Parçalar · 7 dk okuma

CCS811 Arduino: eCO2 ve TVOC ile Hava Kalitesi Sensörü Rehberi

CCS811 Arduino rehberi: eCO2 ve TVOC ölçümü, I2C ve WAK pini, 20 dakika ısınma ve 48 saat alıştırma, baseline kaydı, BME280 düzeltmesi ve ESP32 gösterge.

CCS811 Arduino projelerinde iç mekân hava kalitesini ölçmek için kullanılan, I2C ile haberleşen küçük bir dijital gaz sensörüdür. Odadaki uçucu organik bileşikleri (VOC) algılar ve iki değer verir: ppb cinsinden TVOC (toplam uçucu organik bileşik) ve ppm cinsinden eCO2 (eşdeğer karbondioksit). İçindeki küçük işlemci ısıtıcıyı yönetir, ham ölçümü kendi algoritmasıyla işler ve sana hazır sayılar verir. Bu yüzden MQ serisi analog sensörlerin aksine kalibrasyon formülüyle uğraşmadan birkaç satır kodla anlamlı değerler okuyabilirsin.

Bu rehberde CCS811'in nasıl çalıştığını, eCO2'nin neden gerçek CO2 olmadığını ve en sık takılınan nokta olan WAK pinini anlatacağız. Arduino Uno ile ilk okumayı yapacak, 20 dakikalık ısınma ve 48 saatlik ilk alıştırma sürelerini, baseline kaydetmeyi ve BME280 ile sıcaklık ve nem düzeltmesini göreceğiz. Ardından ESP32 ile OLED ekranlı ve LED'li bir iç mekân hava kalitesi göstergesi kuracak, Raspberry Pi Pico için kütüphanesiz bir MicroPython kodu yazacak ve CCS811'i MQ-135 ile karşılaştıracağız.

CJMCU-811 CCS811 hava kalitesi sensörü modülü
CJMCU-811 modülü: CCS811 sensörü, VCC, GND, SCL, SDA, WAK, INT, RST ve ADD pinleri.

CCS811 nedir, nasıl çalışır?

CCS811, metal oksit (MOX) tabanlı bir gaz sensörüdür. İçinde küçük bir ısıtıcı ve onun üzerinde gaza duyarlı bir katman vardır. Havada alkol, aseton, formaldehit, parfüm, temizlik maddesi ya da insan nefesindeki organik bileşikler çoğaldıkça katmanın direnci değişir. Sensörün içindeki mikrodenetleyici bu direnci ölçer, sıcaklık ve nem bilgisiyle düzeltir ve sonucu TVOC olarak hesaplar. eCO2 ise ölçülen değil, tahmin edilen bir değerdir: kapalı bir odada insanlar hem CO2 hem de VOC üretir, algoritma VOC artışından CO2'nin ne kadar artmış olabileceğini tahmin eder. Ölçüm aralıkları eCO2 için 400–8192 ppm, TVOC için 0–1187 ppb'dir; sensör en düşük 400 ppm gösterir, çünkü bu dış havadaki ortalama CO2 düzeyidir.

ÖzellikDeğer
Sensör türüMetal oksit (MOX), dahili mikrodenetleyicili
ÇıkışlareCO2 (400–8192 ppm), TVOC (0–1187 ppb), ham direnç verisi
HaberleşmeI2C, adres 0x5A (ADD GND) ya da 0x5B (ADD VCC)
Besleme1,8–3,6 V (CJMCU-811 modülünü 3,3 V ile besle)
Akım1 saniyelik modda ısıtıcı nedeniyle yaklaşık 30 mA, 60 saniyelik modda ortalama çok daha az
Ölçüm modlarıMod 1: 1 sn, Mod 2: 10 sn, Mod 3: 60 sn, Mod 4: 250 ms (yalnız ham veri)
IsınmaHer açılışta 20 dakika
İlk alıştırma (burn-in)Yeni sensörde 48 saat
eCO2 gerçek CO2 değildir. Odada VOC kaynağı yokken (örneğin boş bir odada CO2 birikirken) eCO2 düşük kalabilir; bir parfüm sıktığında ya da alkol kullandığında ise odada kimse olmasa bile eCO2 binlerce ppm'e fırlar. Havalandırma kararını ya da okul sınıfı gibi yerlerde CO2 takibini gerçek CO2 ölçen NDIR sensörlerle (MH-Z19, SCD30, SCD40 gibi) yap. CCS811, VOC değişimini ve genel hava kalitesi eğilimini izlemek için iyidir.

