Arduino ve MicroPython Komutları Yan Yana: 36 Kartlık Kod Rehberi

Arduino komutlarını öğrenmenin en düzenli yolu, onları uzun bir listeden ezberlemek yerine sırayla, her birini küçük bir örnekle ve bir projede görerek ilerlemektir. BlueGrays uygulamasında bunun için Öğren sekmesinin Dersler bölümünde Kod rehberi var: Arduino C++ yolunda pinMode'dan tone'a 18 kart, MicroPython yolunda import'tan I2C'ye 18 kart, toplam 36 kart. Her kart aynı düzende ilerler: Ne işe yarar?, Neden?, Söz dizimi, Örnek (Blok, Arduino ve MicroPython sekmeleri), Sık yapılan hata, İpucu, Bu konuyu projede gör ve iki soruluk Mini test. Sıra da bellidir: önce pinler (pinMode, digitalWrite, digitalRead, analogRead, analogWrite), sonra zaman (delay, millis), ardından değişken, koşul, döngü ve fonksiyon, en sonda Serial, map, random ve tone. Raspberry Pi Pico kullanıyorsan aynı kavramları MicroPython yolunda Pin, Pin.value, time.sleep, ADC.read_u16 ve PWM ile öğrenirsin.

Bu yazı rehberin haritası. Önce bir kartın içinde ne olduğunu, sonra iki yolun 18'er kartını uygulamadaki gerçek sırasıyla ve öbür dildeki karşılığıyla tablo hâlinde göreceksin. Ardından aynı programın C++ ve MicroPython hâllerini yan yana koyan üç kısa örnek, mini testin ve ilerleme kaydının nasıl işlediği, 4 haftalık bir öğrenme sırası, günlük 20 dakikalık bir rutin ve komutlarda en sık yapılan 8 hata geliyor. Komutların tek tek ayrıntılı anlatımını arıyorsan Arduino komutları ve anlamları yazısı her komutu ayrı bir başlıkta açıyor; bu yazı ise onları hangi sırayla ve nasıl çalışacağını anlatıyor.

Kod rehberi nerede, nasıl ilerler?

Rehbere alttaki Öğren sekmesinden girersin: üstteki Dersler bölümünde Kod rehberi kutucuğuna dokun. Rehber açılınca üstte iki sekme görürsün: Arduino C++ ve MicroPython; uygulama en son hangi yolu açtığını hatırlar. Sekmelerin altında Öğrendiklerin sayacı ve Sıradaki kart satırı var, böylece kaldığın yeri aramazsın. Kartlar konularına göre gruplanır: Pinler, Zaman, Değişkenler, Koşullar, Döngüler, Fonksiyonlar, Seri port, Matematik ve Ses; MicroPython yolunda bunlara Temel yapı ve Hata yakalama eklenir. Kod rehberi ücretsizdir: kartları okumak, örnekleri görmek ve mini testleri çözmek için Premium gerekmez. Kartlar 10 dilde hazır, yani uygulamayı hangi dilde kullanıyorsan açıklamaları o dilde okursun.

Bir kartın içinde neler var?

Her kart aynı iskeleti kullanır, bu yüzden üçüncü karttan sonra nereye bakacağını ezberden bilirsin. Aşağıdaki tabloda bölümleri Arduino yolunun 7. kartı olan millis üzerinden gösteriyoruz; sağ sütundaki metinler kartta yazanların kısa özetidir. Bölümlerin sırası da bir öğrenme sırasıdır: önce komutun ne yaptığını tek cümleyle duyarsın, sonra neden gerektiğini bir benzetmeyle kavrarsın, yazılış kalıbını görürsün, çalışan bir örneği okursun, en sık düşülen tuzağı öğrenirsin ve iki soruyla kendini sınarsın.

