Rehberler · 9 dk okuma

Arduino Park Sensörü: HC-SR04 ile Bip, LED Bar ve OLED Gösterge

Arduino park sensörü yapımı: HC-SR04 ile mesafe-bip aralığı tablosu, millis ile bekletmesiz kod, LED bar, OLED gösterge, ESP32 sürümü ve araca montaj ipuçları.

Arduino park sensörü, HC-SR04 ultrasonik sensörüyle arkadaki engele olan mesafeyi ölçen, engele yaklaştıkça bip sesini hızlandıran, LED çubuğunu yeşilden kırmızıya dolduran ve istersen mesafeyi OLED ekranda santimetre olarak gösteren küçük bir sürüş yardımcısıdır. Gerçek araçlardaki park sensörleri de aynı ilkeyle çalışır: tampondaki algılayıcı bir ses dalgası gönderir, yankının dönüş süresinden mesafeyi hesaplar ve sürücüye sesle haber verir. Bir Arduino Uno, bir HC-SR04, bir buzzer ve beş LED ile aynısını bir akşamda kurabilirsin.

Bu rehberde önce mesafe bölgelerini ve her bölgedeki bip aralığını bir tabloyla belirleyeceğiz. Ardından delay() kullanmadan, millis() ile çalışan bir kod yazacağız; böylece bip sesi ölçümü hiç durdurmayacak. Sonra kodu OLED ekranla genişletecek, ölçüm hatalarını ortanca (median) filtre ve sıcaklık düzeltmesiyle azaltacak, ESP32 sürümünü pasif buzzer ve histerezisle yazacak, en sonda da sensörü araca ya da garaj duvarına nasıl monte edeceğini konuşacağız.

HC-SR04 ultrasonik mesafe sensörü
HC-SR04: silindirlerden biri 40 kHz ses dalgası gönderir, diğeri yankıyı dinler. Park sensörünün gözü bu iki silindirdir.

Park sensörü nasıl çalışır?

HC-SR04'ün TRIG pinine 10 mikrosaniyelik bir darbe verdiğinde sensör, insan kulağının duyamadığı 40 kHz frekansta sekiz ses darbesi gönderir ve ECHO pinini HIGH yapar. Ses bir engele çarpıp geri döndüğünde ECHO pini LOW olur. ECHO pininin HIGH kaldığı süre, sesin gidip gelme süresidir. Ses havada 20 °C'de saniyede yaklaşık 343 metre yol alır, yani bir santimetreyi yaklaşık 29 mikrosaniyede geçer. Gidiş ve dönüşü birlikte hesaba katınca formül çok basitleşir: mesafe (cm) = süre (µs) / 58. Örneğin 1 metre uzaktaki bir duvardan dönen yankı yaklaşık 5800 µs sürer.

Park sensörü bu ölçümü saniyede 15–20 kez tekrarlar ve sonucu bir bölgeye çevirir. Bölge değiştikçe yanan LED sayısı ve bip temposu da değişir. HC-SR04'ün park sensörü için önemli değerleri şunlardır:

ÖzellikDeğer
Besleme5 V, yaklaşık 15 mA
Ses frekansı40 kHz
Ölçüm aralığı2–400 cm (park için güvenilir aralık 3–250 cm)
Algılama açısıYaklaşık 15° genişliğinde bir koni
Tetik darbesiTRIG pininde en az 10 µs HIGH
Ölçüm sıklığıİki ölçüm arasında en az 60 ms
ÇözünürlükYaklaşık 3 mm

Malzeme listesi

MalzemeAdetNot
Arduino Uno ya da Nano1ESP32 sürümü aşağıda
HC-SR04 ultrasonik sensör1Araç dışında su geçirmez JSN-SR04T tercih et
Aktif buzzer1ESP32 sürümünde pasif buzzer
LED (2 yeşil, 2 sarı, 1 kırmızı)5LED bar olarak yan yana dizilir
220 Ω direnç5Her LED'e bir tane
0,96 inç I2C OLED ekran1İsteğe bağlı gösterge
Breadboard ve jumper kablolar1 takımKabloları kısa tut
1 kΩ ve 2 kΩ dirençBirer taneYalnız ESP32 için, ECHO gerilim bölücüsü

Mesafe ve bip aralığı tablosu

Gerçek araçlardaki park sensörleri genellikle yaklaşık 1,5 metreden itibaren seyrek bir bip sesiyle başlar, engel yaklaştıkça temposu artar ve son 25–30 santimetrede kesintisiz bir sese döner. Sürücü ekrana bakmadan, yalnızca sesin temposundan ne kadar yer kaldığını anlar. Bizim tasarımımızda beş uyarı bölgesi ve bir güvenli bölge var. Her bip 50 ms sürer; tablodaki aralık, iki bipin başlangıçları arasındaki süredir:

BölgeMesafeBip aralığıYanan LEDAnlamı
Güvenli150 cm'den fazlaSessizYokYol açık
1101–150 cm800 ms1 yeşilEngel algılandı
271–100 cm500 ms2 yeşilYavaşla
346–70 cm300 ms2 yeşil + 1 sarıDikkat
426–45 cm150 ms2 yeşil + 2 sarıÇok yakın
525 cm ve altıSürekli sesBeşi birden (kırmızı dahil)Dur

Bu değerleri kendi aracına göre değiştirebilirsin: arka çıkıntısı uzun bir araçta ya da dar bir garajda dur bölgesini 35–40 cm'ye çekmek daha güvenlidir. Bip temposunun basamak basamak değil de sürekli değişmesini istersen bölge tablosu yerine map() fonksiyonu ile aralik = map(mesafe, 25, 150, 100, 800) gibi bir dönüşüm kullanabilirsin. Yine de basamaklı tablo kulakta daha net ayrılır; sürücü üçüncü bölgeden dördüncüye geçtiğini sesin değişiminden hemen fark eder.

