Bələdçilər · 12 dəq oxu

Arduino sıradan çıxıb? Əlamətlər, diaqnostika addımları və bərpa yolları

Arduino sıradan çıxıb? ON LED yanmır, çip qızır, port görünmür: Vin, polyfuse, stabilizator, USB çipi və pin testi, bootloader yükləmə və 328P dəyişdirmə.

"Arduino sıradan çıxıb?" sualı demək olar ki, hər elektronika həvəskarının bir gün verdiyi sualdır: naqil səhv yerə toxunur, mühərrik qoşulur, plata birdən susur. Yaxşı xəbər odur ki, bu hallarının çoxunda platanın hamısı sıradan çıxmır. Arduino Uno bir neçə ayrı hissədən ibarətdir: USB qoşulması və onun qoruyucusu, gərginlik stabilizatoru, USB–serial çevirici çip və əsas mikrokontroller olan ATmega328P. Bunlardan biri xarab olanda digərləri çox vaxt sağlam qalır və düzgün diaqnostika ilə platanı xilas etmək bəzən cəmi 2 dəqiqəlik iş olur.

Bu bələdçidə əlamətləri düzgün yozmağı, platanı addım-addım təcrid edib nasazlığın hansı hissədə olduğunu tapmağı öyrənəcəksən. Vin girişindən qida testini, multimetrlə polyfuse və stabilizator yoxlamasını, qızan çipi tapmağı, USB çipini loopback testi ilə yoxlamağı və pinləri bir-bir sınayan iki Arduino kodunu ardıcıl tətbiq edəcəyik. Sonra xarab olmuş bootloader-i ikinci Arduino ilə yenidən yükləyəcək, lazım olsa ATmega328P-ni dəyişəcək və platanı bir daha yandırmamaq üçün riayət etməli olduğun qaydaları yığacağıq. Kod yükləmə xətalarının proqram tərəfini isə Arduino kod yüklənmir yazısında ayrıca işıqlandırdıq.

Arduino Uno platası
Arduino Uno: USB girişi, DC yuvası, 5 V stabilizator, USB–serial çip və yuvadakı ATmega328P. Nasazlıq çox vaxt bu hissələrdən yalnız birində olur.

Arduino sıradan çıxıb? İlk əlamətlər və mənaları

Diaqnostikaya başlamazdan əvvəl platanın sənə nə dediyinə qulaq as. Yaşıl ON LED-i 5 V xəttində enerji olub-olmadığını, L LED-i (D13) mikrokontrollerin və bootloader-in işləyib-işləmədiyini, TX/RX LED-ləri isə USB–serial çipin məlumat ötürüb-ötürmədiyini göstərir. Aşağıdakı cədvəl ən çox rast gəlinən əlamətləri və ilk baxmalı olduğun yeri ümumiləşdirir.

ƏlamətEhtimal olunan nasazlıqİlk addım
ON LED heç yanmır5 V xəttində qısa qapanma, açılmış polyfuse, xarab stabilizator və ya naqilHər şeyi sök, başqa naqillə və Vin-dən yoxla
ON LED yanır, amma plata çox qızırBir çip daxildən qısa qapanıbDərhal fişi çıxar, qızan çipi tap
Kompüter platanı görmürNaqil yalnız şarj naqilidir, sürücü çatışmır və ya USB çipi xarabdırBaşqa naqil yoxla, sonra loopback testi et
Port görünür, amma kod yüklənmirBootloader xarabdır, D0/D1-ə qoşulu modul var və ya ATmega328P zədələnibReset zamanı L LED-in yanıb-sönüb-sönmədiyinə bax
Kod işləyir, amma bir pin cavab vermirO pin həddindən artıq cərəyan və ya gərginlikdən yanıbPin test kodlarını işə sal
Plata təsadüfi yenidən başlayırQida zəifdir, mühərrik küyü var və ya stabilizator həddindən artıq qızırYükləri ayrıca mənbədən qidalandır
Diaqnostikaya başlamazdan əvvəl platada qoşulu hər şeyi sök: şildlər, jumper naqillər, sensorlar, mühərriklər və breadboard qoşulmaları. Platanı yalnız USB naqili ilə, metal olmayan səthdə yoxla. Problemin səbəbi çox vaxt platanın özü yox, ona qoşulmuş qısa qapanma edən modul və ya platadan artıq cərəyan çəkən yük olur; çılpaq plata işləyirsə, problem kənardadır.

