZER_PIN = 8;             // pasif buzzer / passive buzzer
17const byte SNOOZE_MIN = 5;             // erteleme süresi (dk) / snooze length (min)
18const unsigned long RING_LIMIT_MS = 60000UL;   // 1 dk sonra sus / stop after 1 min
19const byte EE_MAGIC = 0xA5;            // EEPROM geçerlilik işareti / EEPROM validity marker
20
21enum Mode { CLOCK, SET_HOUR, SET_MIN, AL_HOUR, AL_MIN, RINGING };
22Mode mode = CLOCK;
23
24byte alarmHour = 7, alarmMin = 0;
25bool alarmOn = false;
26byte editHour = 0, editMin = 0;
27long lastAlarmKey = -1;                // aynı dakikada iki kez çalmasın / never ring twice in one minute
28uint32_t snoozeAt = 0;                 // 0 = erteleme yok / 0 = no snooze
29unsigned long ringStart = 0;
30bool redraw = true;
31int lastSecond = -1;
32
33// Melodi: frekans (Hz) ve süre (ms), 0 = es / melody: frequency (Hz) and length (ms), 0 = rest
34const int melody[][2] = { {1047, 150}, {0, 50}, {1319, 150}, {0, 50},
35                          {1568, 150}, {0, 50}, {2093, 300}, {0, 600} };
36const byte MELODY_LEN = sizeof(melody) / sizeof(melody[0]);
37byte noteIndex = 0;
38unsigned long noteStart = 0;
39
40// ---------- EEPROM ----------
41void loadAlarm() {
42  if (EEPROM.read(3) == EE_MAGIC && EEPROM.read(0) < 24 && EEPROM.read(1) < 60) {
43    alarmHour = EEPROM.read(0);
44    alarmMin = EEPROM.read(1);
45    alarmOn = EEPROM.read(2) == 1;
46  }
47}
48
49void saveAlarm() {
50  EEPROM.update(0, alarmHour);         // update yalnız değişen baytı yazar / update writes only changed bytes
51  EEPROM.update(1, alarmMin);
52  EEPROM.update(2, alarmOn ? 1 : 0);
53  EEPROM.update(3, EE_MAGIC);
54}
55
56// ---------- Butonlar / buttons ----------
57// Yeni basışta true döner; allowRepeat ise basılı tutunca tekrarlar
58// Returns true on a new press; with allowRepeat it repeats while held
59bool pressed(byte i, bool allowRepeat) {
60  static bool stable[3] = {HIGH, HIGH, HIGH};
61  static unsigned long changedAt[3], repeatAt[3];
62  bool reading = digitalRead(BTN_PINS[i]);
63  unsigned long t = millis();
64  if (reading != stable[i] && t - changedAt[i] > 30) {     // 30 ms sıçrama filtresi / 30 ms debounce
65    stable[i] = reading;
66    changedAt[i] = t;
67    if (reading == LOW) { repeatAt[i] = t + 600; return true; }
68  }
69  if (allowRepeat && stable[i] == LOW && (long)(t - repeatAt[i]) >= 0) {
70    repeatAt[i] = t + 150;                                 // hızlı ilerleme / fast repeat
71    return true;
72  }
73  return false;
74}
75
76// ---------- Buzzer ----------
77void startRinging() {
78  mode = RINGING;
79  ringStart = millis();
80  noteIndex = MELODY_LEN - 1;          // ilk çağrıda baştan başlar / restarts on the first call
81  noteStart = 0;
82  redraw = true;
83}
84
85void stopRinging() {
86  noTone(BUZZER_PIN);
87  mode = CLOCK;
88  redraw = true;
89}
90
91void playMelody() {                    // delay kullanmadan çalar / plays without delay()
92  unsigned long t = millis();
93  if (t - noteStart >= (unsigned long)melody[noteIndex][1]) {
94    noteIndex = (noteIndex + 1) % MELODY_LEN;
95    noteStart = t;
96    if (melody[noteIndex][0] > 0) tone(BUZZER_PIN, melody[noteIndex][0]);
97    else noTone(BUZZER_PIN);
98  }
99}
100
101// ---------- LCD ----------
102void printLine(byte row, const char* text) {
103  lcd.setCursor(0, row);
104  lcd.print(text);
105  for (byte i = strlen(text); i < 16; i++) lcd.print(' ');   // satırın kalanını sil / clear the rest of the row
106}
107
108void draw(const DateTime& now) {
109  if (!redraw && now.second() == lastSecond) return;         // değişiklik yoksa yazma / skip if nothing changed
110  redraw = false;
111  lastSecond = now.second();
112  char l1[17], l2[17];
113
114  if (mode == CLOCK) {
115    snprintf(l1, sizeof(l1), "%02d:%02d:%02d   %02d/%02d",
116             now.hour(), now.minute(), now.second(), now.day(), now.month());
117    if (snoozeAt) snprintf(l2, sizeof(l2), "Snooze %d min", (int)((snoozeAt - now.unixtime() + 59) / 60));