Bağlantı şeması: HC-SR04, buzzer ve LED bar

Parça ve pinArduino UnoESP32Not
HC-SR04 VCC5VVIN (5V)Sensör 5 V ister
HC-SR04 GNDGNDGNDOrtak toprak
HC-SR04 TRIGD9GPIO 4Tetik çıkışı
HC-SR04 ECHOD10GPIO 18ESP32'de 1 kΩ + 2 kΩ bölücüyle
Buzzer (+)D8GPIO 19Uno'da aktif, ESP32'de pasif buzzer
LED 1 ve 2 (yeşil)D2, D3GPIO 25, 26Her LED'e 220 Ω seri direnç
LED 3 ve 4 (sarı)D4, D5GPIO 27, 32Her LED'e 220 Ω seri direnç
LED 5 (kırmızı)D6GPIO 33Dur bölgesinde yanar
OLED SDA / SCLA4 / A5GPIO 21 / 22İsteğe bağlı
OLED VCC5V3V3Modülün pin sırasını kontrol et
HC-SR04'ün ECHO pini 5 V çıkış verir. Arduino Uno için sorun yoktur, ama ESP32'nin pinleri yalnızca 3,3 V'a dayanıklıdır. ECHO ile GPIO 18 arasına 1 kΩ, GPIO 18 ile GND arasına 2 kΩ direnç koy: 5 V × 2 / 3 ≈ 3,3 V olur. Değerleri Gerilim Bölücü aracıyla kontrol edebilirsin. LED'lerin seri direncini de unutma: 220 Ω, 5 V'ta yaklaşık 13 mA akım verir; kendi LED'in için LED Direnci aracını kullanabilirsin.

Neden delay() değil de millis()?

İnternetteki park sensörü kodlarının çoğu bipi şöyle üretir: buzzer'ı aç, delay(50), kapat, delay(aralık). Bu yöntem 800 ms'lik bir bölgede Arduino'yu her döngüde neredeyse bir saniye kör eder. Saatte 2 km hızla geri giden bir araç bu sürede yaklaşık 45 cm yol alır; LED'ler ve ses mesafeyi hep geriden takip eder ve en kötüsü, tam dur bölgesine girerken ölçüm donmuş olur. Doğrusu iki işi birbirinden ayırmaktır: her 60 ms'de bir ölçüm yap, buzzer'ın açık mı kapalı mı olacağına da her döngüde millis() ile bakarak karar ver. Bu yöntemin mantığını millis() ve delay() farkı yazısında ayrıntılı anlattık.

Adım adım kurulum

  1. HC-SR04'ü breadboard'un bir ucuna, silindirleri dışarı bakacak şekilde tak; VCC'yi 5V'a, GND'yi GND'ye bağla.
  2. TRIG'i D9'a, ECHO'yu D10'a bağla. Kabloları kısa tut; gevşek bir jumper ölçümleri rastgele bozar.
  3. Beş LED'i yan yana diz: soldan sağa iki yeşil, iki sarı ve bir kırmızı. Her LED'in uzun bacağını (anot) 220 Ω direnç üzerinden D2–D6 pinlerine, kısa bacağını GND hattına bağla.
  4. Aktif buzzer'ın + bacağını D8'e, diğer bacağını GND'ye bağla. Aktif buzzer'ın üstünde genellikle + işareti vardır ve 5 V verince kendi başına öter.
  5. Kodu yükle, Seri Monitör'ü 115200 baud hızında aç ve elini sensörün önünde yavaşça yaklaştır. Mesafe ve bölge numarası her 60 ms'de bir yazılmalı.
  6. Zemine bir karton kutu koy, şerit metreyle 150, 100, 70, 45 ve 25 cm'yi işaretle ve kutuyu bu noktalara taşıyarak bölgelerin doğru değiştiğini kontrol et.