Addım 1: Gözlə, burunla və naqillə ilk yoxlama

  1. Platanı yaxşı işıqda yoxla: qaralmış və ya şişmiş çip, çatlamış korpus, ərimiş lehim və ya kömürləşmiş iz axtarırsan. Xüsusilə stabilizatorun, polyfuse-un və USB çipinin ətrafına bax.
  2. Platanı iylə. Yanmış elektronika kəskin və tanış iy buraxır; iy adətən nasaz hissənin ətrafında daha güclü olur.
  3. Platanın altını yoxla. Metal masa, naqil parçası və ya keçirici köpük platadakı lehim nöqtələrini bir-birinə birləşdirib qısa qapanma yarada bilər.
  4. Başqa USB naqili və başqa USB portu yoxla. Ucuz naqillərin bir qismində yalnız qida məftilləri olur və məlumat ötürə bilmir; bu, xarab plata kimi görünən ən geniş yayılmış səbəbdir.
  5. Platanı taxanda kompüterin USB qoşulma səsi çıxarıb-çıxarmadığını və ON LED-in yanıb-yanmadığını qeyd et; sonrakı addımlar bu iki müşahidəyə uyğun davam edir.

Arduino Uno-nun qida yolu: hansı hissə nəyi qidalandırır?

Nasazlığı tapmağın ən sürətli yolu cərəyanın platadakı yolunu bilməkdir. USB-dən gələn 5 V əvvəlcə 500 mA-lik polyfuse-dan (özü-özünə sıfırlanan qoruyucu), sonra kiçik P kanallı MOSFET-dən keçərək 5 V xəttinə çatır. DC yuvasından gələn gərginlik isə əvvəlcə tərs qoşulmadan qoruyan diodan keçir, VIN xəttinə çatır və NCP1117 stabilizatoru ilə 5 V-a endirilir. VIN təxminən 6,6 V-dan yuxarı qalxanda komparator USB tərəfindəki MOSFET-i bağlayır, yəni iki mənbə bir-birinə qarışmır. 3,3 V isə 5 V xəttindən kiçik LP2985 stabilizatoru ilə alınır. ON LED, USB–serial çip (orijinal platalarda ATmega16U2, klonlarda çox vaxt CH340) və ATmega328P bu 5 V xəttindən qidalanır.

HissəVəzifəsiXarab olanda nə baş verir?
Polyfuse (500 mA)USB-ni həddindən artıq cərəyandan qoruyurUSB ilə ON LED yanmır, Vin ilə yanır
Tərs qoşulma dioduDC yuvasını tərs qütbləndirmədən qoruyurDC yuvası ilə ON LED yanmır, USB ilə yanır
NCP1117 5 V stabilizatorVIN-i 5 V-a endirirDC yuvası ilə 5 V çıxmır və ya 5 V xəttinə yüksək gərginlik gəlir
LP2985 3,3 V stabilizator3V3 pinini qidalandırır (ən çox 50 mA)3V3 pinində gərginlik olmur
ATmega16U2 və ya CH340USB–serial çeviriciKompüter portu görmür və ya məlumat ötürülmür
ATmega328PKodunu işlədən mikrokontrollerKod yüklənmir, L LED reset zamanı yanıb-sönmür, pinlər işləmir
SOT-223 korpuslu 1117 stabilizator modulu
1117 ailəsindən bir stabilizator (bu modulda AMS1117 3,3 V). Uno-dakı NCP1117 5 V stabilizator da eyni SOT-223 korpusundadır və həddindən artıq qızan ilk hissələrdəndir.

Addım 2: ON LED yanmırsa USB və Vin ilə qida testi

Platanı bir dəfə USB ilə, bir dəfə də DC yuvasından 9 V-luq adapterlə (və ya Vin pinindən 7–12 V ilə) qidalandır və hər dəfə ON LED-ə bax. İki yolun ortaq nöqtəsi 5 V xətti olduğu üçün bu sadə müqayisə nasazlığı xeyli dəqiqləşdirir. Polyfuse həddindən artıq cərəyandan açılıbsa, özü-özünə bərpa olması üçün platanı bir neçə dəqiqə enerjisiz burax; qısa qapanma davam edirsə, yenidən taxanda yenə açılacaq. Batareya və adapter seçimlərini Arduino-nu batareya ilə işlətmək yazısında ətraflı izah etdik.