118    else snprintf(l2, sizeof(l2), "Alarm %02d:%02d  %s", alarmHour, alarmMin, alarmOn ? "ON" : "OFF");
119  } else if (mode == SET_HOUR || mode == SET_MIN) {
120    strcpy(l1, "SET TIME");
121    if (mode == SET_HOUR) snprintf(l2, sizeof(l2), ">%02d<:%02d", editHour, editMin);
122    else snprintf(l2, sizeof(l2), " %02d:>%02d<", editHour, editMin);
123  } else if (mode == AL_HOUR || mode == AL_MIN) {
124    strcpy(l1, "SET ALARM");
125    if (mode == AL_HOUR) snprintf(l2, sizeof(l2), ">%02d<:%02d", alarmHour, alarmMin);
126    else snprintf(l2, sizeof(l2), " %02d:>%02d<", alarmHour, alarmMin);
127  } else {
128    strcpy(l1, "   WAKE UP!");
129    strcpy(l2, "+/-:snooze M:off");
130  }
131  printLine(0, l1);
132  printLine(1, l2);
133}
134
135void setup() {
136  for (byte i = 0; i < 3; i++) pinMode(BTN_PINS[i], INPUT_PULLUP);   // basınca LOW / LOW when pressed
137  pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
138  lcd.init();
139  lcd.backlight();
140
141  if (!rtc.begin()) {
142    printLine(0, "RTC not found");
143    while (true);
144  }
145#if USE_DS3231
146  bool timeLost = rtc.lostPower();
147#else
148  bool timeLost = !rtc.isrunning();
149#endif
150  if (timeLost) {                      // pil bitmiş ya da ilk açılış / dead battery or first start
151    rtc.adjust(DateTime(F(__DATE__), F(__TIME__)));
152    printLine(0, "Check RTC batt.");
153    delay(2000);
154  }
155  loadAlarm();
156}
157
158void loop() {
159  DateTime now = rtc.now();
160  long key = (long)now.day() * 1440 + now.hour() * 60 + now.minute();   // gün + dakika / day + minute
161
162  bool editing = (mode >= SET_HOUR && mode <= AL_MIN);
163  bool bMenu = pressed(0, false);
164  bool bUp = pressed(1, editing);
165  bool bDown = pressed(2, editing);
166  if (bMenu || bUp || bDown) redraw = true;
167
168  switch (mode) {
169    case CLOCK:
170      if (bMenu) { editHour = now.hour(); editMin = now.minute(); mode = SET_HOUR; }
171      if (bUp) { alarmOn = !alarmOn; snoozeAt = 0; saveAlarm(); }       // alarm aç/kapa / alarm on/off
172      if (bDown) snoozeAt = 0;                                          // ertelemeyi iptal / cancel snooze
173      if (alarmOn && now.hour() == alarmHour && now.minute() == alarmMin && key != lastAlarmKey) {
174        lastAlarmKey = key;
175        startRinging();
176      }
177      if (snoozeAt && now.unixtime() >= snoozeAt) { snoozeAt = 0; startRinging(); }
178      break;
179
180    case SET_HOUR:
181      if (bUp) editHour = (editHour + 1) % 24;
182      if (bDown) editHour = (editHour + 23) % 24;
183      if (bMenu) mode = SET_MIN;
184      break;
185
186    case SET_MIN:
187      if (bUp) editMin = (editMin + 1) % 60;
188      if (bDown) editMin = (editMin + 59) % 60;
189      if (bMenu) {                     // saati RTC'ye yaz, saniye 0 / write the time to the RTC, seconds 0
190        rtc.adjust(DateTime(now.year(), now.month(), now.day(), editHour, editMin, 0));
191        mode = AL_HOUR;
192      }
193      break;
194
195    case AL_HOUR:
196      if (bUp) alarmHour = (alarmHour + 1) % 24;
197      if (bDown) alarmHour = (alarmHour + 23) % 24;
198      if (bMenu) mode = AL_MIN;
199      break;
200
201    case AL_MIN:
202      if (bUp) alarmMin = (alarmMin + 1) % 60;
203      if (bDown) alarmMin = (alarmMin + 59) % 60;
204      if (bMenu) { alarmOn = true; saveAlarm(); mode = CLOCK; }        // kaydet ve çık / save and exit
205      break;
206
207    case RINGING:
208      playMelody();
209      if (bUp || bDown) {                                               // ertele / snooze
210        snoozeAt = now.unixtime() + SNOOZE_MIN * 60UL;
211        stopRinging();
212      } else if (bMenu || millis() - ringStart > RING_LIMIT_MS) {
213        stopRinging();                                                  // sustur / stop
214      }
215      break;
216  }
217  draw(now);
218}