CCS811 pinleri ve bağlantı

Piyasada en çok bulunan CCS811 kartı CJMCU-811 modülüdür. Üzerinde sekiz pin vardır ve bunların dördü, yani VCC, GND, SDA ve SCL, her I2C sensöründe olduğu gibi bağlanır. Fark yaratan pin WAK'tır (nWAKE). Bu pin düşük seviyedeyken sensör I2C'yi dinler, yüksek ya da boştayken uykuda kalır ve sana cevap vermez. CJMCU-811 modülünde WAK pini kart üzerinde GND'ye bağlı değildir, bu yüzden onu mutlaka GND'ye bağlaman gerekir. ADD pini adresi seçer: GND'ye bağlıysa 0x5A, VCC'ye bağlıysa 0x5B. INT pini yeni veri hazır olduğunda kesme vermek, RST ise donanımsal reset için kullanılır; ikisini de ilk denemede boş bırakabilirsin.

CCS811 piniArduino UnoESP32Raspberry Pi Pico
VCC3.3V3V33V3 (OUT)
GNDGNDGNDGND
SDAA4GPIO 21GP4
SCLA5GPIO 22GP5
WAKGNDGNDGND
ADDGND (0x5A)GND (0x5A)GND (0x5A)
INTBoş (isteğe bağlı D2)BoşBoş
RSTBoşBoşBoş
CCS811 yongası en fazla 3,6 V ile çalışır ve CJMCU-811 modüllerinin çoğunda regülatör yoktur; VCC'yi Arduino'nun 5V pinine bağlama. Uno'nun I2C hattı 5 V seviyesinde olduğu için kalıcı bir projede araya bir lojik seviye dönüştürücü koymak en güvenli yoldur. ESP32 ve Pico zaten 3,3 V ile çalıştığı için doğrudan bağlanır. I2C hattının genel kurallarını I2C nedir yazısında anlattık.