USB ilə ON LEDDC yuvası / Vin ilə ON LEDŞərh
YanmırYanırUSB tərəfi: naqil, USB yuvası, polyfuse və ya USB MOSFET-i
YanırYanmırYuva tərəfi: adapter, tərs qoşulma diodu və ya NCP1117 stabilizator
YanmırYanmır5 V xəttində qısa qapanma (bir çip qızır) və ya hər iki yol zədələnib
YanırYanırQida tərəfi sağlamdır; problem USB çipində, bootloader-də və ya ATmega328P-dədir

Addım 3: Multimetrlə qısa qapanma, polyfuse və stabilizator yoxlaması

  1. Qısa qapanma testi (plata enerjisizkən): Multimetri müqavimət və ya davamlılıq rejiminə qoy, probları 5V və GND pinlərinə toxundur. Dəyərin əvvəl aşağı başlayıb kondensatorlar dolduqca yüksəlməsi normaldır; fasiləsiz bip səsi və ya bir neçə om-dan aşağı sabit qalan dəyər qısa qapanma deməkdir.
  2. Polyfuse testi (USB qoşuluykən): DC gərginlik rejimində qara probu GND-yə qoy və polyfuse-un hər iki ucunu növbə ilə ölç. Hər iki ucda təxminən 5 V görməlisən; bir ucda 5 V, digərində sıfıra yaxın dəyər polyfuse-un açıq olduğunu göstərir.
  3. Stabilizator testi (DC yuvasında 9 V varkən): NCP1117-nin giriş ayağında təxminən 8,3 V (diodda 0,7 V düşür), çıxışında 5,0 V ölçməlisən.
  4. 3,3 V testi: 3V3 pini ilə GND arasında 3,2–3,4 V ölçməlisən.
  5. Ölçmələri bu ardıcıllıqla et; hər addım növbətinin mənasını dəyişir. Multimetrin rejimlərini və təhlükəsiz ölçməni multimetr necə istifadə olunur yazısında ətraflı izah etdik.
Stabilizatorun çıxışında 5 V əvəzinə girişə yaxın dəyər (məsələn, 8 V) ölçürsənsə, stabilizator daxildən qısa qapanıb və gələn gərginliyi birbaşa 5 V xəttinə ötürür. Bu halda platanı qidalandırmağı dərhal dayandır: 5 V xəttindəki ATmega328P, USB çipi və platada qoşulu hər modul 5,5 V-dan yuxarı gərginlikdən zədələnir. Stabilizator dəyişdirildikdən sonra belə bu hissələri bir-bir yoxlamalısan.

Addım 4: Qızan çipi tapmaq

5 V xəttində qısa qapanma varsa, qısa qapanma edən hissə cərəyanın böyük hissəsini çəkir və bir neçə saniyə ərzində qızır. Platanı USB-yə tax, 3–5 saniyə gözlə, fişi çıxar və barmağının ucunu növbə ilə ATmega328P-yə, USB çipinə və stabilizatora qısa müddətə toxundur. Toxunmaq olmayacaq qədər isti hissə tapsan, qısa qapanma ondadır. ATmega328P qızırsa, adətən onun bir pininə 5 V-dan yuxarı gərginlik gəlib; USB çipi qızırsa, USB tərəfində problem var; stabilizator qızırsa, ya özü xarabdır, ya da 5 V xəttindəki yük həddindən artıq cərəyan çəkir. Bu testi plata uzun müddət enerjili qalmadan et, əks halda sağlam hissələr də zədələnə bilər.

Addım 5: Port görünmürsə USB çipini yoxlamaq

ON LED yanır, amma kompüter platanı görmürsə, əvvəl proqram tərəfini istisna et: klonlardakı CH340 çipi üçün sürücünü quraşdır, Windows-da Device Manager › "Ports (COM & LPT)" bölməsinə, macOS və Linux-da /dev/cu.* və ya /dev/ttyUSB* cihazlarına bax. Cihaz heç görünmürsə və ya tanınmayan cihaz kimi çıxırsa, USB–serial çipin özünü yoxlamağın vaxtı çatıb. Loopback testi ATmega328P-ni dövrədən kənarlaşdırır və USB çipinin göndərdiyi məlumatı birbaşa geri almasını təmin edir; beləliklə, problemin USB çipində, yoxsa mikrokontrollerdə olduğunu ayırd edirsən.