Kod nasıl çalışır?

BölümNe yapar?
pressed()Butonu 30 ms sıçrama filtresiyle okur; yeni basışta true döner, ayar modunda basılı tutunca tekrarlar.
enum Mode ve switchSaat, saat ayarı, alarm ayarı ve alarm çalıyor modlarını ayrı ayrı yönetir.
key (gün × 1440 + dakika)Alarmın aynı dakika içinde ikinci kez çalmasını engeller.
snoozeAtErtelemenin biteceği anı unixtime olarak tutar; gece yarısını geçen ertelemelerde de doğru çalışır.
playMelody()Notaları millis() ile sırayla çalar, delay kullanmaz.
draw() ve printLine()Ekranı yalnız gerektiğinde yazar, satır sonunu boşlukla temizler.
loadAlarm() ve saveAlarm()Alarm saatini ve açık/kapalı bilgisini EEPROM'dan okur ve kaydeder.
USE_DS3231DS3231 ile DS1307 arasında tek satırla geçiş sağlar.

Alarm kontrolünde saniyeye değil dakikaya bakıyoruz. Saniye 0'ı yakalamaya çalışmak risklidir; döngü o saniyede ekran yazmakla meşgulse alarm hiç çalmayabilir. Bunun yerine saat ve dakika eşleştiğinde alarmı başlatıyor, o dakikanın kimliğini lastAlarmKey içine yazıyoruz. Böylece alarmı aynı dakika içinde susturursan tekrar başlamaz. Erteleme süresini ise RTC'nin verdiği unixtime (1970'ten beri geçen saniye) üzerinden hesaplıyoruz; 23:58'de 5 dakika ertelersen alarm 00:03'te sorunsuz çalar. millis() ile zamanlamanın mantığını millis ve delay farkı yazısında bulabilirsin.