Arduino Uno ile ilk okuma

  1. Arduino IDE'de Kütüphane Yöneticisi'ni aç, Adafruit CCS811 kütüphanesini ara ve bağımlılıklarıyla birlikte kur.
  2. Modülü yukarıdaki tabloya göre bağla; WAK ve ADD pinlerini GND'ye bağlamayı unutma.
  3. Aşağıdaki kodu yükle ve Seri Monitör'ü 9600 baud ile aç.
  4. İlk birkaç dakika eCO2 400, TVOC 0 civarında görünebilir; sensör ısındıkça değerler oturur.
  5. Sensörün yakınında bir kalem kokusu, el dezenfektanı ya da nefesinle deneme yap; TVOC ve eCO2'nin birkaç saniyede yükseldiğini göreceksin.
C++ (Arduino IDE)
1// CCS811 ile eCO2 ve TVOC okuma (Arduino Uno) / reading eCO2 and TVOC with CCS811
2// Bağlantı: VCC-3.3V, GND-GND, SDA-A4, SCL-A5, WAK-GND, ADD-GND (0x5A)
3#include <Wire.h>
4#include <Adafruit_CCS811.h>
5
6Adafruit_CCS811 ccs;
7
8void setup() {
9  Serial.begin(9600);
10  if (!ccs.begin(0x5A)) {                    // ADD GND'de ise 0x5A / 0x5A when ADD is low
11    Serial.println(F("CCS811 bulunamadi, WAK ve kablolari kontrol et"));
12    while (true) {}
13  }
14  ccs.setDriveMode(CCS811_DRIVE_MODE_1SEC);  // saniyede bir ölçüm / one reading per second
15  while (!ccs.available()) {}                // ilk veriyi bekle / wait for the first data
16}
17
18void loop() {
19  if (ccs.available()) {
20    if (ccs.readData() == 0) {               // 0 = başarılı / 0 = success
21      Serial.print(F("eCO2: "));
22      Serial.print(ccs.geteCO2());
23      Serial.print(F(" ppm  TVOC: "));
24      Serial.print(ccs.getTVOC());
25      Serial.println(F(" ppb"));
26    } else {
27      Serial.println(F("Okuma hatasi / read error"));
28    }
29  }
30  delay(1000);
31}
FonksiyonGörevi
ccs.begin(0x5A)Sensörü sıfırlar, kimliğini (0x81) doğrular ve uygulamayı başlatır; başarısızsa false döner
setDriveMode()Ölçüm sıklığını seçer: 1SEC, 10SEC, 60SEC, 250MS ya da IDLE
available()Yeni ölçüm hazırsa true döner
readData()Sonucu okur; 0 dönerse okuma başarılıdır
geteCO2() / getTVOC()Son okunan eCO2 (ppm) ve TVOC (ppb) değerleri
ccs.begin() false dönüyorsa önce WAK pininin GND'de olduğundan emin ol. Ardından I2C tarayıcı kodu ile adresi kontrol et: cihaz 0x5B'de görünüyorsa ADD pini VCC'ye bağlıdır ve begin(0x5B) yazman gerekir. ESP8266 gibi bazı kartlarda CCS811'in I2C saat uzatma (clock stretching) özelliği sorun çıkarabilir; ESP32, Uno ve Pico'da genellikle sorun yaşanmaz.

20 dakika ısınma ve 48 saat ilk alıştırma

MOX sensörlerin katmanı belirli bir sıcaklığa ulaşıp kararlı hale gelene kadar doğru ölçüm yapmaz. CCS811'de iki ayrı süre vardır ve ikisi sık karıştırılır. Isınma (run-in), her açılışta gereken yaklaşık 20 dakikalık süredir; bu sürede okunan değerler gerçekçi değildir ve göstergede "ısınıyor" yazmak doğru olur. İlk alıştırma (burn-in) ise yeni bir sensörün ömrü boyunca bir kez yaşadığı yaklaşık 48 saatlik süredir; katman bu sürede kimyasal olarak oturur. Yeni aldığın sensörü projeye koymadan önce 48 saat kesintisiz çalıştırman, sonraki ölçümlerin kararlılığını belirgin biçimde artırır.

SüreNe zaman?Ne yapmalı?
İlk 48 saat (burn-in)Sensörün ömründe bir kezSensörü kesintisiz çalıştır, değerlere güvenme, baseline kaydetme
Her açılışta 20 dakika (run-in)Her güç verildiğindeGöstergede ısınıyor yaz, kayıtlı baseline'ı bu sürenin sonunda geri yükle
Mod değiştirinceDaha seyrek bir moda geçişteYeni moda geçtikten sonra ilk ölçümleri bekle

Baseline nedir, neden kaydedilmeli?

CCS811 temiz hava için bir referans değeri tutar ve buna baseline denir. Algoritma bu referansı zaman içinde, gördüğü en temiz havaya göre kendisi ayarlar. Sorun şu: sensörün gücü her kesildiğinde baseline sıfırlanır ve algoritma onu yeniden öğrenene kadar değerler kayabilir. Çözüm, sensör uzun süre düzgün çalıştıktan sonra baseline değerini getBaseline() ile okuyup kalıcı belleğe yazmak, bir sonraki açılışta da 20 dakikalık ısınmadan sonra setBaseline() ile geri yüklemektir. Baseline iki baytlık, insan tarafından okunacak anlamı olmayan bir sayıdır; yalnızca saklayıp geri verirsin. Üreticinin önerisi, ilk alıştırmadan sonra ilk hafta her gün, sonrasında birkaç haftada bir kaydetmektir. Arduino'da bunu EEPROM'a, ESP32'de Preferences ile flash belleğe yazabilirsin. Kaydetmeden önce sensörün temiz hava görmüş olması önemlidir; birkaç dakikalık havalandırma yeterlidir.

