Arduino Uno pinləri: rəqəmsal, PWM, analoq və qida pinləri bələdçisi
Arduino Uno pinləri bir cədvəldə: rəqəmsal 0–13, PWM ~3, 5, 6, 9, 10, 11, analoq A0–A5, Vin, 5V, 3.3V, I2C, SPI, kəsmə pinləri və pin başına 20 mA limiti.
Arduino Uno pinləri, platanın iki uzun kənarındakı qara dişi konnektorlara düzülmüş 32 qoşulma nöqtəsidir: 14 rəqəmsal giriş/çıxış pini (0–13), onlardan PWM verə bilən 6 pin (~3, 5, 6, 9, 10, 11), 6 analoq giriş (A0–A5) və platanı qidalandıran və ya xaricə qida verən qida pinləri (Vin, 5V, 3.3V, GND, IOREF, AREF, RESET). Hər pinin bir əsas vəzifəsi var, amma bir çoxu ikinci vəzifə də daşıyır: A4 və A5 eyni zamanda I2C xəttidir, 10–13 SPI xəttidir, 2 və 3 kəsmə (interrupt) pinidir, 0 və 1 isə kompüterlə danışan serial xəttdir.
Düzgün pini seçmək layihənin ilk cəhddə işləməsi ilə saatlarla xəta axtarmaq arasındakı fərqdir. Servo qoşanda 9 və 10 nömrəli pinlərdəki PWM-in niyə dayandığını, Bluetooth modulu taxılı olanda kodun niyə yüklənmədiyini və ya bir neçə LED-in platanı niyə zorladığını bu yazıdakı cədvəllərlə asanlıqla anlayacaqsan. Sonda bütün pin növlərini eyni anda sınayan test kodu, nümunə pin planı və Uno R3 ilə R4 arasındakı pin fərqlərini də tapacaqsan.

Arduino Uno pin diaqramı: hansı pin haradadır?
Platanı USB girişi və qida jakı sol tərəfdə qalacaq şəkildə qarşına qoy. Yuxarı kənardakı iki konnektorda rəqəmsal pinlər yerləşir; nömrələr sağdan sola doğru artır, yəni ən sağdakı pin 0 (RX), ən soldakı rəqəmsal pin 13-dür. Aşağı kənarda soldakı konnektor qida pinlərini, sağdakı konnektor analoq girişləri daşıyır. Nömrənin yanındakı ~ (dalğa) işarəsi o pinin PWM verə bildiyini göstərir. Platanın sağ kənarındakı 2×3-lük erkək pin qrupu isə ICSP konnektorudur.
| Konnektor | Pinlər (soldan sağa) | Vəzifəsi |
|---|---|---|
| Yuxarı sol (10 pin) | SCL, SDA, AREF, GND, 13, 12, ~11, ~10, ~9, 8 | I2C surəti, analoq referans, SPI və rəqəmsal pinlər |
| Yuxarı sağ (8 pin) | 7, ~6, ~5, 4, ~3, 2, TX→1, RX←0 | Rəqəmsal pinlər, kəsmə pinləri və serial xətt |
| Aşağı sol (8 pin) | Boş (NC), IOREF, RESET, 3.3V, 5V, GND, GND, Vin | Qida pinləri |
| Aşağı sağ (6 pin) | A0, A1, A2, A3, A4, A5 | Analoq girişlər (A4/A5 eyni zamanda I2C) |
| Sağ kənar (2×3) | 1 MISO, 2 5V, 3 SCK, 4 MOSI, 5 RESET, 6 GND | ICSP proqramlaşdırma konnektoru |
| Xüsusiyyət | Arduino Uno R3 |
|---|---|
| Mikrokontroller | ATmega328P, 16 MHz |
| İş (məntiq) gərginliyi | 5 V |
| Giriş gərginliyi (jak / Vin) | Tövsiyə olunan 7–12 V, hədd 6–20 V |
| Rəqəmsal giriş/çıxış | 14 pin (D0–D13) |
| PWM çıxışı | 6 pin: 3, 5, 6, 9, 10, 11 |
| Analoq giriş | 6 pin (A0–A5), 10 bit (0–1023) |
| Pin başına cərəyan | 20 mA tövsiyə olunur, 40 mA mütləq hədd |
| Ümumi cərəyan (VCC/GND) | 200 mA |
| 3.3V pininin cərəyanı | Ən çox 50 mA |
| Yaddaş | 32 KB flash (0,5 KB bootloader), 2 KB SRAM, 1 KB EEPROM |
Böyük pin cədvəli: D0–D13 və A0–A5
| Pin | Port | Əsas vəzifə | Əlavə vəzifə | Qeyd |
|---|---|---|---|---|
| D0 (RX) | PD0 | Rəqəmsal G/Ç | UART RX (Serial) | USB-serial çipə qoşulub, boş saxla |
| D1 (TX) | PD1 | Rəqəmsal G/Ç | UART TX (Serial) | USB-serial çipə qoşulub, boş saxla |