Örnek bölümü kartın kendi yoluyla açılır: Arduino kartında Arduino sekmesi, MicroPython kartında MicroPython sekmesi önde gelir. Ama öbür sekme de hep oradadır ve bu, rehberi bir sözlüğe çevirir. Örneğin MicroPython yolundaki Pin çıkışı: Pin(15, Pin.OUT) kartının Arduino sekmesinde aynı işi pinMode ve digitalWrite ile yapan kod durur; satır yorumları da hangi satırın neye karşılık geldiğini yazar (led.toggle() karşılığı gibi). Kartların neredeyse hepsinde üçüncü bir sekme olarak Blok da var ve örnek programı blok görünümünde gösterir. Arduino'dan Pico'ya geçen biri için en hızlı yöntem şudur: bildiğin kartı aç, sekmeyi değiştir, iki kodu satır satır eşleştir.

Arduino C++ yolu: 18 kart ve MicroPython karşılıkları

Aşağıdaki tablo Arduino yolunun uygulamadaki gerçek sırasıdır; son sütunda aynı işin Raspberry Pi Pico'da MicroPython ile nasıl yapıldığı var. Pin numaraları kartlardaki örneklerle aynı: LED için Uno'da 13 ya da 9, Pico'da GP15; buton için Uno'da 2, Pico'da GP14; analog okuma için Uno'da A0, Pico'da GP26. İlk beş kart pinleri, 6 ve 7 zamanı, 8–14 programlamanın temelini, son dördü de seri port, ölçekleme, rastgele sayı ve sesi anlatır. Sıra bilinçli: önce kartın dış dünyaya nasıl dokunduğunu öğrenir, sonra bu dokunuşları değişken, koşul ve döngüyle yönetirsin.

MicroPython yolu: 18 kart ve Arduino karşılıkları

MicroPython yolu Raspberry Pi Pico düşünülerek hazırlanmış; kartlardaki örnekler Pico'da, örneğin Thonny ile çalıştırabileceğin kısa programlar. Sıra Arduino yolundan biraz farklıdır, çünkü Python'da önce dilin kendi kurallarına alışmak gerekir: import ile modül eklemek, print ile ekrana yazmak, girinti ve iki nokta kuralı. Her MicroPython kartının Arduino sekmesinde aynı programın C++ hâli de durur; yani Arduino biliyorsan tabloyu sağdan sola okuyabilirsin. Pico'yu ilk kez kullanacaksan kurulum ve pinler için Raspberry Pi Pico nedir yazısı iyi bir ön hazırlık olur.

Aynı program iki dilde: 3 yan yana örnek

İlk örnek her dilin "merhaba dünya"sı: kartın üzerindeki LED'i yarım saniyede bir yakıp söndürmek. Uno'da dahili LED 13. pine bağlıdır, devre kurman gerekmez. Pico'da durum biraz farklıdır: düz Pico'da dahili LED GP25'e bağlıdır, ama Pico W'de bu LED kablosuz çipe bağlıdır ve Pin(25) ile yanmaz. Bu yüzden MicroPython'da Pin("LED", Pin.OUT) yazmak daha güvenlidir; güncel MicroPython sürümlerinde bu ad hem Pico'da hem Pico W'de dahili LED'i bulur. Kartındaki sürüm "LED" adını tanımazsa Pico'ya güncel MicroPython yükle. Ücretsiz Raspberry Pi Pico Dahili LED Yakma (Pico ve Pico W) projesi tam olarak bu farkı anlatır.

1// Örnek 1: dahili LED'i yakıp söndür / Example 1: blink the built-in LED
2void setup() {
3  pinMode(13, OUTPUT);     // Uno'da dahili LED 13. pinde / built-in LED is on pin 13 on the Uno
4}
5
6void loop() {
7  digitalWrite(13, HIGH);  // LED yanar / LED on
8  delay(500);              // 500 ms bekle / wait 500 ms
9  digitalWrite(13, LOW);   // LED söner / LED off
10  delay(500);              // 500 ms bekle / wait 500 ms
11}

1# Örnek 1: dahili LED'i yakıp söndür / Example 1: blink the onboard LED
2from machine import Pin
3import time
4
5led = Pin("LED", Pin.OUT)  # Pico ve Pico W'de dahili LED / onboard LED on Pico and Pico W
6# Pin(25, Pin.OUT) yalnız düz Pico'da çalışır / Pin(25, Pin.OUT) works only on the plain Pico
7
8while True:                # Arduino'daki loop() gibi / like loop() in Arduino
9    led.on()               # LED yanar / LED on
10    time.sleep_ms(500)     # 500 ms bekle / wait 500 ms
11    led.off()              # LED söner / LED off
12    time.sleep_ms(500)     # 500 ms bekle / wait 500 ms

