Arduino Atölyesi Programı: 5 Günlük Yaz Okulu ve Kamp Planı

5 günlük bir Arduino atölyesi programı kurarken her güne tek bir yeni fikir ver ve son günü katılımcıların kendi mini projesine ayır: 1. gün LED ve zamanlama, 2. gün buton ve koşul, 3. gün sensörler, 4. gün ses ve hareket, 5. gün mini proje ve sergi. Her gün aynı iskelet tekrar eder: ısınma, kısa ders, yapım, mola, meydan okuma, paylaşım. Bu yazıdaki plan günde 3 saat, toplam 15 saatlik yoğun bir kamp için yazıldı ve 12–16 katılımcıyı ikili gruplarla düşünüyor; bu sayılar bir varsayım, kendi grubuna göre küçültüp büyütebilirsin.

Haftada bir derslik bir dönem planından farklı olarak yoğun kampta unutma araya girmez, ama yorgunluk girer. Bu yüzden program uzun anlatımlar yerine kısa ders ve bol yapım üzerine kurulu. Aşağıda gün gün program tablosu, örnek bir günün saat saat akışı, 8 grup için malzeme listesi, iki hafta öncesinden başlayan hazırlık listesi, 5. gün için mini proje seçenekleri, 3 dakikalık sunum şablonu, yaşa göre uyarlama, kamp sonrası için öneriler ve güvenlik kuralları var. Dönem boyunca haftada bir ders yapacaksan 8 haftalık robotik kodlama planı o düzen için daha uygun.

Kampın çerçevesi: 5 gün, 3 saat, ikili gruplar

Yoğun bir kampta en sık yapılan hata ilk güne çok şey sığdırmaktır. Program bu yüzden basitten karmaşığa giden bir sıra izler: önce çıkış (LED yakmak), sonra giriş (butonu okumak), ardından analog ölçüm (ışık ve mesafe), sonra hareket ve ses (servo ve buzzer), en sonda hepsini birleştiren bir mini proje. Her gün bir öncekinin üzerine kurulur; 3. gündeki park sensörü 1. günün LED'ini, 2. günün koşulunu ve aynı günün mesafe ölçümünü bir arada kullanır. İkili grup çalışmanın nedeni basit: üçlü gruplarda bir kişi çoğu zaman izleyici kalır, tek başına çalışmada da takılan katılımcı bekler. İkililerde biri devreyi kurarken diğeri şemayı ve kodu okur, molada roller değişir.

Gün gün program: temalar, projeler ve gün sonu çıktısı

Tablodaki bütün projeler BlueGrays uygulamasında parça listesi, devre şeması ve koduyla hazır. İlk iki günün projeleri tamamen ücretsiz; katılımcıların Premium'a ihtiyacı yok. 3. günden itibaren park sensörü, servo ve mini proje seçenekleri gibi Premium projeler devreye girer. Bunları kullanacaksan her katılımcının Premium olması gerekir; bunun en pratik yolu eğitmen paketidir ve nasıl işlediğini sınıf için Premium kod rehberinde ayrıntılı anlattık. Ücretsiz projelerle kalmak istersen aşağıdaki ipucunda Premium'suz bir değişken plan var.

İlk iki günde her projenin sonunda katılımcılar tek bir sayıyı değiştirir ve sonucu tahmin eder. Trafik Lambası projesinde kırmızı ve yeşil ışık 2000 ms, sarı ışık 300 ms yanar; gruplar bu süreleri gerçek bir kavşağa göre yeniden yazar. Yürüyen Led projesinde 2–7 numaralı pinlerdeki altı LED 150 ms arayla yanıp söner; bu sayıyı 50'ye ve 500'e çekmek dizinin ve for döngüsünün ne yaptığını görünür kılar. 2. günde Buton İle Led Yakma (Push) ile Buton İle Led Yakma (On Off) aynı devreyi kullanır, fark yalnız koddadır. Bu karşılaştırma "program bir şeyi hatırlayabilir" fikrini anlatmanın en kısa yoludur ve ertesi günlerin bütün sensör projeleri bu fikre dayanır. 3. gün ölçüm günüdür. Ldr İle Gece Lambası projesinde LDR'nin A0'dan okunan değeri 50'nin altına düşünce 13 numaralı pindeki LED yanar; gruplar elleriyle sensörü kapatıp Serial Monitor'de değeri izler ve eşiği kendi odalarının ışığına göre ayarlar. HC-SR04 Mesafe Ölçme (Serial Ekran) 3 ile 100 cm arasındaki mesafeyi yarım saniyede bir ekrana yazar, HC-SR04 ile Park Sensörü ise aynı ölçümü 8 ve 9 numaralı pinlerdeki iki LED ve 10 numaralı pindeki buzzer'la bir uyarıya dönüştürür: engel 20 cm'den yakınsa bip sıklaşır. 4. günde Servo Motor Kullanım servoyu 0, 90 ve 180 dereceye götürür, Potansiyometre İle Servo Motor Kullanım ise aynı servoyu potansiyometreyle elle döndürür. Günün son yarım saati 5. gün için proje seçimine ayrılır. Her günün paylaşım bölümünü o günün çıkış sorusuyla kapat; cevaplar ertesi sabahın ısınmasında neyi tekrar etmen gerektiğini gösterir:

1. 1. gün: delay(2000) yerine delay(500) yazınca trafik lambasında ne değişti? Neden?
2. 2. gün: Basılı tutunca yanan buton ile bir basışta açılıp kapanan buton arasındaki fark devrede mi, kodda mı?
3. 3. gün: LDR'nin değeri karanlıkta mı aydınlıkta mı küçülüyor? Gece lambasının eşiğini neye göre seçtin?
4. 4. gün: Servoya 90 yazınca nereye döner? Potansiyometreyi çevirince servo neden onu takip ediyor?
5. 5. gün: Projende algılayan, karar veren ve tepki veren parçaları tek tek göster.

Eğitmen paketi: kaç kod, ne zaman dağıtılır?

5 günlük bir kamp için aylık eğitmen paketi yeterlidir. Her aylık kod onu kullanan hesaba 30 gün Premium ekler ve süre, kodun kullanıldığı gün başlar. Kodu 1. gün dağıtırsan kamp 5 günde biter, katılımcıların evde devam etmek için yaklaşık 25 günü kalır. Paket tek seferlik bir satın almadır, otomatik yenilenmez; katılımcıların Apple ya da Google hesabına kart eklemesi de gerekmez. Kullanılmayan kodların son kullanma tarihi yoktur, bu yüzden artan kodlar bir sonraki kampa kalır. Aylık ve yıllık paketi kurs süresine göre karşılaştırmak istersen eğitmen paketi aylık mı yıllık mı yazısına bak; güncel fiyatı ülkene göre uygulamadaki Eğitimci Paketleri ekranında görürsün.

• Kendi kodunla başla: Kamptan önce bir kodu kendi hesabında kullan; Premium projeleri önceden açıp devreleri kendin kurmadan programı kesinleştirme.
• 1. gün, molada dağıt: Kodlarım ekranında Kodu Kopyala ile ya da paylaş seçeneğiyle her katılımcıya bir kod gönder. Paylaşılan bağlantıya dokunan katılımcının uygulamasında Kod Kullan ekranı kod dolu açılır; bağlantı yoksa Profil > Kod Kullan yolundan BG-XXXX-XXXX-XXXX biçimindeki kodu kendisi girer.
• Hemen kontrol et: Kodlarım'da her kodun durumu Aktif olmalı ve kullanan kişinin adı görünmeli. Hesap ve giriş sorunlarını 1. gün çözersen 3. gün Premium projeye geçerken kimse beklemez.
• Şeffaf ol: Kod kullanılınca katılımcının adı, kullanıcı adı, e-postası ve profil fotoğrafı kodu veren eğitmenle paylaşılır. Bunu katılımcılara ve velilere baştan söyle.
• İstisnaları bil: App Store ya da Google Play üzerinden aktif Premium aboneliği olan hesap kod kullanamaz; o katılımcının zaten Premium'u vardır, kodunu yedeğe ayır. Kampı ilk gün bırakan bir katılımcı olursa aylık kodun 1 transfer hakkıyla kalan süreyi yeni gelen birine aktarabilirsin.

Bir günün saat saat akışı: 3. gün örneği

Aşağıdaki akış 10:00–13:00 arası 3 saatlik bir gün için yazıldı ve her gün aynı iskeleti kullanabilirsin; değişen yalnız projeler ve meydan okumadır. Örnek olarak 3. gün seçildi, çünkü bir ücretsiz ve bir Premium projeyi aynı gün içinde birleştirir. Kısa ders 20 dakikayı geçmez; katılımcılar 3 saatin en az 100 dakikasını kendi elleriyle devre kurarak ve kodu değiştirerek geçirir.