  1. Platanın enerjisini kəs və RESET pinini jumper naqillə GND-yə qoş. Bu, ATmega328P-ni daim reset vəziyyətində saxlayır və TX/RX xətlərini azad edir.
  2. D0 (RX) və D1 (TX) pinlərini ikinci jumper naqillə bir-birinə qoş.
  3. Platanı USB-yə tax, Arduino IDE-də portu seç və Serial Monitor-u aç (baud sürətinin fərqi yoxdur).
  4. Nəsə yazıb Send düyməsinə bas. Yazdığın mətn eynilə geri gəlirsə və TX/RX LED-ləri yanıb-sönürsə, USB çipi sağlamdır; problem ATmega328P-də və ya bootloader-dədir.
  5. Mətn geri gəlmirsə və port da görünmürsə, USB çipi və ya USB yuvası zədələnib. Bu halda platanı yükləmək üçün xarici USB–TTL çevirici və ya ISP proqramlaşdırıcıdan istifadə edə bilərsən.
Bootloader-in sağ olub-olmadığını anlamağın ən sürətli yolu reset düyməsinə basmaqdır. Uno-dakı Optiboot bootloader hər reset-dən sonra L LED-i (D13) bir neçə dəfə sürətlə yandırıb söndürür. Bu qısa yanıb-sönməni görürsənsə, ATmega328P işləyir və bootloader yerindədir; problem çox güman ki, naqil, sürücü, port seçimi və ya D0/D1-ə qoşulu moduldur.

Addım 6: Yanmış pin testi

Plata kod yükləyir, amma layihən qəribə davranırsa, tək bir pin yanmış ola bilər. Pinə mühərrik, rele sarğısı və ya LED-i rezistorsuz qoşmaq, iki çıxışı bir-birinə qısa qapamaq və ya pinə 5 V-dan yuxarı gərginlik vermək ATmega328P-nin qalan hissəsi işləyərkən yalnız həmin pini öldürə bilər. Aşağıdakı birinci kod hər pini daxili pull-up ilə giriş edir: sağlam pin boş olanda HIGH oxumalıdır. Sonra jumper naqilin bir ucunu GND-yə qoşub digər ucu ilə pinlərə növbə ilə toxunursan; hər toxunuşda Serial Monitor-da o pinin LOW-a düşdüyünü görməlisən.

C++ (Arduino IDE)
1// Arduino Uno giriş testi / input test (D0 ve D1 seri port için hariç / D0 and D1 skipped for serial)
2const byte PINS[] = {2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, A0, A1, A2, A3, A4, A5};
3const byte COUNT = sizeof(PINS);
4bool lastState[COUNT];
5
6void printPin(byte p) {
7  if (p >= A0) {
8    Serial.print('A');
9    Serial.print(p - A0);
10  } else {
11    Serial.print('D');
12    Serial.print(p);
13  }
14}
15
16void setup() {
17  Serial.begin(9600);
18  for (byte i = 0; i < COUNT; i++) pinMode(PINS[i], INPUT_PULLUP);   // dahili pull-up açık / internal pull-up on
19  delay(10);
20  Serial.println(F("1) Bos pin testi / free pin test:"));
21  for (byte i = 0; i < COUNT; i++) {
22    lastState[i] = digitalRead(PINS[i]);
23    printPin(PINS[i]);
24    Serial.println(lastState[i] ? F("  HIGH  tamam / ok") : F("  LOW   SUPHELI / suspect"));
25  }
26  Serial.println(F("2) GND'ye bagli kabloyla pinlere sirayla dokun / touch each pin with a GND wire"));
27}
28
29void loop() {
30  for (byte i = 0; i < COUNT; i++) {
31    bool v = digitalRead(PINS[i]);
32    if (v != lastState[i]) {                 // durum değişti / state changed
33      lastState[i] = v;
34      printPin(PINS[i]);
35      Serial.println(v ? F("  birakildi / released") : F("  GND algilandi / GND detected"));
36    }
37  }
38  delay(20);
39}

Boş olanda LOW oxuyan və ya GND-yə toxunanda heç dəyişməyən pin şübhəlidir; giriş pilləsi daxildən qısa qapanıb və ya qırılıb. Bəzi klon platalarda D13-dəki L LED birbaşa pinə qoşulduğu üçün D13 boş olanda LOW oxuya bilər; bu nasazlıq deyil. İkinci kod pinlərin çıxış pilləsini yoxlayır: bütün pinlər saniyədə bir HIGH və LOW olur. LED-in katodunu GND-yə, anodunu 220 Ω-luq rezistorun ucuna qoşub rezistorun digər ucu ilə pinlərə növbə ilə toxunsan, hər sağlam pində LED-in yanıb-söndüyünü görərsən; düzgün rezistor dəyərini LED rezistoru hesablayıcısı ilə tapa bilərsən. Multimetrlə ölçsən, HIGH vəziyyətində təxminən 5 V görməlisən; heç yanmayan, zəif yanan və ya 4 V-dan xeyli aşağı qalan pin zədələnib.