Buzzer ile melodi ve erteleme (snooze)

Melodi, frekans ve süre çiftlerinden oluşan küçük bir dizide durur: 1047 Hz (Do6), 1319 Hz (Mi6), 1568 Hz (Sol6) ve 2093 Hz (Do7) notaları kısa aralarla çalınır, ardından 600 ms sessizlik gelir ve döngü baştan başlar. Daha sert bir uyandırma için sessizliği kısaltabilir ya da kendi notalarını ekleyebilirsin; 0 frekansı es (sessizlik) demektir. Alarm 60 saniye boyunca susturulmazsa kendiliğinden durur, böylece evde yokken komşuları rahatsız etmez. Artı ya da eksi butonuna basmak alarmı 5 dakika erteler ve ekranda kalan süre görünür; MENU butonu ise alarmı o gün için tamamen susturur, alarm ertesi gün aynı saatte yine çalar.

Alarmı EEPROM'da saklamak

RTC saati korur, ama alarm saati Arduino'nun RAM'indedir ve elektrik gidince silinir. Bunu önlemek için alarmı Arduino Uno'nun 1 KB'lık EEPROM belleğine yazıyoruz. Her hücre yaklaşık 100 000 yazma ömrüne sahip olduğu için EEPROM.update() kullanıyoruz; bu fonksiyon hücredeki değer zaten aynıysa yazma yapmaz. Dördüncü bayttaki 0xA5 işareti, EEPROM'un daha önce bu programla doldurulduğunu gösterir; ilk açılışta rastgele değerler okunup alarmın 37:99 gibi saçma bir saate kurulmasını engeller. Ayrıntılar için Arduino EEPROM yazısına bakabilirsin.

EEPROM adresiİçerikÖrnek
0Alarm saati (0-23)7
1Alarm dakikası (0-59)30
2Alarm açık mı? (1 = açık, 0 = kapalı)1
3Geçerlilik işareti0xA5

Elektrik kesilince saat neden kaybolmaz?

Elektrik kesildiğinde RTC yongası kendiliğinden CR2032 pile geçer ve yalnızca saati saymaya devam eder. Bu modda DS3231 birkaç mikroamper, DS1307 ise daha da az akım çeker; 220 mAh'lik bir düğme pil kâğıt üzerinde on yıldan uzun dayanır, pratikte ömrü pilin kendi raf ömrü belirler. Elektrik geri geldiğinde Arduino baştan başlar, saati RTC'den, alarmı EEPROM'dan okur ve kaldığı yerden devam eder. Tek eksik, kesinti sırasında alarmın çalamamasıdır; çünkü buzzer ve Arduino pille beslenmez. Kesintilerin sık olduğu bir evde Arduino'yu bir 18650 pil, şarj modülü ve yükseltici dönüştürücüyle beslemek bu sorunu da çözer. Saat her resetlemede derleme saatine dönüyorsa RTC pili bitmiş ya da yerine oturmamıştır.

ESP32 NTP sürümü: RTC modülü olmadan internetten saat

ESP32 Wi-Fi'ye bağlanabildiği için saati RTC modülü yerine internetteki zaman sunucularından (NTP) alabilir. configTzTime() fonksiyonuna verdiğin saat dilimi dizesi yaz saati geçişlerini de içerir, yani İspanya ya da Almanya'da mart ve ekim aylarındaki saat değişimi kendiliğinden yapılır. ESP32'de EEPROM yerine Preferences kütüphanesi kullanılır; alarm saatini flaş bellekte anahtar-değer olarak saklar. Bu sürümde tek buton yeterli: alarm çalarken kısa basış 5 dakika erteler, 1,5 saniyeden uzun basış susturur. Alarmı kurmak için Seri Monitör'e 07:30 gibi bir saat, kapatmak için off yazman yeterli. NTP'nin ayrıntıları ESP32 NTP saat yazısında.