| D2 | PD2 | Rəqəmsal G/Ç | Xarici kəsmə INT0 | Düymə, enkoder, dövr sayma |
| D3 ~ | PD3 | Rəqəmsal G/Ç, PWM 490 Hz | Xarici kəsmə INT1, Timer2 | tone() işləyəndə PWM pozulur |
| D4 | PD4 | Rəqəmsal G/Ç | - | Əlavə vəzifəsi yoxdur, rahat istifadə olunur |
| D5 ~ | PD5 | Rəqəmsal G/Ç, PWM 980 Hz | Timer0 | millis() ilə eyni taymer |
| D6 ~ | PD6 | Rəqəmsal G/Ç, PWM 980 Hz | Timer0 | millis() ilə eyni taymer |
| D7 | PD7 | Rəqəmsal G/Ç | - | Əlavə vəzifəsi yoxdur, rahat istifadə olunur |
| D8 | PB0 | Rəqəmsal G/Ç | - | Əlavə vəzifəsi yoxdur, rahat istifadə olunur |
| D9 ~ | PB1 | Rəqəmsal G/Ç, PWM 490 Hz | Timer1 | Servo kitabxanası bu pində PWM-i söndürür |
| D10 ~ | PB2 | Rəqəmsal G/Ç, PWM 490 Hz | SPI SS, Timer1 | SPI-də çıxış olaraq qalmalıdır |
| D11 ~ | PB3 | Rəqəmsal G/Ç, PWM 490 Hz | SPI MOSI, Timer2 | ICSP konnektorunda da var |
| D12 | PB4 | Rəqəmsal G/Ç | SPI MISO | ICSP konnektorunda da var |
| D13 | PB5 | Rəqəmsal G/Ç | SPI SCK | Plata üzərindəki L LED-i bu pindədir |
| A0 | PC0 | Analoq giriş | Rəqəmsal 14 | - |
| A1 | PC1 | Analoq giriş | Rəqəmsal 15 | - |
| A2 | PC2 | Analoq giriş | Rəqəmsal 16 | - |
| A3 | PC3 | Analoq giriş | Rəqəmsal 17 | - |
| A4 | PC4 | Analoq giriş | I2C SDA, rəqəmsal 18 | I2C istifadə olunanda analoq oxunmur |
| A5 | PC5 | Analoq giriş | I2C SCL, rəqəmsal 19 | I2C istifadə olunanda analoq oxunmur |
Rəqəmsal pinlər (0–13) necə işləyir?
Hər rəqəmsal pin pinMode() ilə giriş və ya çıxış edilir. Çıxışda digitalWrite(pin, HIGH) pini təxminən 5 V-a, LOW isə 0 V-a çəkir. Girişdə digitalRead() gərginliyi bir həddlə müqayisə edir: ATmega328P 5 V ilə işləyərkən 3,0 V-dan yuxarısı qəti HIGH, 1,5 V-dan aşağısı qəti LOW sayılır, arası qeyri-müəyyən zonadır. Buna görə 3,3 V-luq sensorun çıxışı Uno-da çox vaxt HIGH oxunur; amma Uno-nun 5 V-luq çıxışı 3,3 V-luq modulun girişinə birbaşa verilməməlidir, arada səviyyə çevirici lazımdır.
Heç bir yerə qoşulmayan giriş pini havada qalır və əlini yaxınlaşdırmağınla belə təsadüfi HIGH və ya LOW oxuyur. Həll pini rezistorla sabit səviyyəyə çəkməkdir: pinMode(pin, INPUT_PULLUP) çipin içindəki 20–50 kΩ-luq rezistoru açır, düymə də pinlə GND arasına qoşulur. Təfərrüatlar Arduino-ya düymə necə qoşulur yazısında. 13-cü pinə plata üzərindəki L LED-i qoşulub; orijinal R3-də bu LED op-amp buferi ilə idarə olunduğu üçün pini giriş kimi istifadə etmək problem yaratmır, amma bəzi klon platalarda LED və rezistoru birbaşa pinə qoşulub və daxili pull-up ilə düymə oxunuşunu poza bilər.
PWM pinləri (~3, 5, 6, 9, 10, 11) və taymerlər
Uno həqiqi analoq çıxış yarada bilmir; bunun əvəzinə bu altı pində PWM, yəni çox sürətlə açılıb-bağlanan düzbucaqlı dalğa verir. analogWrite(pin, dəyər) ilə dalğanın açıq qalma nisbəti 0–255 arasında tənzimlənir: 0 tam söndürülmüş, 127 təxminən yarı-yarıya, 255 tam açıq deməkdir. LED parlaqlığı, mühərrik sürəti və ventilyatorun fırlanması belə idarə olunur. Altı PWM pini üç aparat taymerinə (timer) ikişər-ikişər bağlıdır və bəzi kitabxanalarla yaşanan toqquşmaların səbəbi budur. PWM-in məntiqi və doldurma əmsalı (duty cycle) hesabı PWM nədir yazısında izah olunur.