C++ (Arduino IDE)
1// Arduino Uno çıkış testi / output test: bütün pinler 1 sn HIGH, 1 sn LOW / all pins 1 s HIGH, 1 s LOW
2const byte PINS[] = {2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, A0, A1, A2, A3, A4, A5};
3const byte COUNT = sizeof(PINS);
4
5void setAll(bool level) {
6  for (byte i = 0; i < COUNT; i++) digitalWrite(PINS[i], level);
7}
8
9void setup() {
10  Serial.begin(9600);
11  for (byte i = 0; i < COUNT; i++) pinMode(PINS[i], OUTPUT);
12  Serial.println(F("LED + 220 ohm probuyla pinlere dokun / touch the pins with an LED + 220 ohm probe"));
13}
14
15void loop() {
16  setAll(HIGH);
17  Serial.println(F("HIGH (~5 V)"));
18  delay(1000);
19  setAll(LOW);
20  Serial.println(F("LOW (0 V)"));
21  delay(1000);
22}

Bu kodu işlədərkən pinlərə başqa heç nə qoşulu olmamalıdır, çünki bütün pinlər çıxış kimi idarə olunur. Analoq girişləri ayrıca yoxlamaq istəsən, A0-ı növbə ilə GND-yə, 3V3-ə və 5V-a qoşub analogRead() ilə oxu: təxminən 0, 675 və 1023 dəyərlərini görməlisən. Pinlərin tam siyahısını və hansı pinin hansı xüsusiyyəti daşıdığını Arduino Uno pinləri yazısında, plata təsvirlərini isə pin xəritəsi alətində tapa bilərsən.

Bootloader-i yenidən yükləmək: Arduino as ISP

Qida tərəfi sağlamdır, loopback testi uğurludur, amma reset zamanı L LED yanıb-sönmür və hər yükləmədə "avrdude: stk500_getsync(): not in sync" xətası alırsansa, bootloader silinmiş və ya xarab olmuş ola bilər. Bootloader USB üzərindən kod yükləməyi mümkün edən kiçik proqramdır və ISP (dövrədaxili proqramlaşdırma) ilə yenidən yazıla bilər. Bunun üçün ayrıca proqramlaşdırıcı almağa ehtiyac yoxdur; sağlam ikinci Arduino Uno ArduinoISP nümunə kodu ilə proqramlaşdırıcıya çevrilir. ISP qoşulması SPI pinlərindən istifadə edir; hədəf platadakı 6 pinli ICSP başlığından da istifadə edə bilərsən.

Proqramlaşdırıcı Uno (ArduinoISP)Hədəf UnoICSP başlığında
D13D13 (SCK)Pin 3
D12D12 (MISO)Pin 1
D11D11 (MOSI)Pin 4
D10RESETPin 5
5V5VPin 2
GNDGNDPin 6
RESET ilə GND arasında 10 µF (artı ucu RESET-ə)-Proqramlaşdırıcını avtomatik reset-dən qoruyur
  1. Sağlam Uno-nu kompüterə qoş, File > Examples > 11.ArduinoISP > ArduinoISP kodunu aç və bu plataya yüklə.
  2. Kompüterlə əlaqəni kəs, iki platanı yuxarıdakı cədvələ uyğun qoş və proqramlaşdırıcı Uno-nun RESET ilə GND pinləri arasına 10 µF-lıq kondensatoru tax.
  3. Proqramlaşdırıcını yenidən USB-yə tax. Tools menyusunda plata kimi Arduino Uno-nu, port kimi proqramlaşdırıcının portunu seç.
  4. Tools > Programmer menyusundan Arduino as ISP seçimini seç. Oxşar adlı "ArduinoISP" seçimi ayrıca USB proqramlaşdırıcı üçündür; onu seçmə.
  5. Tools > Burn Bootloader əmrini işə sal. Proses bir neçə saniyə çəkir və "Done burning bootloader" mesajı ilə bitir.
  6. Naqilləri sök, hədəf platanı öz USB-sindən qoş və Blink nümunəsini yüklə. Reset zamanı L LED yenidən sürətlə yanıb-sönürsə, plata xilas olunub.