C++ (Arduino IDE)
1#include <WiFi.h>
2#include <time.h>
3#include <Preferences.h>
4#include <Wire.h>
5#include <LiquidCrystal_I2C.h>
6
7const char* WIFI_SSID = "MiRed";       // Wi-Fi ağ adı / Wi-Fi network name
8const char* WIFI_PASS = "MiClave";     // Wi-Fi şifresi / Wi-Fi password
9// POSIX saat dilimi / POSIX time zone:
10// Türkiye "<+03>-3" | España "CET-1CEST,M3.5.0,M10.5.0/3" | México "CST6"
11// Argentina "<-03>3" | Colombia "<-05>5" | Deutschland "CET-1CEST,M3.5.0,M10.5.0/3"
12const char* TZ_INFO = "<+03>-3";
13
14const int BUZZER_PIN = 25;             // pasif buzzer / passive buzzer
15const int BUTTON_PIN = 27;             // kısa: ertele, uzun: sustur / short: snooze, long: stop
16const int SNOOZE_MIN = 5;
17
18LiquidCrystal_I2C lcd(0x27, 16, 2);
19Preferences prefs;                     // ESP32'de EEPROM yerine / replaces EEPROM on the ESP32
20
21int alarmHour = 7, alarmMin = 0;
22bool alarmOn = false;
23bool ringing = false;
24bool beepOn = false;
25time_t snoozeAt = 0;
26int lastAlarmKey = -1;
27unsigned long ringStart = 0;
28
29void saveAlarm() {
30  prefs.putUChar("h", alarmHour);
31  prefs.putUChar("m", alarmMin);
32  prefs.putBool("on", alarmOn);
33}
34
35void handleSerial() {                  // "07:30" kurar, "off" kapatır / "07:30" sets, "off" disables
36  if (!Serial.available()) return;
37  String s = Serial.readStringUntil('\n');
38  s.trim();
39  int h, m;
40  if (s.equalsIgnoreCase("off")) {
41    alarmOn = false;
42    saveAlarm();
43    Serial.println("Alarm OFF");
44  } else if (sscanf(s.c_str(), "%d:%d", &h, &m) == 2 && h >= 0 && h < 24 && m >= 0 && m < 60) {
45    alarmHour = h;
46    alarmMin = m;
47    alarmOn = true;
48    saveAlarm();
49    Serial.printf("Alarm %02d:%02d ON\n", h, m);
50  }
51}
52
53void setup() {
54  Serial.begin(115200);
55  pinMode(BUTTON_PIN, INPUT_PULLUP);
56  Wire.begin(21, 22);                  // SDA, SCL
57  lcd.init();
58  lcd.backlight();
59
60  prefs.begin("alarm", false);         // kalıcı ayarlar / persistent settings
61  alarmHour = prefs.getUChar("h", 7);
62  alarmMin = prefs.getUChar("m", 0);
63  alarmOn = prefs.getBool("on", false);
64
65  lcd.print("Wi-Fi...");
66  WiFi.begin(WIFI_SSID, WIFI_PASS);
67  while (WiFi.status() != WL_CONNECTED) delay(250);
68  configTzTime(TZ_INFO, "pool.ntp.org", "time.google.com");   // yaz saati otomatik / DST is automatic
69  lcd.clear();
70}
71
72void loop() {
73  handleSerial();
74  struct tm t;
75  if (!getLocalTime(&t, 100)) return;  // NTP saati henüz gelmedi / NTP time not received yet
76  time_t nowEpoch = time(nullptr);
77  int key = t.tm_yday * 1440 + t.tm_hour * 60 + t.tm_min;   // gün + dakika / day + minute
78
79  if (!ringing && alarmOn && t.tm_hour == alarmHour && t.tm_min == alarmMin && key != lastAlarmKey) {
80    lastAlarmKey = key;
81    ringing = true;
82    ringStart = millis();
83  }
84  if (!ringing && snoozeAt && nowEpoch >= snoozeAt) {
85    snoozeAt = 0;
86    ringing = true;
87    ringStart = millis();
88  }
89
90  // Buton: basma süresini ölç / button: measure how long it was held
91  static unsigned long downAt = 0;
92  static bool wasDown = false;
93  bool isDown = digitalRead(BUTTON_PIN) == LOW;
94  if (isDown && !wasDown) downAt = millis();
95  if (!isDown && wasDown && ringing) {
96    unsigned long held = millis() - downAt;
97    if (held > 1500) ringing = false;                 // uzun: sustur / long: stop
98    else if (held > 30) {                             // kısa: ertele / short: snooze
99      ringing = false;
100      snoozeAt = nowEpoch + SNOOZE_MIN * 60;
101    }
102  }
103  wasDown = isDown;
104  if (ringing && millis() - ringStart > 60000) ringing = false;   // 1 dk sonra sus / stop after 1 min
105
106  // 0,5 sn bip, 0,5 sn sessiz / 0.5 s beep, 0.5 s pause
107  bool beep = ringing && (millis() / 500) % 2;
108  if (beep != beepOn) {
109    beepOn = beep;
110    if (beep) tone(BUZZER_PIN, 2000);
111    else noTone(BUZZER_PIN);
112  }
113
114  static int lastSec = -1;
115  if (t.tm_sec != lastSec) {            // saniyede bir yaz / update once per second
116    lastSec = t.tm_sec;
117    char l1[17], l2[17];
118    strftime(l1, sizeof(l1), "%H:%M:%S   %d/%m", &t);
119    if (ringing) snprintf(l2, sizeof(l2), "WAKE UP!        ");
120    else if (snoozeAt) snprintf(l2, sizeof(l2), "Snooze %2d min   ", (int)((snoozeAt - nowEpoch + 59) / 60));
121    else snprintf(l2, sizeof(l2), "Alarm %02d:%02d  %s", alarmHour, alarmMin, alarmOn ? "ON " : "OFF");
122    lcd.setCursor(0, 0); lcd.print(l1);
123    lcd.setCursor(0, 1); lcd.print(l2);
124  }
125}
BölgeTZ_INFO dizesiYaz saati
Türkiye<+03>-3Yok
İspanya, Almanya, Fransa, İtalyaCET-1CEST,M3.5.0,M10.5.0/3Mart ve ekimin son pazarı
Birleşik KrallıkGMT0BST,M3.5.0/1,M10.5.0Mart ve ekimin son pazarı
Meksika (merkez)CST62022'den beri yok
Arjantin<-03>3Yok
Kolombiya<-05>5Yok
ABD doğuEST5EDT,M3.2.0,M11.1.0Mart ikinci, kasım ilk pazarı