İkinci örnek girişi ekler: butona basılıyken LED yanar. Buton Uno'da 2. pin ile GND arasına, Pico'da GP14 ile GND arasına bağlanır. Uno'da LED olarak yine dahili 13. pini kullanıyoruz; Pico'da harici bir LED'i 220 Ω'luk dirençle GP15'e bağla (LED direnci aracı bu değeri kendi LED'ine göre hesaplar). İki dilde de iç pull-up direnci açılır: Arduino'da INPUT_PULLUP, MicroPython'da Pin.PULL_UP. Bu bağlantıda mantık terstir: butona basınca pin GND'ye çekilir, Arduino LOW, Pico 0 okur. Sondaki 20 ms bekleme butonun mekanik titreşimini tamamen çözmez ama çok kısa yanıp sönmeleri azaltır. Buton bağlantısının ayrıntıları Arduino'ya buton nasıl bağlanır yazısında.

1// Örnek 2: butona basılıyken LED yanar / Example 2: LED on while the button is pressed
2const int BUTTON_PIN = 2;  // buton: 2. pin ile GND arasında / button between pin 2 and GND
3const int LED_PIN = 13;    // dahili LED / built-in LED
4
5void setup() {
6  pinMode(BUTTON_PIN, INPUT_PULLUP);  // iç pull-up direnci açık / internal pull-up on
7  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
8}
9
10void loop() {
11  if (digitalRead(BUTTON_PIN) == LOW) {  // basılıyken LOW okunur / reads LOW while pressed
12    digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
13  } else {
14    digitalWrite(LED_PIN, LOW);
15  }
16  delay(20);  // kısa bekleme / short pause
17}

1# Örnek 2: butona basılıyken LED yanar / Example 2: LED on while the button is pressed
2from machine import Pin
3import time
4
5button = Pin(14, Pin.IN, Pin.PULL_UP)  # buton: GP14 ile GND arasında / button between GP14 and GND
6led = Pin(15, Pin.OUT)                 # LED: GP15 + 220 ohm direnç / LED on GP15 with 220 ohm
7
8while True:
9    if button.value() == 0:            # basılıyken 0 okunur / reads 0 while pressed
10        led.value(1)
11    else:
12        led.value(0)
13    time.sleep_ms(20)                  # kısa bekleme / short pause

Üçüncü örnek iki dil arasındaki en önemli farkı gösterir: sayı aralıkları. Potansiyometrenin orta ucu Uno'da A0'a, Pico'da GP26'ya gider; dış uçlar Uno'da 5V ve GND'ye, Pico'da 3V3 (OUT) ve GND'ye bağlanır. LED Uno'da ~ işaretli 9. pine, Pico'da GP15'e 220 Ω dirençle takılır. Arduino'da analogRead 0–1023 verir, analogWrite ise 0–255 ister; bu yüzden araya map(raw, 0, 1023, 0, 255) girer. Pico'da read_u16 da duty_u16 da 0–65535 kullandığı için okunan değeri doğrudan PWM'e verebilirsin. PWM'in nasıl çalıştığını PWM nedir yazısında, değerleri canlı izlemeyi Serial Monitor rehberinde bulabilirsin.

1// Örnek 3: potansiyometreyle LED parlaklığı / Example 3: LED brightness with a potentiometer
2const int POT_PIN = A0;  // potansiyometrenin orta ucu / potentiometer wiper
3const int LED_PIN = 9;   // ~ işaretli PWM pini / PWM pin marked with ~
4
5void setup() {
6  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
7  Serial.begin(9600);
8}
9
10void loop() {
11  int raw = analogRead(POT_PIN);               // 0-1023
12  int brightness = map(raw, 0, 1023, 0, 255);  // 0-255 aralığına ölçekle / scale to 0-255
13  analogWrite(LED_PIN, brightness);
14  Serial.println(raw);                         // Seri Monitör'de izle / watch in the Serial Monitor
15  delay(50);
16}