Proses uğursuz olarsa, avrdude-un verdiyi imza (signature) mesajı çox şey deyir. "Device signature = 0x000000" və ya "0xffffff" proqramlaşdırıcının hədəf çiplə ümumiyyətlə əlaqə qura bilmədiyini göstərir: qoşulmaları, 10 µF kondensatoru və hədəfin 5 V aldığını yoxla; hər şey düzgündürsə, ATmega328P çox güman ki, ölüb. İmza 1E 95 0F-dirsə, çip ATmega328P-dir və xəttin sağlam olduğu aydın olur. 1E 95 14 görürsənsə, əlindəki çip "P" hərfi olmayan ATmega328-dir; bu çip üçün düzgün plata təyinatından istifadə etməlisən.

ATmega328P-ni dəyişmək

Orijinal Arduino Uno R3-də və onun bir çox klonunda ATmega328P 28 ayaqlı DIP korpusda və yuvanın içindədir; yəni lehimsiz dəyişdirilə bilər. Mikrokontroller qızırsa, imzası oxunmursa və ya pinlərinin çoxu ölübsə, ən qənaətli həll budur. Çipi çıxaranda qısa qapanma da yoxa çıxırsa (ON LED yenidən yanır və plata qızmırsa), nasazlığın çipdə olduğu qəti olur. Yeni çip alanda Uno bootloader-i əvvəlcədən yüklənmiş ATmega328P-PU seçmək işini asanlaşdırır; boş çip almısansa, yuxarıdakı Arduino as ISP üsulu ilə bootloader-i özün yükləyə bilərsən. Nano və SMD Uno kimi platalarda çip plataya lehimlidir; bu platalarda çipi dəyişmək isti hava stansiyası və təcrübə tələb edir.

  1. Platanın enerjisini kəs və çipdəki kəsiyin (1 nömrəli ayaq tərəfi) hansı istiqamətə baxdığını şəkilə çək.
  2. Ucu düz kiçik vintburanı çiplə yuva arasına sal və çipi iki ucdan növbə ilə azacıq qaldır; yalnız bir tərəfdən zorlasan, ayaqlar əyilər.
  3. Yeni çipin ayaqları adətən azca xaricə açıq olur. Çipi yan qoyub düz masaya sıxaraq iki sıra ayağı birlikdə bir az içəriyə doğru əy.
  4. Çipi kəsiyi köhnə çiplə eyni tərəfə baxacaq şəkildə yuvaya uyğunlaşdır və bütün ayaqların dəliklərə girdiyindən əmin olduqdan sonra bərabər qüvvə ilə bas.
  5. Platanı USB-yə tax, reset zamanı L LED-in yanıb-söndüyünü gör və Blink nümunəsini yükləməklə testi tamamla.

ESP32 və Raspberry Pi Pico üçün qısa qeydlər

Eyni məntiq digər platalarda da işləyir, yalnız hissələr dəyişir. ESP32 inkişaf platalarında 5 V-u 3,3 V-a endirən AMS1117 tipli stabilizator və CP2102 və ya CH340 USB çipi olur; stabilizator qızırsa, 3,3 V xəttində qısa qapanma axtarılır. ESP32-nin pinləri 5 V-a davamlı deyil, ona görə ən çox rast gəlinən nasazlıq pinə 5 V verilməsidir. Yükləmə zamanı "Failed to connect" xətası çox vaxt xarabçılıq deyil, BOOT düyməsinin basılı saxlanmasını tələb edən haldır; təfərrüatları Arduino kod yüklənmir yazısında tapa bilərsən. Raspberry Pi Pico-da isə ən sürətli test BOOTSEL düyməsini basılı saxlayaraq USB-yə taxmaqdır: kompüterdə RPI-RP2 adlı disk görünürsə, RP2040 və USB qoşulması sağlamdır. Pico-nun pinləri də 5 V-a davamlı deyil və 3V3(OUT) pinində təxminən 3,3 V ölçməlisən.