NTP sürümünün zayıf yanı, elektrik kesintisinden sonra Wi-Fi gelene kadar saati bilmemesidir; modem ESP32'den geç açılırsa ekran birkaç dakika boş kalabilir. En sağlam çözüm ikisini birleştirmektir: ESP32'ye bir DS3231 bağla, saati her gün NTP'den alıp RTC'ye yaz, internet yokken de RTC'den oku. Böylece hem yaz saati kendiliğinden ayarlanır hem de kesintide saat kaybolmaz.

Çalar saati geliştirmek için fikirler

  • Hafta içi alarmı: DateTime'ın dayOfTheWeek() fonksiyonuyla alarmı yalnız pazartesi-cuma çaldır; günleri 7 bitlik bir maske olarak EEPROM'da sakla.
  • Gün doğumu alarmı: Alarmdan 15 dakika önce bir WS2812B LED halkasını kırmızıdan beyaza yavaşça aydınlat.
  • MP3 ile uyanmak: Buzzer yerine DFPlayer Mini ile SD karttaki sevdiğin şarkıyı çal.
  • Sıcaklık göstergesi: DS3231'in rtc.getTemperature() değerini ekranın ikinci satırında göster.
  • Otomatik parlaklık: Bir LDR ile gece LCD arka ışığını kapat, sabah aç.
  • Büyük rakamlar: Uzaktan okunması için LCD yerine TM1637 ya da 7 segment display kullan.