Yapım bölümlerinde iki uygulama özelliği işini kolaylaştırır. Birincisi proje sayfasındaki Birlikte yapalım modu: parçaları hazırla, devreyi kur, kodu yükle, çalıştır ve test et adımlarını sırayla gösterir, ekranı açık tutar ve gruba kaldığı adımı hatırlatır. İkincisi kodun bilgisayara aktarımıdır: telefondaki kod Kopyala ile alınabilir ya da Linki Kopyala ile kodu bilgisayarda açan bir bağlantı gönderilir. Takılan grup önce projenin Kodu anla sekmesindeki Takıldıysan bölümüne bakar, sonra elini kaldırır. Bu küçük kural yardım sırasını kısaltır ve katılımcılara kendi hatasını bulmayı öğretir; proje sayfasının bütün bölümlerini proje sayfası rehberinde anlattık.

Malzeme listesi: grup başına ve 8 grup + yedek

16 katılımcıyı ikili gruplara bölünce 8 grup çıkar; bir yedek setle 9 set hazırlarsın. 12 kişilik bir kampta 6 grup ve 7 set yeter. Hiçbir parça lehim istemez. Tabloda grup başına sayılar biraz cömert tutuldu, çünkü ters takılan LED ve kırılan jumper ilk günlerde çok sık görülür. Hazır bir başlangıç seti almayı düşünüyorsan içeriğini bu listeyle karşılaştır; setlerin genelde neyle geldiğini Arduino başlangıç seti yazısında anlattık.

Kamp öncesi hazırlık kontrol listesi

Hazırlığı üç zamana böl. Kurulum ve sürücü gibi işler kampın ilk saatine kalırsa 1. gün yarım günde biter; amaç, katılımcılar geldiğinde her bilgisayarın bir kez kod yüklemiş olması. Aşağıdaki listeyi kopyalayıp yazdırabilirsin; her maddenin başında ne zaman yapılacağı yazıyor:

• 2 hafta önce: Katılımcı sayısını kesinleştir, grupları ve set sayısını hesapla, eksik malzemeyi sipariş et. Kargo gecikmesine karşı LED, direnç ve jumper'ı fazla al.
• 2 hafta önce: Bilgisayarları say. Her birine Arduino IDE kurulsun; okul bilgisayarlarında bu iş yönetici yetkisi isteyebilir, bilişim sorumlusuyla konuş. Kurulum adımları Arduino IDE kurulumu yazısında.
• 2 hafta önce: Veli bilgilendirme metnini gönder: tarih ve saatler, 5. gün sergisine davet, devrelerin yalnız USB'nin 5 V'u ile çalıştığı, kod kullanılınca katılımcının ad, kullanıcı adı, e-posta ve profil fotoğrafının eğitmenle paylaşılacağı ve Premium süresinin kodun girildiği gün başlayıp 30 gün süreceği.
• 1 hafta önce: Eğitmen paketini satın al ve kendi kodunu kullan. Premium projelerin her birini bir kez kendin kur, sorun çıkan noktaları not et.
• 1 hafta önce: Klon kartların USB yongasına bak; CH340 yongalı kartlar için bilgisayarlara sürücü kur. Servo kütüphanesi Arduino IDE ile birlikte gelir; hafıza oyunu için LiquidCrystal_I2C kütüphanesini Kütüphane Yöneticisi'nden yükle.
• 1 hafta önce: Setleri numaralı kutulara diz, her kutuya içerik listesini yapıştır. USB kabloları tek tek dene ve işaretle: bazı kablolar yalnız şarj içindir, kartın ışığı yanar ama Arduino IDE'de port görünmez. Katılımcıların evden getirdiği kabloları kullanma; port ve sürücü hatalarının çözümleri Arduino kod yüklenmiyor yazısında.
• 1 hafta önce: Katılımcılardan uygulamayı yükleyip hesap açmalarını iste; böylece 1. gün kod dağıtımı birkaç dakikada biter.
• 1 gün önce: Her bilgisayara bir kart takıp Led Yakma kodunu yükle, LED'in yanıp söndüğünü gör ve port numarasını bilgisayarın kenarına etiketle.
• 1 gün önce: Projeksiyonu, uzatma kablolarını ve priz yerlerini kontrol et; 9 bilgisayar aynı anda şarj isteyebilir.
• 1 gün önce: Gün gün program tablosunu ve güvenlik kurallarını yazdır, duvara as. 5. gün mini proje seçeneklerini ayrı bir kâğıda yaz.
• 1 gün önce: Kodlarım ekranında kodların sayısını kontrol et ve katılımcı listesiyle eşleştirecek bir tablo hazırla: ad, grup numarası, kod durumu.
• İlk sabah: Yedek kutuyu masana koy: fazladan LED, direnç, jumper, bir kart ve iki test edilmiş USB kablo.