Arduino park sensörü kodu (LED bar + buzzer)

Aşağıdaki kod tablodaki bölgeleri birebir uygular. Ölçüm her 60 ms'de bir yapılır, son üç ölçümün ortancası alınır ve bip sesi ölçümden bağımsız olarak millis() ile üretilir. Kodda tek bir delay() yoktur:

C++ (Arduino IDE)
1// Arduino park sensörü: HC-SR04 + 5 LED bar + aktif buzzer / Arduino parking sensor: HC-SR04 + 5-LED bar + active buzzer
2const int TRIG_PIN = 9;
3const int ECHO_PIN = 10;
4const int BUZZER_PIN = 8;
5const int LED_PINS[5] = {2, 3, 4, 5, 6};          // yeşil, yeşil, sarı, sarı, kırmızı / green, green, yellow, yellow, red
6
7// Bölge sınırları (cm) ve bip aralıkları (ms), tablodaki değerler / zone limits (cm) and beep periods (ms) from the table
8const int ZONE_CM[5] = {150, 100, 70, 45, 25};
9const unsigned int BEEP_MS[5] = {800, 500, 300, 150, 0};  // 0 = sürekli ses / 0 = continuous tone
10const unsigned int BEEP_ON_MS = 50;                // her bipin süresi / length of each beep
11const unsigned long MEASURE_MS = 60;               // HC-SR04 için en az 60 ms / at least 60 ms for the HC-SR04
12
13unsigned long lastMeasure = 0;
14unsigned long lastBeep = 0;
15int samples[3] = {999, 999, 999};                  // son 3 ölçüm / last 3 readings
16int sampleIndex = 0;
17int distanceCm = 999;
18int zone = 0;                                      // 0 = güvenli, 5 = dur / 0 = safe, 5 = stop
19
20long readDistanceCm() {
21  digitalWrite(TRIG_PIN, LOW);
22  delayMicroseconds(2);
23  digitalWrite(TRIG_PIN, HIGH);                    // 10 µs tetik darbesi / 10 µs trigger pulse
24  delayMicroseconds(10);
25  digitalWrite(TRIG_PIN, LOW);
26  unsigned long us = pulseIn(ECHO_PIN, HIGH, 25000UL);  // 25 ms zaman aşımı, yaklaşık 4,3 m / 25 ms timeout, about 4.3 m
27  if (us == 0) return 999;                         // yankı yok: engel uzakta / no echo: obstacle far away
28  return us / 58;                                  // µs / 58 = cm (gidiş-dönüş / round trip)
29}
30
31int median3(int a, int b, int c) {                 // üçün ortancası, ani sıçramaları atar / median of three, drops spikes
32  return max(min(a, b), min(max(a, b), c));
33}
34
35int zoneFor(int d) {
36  int z = 0;
37  for (int i = 0; i < 5; i++) {
38    if (d <= ZONE_CM[i]) z = i + 1;
39  }
40  return z;
41}
42
43void updateLeds() {
44  for (int i = 0; i < 5; i++) {
45    digitalWrite(LED_PINS[i], i < zone ? HIGH : LOW);  // bölge kadar LED yak / light as many LEDs as the zone
46  }
47}
48
49void updateBuzzer(unsigned long now) {
50  if (zone == 0) {                                 // güvenli bölge: sessiz / safe zone: silent
51    digitalWrite(BUZZER_PIN, LOW);
52    return;
53  }
54  unsigned int period = BEEP_MS[zone - 1];
55  if (period == 0) {                               // dur bölgesi: sürekli ses / stop zone: continuous tone
56    digitalWrite(BUZZER_PIN, HIGH);
57    return;
58  }
59  if (now - lastBeep >= period) lastBeep = now;    // yeni bip zamanı / time for a new beep
60  digitalWrite(BUZZER_PIN, (now - lastBeep < BEEP_ON_MS) ? HIGH : LOW);
61}
62
63void setup() {
64  pinMode(TRIG_PIN, OUTPUT);
65  pinMode(ECHO_PIN, INPUT);
66  pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
67  for (int i = 0; i < 5; i++) pinMode(LED_PINS[i], OUTPUT);
68  Serial.begin(115200);
69}
70
71void loop() {
72  unsigned long now = millis();
73  if (now - lastMeasure >= MEASURE_MS) {           // 60 ms'de bir ölç / measure every 60 ms
74    lastMeasure = now;
75    samples[sampleIndex] = readDistanceCm();
76    sampleIndex = (sampleIndex + 1) % 3;
77    distanceCm = median3(samples[0], samples[1], samples[2]);
78    zone = zoneFor(distanceCm);
79    updateLeds();
80    Serial.print(F("Mesafe / Distance: "));
81    Serial.print(distanceCm);
82    Serial.print(F(" cm  Bolge / Zone: "));
83    Serial.println(zone);
84  }
85  updateBuzzer(millis());                          // bip, ölçümden bağımsız akar / beeping runs independently of measuring
86}
Kod parçasıNe yapar?
ZONE_CM ve BEEP_MSBölge sınırlarını ve bip aralıklarını tek yerde tutar; tabloyu değiştirmek için yalnızca bu iki satırı düzenlersin.
pulseIn(..., 25000UL)Yankıyı en fazla 25 ms bekler (yaklaşık 4,3 m). Yankı gelmezse 0 döner ve kod bunu 999, yani engel yok olarak yorumlar.
us / 58Gidiş-dönüş süresini santimetreye çevirir.
median3()Son üç ölçümün ortancasını alır; tek bir hatalı ölçüm LED'leri ve sesi oynatmaz.
now - lastBeep >= periodYeni bipin zamanının gelip gelmediğine bakar; bipin ilk 50 ms'sinde buzzer açık, kalan sürede kapalıdır.
MEASURE_MS = 60HC-SR04 için önerilen en kısa ölçüm döngüsü; daha sık ölçmek önceki ölçümün geç gelen yankısını yeni ölçüm sanmana yol açar.
Ortanca filtre neden ortalamadan iyi? Üç ölçüm 82, 83 ve 3 cm ise ortalama 56 cm olur ve sistem yanlışlıkla üçüncü bölgeye geçer. Ortanca ise 82 cm'dir; tek bir saçma değer tamamen yok sayılır. Farklı filtre türlerini sensör verisi filtreleme yazısında karşılaştırabilirsin.