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

  • "'class LiquidCrystal_I2C' has no member named 'init'" hatası: Bilgisayarında iki farklı LiquidCrystal_I2C kütüphanesi var ve derleyici yanlışını seçiyor. Frank de Brabander'in kütüphanesini bırak, diğerini libraries klasöründen kaldır.
  • LCD yanıyor ama yazı yok: Modülün arkasındaki mavi trimpotla kontrastı ayarla; düzelmezse adres 0x27 değil 0x3F'tir.
  • "RTC not found" yazıyor: SDA ile SCL yer değiştirmiştir ya da RTC'nin VCC'si bağlı değildir. I2C tarayıcıda 0x68 adresi görünmelidir.
  • Saat her açılışta derleme saatine dönüyor: RTC pili bitmiş, ters takılmış ya da modülde pil yok. Pili değiştir ve saati menüden yeniden kur.
  • Buzzer sadece tıkırdıyor ya da tek ton veriyor: Aktif buzzer kullanıyorsun. tone() ile melodi için pasif buzzer gerekir.
  • Butonlar kendi kendine basılıyor: pinMode INPUT_PULLUP yazılmamış ya da buton GND yerine 5V'a bağlanmış; boşta kalan pin rastgele okur.
  • Saat birkaç dakika kayıyor: DS1307 kullanıyorsan bu normaldir; DS3231'e geç ya da ESP32 sürümüyle saati her gün NTP'den eşitle.
Derleme saati, kodun yüklendiği andan birkaç saniye geride kalır. Saniyesine kadar doğru bir saat istiyorsan telefonundaki saate bakarak dakikayı ayarla ve dakika değiştiği anda MENU'ye bas; kod saniyeyi 0 olarak yazdığı için saatin tam o anla eşleşir.

Bu çalar saat; RTC, I2C, EEPROM, buton okuma ve buzzer gibi Arduino'nun temel konularını tek bir kullanışlı cihazda birleştiriyor. Benzer saat projelerini adım adım denemek istersen BlueGrays uygulamasında DS1302 RTC ile LCD saat, ESP32 ile DS1307 dijital saat, ESP32 NTP ile internet saati, 4'lü 7 segment dijital saat ve buzzer melodisi projelerini devre şemaları ve hazır kodlarıyla bulabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

Arduino ile çalar saat nasıl yapılır?

Bir RTC modülü (DS3231 ya da DS1307) saati tutar, I2C LCD saati gösterir, butonlarla saat ve alarm kurulur, saat alarm saatine gelince pasif buzzer melodi çalar. Alarm saatini EEPROM'a kaydedersen elektrik kesintisinden sonra da alarm kaybolmaz.

RTC modülü olmadan Arduino saat tutabilir mi?

millis() ile kabaca tutabilir ama her resetlemede ve elektrik kesildiğinde saat sıfırlanır, üstelik günde dakikalarca kayabilir. Gerçek bir saat için RTC modülü ya da internete bağlanabiliyorsan ESP32 ile NTP gerekir.

DS1307 mi DS3231 mi daha iyi?

DS3231 çok daha doğrudur: sıcaklık düzeltmeli dahili kristali sayesinde yılda yaklaşık bir dakika sapar. DS1307 ayda birkaç dakika kayabilir ve 5 V ister; çalar saat için DS3231 tercih et.

Elektrik kesilince Arduino saati sıfırlanır mı?

RTC modülünde pil varsa saat sıfırlanmaz; RTC pille saymaya devam eder ve Arduino açıldığında doğru saati okur. Alarm saatini de EEPROM'da sakladığın için ayarların korunur, yalnız kesinti sırasında alarm çalamaz.

Çalar saat için hangi buzzer gerekir?

Melodi çalmak için tone() fonksiyonuyla farklı frekanslar üretebilen pasif buzzer gerekir. Aktif buzzer yalnızca tek ve sabit bir ton verir; basit bir bip yeterliyse onu da digitalWrite ile kullanabilirsin.

Arduino alarm saatine erteleme nasıl eklenir?

Alarm çalarken bir butona basıldığında o anın unixtime değerine 300 saniye ekleyip bir değişkene yazarsın. Ana döngü saat bu değere ulaştığında alarmı yeniden başlatır; unixtime kullanmak gece yarısını geçen ertelemelerde de doğru sonuç verir.