5. gün: mini proje seçenekleri

Mini proje 5. günün ilk iki saatini kaplar, son saat sergiye ayrılır. Gruplar seçimini 4. günün sonunda yapar; böylece eksik bir parça varsa akşamdan tamamlarsın. Her seçenek ilk dört günde öğrenilen en az iki kavramı birleştirir. Hızlı gruplara İleri seviye bir proje ya da hazır projeye kendi özelliklerini eklemeyi, zorlanan gruplara da Başlangıç seviyesindeki kutu projelerinden birini öner. Tablodaki süreler kutu ve süsleme dahil tahmini sürelerdir.

Sergi ve 3 dakikalık sunum şablonu

Sergi kampın en akılda kalan bölümüdür ve katılımcıların öğrendiğini kendi cümleleriyle anlatmasını sağlar. Masaları bir duvara diz, her grubun önüne proje adını ve grup numarasını yazan bir kart koy. Veliler ya da diğer sınıflar geldiğinde gruplar sırayla 3 dakikalık sunum yapar, ardından 1 dakika soru alır; 8 grup için bu yaklaşık 35 dakika eder. Sunumdan önce her ikiliye şablonu doldurmaları için 10 dakika ver. Kodun ezberlenmesini değil, değiştirdikleri bir sayıyı ve bunun ne yaptığını anlatmalarını iste.

Farklı yaş ve seviyeler için uyarlama

Programın iskeleti her grupta aynı kalır; değişen tempo, anlatımın derinliği ve 5. günün beklentisidir. Tabloyu katılımcı grubunu tanıdıktan sonra kullan; aynı yaş grubunda da deneyim farkı büyük olabilir. Karışık seviyeli bir grupta ikilileri deneyimli ve yeni katılımcıyı eşleştirerek kur, ama klavyeyi hep deneyimli olanın tutmasına izin verme.

Kamp bittikten sonra: evde nasıl devam edilir?

Yoğun kampın en büyük riski, son günün coşkusunun bir hafta içinde sönmesidir. Kapanışta katılımcılara evde devam etmeleri için üç yol göster. Proje Bulucu üç soru sorar: ne yapmak istedikleri, ellerinde hangi kart olduğu ve ne kadar deneyimli oldukları; sonuçta en iyi eşleşmeyi ve aynı parçalarla başlanabilecek ücretsiz bir ısınma projesini önerir. Günün soruları her gün yeni bir set açar, yaklaşık 3 dakika sürer ve 15 soruluk seviye testiyle doğru seviyeden başlar. Kod rehberi Arduino C++ ve MicroPython için 36 kart sunar; her kartın sonundaki Bu konuyu projede gör bağlantısı o komutun geçtiği projeleri kolaydan zora sıralar. Kampta verdiğin eğitmen kodu kamp bitince de geçerlidir ve Premium projeler kodun 30 günlük süresi dolana kadar açık kalır. Kamptaki projelerin Kodu anla ve Kendin dene bölümlerinin evde nasıl kullanılacağını Kodu anla ve Kendin dene rehberinde anlattık.

Güvenlik ve sınıf kuralları

• Bütün devreler USB'nin 5 V'u ile çalışır. Prize bağlanan hiçbir parça yok; uygulamadaki 220 V ampul projeleri bu kampın konusu değildir.
• Devreyi değiştirmeden önce USB kablosunu çıkar, kurduktan sonra tak.
• 5V pinini doğrudan GND'ye bağlama; kart ısınır ve bilgisayar USB portunu kapatabilir.
• LED'i her zaman bir dirençle bağla. Bir parça ısınıyorsa ya da yanık kokusu geliyorsa önce USB'yi çek, sonra eğitmeni çağır.
• Servo takılınca kart kendini yeniden başlatıyorsa servo fazla akım çekiyordur; nedenini ve çözümünü Arduino kendini resetliyor yazısında bulabilirsin.
• Yiyecek ve içecek parça masasından uzak durur. Parça bacakları ve jumper uçları sivridir, dikkatli tut.
• Başka grubun devresine dokunmadan önce izin iste. Takıldığında önce Takıldıysan bölümüne bak, sonra yardım iste.
• Her günün sonunda kutudaki parçaları içerik listesine göre say ve kutuyu numarasıyla teslim et.

Beş günün sonunda katılımcılar LED yakmaktan sensörle karar veren küçük bir sisteme kadar bütün zinciri kendi elleriyle kurmuş olur; daha önemlisi, çalışmayan bir devrede nereye bakacaklarını bilirler. Programı ilk kampında olduğu gibi uygula, ikinci kampta hangi günün uzadığına ve hangi projenin daha çok sevildiğine göre değiştir. Kampta kullanacağın projelerin devre şemasına, parça listesine ve koduna önceden göz atmak için BlueGrays uygulamasını kendi telefonunda açıp ilk günün projesini bir kez baştan sona kurman en iyi hazırlıktır.