1# Örnek 3: potansiyometreyle LED parlaklığı / Example 3: LED brightness with a potentiometer
2from machine import Pin, ADC, PWM
3import time
4
5pot = ADC(26)            # GP26 = ADC0, orta uç / wiper on GP26 (ADC0)
6led = PWM(Pin(15))       # LED: GP15 + 220 ohm direnç / LED on GP15 with 220 ohm
7led.freq(1000)           # saniyede 1000 aç-kapa / 1000 cycles per second
8
9while True:
10    raw = pot.read_u16()     # 0-65535
11    led.duty_u16(raw)        # aynı aralık, ölçekleme gerekmez / same range, no scaling needed
12    print(raw)               # Thonny kabuğunda izle / watch in the Thonny shell
13    time.sleep_ms(50)

Mini test, Öğrendim ve Seviyem'deki ilerleme

• Mini test: Her kartın sonunda iki soru var, başlıkta Mini test · 1 / 2 yazar. Bir seçeneğe dokununca hemen Doğru. ya da Olmadı. ve kısa bir açıklama gelir; Sonraki soru ile devam edersin.
• Skor: İki soru bitince 2 / 2 doğru gibi bir skor görürsün. Test çözülmeden kart bitmez; düğmenin yerinde Kartı bitirmek için mini testi çöz yazar.
• Öğrendim: Test bitince Öğrendim, sıradaki kart düğmesi açılır (yolun son kartında yalnız Öğrendim). Dokununca kart hesabına öğrenildi olarak kaydedilir, kısa bir kutlamayla Harika! 5 / 18 kart gibi ilerlemen görünür ve sıradaki kart açılır.
• Rozet ve sayaç: Öğrendiğin kartlar listede Öğrendin işaretiyle görünür, rehberin üstündeki Öğrendiklerin sayacı artar. Bir yolun bütün kartlarını bitirince Bu yoldaki bütün kartları öğrendin yazısı çıkar.
• Seviyem: Öğren bölümündeki Seviyem ekranında Kod rehberi başlığı ve Öğrendiğin kartlar açıklaması altında iki ayrı çubuk durur: Arduino C++ x/18 ve MicroPython x/18. Bu çubuklar yalnız kod rehberindeki kartları sayar.
• Kendine dürüst kural: Uygulama yanlış cevapta seni durdurmaz, Öğrendim düğmesi test bitince açılır. Bu yüzden basmadan önce iki sorunun da neden doğru olduğunu yüksek sesle açıklayabildiğinden emin ol; açıklayamıyorsan Örnek bölümüne dön ve kodu bir kez daha satır satır oku.

Bu konuyu projede gör: komutu gerçek kodda bulmak

Bir komutu öğrenmenin son adımı, onu başkasının yazdığı çalışan bir projede tanımaktır. Kartın Bu konuyu projede gör bölümünde seçilmiş birkaç proje durur ve altında komutun kaç projenin kodunda geçtiğini söyleyen bir cümle yazar; Tümü bağlantısı bütün listeyi açar. Liste kolaydan zora sıralıdır ve Tümü, Ücretsiz, Premium süzgeçleriyle daraltılır. Örneğin millis 50'yi aşkın projenin kodunda geçer: liste ücretsiz ESP32 Buton ile LED Kontrol (Toggle) ile başlar, Pico'da Raspberry Pi Pico Buton Piyano (5 Buton + Buzzer + Melodi Kaydı) ve Raspberry Pi Pico Park Sensörü (HC-SR04 + 3 LED + Buzzer) gibi başlangıç projeleriyle sürer, orta seviyede Raspberry Pi Pico Trafik Lambası 4 Mod Buton Seçici (State Machine, GP11-13 + GP4) gibi buton ile zamanlamayı birleştiren projelere çıkar. Önerimiz şu: listeden ücretsiz bir proje aç, kodda komutu ara, bir değeri değiştir ve sonucu önceden tahmin et. Kodun her satırının ne yaptığını görmek için projenin Kodu anla sekmesi bu adımın doğal devamıdır.