| Taymer | PWM pinləri | Tezlik | Bu taymerdən kim istifadə edir? |
|---|---|---|---|
| Timer0 (8 bit) | 5, 6 | Təxminən 980 Hz | millis(), delay() və micros() |
| Timer1 (16 bit) | 9, 10 | Təxminən 490 Hz | Servo kitabxanası |
| Timer2 (8 bit) | 3, 11 | Təxminən 490 Hz | tone() və IRremote kimi kitabxanalar |
Analoq pinlər (A0–A5) və AREF
Analoq pinlər 0–5 V arasındakı gərginliyi 10 bit ayırdetmə ilə ölçür və analogRead() 0–1023 arası ədəd qaytarır. Bir addım təxminən 4,9 mV-dir; ədədi volta çevirmək üçün gərginlik = dəyər × 5,0 / 1023 düsturundan istifadə edirsən, məsələn, 512 oxunuşu təxminən 2,5 V deməkdir. Altı pin tək ADC-ni növbə ilə bölüşür və bir oxunuş təxminən 100 µs çəkir, yəni saniyədə təxminən 10.000 oxunuş edilə bilər. Düzgün ölçmə üçün sensorun çıxış müqaviməti 10 kΩ-u keçməməlidir; daha yüksəkdirsə iki pini ardıcıl oxuyanda dəyərlər bir-birinə qarışa bilər, ilk oxunuşu atıb ikincini istifadə etmək bu problemi həll edir. 5 V-dan yüksək gərginlikləri ölçmək üçün gərginlik bölücü kalkulyatoru ilə uyğun rezistorları seçə bilərsən.
AREF pini analoq ölçmənin yuxarı həddini dəyişməyə xidmət edir. analogReference(DEFAULT) 5 V-u, analogReference(INTERNAL) çipin içindəki 1,1 V-luq referansı, analogReference(EXTERNAL) isə AREF pininə verdiyin gərginliyi (0–5 V) yuxarı hədd edir. 0–1 V arası çıxış verən sensorda 1,1 V referans istifadə etsən, bir addım təxminən 1,1 mV-a enir və ölçmə təxminən 4,5 dəfə dəqiqləşir. Potensiometr, LDR və torpaq rütubət sensoru kimi hissələr bu pinlərə qoşulur; analoq-rəqəmsal çevrilmənin təfərrüatları ADC yazısında, praktik nümunə isə potensiometr yazısındadır.
Qida pinləri: Vin, 5V, 3.3V, GND, IOREF və RESET
| Pin | Nə edir? | Hədd və diqqət |
|---|---|---|
| Vin | Jakdan gələn gərginliyi verir və ya platanı 7–12 V ilə qidalandırmağa xidmət edir | Tərs qoşulma qoruyucu diodunu keçir, qütblərə diqqət et |
| 5V | Stabilizatordan və ya USB-dən gələn 5 V çıxış | USB-də 500 mA-lıq qoruyucu; kənardan yalnız stabilizasiya olunmuş 5 V verilir |
| 3.3V | Plata üzərindəki stabilizatordan 3,3 V çıxış | Ən çox 50 mA; RC522 kimi kiçik modullar üçün |
| GND | Ortaq torpaq (altda 2, üstdə 1 ədəd) | Bütün xarici mənbələrin GND-si burada birləşməlidir |
| IOREF | Platanın məntiq gərginliyini şildlərə bildirir | Uno-da 5V-a qoşulub, qidalandırmaq üçün istifadə olunmur |
| RESET | LOW ediləndə platanı yenidən başladır | Şild üzərindəki reset düymələri bunu istifadə edir |
| AREF | Analoq ölçmə üçün xarici referans girişi | 0–5 V; əvvəlcə analogReference(EXTERNAL) |
| NC (adsız pin) | R3-də gələcəkdə istifadə üçün ayrılıb | Heç bir yerə qoşulmayıb |
Uno üç yolla qidalanır. USB ilə plata 5 V-u birbaşa kompüterdən alır və 500 mA-lıq bərpa olunan qoruyucu kompüterin portunu qoruyur. DC jak və ya Vin üzərindən 7–12 V versən, plata üzərindəki stabilizator bunu 5 V-a endirir; hər ikisi qoşulubsa plata, Vin təxminən 6,6 V-u keçəndə avtomatik olaraq xarici qidaya keçir. Stabilizator artıq gərginliyi istiliyə çevirdiyi üçün 12 V girişdə 5V pinindən bir neçə yüz mA çəkmək onu tez qızdırır. Servo, mühərrik və LED lent kimi yükləri ayrı mənbədən qidalandırıb yalnız GND-ləri birləşdirmək ən sağlam yoldur. Batareya seçimi və iş müddəti üçün batareya ömrü kalkulyatorundan istifadə edə, bütün qidalandırma üsullarını Arduino qidalandırma yazısında oxuya bilərsən.
0 və 1 nömrəli serial pinlər niyə boş saxlanılır?
Uno-nun 0 (RX) və 1 (TX) pinləri ATmega328P-nin yeganə aparat serial portudur və plata üzərində 1 kΩ-luq rezistorlarla USB-serial çevirici çipə (ATmega16U2) qoşulub. Kod yükləyəndə və Serial Monitor-a yazı göndərəndə kompüter bu iki pindən istifadə edir. 0-cı pinə Bluetooth modulunun TX ucu və ya başqa siqnal qoşulubsa iki mənbə eyni xətdə çəkişir və yükləmə avrdude: stk500_getsync() attempt 10 of 10: not in sync: resp=0x00 xətası ilə dayanır. Bundan əlavə, Serial.print() hər işləyəndə 1-ci pin sürətlə dəyişir; ora qoşulmuş LED və ya rele təsadüfi işə düşür.