Ölçüm doğruluğu: sıcaklık ve yüzeyin etkisi

Koddaki 58 sayısı ses hızının yaklaşık 345 m/s olduğunu, yani havanın 22 °C civarında olduğunu varsayar. Oysa ses hızı sıcaklıkla değişir: v = 331,3 + 0,606 × T (m/s, T °C cinsinden). Kışın 0 °C'de ses daha yavaştır, yankı geç döner ve sensör engeli olduğundan biraz uzakta sanır. Gerçek mesafe 100 cm iken okunan değerler yaklaşık şöyledir:

Hava sıcaklığıSes hızıOkunan mesafe (süre ÷ 58)
-10 °C325 m/sYaklaşık 106 cm
0 °C331 m/sYaklaşık 104 cm
10 °C337 m/sYaklaşık 102 cm
20 °C343 m/sYaklaşık 100 cm
30 °C350 m/sYaklaşık 99 cm
40 °C356 m/sYaklaşık 97 cm

Park ederken birkaç santimetrelik fark sorun yaratmaz. Yine de yazın 40 °C'lik garajda ve kışın eksi derecelerde aynı dur noktasını istiyorsan, sıcaklığı bir DHT11 ya da DS18B20 ile ölçüp mesafeyi süre × (331,3 + 0,606 × T) / 20000 formülüyle hesaplayabilirsin. Yüzeyin etkisi ise sıcaklıktan çok daha büyüktür: düz bir duvar, garaj kapısı ya da başka bir aracın tamponu sesi iyi yansıtır; ince bir direk, tel çit, çalı ya da kumaş gibi yumuşak yüzeyler yankıyı zayıflatır ya da hiç döndürmez. Sensöre eğik duran bir yüzey de sesi başka yöne sektirir. Bu yüzden ultrasonik bir park sensörü hiçbir zaman tek güvenlik önlemin olmamalıdır.

OLED ekranda mesafeyi göstermek

Sürücünün görebileceği bir gösterge için 0,96 inçlik OLED ekran idealdir: mesafeyi büyük rakamlarla yazar, altına da engel yaklaştıkça dolan bir çubuk çizer. Ekranın I2C bağlantısını ve Adafruit SSD1306 ile Adafruit GFX kütüphanelerinin kurulumunu OLED ekran SSD1306 yazısında ayrıntılı anlattık. Ekran saniyede beş kez yenilenir; her yenileme yaklaşık 25–30 ms sürdüğü için daha sık çizmek ölçüm ve bip zamanlamasını bozar.