Önerilen öğrenme sırası: 4 haftalık plan

Haftada 5 gün, günde yaklaşık 20 dakika ayırabildiğini varsayalım. Bir yolu 4 haftada bitirmek için çoğu gün bir kart yeter; kalan günlerde yeni kart yerine tekrar ve proje yaparsın. Arduino'n varsa yalnız Arduino sütununu, Pico'n varsa MicroPython sütununu izle. İki kartın da varsa önce Arduino yolunu bitirip MicroPython'a ikinci ayda geç; kavramlar aynı olduğu için ikinci yol çok daha hızlı gider. Tablodaki projelerin hepsi BlueGrays'te ücretsiz. Daha geniş bir plan istersen Arduino öğrenme uygulaması yazısındaki 30 günlük yol haritası bu tabloyla birlikte kullanılabilir; sınıfta Pico ile çalışıyorsan Raspberry Pi Pico ders planı MicroPython kartlarını 6 haftalık derslere yayar.

Günlük 20 dakikalık rutin

1. 3 dakika, ısınma: Öğren bölümünde günün sorularını çöz ya da dünkü kartın mini testini yeniden yap. Amaç dünkü komutu bugün de hatırladığını görmek.
2. 5 dakika, yeni kart: Ne işe yarar?, Neden? ve Söz dizimi bölümlerini oku. Söz dizimini bir kâğıda elle yaz; elle yazmak, parantezleri ve noktalı virgülü gözünün kaçırmasını zorlaştırır.
3. 3 dakika, örnek: Örneği satır satır kendine anlat, sonra sekmeyi değiştir. Arduino kartındaysan MicroPython, MicroPython kartındaysan Arduino sekmesine bak ve iki kodda aynı işi yapan satırları eşleştir.
4. 2 dakika, mini test: İki soruyu çöz, yanlış yaptığın sorunun açıklamasını oku. Sık yapılan hata ve İpucu kutularına bu noktada bir kez daha göz at.
5. 6 dakika, proje: Bu konuyu projede gör listesinden ücretsiz ve kolay bir proje aç, komutu kodda bul ve tek bir değeri değiştir: bekleme süresi, pin numarası ya da eşik değeri. Devren hazırsa karta yükle, değilse sonucu tahmin edip Kodu anla ile kontrol et.
6. 1 dakika, not: Defterine tek satır yaz: komutun adı, bir cümlelik anlamı ve öbür dildeki karşılığı. Dört haftanın sonunda bu sayfa kendi komut sözlüğün olur.

Komutlarda sık yapılan 8 hata

Blok sekmesi: komutu görerek kavramak

Blok sekmesi, özellikle yolun ilk kartlarında komutun ne yaptığını kod yazmadan görmeni sağlar. Yukarıdaki görselde pinMode "9 numaralı pini ÇIKIŞ olarak ayarla", digitalWrite "9 numaralı pine YÜKSEK yaz", delay de "100 ms bekle" bloğuna dönüşür; pinMode kartında blok görünümünün altında açılır menüdeki seçenekler de yazar: ÇIKIŞ, GİRİŞ ve GİRİŞ (PULLUP). Bloklar uygulamanın diliyle gösterilir ve okumak içindir: uygulamada blok sürükleyip program yazmazsın, karta her zaman gerçek kod yüklenir. Önerilen kullanım şu: önce Blok sekmesinde programın ne yapacağını tahmin et, sonra Arduino sekmesine geçip her bloğun hangi satır olduğunu bul. Blok görünümü olan projelerde proje sayfasındaki Bloklarla göster anahtarı aynı eşleştirmeyi bütün bir proje için yapmanı sağlar; konunun temeli blok kodlama nedir yazısında.

Kısacası Arduino komutlarını öğrenmek için uzun bir listeye ihtiyacın yok: doğru sıra, her komut için çalışan küçük bir örnek, iki soruluk bir kontrol ve o komutun geçtiği gerçek bir proje yeter. Bugün pinMode kartıyla başlarsan dört hafta sonra 18 kartın tamamını bitirmiş ve her komutu en az bir projede kendi gözünle görmüş olursun; Pico'ya geçtiğinde de aynı kavramları MicroPython yolunda çok daha hızlı tamamlarsın. Kartları ve içlerindeki projeleri denemek istersen BlueGrays'i telefonuna indirip Öğren bölümünden ilk kartı açman yeterli.