Buna görə 0 və 1-i digər pinlər qurtarmayana qədər boş saxla. HC-05, GPS və ya MP3 oynadıcı kimi serial modul qoşacaqsansa SoftwareSerial kitabxanası ilə başqa iki pində ikinci serial port yarada bilərsən. Aşağıdakı kod modulu 8 (RX) və 7 (TX) pinlərinə qoşur; Serial Monitor-a yazdığını modula, moduldan gələni kompüterə ötürür. HC-05 kimi 3,3 V məntiqli modullarda Uno-nun TX çıxışını (7-ci pin) modulun RX ucuna gərginlik bölücü ilə qoş. Yükləmə problemlərinin bütün həlləri Arduino kod yüklənmir, serial əlaqənin məntiqi isə UART serial əlaqə yazısındadır.
1#include <SoftwareSerial.h>
2
3SoftwareSerial moduleSerial(8, 7); // RX = 8, TX = 7; 0 ve 1 boş kalır / 0 and 1 stay free
4
5void setup() {
6 Serial.begin(9600); // USB üzerinden bilgisayar / computer over USB
7 moduleSerial.begin(9600); // HC-05 veri modu hızı / HC-05 data mode baud rate
8 Serial.println(F("Seri kopru hazir / Serial bridge ready"));
9}
10
11void loop() {
12 if (moduleSerial.available()) {
13 Serial.write(moduleSerial.read()); // modülden bilgisayara / module to computer
14 }
15 if (Serial.available()) {
16 moduleSerial.write(Serial.read()); // bilgisayardan modüle / computer to module
17 }
18}Əlaqə pinləri: I2C (A4/A5), SPI (10–13) və kəsmə pinləri (2, 3)
I2C yalnız iki naqillə (SDA və SCL) onlarla cihazı eyni xəttə qoşmağa imkan verir; LCD ekranlar, OLED-lər, RTC saat modulları və BME280 kimi sensorlar bu yoldan istifadə edir. Uno-da SDA = A4, SCL = A5-dir. R3 platalarda AREF-in yanındakı SDA və SCL pinləri ayrı xətt deyil, daxildən A4 və A5-ə qoşuludur; buna görə I2C istifadə edəndə A4 və A5-i analoq oxuma üçün istifadə edə bilməzsən. Wire kitabxanası defolt olaraq 100 kHz-də işləyir, Wire.setClock(400000) ilə 400 kHz-ə qalxa bilər. Ünvanlar, pull-up rezistorlar və I2C skaner kodu I2C nədir yazısında, tətbiqi nümunə isə I2C LCD ekran yazısındadır.
SPI daha sürətli, amma daha çox naqil tələb edən əlaqədir: MOSI = 11, MISO = 12, SCK = 13 və SS (CS) = 10. SD kart modulları, RFID oxuyucular və TFT ekranlar SPI istifadə edir. Eyni xəttə bir neçə cihaz qoşula bilər: MOSI, MISO və SCK ortaqdır, hər cihaza ayrıca CS pini verilir. Mühüm təfərrüat: SPI master rejimindəykən 10-cu pin çıxış olaraq qalmalıdır; 10-cu pini giriş edib LOW-a çəksən, ATmega328P özünü slave rejiminə keçirir və SPI dayanır. MISO, MOSI və SCK ICSP konnektorunda da var, bəzi şildlər SPI-yə oradan qoşulur. Təfərrüat üçün SPI nədir və RFID RC522 yazılarına bax.
Kəsmə (interrupt) pindəki dəyişikliyi loop() o anda nə edirsə-etsin dərhal tutmağa imkan verir. Uno-da xarici kəsmə yalnız 2 (INT0) və 3 (INT1) nömrəli pinlərdədir: attachInterrupt(digitalPinToInterrupt(2), funksiya, FALLING) yazırsan; tetikləmə növü LOW, CHANGE, RISING və ya FALLING ola bilər. Enkoder, fırlanma sensoru, su axını sensoru və qaçırılmamalı düymələr bu pinlərə qoşulur. Digər pinlərdə də "pin dəyişmə kəsməsi" (PCINT) var, amma eyni portdakı pinlər tək kəsmə funksiyasını bölüşür və hansı pinin dəyişdiyini kodla tapmalısan. Qaydalar və nümunələr Arduino interrupt yazısındadır.