C++ (Arduino IDE)
1// Park sensörü + 0,96" OLED: büyük rakamla mesafe ve doluluk çubuğu / parking sensor + 0.96" OLED: big distance digits and a fill bar
2#include <Wire.h>
3#include <Adafruit_GFX.h>
4#include <Adafruit_SSD1306.h>
5
6Adafruit_SSD1306 display(128, 64, &Wire, -1);     // 128x64, reset pini yok / 128x64, no reset pin
7
8const int TRIG_PIN = 9;
9const int ECHO_PIN = 10;
10const int BUZZER_PIN = 8;
11const int LED_PINS[5] = {2, 3, 4, 5, 6};
12const int ZONE_CM[5] = {150, 100, 70, 45, 25};
13const unsigned int BEEP_MS[5] = {800, 500, 300, 150, 0};
14const unsigned int BEEP_ON_MS = 50;
15const int MAX_SHOW_CM = 200;                       // çubuğun boş olduğu mesafe / distance where the bar is empty
16
17unsigned long lastMeasure = 0, lastBeep = 0, lastDraw = 0;
18int samples[3] = {999, 999, 999};
19int sampleIndex = 0;
20int distanceCm = 999;
21int zone = 0;
22
23long readDistanceCm() {
24  digitalWrite(TRIG_PIN, LOW);
25  delayMicroseconds(2);
26  digitalWrite(TRIG_PIN, HIGH);
27  delayMicroseconds(10);
28  digitalWrite(TRIG_PIN, LOW);
29  unsigned long us = pulseIn(ECHO_PIN, HIGH, 25000UL);
30  return us == 0 ? 999 : us / 58;
31}
32
33int median3(int a, int b, int c) {
34  return max(min(a, b), min(max(a, b), c));
35}
36
37void drawScreen() {
38  display.clearDisplay();
39  display.setTextSize(1);
40  display.setCursor(0, 0);
41  if (zone == 5) display.print(F("DUR / STOP"));
42  else if (zone == 0) display.print(F("Yol acik / Clear"));
43  else display.print(F("Yaklasiyor / Closer"));
44
45  display.setTextSize(3);                          // büyük rakamlar / big digits
46  display.setCursor(0, 18);
47  if (distanceCm >= 999) display.print(F("---"));
48  else display.print(distanceCm);
49  display.setTextSize(2);
50  display.print(F(" cm"));
51
52  // Yaklaştıkça dolan çubuk / a bar that fills as you get closer
53  int d = constrain(distanceCm, 0, MAX_SHOW_CM);
54  int fill = map(d, MAX_SHOW_CM, 0, 0, 124);
55  display.drawRect(0, 50, 128, 12, SSD1306_WHITE);
56  display.fillRect(2, 52, fill, 8, SSD1306_WHITE);
57  display.display();
58}
59
60void setup() {
61  pinMode(TRIG_PIN, OUTPUT);
62  pinMode(ECHO_PIN, INPUT);
63  pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
64  for (int i = 0; i < 5; i++) pinMode(LED_PINS[i], OUTPUT);
65  if (!display.begin(SSD1306_SWITCHCAPVCC, 0x3C)) {  // OLED adresi genelde 0x3C / OLED address is usually 0x3C
66    for (;;);                                      // ekran yoksa dur / stop if no display
67  }
68  display.setTextColor(SSD1306_WHITE);
69}
70
71void loop() {
72  unsigned long now = millis();
73  if (now - lastMeasure >= 60) {
74    lastMeasure = now;
75    samples[sampleIndex] = readDistanceCm();
76    sampleIndex = (sampleIndex + 1) % 3;
77    distanceCm = median3(samples[0], samples[1], samples[2]);
78    zone = 0;
79    for (int i = 0; i < 5; i++) if (distanceCm <= ZONE_CM[i]) zone = i + 1;
80    for (int i = 0; i < 5; i++) digitalWrite(LED_PINS[i], i < zone ? HIGH : LOW);
81  }
82  if (now - lastDraw >= 200) {                     // ekranı saniyede 5 kez yenile / refresh the screen 5 times a second
83    lastDraw = now;
84    drawScreen();
85  }
86  now = millis();
87  if (zone == 0) {
88    digitalWrite(BUZZER_PIN, LOW);
89  } else if (BEEP_MS[zone - 1] == 0) {
90    digitalWrite(BUZZER_PIN, HIGH);
91  } else {
92    if (now - lastBeep >= BEEP_MS[zone - 1]) lastBeep = now;
93    digitalWrite(BUZZER_PIN, (now - lastBeep < BEEP_ON_MS) ? HIGH : LOW);
94  }
95}

Ekranın üst satırı bölgeye göre Yol acik, Yaklasiyor ya da DUR yazar. OLED kütüphanesinin varsayılan yazı tipinde Türkçe karakter olmadığı için metinler ş, ı ve ç kullanmadan yazıldı. Uno'nun 2 KB'lık RAM'inin yaklaşık 1 KB'ı ekran tamponuna gider; kodu genişletirken sabit metinleri F() içinde tutmaya devam et, yoksa ekran açılışta hiç başlamayabilir.

ESP32 ile park sensörü

ESP32 sürümünde üç fark var. Birincisi, sensör yine 5 V ile beslenir ama ECHO pini gerilim bölücüden geçer. İkincisi, aktif buzzer yerine pasif buzzer kullanıyoruz ve sesi ESP32'nin LEDC donanımıyla 2,5 kHz'lik bir ton olarak üretiyoruz; frekansı değiştirerek sistemin sesini kendin seçebilirsin. Üçüncüsü, bölge sınırında LED'lerin titrememesi için 3 cm'lik bir histerezis ekledik: araç uzaklaşırken bir alt bölgeye geçmek için mesafenin sınırı 3 cm aşması gerekir. ESP32 Arduino çekirdeğinin 3.x sürümünde LEDC fonksiyonları değiştiği için kod, ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR kontrolüyle hem 2.x hem de 3.x sürümünde derlenir.