Tüm projeleri gör
Buzzer Kullanımı
AR-13Başlangıç

Buzzer Kullanımı

Kapı zili ya da alarm sesi nasıl çıkar, hiç merak ettin mi? Arduino küçük bir buzzer'ı kısa aralıklarla öttürür: bip, sus, bip, sus.

4.7(92)
170
DS1302 RTC Saat Modülü Kurulum
AR-45Başlangıç

DS1302 RTC Saat Modülü Kurulum

Arduino kapansa bile zamanı unutmayan küçük bir saat modülünü çalıştırırsın. Modülün kendi minik pili vardır; saat bir kez ayarlandıktan sonra tarih ve saat her saniye bilgisayar ekranına yazılır.

4.5(23)
31
DS1302 RTC Saat LCD Ekran İle Kullanımı
AR-46Orta
Premium

DS1302 RTC Saat LCD Ekran İle Kullanımı

Elektrik kesilse bile saati unutmayan küçük bir masa saati. DS1302 saat modülü kendi minik pili sayesinde zamanı tutar; Arduino her saniye bu bilgiyi okuyup LCD ekranın üst satırına saati ve tarihi…

4.7(41)
51
ESP32 RTC DS1307 ile Dijital Saat (I2C + LCD)
ES-18Orta
Premium

ESP32 RTC DS1307 ile Dijital Saat (I2C + LCD)

Bu projede DS1307 gerçek zaman saati (RTC) modülü ile 16x2 I2C LCD ekrana saat ve tarih bilgisi yansıtıyoruz. DS1307 pil destekli bir RTC'dir; ESP32 kapansa bile zamanı korur. Her iki modül de aynı I2C hattını (SDA/SCL) paylaşır, böylece sadece iki sinyal kablosu ile çoklu cihaz kontrolü öğrenmiş oluruz. Bu proje sayesinde I2C haberleşme protokolünü, RTC modüllerinin çalışma prensibini ve LCD ekranda dinamik veri gösterimini pratik bir şekilde öğreneceksiniz.

4.6(26)
40
ESP32 NTP ile İnternetten Gerçek Zaman
ES-26İleri
Premium

ESP32 NTP ile İnternetten Gerçek Zaman

ESP32, Wi-Fi'a bağlanıp NTP (Network Time Protocol) sunucularından milisaniye hassasiyetiyle gerçek zamanı çeker. configTzTime() fonksiyonu sayesinde Türkiye saat dilimi (TRT, UTC+3) otomatik uygulanır; yaz/kış saati uygulayan ülkelerde DST geçişi POSIX TZ dizesiyle otomatik yönetilir. Saat hem Serial Monitor'e hem de isteğe bağlı I2C LCD'ye yazdırılır.

4.5(13)
22
4'lü 7 Segment Display İle Dijital Saat
AR-48Orta
Premium

4'lü 7 Segment Display İle Dijital Saat

Mutfaktaki fırın saatine benzeyen dört haneli, ışıklı bir dijital saat. DS1302 saat modülü zamanı tutar, Arduino her saniye saati ve dakikayı okuyup dört rakamlık göstergeye yazar; saatle dakika…

4.8(56)
73
Dot Matrix Saat ve Takvim (MAX7219, DS1307)
AR-84Orta
Premium

Dot Matrix Saat ve Takvim (MAX7219, DS1307)

Masada ya da duvarda duran, saati ve tarihi kayan yazıyla gösteren ışıklı bir pano.

5.0(37)
59
I2C İle LCD Ekran Kullanımı
AR-32Başlangıç
Premium

I2C İle LCD Ekran Kullanımı

Arduino'ya kendi ekranını kazandır ve ilk mesajını yazdır. İki satırlık LCD ekran yalnızca birkaç kabloyla bağlanır; önce üst satıra bir selam, ardından alt satıra ikinci bir yazı gelir, ekran…

4.8(53)
70