| Vəzifə | Arduino Uno | ESP32 (DevKit) | Raspberry Pi Pico |
|---|---|---|---|
| I2C SDA / SCL | A4 / A5 | GPIO 21 / 22 | GP4 / GP5 |
| SPI MOSI / MISO / SCK / CS | 11 / 12 / 13 / 10 | GPIO 23 / 19 / 18 / 5 | GP19 / GP16 / GP18 / GP17 |
| UART TX / RX | 1 / 0 | GPIO 1 / 3 (USB-yə qoşulu) | GP0 / GP1 |
| Xarici kəsmə | Yalnız 2 və 3 | Bütün GPIO-lar | Bütün GPIO-lar |
| PWM | 6 pin | Çıxış verə bilən demək olar ki, bütün pinlər | Bütün GPIO-lar |
| Analoq giriş | 6 pin, 10 bit | ADC1: GPIO 32–39, 12 bit | GP26, GP27, GP28; 12 bit |
| Məntiq səviyyəsi | 5 V | 3,3 V (5 V-a davamsız) | 3,3 V (5 V-a davamsız) |
| Pin başına cərəyan | 20 mA (ən çox 40 mA) | Təxminən 20 mA tövsiyə olunur | Defolt 4 mA, ən çox 12 mA |
ESP32-yə və ya Pico-ya keçərkən ən böyük fərq gərginlikdir: hər iki plata 3,3 V ilə işləyir və pinləri 5 V-a davamlı deyil, buna görə Uno-ya birbaşa qoşduğun 5 V-luq modullar üçün səviyyə çevirici lazım ola bilər. Əvəzində bu platalarda kəsmə və PWM demək olar ki, hər pində var, I2C və SPI xətləri də başqa pinlərə köçürülə bilər. Plataları müqayisə etmək üçün Arduino, yoxsa ESP32? yazısından, pin xəritələrinə baxmaq üçün pin diaqramı alətindən istifadə edə bilərsən; platalar özləri ESP32 nədir və Raspberry Pi Pico nədir yazılarında izah olunur.
ICSP konnektoru nə işə yarayır?
ICSP (In-Circuit Serial Programming) mikrokontrolleri USB və bootloader olmadan, birbaşa SPI xətti üzərindən proqramlaşdırmaq üçün istifadə olunan 2×3-lük konnektordur. Platanın sağ kənarındakı ICSP ATmega328P-yə, USB girişinin yanındakı kiçik ICSP1 isə USB-serial çipə (ATmega16U2) aiddir. Gündəlik istifadədə ona heç toxunmursan; amma bootloader pozulanda, yeni ATmega328P-yə bootloader yazanda və ya USBasp kimi proqramlaşdırıcı ilə kod yükləyəndə ICSP istifadə olunur. İkinci Uno-nu ArduinoISP nümunəsi ilə proqramlaşdırıcıya çevirsən, proqramlaşdırıcının 10, 11, 12 və 13 nömrəli pinləri hədəf platanın RESET, MOSI, MISO və SCK uclarına gedir; proqramlaşdırıcı Uno-nun RESET ilə GND arasına taxılan 10 µF-lıq kondensator da onun avtomatik resetini əngəlləyir. Platanın zədələnib-zədələnmədiyini anlamaq üçün Arduino yanıb? yazısına nəzər sala bilərsən.
| ICSP pini | Siqnal | Uno-dakı qarşılığı |
|---|---|---|
| 1 | MISO | D12 |
| 2 | VCC (+5 V) | 5V |
| 3 | SCK | D13 |
| 4 | MOSI | D11 |
| 5 | RESET | RESET |
| 6 | GND | GND |
Pin başına 20 mA, cəmi 200 mA: cərəyan limitləri
Bir Uno pini ən çox 20 mA ilə təhlükəsiz işlədilir. ATmega328P datasheet-indəki 40 mA isə mütləq həddir, yəni aşılanda çipin həmişəlik zədələnə biləcəyi dəyərdir; iş dəyəri deyil. Çipin VCC və GND uclarından keçən ümumi cərəyan 200 mA-i keçməməlidir. Datasheet pinləri həm də qruplara bölür: cərəyan verərkən (HIGH) D0–D4 ilə A0–A5 birlikdə, D5–D13 isə öz aralarında 150 mA-i; cərəyan çəkərkən (LOW) isə D0–D4, D5–D13 və A0–A5 qrupları ayrı-ayrılıqda 100 mA-i aşmamalıdır. Qırmızı LED-i 220 Ω rezistorla 5 V-dan idarə edəndə cərəyan (5 − 2) / 220 ≈ 13,6 mA olur. On LED eyni anda yansa cəmi 136 mA-ə çatır; bu 200 mA-dən aşağıdır, amma hamısı eyni qrupdadırsa 150 mA-lıq qrup həddinə çox yaxınlaşır. LED-lər pin LOW olanda yanacaq şəkildə (5V-dan rezistorla pinə) qoşuludursa və çoxu eyni qrupdadırsa, 100 mA həddi aşılır. LED-ləri qruplara paylaşdır və ya rezistoru 330–470 Ω-a qaldır. Düzgün rezistoru LED rezistoru kalkulyatoru və ya Om qanunu kalkulyatoru ilə tapa bilərsən.
- Mühərriklər: Kiçik DC mühərrik belə yüzlərlə mA çəkir və gərginlik sıçrayışları yaradır; L298N kimi mühərrik sürücüsü və ya tranzistor istifadə et.
- Rele sarğısı: 5 V-luq rele sarğısı təxminən 70–90 mA çəkir; tranzistorlu və diodlu rele modulu istifadə et.
- Servo mühərriklər: Siqnal naqili pinə qoşula bilər, amma servonun qidası 5V pinindən deyil, ayrı mənbədən gəlməlidir; təfərrüatlar servo mühərrik yazısındadır.
- LED lentlər və güclü LED-lər: 12 V-luq lentlər və 1 W-lıq LED-lər üçün məntiq səviyyəli MOSFET lazımdır.
- Qısa qapanma: HIGH vəziyyətindəki çıxışı birbaşa GND-yə qoşmaq pindən 40 mA-dən xeyli artıq cərəyan çəkir və pini həmişəlik sıradan çıxarır.