C++ (Arduino IDE)
1// ESP32 park sensörü: HC-SR04 + 5 LED + pasif buzzer (LEDC), çekirdek 2.x ve 3.x / ESP32 parking sensor: HC-SR04 + 5 LEDs + passive buzzer (LEDC), core 2.x and 3.x
2const int TRIG_PIN = 4;
3const int ECHO_PIN = 18;                           // 1 kΩ + 2 kΩ gerilim bölücüyle / through a 1 kΩ + 2 kΩ divider
4const int BUZZER_PIN = 19;
5const int LED_PINS[5] = {25, 26, 27, 32, 33};
6const int ZONE_CM[5] = {150, 100, 70, 45, 25};
7const unsigned int BEEP_MS[5] = {800, 500, 300, 150, 0};
8const unsigned int BEEP_ON_MS = 50;
9const unsigned int TONE_HZ = 2500;                 // pasif buzzerın en yüksek sesi genelde 2–4 kHz / passive buzzers are loudest around 2–4 kHz
10const int HYST_CM = 3;                             // bölge sınırında titremeyi önler / stops flicker at zone limits
11const int BUZZER_CH = 0;                           // yalnız 2.x için LEDC kanalı / LEDC channel, 2.x only
12
13unsigned long lastMeasure = 0, lastBeep = 0;
14int samples[3] = {999, 999, 999};
15int sampleIndex = 0;
16int distanceCm = 999;
17int zone = 0;
18bool buzzerOn = false;
19
20void buzzer(bool on) {
21  if (on == buzzerOn) return;                      // yalnız değişince yaz / write only on change
22  buzzerOn = on;
23#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR >= 3
24  ledcWriteTone(BUZZER_PIN, on ? TONE_HZ : 0);     // 3.x: pin numarasıyla / 3.x: by pin number
25#else
26  ledcWriteTone(BUZZER_CH, on ? TONE_HZ : 0);      // 2.x: kanal numarasıyla / 2.x: by channel number
27#endif
28}
29
30long readDistanceCm() {
31  digitalWrite(TRIG_PIN, LOW);
32  delayMicroseconds(2);
33  digitalWrite(TRIG_PIN, HIGH);
34  delayMicroseconds(10);
35  digitalWrite(TRIG_PIN, LOW);
36  unsigned long us = pulseIn(ECHO_PIN, HIGH, 25000UL);
37  return us == 0 ? 999 : us / 58;
38}
39
40int median3(int a, int b, int c) {
41  return max(min(a, b), min(max(a, b), c));
42}
43
44int zoneFor(int d, int current) {
45  int z = 0;
46  for (int i = 0; i < 5; i++) if (d <= ZONE_CM[i]) z = i + 1;
47  if (current > 0 && z < current && d <= ZONE_CM[current - 1] + HYST_CM) z = current;  // uzaklaşırken 3 cm pay / 3 cm margin when moving away
48  return z;
49}
50
51void setup() {
52  Serial.begin(115200);
53  pinMode(TRIG_PIN, OUTPUT);
54  pinMode(ECHO_PIN, INPUT);
55  for (int i = 0; i < 5; i++) pinMode(LED_PINS[i], OUTPUT);
56#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR >= 3
57  ledcAttach(BUZZER_PIN, TONE_HZ, 8);              // 3.x: pin, frekans, çözünürlük / 3.x: pin, frequency, resolution
58#else
59  ledcSetup(BUZZER_CH, TONE_HZ, 8);                // 2.x: kanal kur, sonra pine bağla / 2.x: set up a channel, then attach the pin
60  ledcAttachPin(BUZZER_PIN, BUZZER_CH);
61#endif
62  buzzerOn = true;
63  buzzer(false);                                   // sessiz başla / start silent
64}
65
66void loop() {
67  unsigned long now = millis();
68  if (now - lastMeasure >= 60) {
69    lastMeasure = now;
70    samples[sampleIndex] = readDistanceCm();
71    sampleIndex = (sampleIndex + 1) % 3;
72    distanceCm = median3(samples[0], samples[1], samples[2]);
73    zone = zoneFor(distanceCm, zone);
74    for (int i = 0; i < 5; i++) digitalWrite(LED_PINS[i], i < zone ? HIGH : LOW);
75    Serial.printf("Mesafe / Distance: %d cm  Bolge / Zone: %d\n", distanceCm, zone);
76  }
77  now = millis();
78  if (zone == 0) {
79    buzzer(false);
80  } else if (BEEP_MS[zone - 1] == 0) {
81    buzzer(true);
82  } else {
83    if (now - lastBeep >= BEEP_MS[zone - 1]) lastBeep = now;
84    buzzer(now - lastBeep < BEEP_ON_MS);
85  }
86}
ESP32'nin GPIO 34–39 pinleri yalnızca giriş olarak çalışır; TRIG'i ya da LED'leri bu pinlere bağlarsan hiçbir şey olmaz, ama ECHO için kullanılabilirler. Ses yeterince yüksek çıkmıyorsa TONE_HZ değerini 2000 ile 4000 arasında dene; her pasif buzzer'ın en yüksek sesi verdiği bir frekans vardır. ESP32'yi yeni tanıyorsan ESP32 Nedir? yazısı iyi bir başlangıçtır.