Arduino-nu yandırmamaq üçün 10 qayda

  • Pin başına 20 mA: Bir pindən ən çox 20 mA çək; mütləq hədd 40 mA-dir və bütün pinlərin cəmi 200 mA-dən çox olmamalıdır.
  • LED-ə həmişə rezistor: LED-i rezistorsuz qoşmaq həm pini, həm LED-i zorlayır; 5 V-da 220–330 Ω kifayətdir.
  • Pinlərə 5 V-dan çox gərginlik vermə: Giriş pinindəki gərginlik qida gərginliyindən 0,5 V-dan çox yuxarı qalxmamalıdır; 12 V-luq siqnal pini ani öldürür.
  • Mühərrik, rele və nasos birbaşa pinə qoşulmur: Tranzistor və ya MOSFET və flyback diod istifadə et; nümunə dövrəni mini su nasosu yazısında tapa bilərsən.
  • Vin-ə 7–12 V: Tövsiyə olunan aralıq budur; 12 V-dan yuxarı stabilizatoru qızdırır, 20 V-dan yuxarı həddi aşır.
  • Vin pininə tərs qida vermə: DC yuvasındakı qoruyucu diod Vin pinindən verilən qidanı qorumur; artı ilə mənfini qarışdırmaq platanı yandırır.
  • 3V3 pinindən 50 mA-dən çox çəkmə: Wi-Fi modulu və ya böyük ekran kimi yüklər üçün ayrıca 3,3 V stabilizator istifadə et.
  • Naqilləri dəyişəndə enerjini kəs: Enerjili dövrədə naqil taxıb çıxarmaq qısamüddətli qısa qapanmaların ən geniş yayılmış səbəbidir.
  • Platanı metal səthə qoyma: Platanın altındakı lehim nöqtələri metal masaya, alətə və ya naqil parçasına dəyəndə qısa qapanma olur; plastik ayaq və ya korpus istifadə et.
  • Ortaq GND və ayrıca qida: Xarici mənbədən qidalanan yüklərdə GND-ləri birləşdir, amma böyük cərəyanları platanın üzərindən keçirmə.
Sınaq edərkən plataya ucuz qoruyucu qat əlavə et: USB ilə kompüter arasına cərəyan göstəricili USB ölçən və ya cərəyanı məhdudlaşdırılmış laboratoriya qida mənbəyi istifadə et. Cərəyanı 300–500 mA ilə məhdudlaşdırsan, qısa qapanma olanda mənbə gərginliyi aşağı salır və plata yanmazdan əvvəl problemi hiss edirsən. Növbəti layihəyə keçməzdən əvvəl platanın normal işləyərkən nə qədər cərəyan çəkdiyini də qeyd et; bu dəyər sonradan nasazlıq axtararkən çox işinə yarayacaq.

"Arduino sıradan çıxıb" deməzdən əvvəl platanın hansı hissəsinin susduğunu tapmaq çox vaxt platanı xilas edir: ON LED qida yolunu, loopback testi USB çipini, reset zamanı L LED bootloader-i, pin test kodları isə ATmega328P-nin hər ayağını ayrı-ayrılıqda yoxlayır. Bootloader yenidən yüklənə bilər, yuvadakı çip bir neçə dəqiqəyə dəyişdirilə bilər və yuxarıdakı qaydalarla növbəti platan uzun ömürlü olar. Platanın yenidən sağlam işlədiyini görmək üçün BlueGrays tətbiqindəki LED yandırma, Svetofor, Düymə ilə LED yandırma və LCD ekranla rəqəmsal voltmetr layihələrini addım-addım dövrə sxemləri və kodları ilə sınaya bilərsən.

Tez-tez verilən suallar

Arduino-nun sıradan çıxdığını necə anlayım?

Əvvəlcə platada qoşulu hər şeyi sök və yalnız USB ilə yoxla. ON LED yanmırsa, qida tərəfində; plata qızırsa, bir çipdə qısa qapanma; kompüter platanı görmürsə, USB çipində və ya naqildə problem var. Reset düyməsinə basanda L LED sürətlə yanıb-sönürsə, ATmega328P və bootloader işləyir deməkdir; plata çox güman ki, sıradan çıxmayıb.

Arduino-nun ON işığı yanmır, nə etməliyəm?

Platanı başqa USB naqili ilə və DC yuvasından 9 V adapterlə ayrı-ayrılıqda yoxla. Yalnız USB-də yanmırsa, polyfuse və ya USB yuvası, yalnız yuvada yanmırsa, diod və ya stabilizator şübhəlidir. İkisində də yanmırsa, 5V ilə GND arasında qısa qapanma olub-olmadığını multimetrlə ölç və qızan çipi axtar.

Arduino-nun çipi qızırsa, sıradan çıxıb?