Test kodu: rəqəmsal, PWM, analoq və kəsmə pinlərini birlikdə sına
- 9-cu pinə 220 Ω-luq rezistorla LED qoş: uzun ayaq rezistora, qısa ayaq GND-yə.
- Potensiometrin iki kənar ucunu 5V və GND-yə, orta ucunu A0-a qoş.
- Düyməni 2-ci pinlə GND arasına qoş; daxili pull-up istifadə olunacağı üçün ayrıca rezistor lazım deyil.
- Kodu yüklə, Serial Monitor-u aç və sürəti 9600 baud et.
- Potensiometri çevir: 9-cu pindəki LED-in parlaqlığı dəyişir, gərginlik 2,5 V-u keçəndə plata üzərindəki L LED-i (13-cü pin) yanır, düyməyə hər basanda sayğac bir artır.
1const byte BUTTON_PIN = 2; // kesme pini INT0 / interrupt pin INT0
2const byte PWM_LED = 9; // ~9: PWM çıkışı / PWM output
3const byte STATUS_LED = 13; // kart üzerindeki L LED'i / onboard L LED
4const byte POT_PIN = A0; // analog giriş / analog input
5
6volatile unsigned int pressCount = 0; // ISR içinde değişir / changed inside the ISR
7
8void onButton() {
9 static unsigned long lastPressMs = 0;
10 unsigned long now = millis();
11 if (now - lastPressMs > 50) { // 50 ms sıçrama filtresi / 50 ms debounce
12 pressCount++;
13 lastPressMs = now;
14 }
15}
16
17void setup() {
18 Serial.begin(9600); // 0 ve 1 numaralı pinleri kullanır / uses pins 0 and 1
19 pinMode(STATUS_LED, OUTPUT);
20 pinMode(PWM_LED, OUTPUT);
21 pinMode(BUTTON_PIN, INPUT_PULLUP); // dahili pull-up direnci / internal pull-up resistor
22 attachInterrupt(digitalPinToInterrupt(BUTTON_PIN), onButton, FALLING);
23}
24
25void loop() {
26 int raw = analogRead(POT_PIN); // 0-1023 arası ham değer / raw value 0-1023
27 float volts = raw * 5.0 / 1023.0; // volta çevir / convert to volts
28 analogWrite(PWM_LED, raw / 4); // 0-255 arası PWM / PWM from 0 to 255
29 digitalWrite(STATUS_LED, volts > 2.5 ? HIGH : LOW); // 2,5 V eşiği / 2.5 V threshold
30
31 noInterrupts(); // sayacı güvenle kopyala / copy the counter safely
32 unsigned int presses = pressCount;
33 interrupts();
34
35 Serial.print(F("A0: "));
36 Serial.print(raw);
37 Serial.print(F(" V: "));
38 Serial.print(volts, 2);
39 Serial.print(F(" Buton / Button: "));
40 Serial.println(presses);
41 delay(200);
42}Kod Uno-nun dörd pin növündən eyni anda istifadə edir. analogRead(A0) 0–1023 arası dəyəri oxuyur, raw / 4 bunu analogWrite()-ın gözlədiyi 0–255 aralığına endirir. Düymədəki kontakt sıçrayışlarını saymamaq üçün kəsmə funksiyası son basışdan 50 ms keçmədən gələn siqnalları nəzərə almır. Kəsmə daxilində dəyişən sayğac volatile təyin olunur və loop() daxilində kəsmələr qısa müddətə dayandırılaraq kopyalanır; çünki 8 bitlik Uno 16 bitlik ədədi iki addımda oxuyur və arada gələn kəsmə yanlış dəyər oxuda bilər. 0 və 1-ci pinlər yalnız Serial üçün istifadə olunduğundan başqa heç nəyə qoşulmur.
Nümunə pin planı: hansı hissə hansı pinə?
Çoxhissəli layihədə pinləri təsadüfi bölmək toqquşmalara yol açır. Əvvəlcə xüsusi vəzifəli hissələri (I2C, SPI, kəsmə, PWM) öz pinlərinə yerləşdir, qalan sadə rəqəmsal işləri boş pinlərə paylaşdır. Aşağıda RFID kartlı qapı kilidi üçün hazırlanmış nümunə plan var: RC522 oxuyucu, I2C LCD, servo, buzzer, düymə və iki LED. Servo və tone() birlikdə istifadə olunduğu üçün 3, 9, 10 və 11-dəki PWM onsuz da sıradan çıxıb; plan bunu nəzərə alır.