Araca ya da garaja montaj ipuçları

  • Yükseklik ve açı: Sensörü yerden 50–70 cm yükseğe, zemine paralel ve 3–5 derece yukarı bakacak şekilde yerleştir. Aşağı bakan bir sensör yoldaki tümsekleri ve kaldırım kenarını engel sanır.
  • Su ve toz: HC-SR04 suya dayanıklı değildir; yağmur, çamur ve araç yıkama onu kısa sürede bozar. Tampona takılacak bir sistemde JSN-SR04T gibi su geçirmez bir ultrasonik prob kullan. Bu probların en kısa ölçüm mesafesi 20–25 cm olduğu için dur bölgesini 30–35 cm'ye çekmen gerekir.
  • Besleme: Aracın elektrik sistemi motor çalışırken 13,8–14,4 V'a çıkar; marş anında ani düşüşler, yük kesildiğinde de ani tepeler görülür. Arduino'yu 12 V'tan doğrudan değil, LM2596 gibi bir voltaj düşürücüyle 5 V'a indirerek ve 1 A'lık bir sigortadan geçirerek besle. Devreyi geri vites lambası hattından beslersen sistem yalnızca geri viteste çalışır.
  • Kablolar: Sensörü tampona, Arduino'yu bagaja, buzzer ile LED barı sürücünün görebileceği yere koyabilirsin. 3–4 metreyi aşan TRIG ve ECHO kablolarında burgulu kablo kullan ve sensörün VCC ile GND uçları arasına 100 nF'lık bir kondansatör ekle.
  • Birden fazla sensör: Gerçek araçların arka tamponunda genellikle 3–4 sensör bulunur. İki HC-SR04'ü aynı anda tetiklersen biri diğerinin yankısını duyar; onları sırayla, aralarında en az 30–60 ms bırakarak ölç ve sürücüye en küçük mesafeyi bildir.
  • Garaj duvarı sürümü: Araca hiç dokunmak istemiyorsan sensörü garajın arka duvarına, tampon yüksekliğine monte et. Araç içeri girerken LED bar bir trafik lambası gibi yeşilden kırmızıya döner; en kolay ve en güvenli park yardımcısı budur.
Bu proje öğrenme ve hobi amaçlıdır, aracın kendi güvenlik sistemlerinin yerine geçmez. Aracın elektrik tesisatında çalışmadan önce akünün eksi kutup başını sök, kabloları hareketli parçalardan ve egzozdan uzak tut. Sensörün göremeyeceği ince direk, çocuk ya da hayvan gibi engellere karşı aynalarını ve arkana bakmayı sürdür.

Sık hatalar ve çözümleri

BelirtiOlası sebepÇözüm
Mesafe hep 999 ya da hiç değişmiyorTRIG ve ECHO yer değiştirmiş, VCC 5 V değil ya da kablo gevşekPinleri bağlantı tablosuyla karşılaştır, sensörü 5V'tan besle
Değerler rastgele zıplıyorYumuşak ya da eğik yüzey, gevşek breadboard, çok sık ölçümOrtanca filtreyi kullan, ölçümler arasında en az 60 ms bırak
Bip sırasında mesafe donuyorKodda delay() varBipi millis() ile üret, bu yazıdaki kodu kullan
Buzzer cızırdıyor ya da hiç ötmüyorAktif buzzer kodu pasif buzzerla kullanılmış ya da tersiUno kodunda aktif, ESP32 kodunda pasif buzzer kullan
Bölge sınırında LED'ler titriyorMesafe tam sınırda gidip geliyorESP32 kodundaki 3 cm'lik histerezisi Uno koduna da ekle
ESP32 hiç mesafe okumuyorSensör 3,3 V ile beslenmiş ya da bölücü ters bağlanmışVCC'yi VIN'e bağla, 2 kΩ direncin GND tarafında olduğundan emin ol
Masada doğru, araçta yanlış alarmSensör zemini, plakayı ya da çeki demirini görüyorSensörü yükselt ve 3–5 derece yukarı çevir
Buzzer çok kısıkPinden çekilen akım yetmiyorBuzzer'ı BC547 gibi bir NPN transistörle sür
Bir şeyi değiştirdikten sonra hep aynı testi yap: kutuyu işaretlediğin 150, 100, 70, 45 ve 25 cm noktalarına taşı ve Seri Monitör'deki bölge numarasını tabloyla karşılaştır. Her noktada aynıysa sistemin hazırdır. Sensörün ayrıntılarını ve ilk mesafe ölçüm kodunu HC-SR04 mesafe sensörü yazısında, buzzer türlerini de Buzzer Nedir? yazısında bulabilirsin.

Park sensöründen sonra deneyebileceğin projeler

Arduino park sensörü ses, ışık ve ölçümü tek bir projede birleştirdiği için hem ilk ciddi proje hem de bilim fuarı için harika bir seçimdir. Bölge tablosunu kendi aracına göre ayarla, sistemi önce garajda dene, sonra montaj ipuçlarıyla bir adım ileri taşı. Aynı devrenin adım adım bağlantı şemasını ve hazır kodunu BlueGrays uygulamasındaki HC-SR04 ile Park Sensörü ve ESP32 Park Sensörü projelerinde bulabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

Arduino park sensörü kaç metreye kadar algılar?

HC-SR04 kâğıt üzerinde 2–400 cm arasını ölçer, ama düz ve geniş bir yüzeyde güvenilir aralık 3–250 cm civarındadır. Araç park etmek için 150 cm'den başlayan bir uyarı yeterlidir. İnce direkler ve yumuşak yüzeyler daha kısa mesafede bile görünmeyebilir.

Park sensöründe aktif buzzer mı pasif buzzer mı kullanmalıyım?

Aktif buzzer'ın içinde kendi osilatörü vardır; 5 V verince öter ve digitalWrite ile kolayca kullanılır, bu yazıdaki Uno kodu da buna göre yazıldı. Pasif buzzer'a tone() ya da ESP32'de LEDC ile frekans vermen gerekir, karşılığında sesin tonunu seçebilirsin. Hangisinin elinde olduğunu anlamak için 5 V ver: kendiliğinden öten aktiftir.