Normal işləyən ATmega328P və ya USB çipi əllə hiss ediləcək qədər qızmır. Plata bir neçə saniyə ərzində toxunulmaz dərəcədə qızan çip varsa, o çip çox güman ki, daxildən qısa qapanıb. Enerjini dərhal kəs; yuvadakı ATmega328P-dirsə, onu çıxarıb platanı yenidən yoxla, qısa qapanma yoxa çıxırsa, çipi dəyişmək kifayətdir.

Arduino kompüterdə görünmürsə, xarabdır?

Həmişə yox. Ən çox rast gəlinən səbəb yalnız şarj üçün hazırlanmış USB naqili və ya klon platalardakı CH340 üçün çatışmayan sürücüdür. Başqa naqil və sürücü ilə də görünmürsə, RESET-i GND-yə, D0-ı D1-ə qoşub loopback testi et: Serial Monitor-a yazdığın mətn geri gəlirsə, USB çipi sağlamdır.

Arduino-ya bootloader necə yüklənir?

İkinci sağlam Arduino-ya File > Examples > ArduinoISP kodunu yüklə, D13, D12 və D11-i hədəf platanın eyni pinlərinə, D10-u hədəfin RESET pininə, 5V və GND-ni də bir-birinə qoş. Proqramlaşdırıcının RESET ilə GND arasına 10 µF kondensator qoy, Programmer kimi Arduino as ISP-ni seç və Burn Bootloader əmrini işə sal.

Arduino-nun tək bir pini yana bilərmi?

Bəli. Bir pindən 40 mA-dən çox cərəyan çəkmək, iki çıxışı bir-birinə qısa qapamaq və ya pinə 5 V-dan yuxarı gərginlik vermək yalnız o pini xarab edə bilər, platanın qalan hissəsi işləməyə davam edir. Hansı pinin xarab olduğunu INPUT_PULLUP ilə giriş testi və bütün pinləri yandırıb-söndürən çıxış testi ilə tapa, layihəni sağlam pinə köçürə bilərsən.

Bütün layihələrə bax
LED yandırma
AR-1Başlanğıc

LED yandırma

Elektronikanın ilk salamı: tək bir LED-i yandırıb söndürmək. Arduino LED-i çox qısa fasilələrlə yandırıb söndürür, işıq sürətlə qırpılır.

4.6(197)
1240
2 LED yandırma
AR-2Başlanğıc

2 LED yandırma

İki LED növbə ilə sürətlə yanıb-sönür: biri yanan zaman o biri sönür, sanki bir-birinə top atırlar. Arduino hər işığı saniyənin beşdə biri qədər yandırıb o birinə keçir.

4.6(109)
360
Svetofor
AR-3Başlanğıc

Svetofor

Hər gün yolda gördüyün svetoforun balaca nüsxəsi. Qırmızı iki saniyə yanır, sarı qısa an parlayır, yaşıl iki saniyə yanır, sonra yenə sarı üzərindən qırmızıya qayıdılır və dövr heç dayanmır.

4.8(135)
438
Düymə ilə LED yandırma (Push)
AR-9Başlanğıc

Düymə ilə LED yandırma (Push)

Qapı zəngi kimi: bassan işıq yanır, buraxanda sönür. Arduino düyməni daim dinləyir; düymə basılı olanda LED-i yandırır, əlini çəkdiyin anda söndürür.

4.8(114)
252
Düymə ilə LED yandırma (On Off)
AR-10Başlanğıc

Düymə ilə LED yandırma (On Off)

Düyməyə bir dəfə basanda işıq yanır, bir daha basanda sönür; tam otağındakı lampa düyməsi kimi.

4.7(103)
177
HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)
AR-27Başlanğıc

HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)

Yarasalar qaranlıqda yolunu necə tapırsa, HC-SR04 sensoru da elə işləyir: eşidə bilmədiyin bir səs göndərir, əks-sədasını dinləyir və qarşısındakı cismin nə qədər uzaqda olduğunu ölçür.

4.6(50)
82
DHT11 ilə temperatur və rütubət
AR-55Orta

DHT11 ilə temperatur və rütubət

Otağın neçə dərəcədir, hava rütubətlidir, yoxsa quru? DHT11 sensoru temperaturu və rütubəti ölçür, Arduino da bu dəyərləri iki sətirlik LCD ekrana yazır və bir neçə saniyədən bir yeniləyir.

4.7(47)
83
LCD ekranla rəqəmsal voltmetr
AR-56Orta
Premium

LCD ekranla rəqəmsal voltmetr

Batareyanın və ya adapterin nə qədər gərginlik verdiyini özünün düzəltdiyi ölçü cihazı ilə öyrən.

4.5(27)
36