| Hissə | Uno pini | Niyə bu pin? |
|---|---|---|
| RC522 SDA (SS) | 10 | SPI-nin SS pini; çıxış olaraq qalmalıdır |
| RC522 SCK / MOSI / MISO | 13 / 11 / 12 | Aparat SPI pinləri dəyişdirilə bilməz |
| RC522 RST | 9 | İstənilən rəqəmsal pin ola bilər; servo səbəbindən 9-un PWM-i onsuz da istifadə oluna bilməz |
| RC522 VCC | 3.3V | Modul 3,3 V ilə işləyir, cərəyanı 50 mA həddindən aşağıdır |
| I2C LCD SDA / SCL | A4 / A5 | Uno-nun yeganə I2C xətti |
| Servo siqnalı | 6 | Servo kitabxanası hər pində işləyir; qida xarici 5 V-dandır |
| Buzzer | 8 | tone() hər pində işləyir, PWM pini sərf olunmur |
| Düymə | 2 | Kəsmə pini; INPUT_PULLUP ilə rezistor lazım deyil |
| Yaşıl / qırmızı LED | 4 / 7 | Əlavə vəzifəsi olmayan sadə rəqəmsal pinlər |
| Boş qalanlar | 0, 1, 3, 5, A0–A3 | Serial xətt sərbəstdir; 3 ikinci kəsmə, 5 PWM, A0–A3 sensorlar üçün |
Arduino Uno R3 ilə R4 arasındakı pin fərqləri
| Xüsusiyyət | Uno R3 | Uno R4 (Minima / WiFi) |
|---|---|---|
| Mikrokontroller | ATmega328P, 8 bit, 16 MHz | Renesas RA4M1, 32 bit, 48 MHz |
| Pin yerləşməsi | Standart Uno | Eynidir; şildlər taxıla bilər |
| Pin başına cərəyan | 20 mA | 8 mA |
| Analoq ayırdetmə | 10 bit | Defolt 10 bit, 14 bitə qədər |
| Həqiqi analoq çıxış (DAC) | Yoxdur | A0-da 12 bit DAC |
| 0 və 1 nömrəli pinlər | USB ilə bölüşülür (Serial) | USB-dən ayrıdır (Serial1) |
| Vin aralığı | 7–12 V tövsiyə olunur | 6–24 V |
| USB | USB-B, ATmega16U2 vasitəsilə | USB-C; Minima-da birbaşa prosessora, WiFi-da ESP32-S3 körpüsü vasitəsilə |
Qısası, R4-də pin nömrələri və vəzifələri (PWM ~3, 5, 6, 9, 10, 11; I2C A4/A5; SPI 10–13; kəsmə 2, 3) eyni qalır, amma pin başına cərəyan 8 mA-ə düşür. R3-də birbaşa pindən idarə etdiyin LED-i R4-də daha böyük rezistorla (məsələn, 1 kΩ ilə təxminən 3 mA) və ya tranzistorla idarə etməlisən. Ətraflı müqayisə Arduino Uno R4 yazısındadır. Daha kiçik plata axtarırsansa Arduino Nano pinləri və hansı Arduino-nu almalıyam yazıları işinə yarayacaq.
Tez-tez edilən səhvlər və həlləri
| Əlamət | Səbəb | Həll |
|---|---|---|
| Kod yüklənmir, "not in sync" xətası | 0 və ya 1-ci pinə modul qoşulub | Yükləyəndə modulu çıxar və ya SoftwareSerial ilə başqa pinlərə köçür |
| Servo taxanda LED-in parlaqlığı dəyişmir | Servo kitabxanası 9 və 10-un PWM-ini söndürdü | LED-i 3, 5, 6 və ya 11-ə köçür |
| Buzzer çalanda mühərrik sürəti pozulur | tone() Timer2-dən istifadə edir, 3 və 11 təsirlənir | PWM-i 5, 6, 9 və ya 10-a köçür |
| Analoq dəyər özbaşına dəyişir | Pin boşdadır və ya mənbə müqaviməti çox yüksəkdir | Sensoru möhkəm qoş, lazım gələrsə iki dəfə oxu |
| Düymə təsadüfi basılmış kimi görünür | Giriş pini havadadır | INPUT_PULLUP istifadə et və ya 10 kΩ rezistor əlavə et |
| I2C ekran olanda A4/A5 düzgün oxunmur | A4/A5 I2C xətti ilə ortaqdır | Analoq sensoru A0–A3-ə qoş |
| SPI modulu cavab vermir | 10-cu pin giriş edilib və ya CS səhvdir | 10-cu pini çıxış saxla, hər cihaza ayrıca CS ver |
| Plata qızır və ya özünü resetləyir | Pinlərdən və ya 5V-dan çox cərəyan çəkilir | Yükləri ayrı mənbədən qidalandır, GND-ləri birləşdir |
Arduino Uno-nun pinlərini tanıyanda hansı hissəni hara qoşacağını əzbərləməli deyilsən; hissənin ehtiyacına baxır, düzgün pini özün seçirsən. Əsasları təkrarlamaq istəsən Arduino nədir yazısı ilə başlaya bilərsən. BlueGrays tətbiqində LED yandırma, düymə oxuma, LDR ilə analoq ölçmə, PWM ilə RGB LED, I2C LCD, RFID və iki Arduino-nun serial xətlə əlaqələndirilməsi layihələrini, hansı pinin niyə seçildiyini göstərən dövrə sxemləri və hazır kodlarla addım-addım tapa bilərsən.
Tez-tez verilən suallar
Arduino Uno-da neçə pin var?
Arduino Uno R3-də 14 rəqəmsal giriş/çıxış pini (0–13) və 6 analoq giriş (A0–A5) var; analoq pinlər rəqəmsal kimi də istifadə oluna bildiyi üçün cəmi 20 siqnal pini mövcuddur. Rəqəmsal pinlərdən 6-sı PWM verir. Bunlara əlavə olaraq Vin, 5V, 3.3V, GND, IOREF, AREF və RESET kimi qida və nəzarət pinləri ilə 6 pinlik ICSP konnektoru yer alır.