HC-SR04 araç tamponuna takılabilir mi?

Takılabilir ama HC-SR04 suya ve toza dayanıklı değildir; yağmurda ve yıkamada kısa sürede bozulur. Araç dışında JSN-SR04T gibi su geçirmez bir prob kullanmak daha doğrudur. Yalnızca garajda kullanacaksan sensörü duvara monte etmek en kolay çözümdür.

Park sensörü neden zıplayan ya da yanlış değer gösteriyor?

En sık sebepler gevşek kablo, sensörün zemini görmesi, yumuşak ya da eğik yüzeyler ve ölçümler arasında 60 ms'den az beklemektir. Son üç ölçümün ortancasını almak tek tük hatalı değerleri yok eder. Sensörü 3–5 derece yukarı çevirmek de zemin yankısını azaltır.

Birden fazla HC-SR04 aynı anda kullanılabilir mi?

Evet, ama aynı anda tetiklenirlerse birbirlerinin yankısını duyabilirler. Sensörleri sırayla ölç, aralarında en az 30–60 ms bırak ve sürücüye en küçük mesafeyi bildir. Her sensöre ayrı bir TRIG ve ECHO pini ayırman yeterlidir.

Arduino park sensörü araçta 12 V ile nasıl beslenir?

Aracın gerilimi motor çalışırken 14,4 V'a kadar çıkar ve ani tepeler içerir; bu yüzden Arduino'yu LM2596 gibi bir voltaj düşürücüyle 5 V'a indirerek beslemek en güvenlisidir. Hatta 1 A'lık bir sigorta ekle. Devreyi geri vites lambasından beslersen sistem yalnızca geri viteste çalışır.

Tüm projeleri gör
HC-SR04 Mesafe Ölçme (Serial Ekran)
AR-27Başlangıç

HC-SR04 Mesafe Ölçme (Serial Ekran)

Yarasalar karanlıkta yollarını nasıl buluyorsa HC-SR04 sensörü de öyle çalışır: duyamadığın bir ses gönderir, yankısını dinler ve önündeki cismin ne kadar uzakta olduğunu ölçer.

4.6(50)
82
Buzzer Kullanımı
AR-13Başlangıç

Buzzer Kullanımı

Kapı zili ya da alarm sesi nasıl çıkar, hiç merak ettin mi? Arduino küçük bir buzzer'ı kısa aralıklarla öttürür: bip, sus, bip, sus.

4.7(92)
170
HC-SR04 ile Park Sensörü
AR-28Orta
Premium

HC-SR04 ile Park Sensörü

Arabalardaki park sensörünün küçük bir benzeri: bir şey yaklaştıkça bip sesleri hızlanır.

4.8(64)
86
ESP32 Park Sensörü (HC-SR04 + 5 LED Bar + Buzzer + OLED)
ES-38İleri
Premium

ESP32 Park Sensörü (HC-SR04 + 5 LED Bar + Buzzer + OLED)

Otomobil park sensörünün ESP32 versiyonu! HC-SR04 ultrasonik sensörle öndeki nesneye olan mesafeyi ölçüyoruz. Mesafe azaldıkça 5 LED'lik bar dolar (yeşil → sarı → kırmızı) ve buzzer'ın bip aralığı kısalır. Çok yaklaşınca (10 cm'nin altında) sürekli alarm çalar ve tüm LED'ler yanar. SSD1306 OLED ekranda büyük yazıyla anlık cm değeri ve durum metni gösterilir.

14
ESP32 HC-SR04 Ultrasonik Mesafe Ölçer
ES-14Orta

ESP32 HC-SR04 Ultrasonik Mesafe Ölçer

HC-SR04 ultrasonik sensör, gönderdiği ses dalgasının nesneye çarpıp geri dönme süresini (Time of Flight) ölçerek mesafe hesaplar. Bu projede ESP32 ile TRIG pinine 10 mikrosaniyelik darbe gönderip, ECHO pininden gelen yankı süresini pulseIn() ile okuyacağız. Hesaplanan mesafeyi cm cinsinden 16x2 I2C LCD'de göstereceğiz. HC-SR04 5V çalıştığı için ECHO pinine gerilim bölücü zorunludur — aksi halde ESP32'nin 3.3V GPIO'su zarar görür.

4.9(29)
48
LCD Ekran Kullanarak Mesafe Ölçme
AR-31İleri
Premium

LCD Ekran Kullanarak Mesafe Ölçme

Cetvelsiz mesafe ölçen bir alet: elini sensörün önünde ileri geri götür, sayı değişsin.

4.6(45)
59
Engelden Kaçan Robot
AR-81İleri
Premium

Engelden Kaçan Robot

Kendi yolunu bulan akıllı bir araç yapmaya ne dersin? Engelden Kaçan Robot, önündeki ultrasonik sensör sayesinde çevresini sürekli tarar.

5.0(38)
49
Boy Ölçüm Projesi
AR-33Orta
Premium

Boy Ölçüm Projesi

Kapı kasasına asılan ve altında duranın boyunu santimetre olarak söyleyen bir boy ölçer.

4.5(25)
34