Arduino Uno-da PWM pinləri hansılardır?
PWM pinləri 3, 5, 6, 9, 10 və 11-dir; platada nömrələrinin yanında ~ işarəsi olur. 5 və 6 təxminən 980 Hz, digərləri təxminən 490 Hz tezliklə işləyir. Servo kitabxanası istifadə olunanda 9 və 10-un, tone() istifadə olunanda 3 və 11-in PWM-i təsirlənir.
Arduino analoq pinləri rəqəmsal pin kimi istifadə oluna bilərmi?
Bəli. Uno-da A0–A5 pinləri pinMode, digitalWrite və digitalRead ilə adi rəqəmsal pin kimi işləyir və 14–19 nömrələrinə uyğundur. Yəni A0-a LED, A3-ə düymə qoşa bilərsən. Yalnız I2C istifadə edərkən A4 və A5 bu xəttə ayrılmış olur.
Arduino Uno bir pindən neçə mA cərəyan verir?
Bir pindən təhlükəsiz şəkildə 20 mA çəkmək olar; 40 mA mütləq həddir, bu dəyər aşılsa pin həmişəlik zədələnə bilər. Bütün pinlərin cəmi 200 mA-i keçməməlidir. Buna görə LED-lər rezistorla qoşulur, mühərrik və rele kimi yüklər isə tranzistor, MOSFET və ya sürücü modulu ilə idarə olunur.
Arduino Uno-da 0 və 1 nömrəli pinlərdən istifadə etmək olarmı?
Olar, amma tövsiyə olunmur. Bu pinlər USB-serial çipə qoşuludur; kod yükləyəndə və Serial Monitor istifadə edəndə kompüter bu xətdən istifadə edir. 0-cı pinə modul qoşulu olanda yükləmə "not in sync" xətası ilə uğursuz ola bilər, buna görə bu pinlərdən ən axırda istifadə et və ya SoftwareSerial ilə başqa pinlərə keç.
Arduino Uno-da SDA və SCL pinləri hansılardır?
Uno-da I2C xəttinin SDA ucu A4, SCL ucu A5 pinidir. R3 platalarda AREF pininin yanında SDA və SCL yazılan iki pin daha var, amma bunlar daxildən A4 və A5-ə qoşuludur, ayrı xətt deyil. ESP32-də defolt I2C pinləri GPIO 21 və 22-dir; Raspberry Pi Pico-da I2C bir çox pinə köçürülə bilər, ən çox GP4 (SDA) ilə GP5 (SCL) istifadə olunur.
Bu yazıdan sonra edə biləcəyin layihələr
Bütün layihələrə bax
LED yandırma
Elektronikanın ilk salamı: tək bir LED-i yandırıb söndürmək. Arduino LED-i çox qısa fasilələrlə yandırıb söndürür, işıq sürətlə qırpılır.

Düymə ilə LED yandırma (Push)
Qapı zəngi kimi: bassan işıq yanır, buraxanda sönür. Arduino düyməni daim dinləyir; düymə basılı olanda LED-i yandırır, əlini çəkdiyin anda söndürür.

LDR ilə işıq intensivliyinin oxunması
Otağın nə qədər işıqlı olduğunu rəqəmlə görmək istəyirsən? İşığa həssas kiçik hissə olan LDR ətraf işığı ölçür, Arduino isə bu dəyəri yarım saniyədən bir kompüter ekranına yazır.

HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)
Yarasalar qaranlıqda yolunu necə tapırsa, HC-SR04 sensoru da elə işləyir: eşidə bilmədiyin bir səs göndərir, əks-sədasını dinləyir və qarşısındakı cismin nə qədər uzaqda olduğunu ölçür.

RGB LED ilə yumşaq rəng keçidi
Tək RGB LED qırmızıdan yaşıla, yaşıldan göyə, göydən yenidən qırmızıya yavaşca keçir və bu göy qurşağı dövrü heç dayanmır.

I2C ilə LCD ekran istifadəsi
Arduino-ya öz ekranını qazandır və ilk mesajını yazdır. İki sətirlik LCD ekran yalnız bir neçə naqillə qoşulur; əvvəlcə üst sətrə salam, ardınca alt sətrə ikinci yazı gəlir, ekran təmizlənir və…

RFID dəyərini oxuma
Bina açar kartında və ya giriş kartında gizli kimlik nömrəsi saxlanır; bu layihə onu oxuyur. Kartı RFID oxuyucuya yaxınlaşdıranda Arduino kartın nömrəsini kompüter ekranına yazır.

2 Arduino ilə birtərəfli rabitə
İki Arduino-nu tək naqillə danışdırırsan: birindəki düyməyə basanda o birindəki LED yanır, bir daha basanda sönür.
Digər yazılar
BlueGrays tətbiqi
Bu dövrəni telefonunda addım-addım qur
Dövrə sxemi, kod və hissə siyahısı bir ekranda. 500-dən çox Arduino, ESP32 və Pico layihəsi səni gözləyir.
Telefonunla skan et
Kameranı koda tut; telefonunun tətbiq mağazası açılır.
ya da mağazada aç