BME280 ile sıcaklık ve nem düzeltmesi

CCS811'in algoritması varsayılan olarak ortamın 25 °C ve yüzde 50 nem olduğunu kabul eder. Gerçek değerler bundan uzaklaştıkça TVOC ve eCO2 hesapları sapar. setEnvironmentalData(nem, sıcaklık) fonksiyonuyla gerçek değerleri sensöre bildirirsen algoritma bunları hesaba katar. Fonksiyondaki sıraya dikkat et: Adafruit kütüphanesinde önce nem, sonra sıcaklık yazılır. Sensör nemi 1/512 %RH, sıcaklığı da 1/512 °C adımlarla ve -25 °C kaydırmasıyla saklar; kütüphane bu çevirmeyi senin yerine yapar. Bu iş için en uygun sensör aynı I2C hattına bağlanan BME280'dir. BME280'i hiç kullanmadıysan BME280 ve BMP280 sensörü yazısına göz at.

BME280 sıcaklık, nem ve basınç sensörü
BME280, CCS811 ile aynı I2C hattına bağlanıp sıcaklık ve nem düzeltmesi için gereken verileri sağlar.
C++ (Arduino IDE)
1// CCS811 + BME280: sıcaklık ve nem düzeltmesi / temperature and humidity compensation
2// İkisi de aynı I2C hattında: CCS811 0x5A, BME280 0x76 / both on the same I2C bus
3#include <Wire.h>
4#include <Adafruit_CCS811.h>
5#include <Adafruit_BME280.h>
6
7Adafruit_CCS811 ccs;
8Adafruit_BME280 bme;
9unsigned long sonBaseline = 0;
10
11void setup() {
12  Serial.begin(9600);
13  if (!ccs.begin(0x5A)) { Serial.println(F("CCS811 yok")); while (true) {} }
14  if (!bme.begin(0x76)) { Serial.println(F("BME280 yok (0x77 dene)")); while (true) {} }
15  ccs.setDriveMode(CCS811_DRIVE_MODE_1SEC);
16}
17
18void loop() {
19  float sicaklik = bme.readTemperature();    // °C
20  float nem = bme.readHumidity();            // %RH
21  ccs.setEnvironmentalData(nem, sicaklik);   // önce nem, sonra sıcaklık / humidity first
22
23  if (ccs.available() && ccs.readData() == 0) {
24    Serial.print(sicaklik, 1); Serial.print(F(" C  "));
25    Serial.print(nem, 0);      Serial.print(F(" %  eCO2: "));
26    Serial.print(ccs.geteCO2()); Serial.print(F(" ppm  TVOC: "));
27    Serial.print(ccs.getTVOC()); Serial.println(F(" ppb"));
28  }
29
30  if (millis() - sonBaseline > 60000UL) {    // dakikada bir baseline'ı göster / show baseline every minute
31    sonBaseline = millis();
32    Serial.print(F("Baseline: 0x"));
33    Serial.println(ccs.getBaseline(), HEX);
34  }
35  delay(2000);
36}
CCS811'in ısıtıcısı modülü birkaç derece ısıtır. CCS811 ve BME280'in aynı kart üzerinde olduğu birleşik modüllerde (ör. CJMCU-8128) BME280 gerçek oda sıcaklığından 2–5 °C yüksek okuyabilir. Ayrı modül kullanıyorsan BME280'i CCS811'den birkaç santimetre uzağa yerleştir. BME280 modülünde adres 0x76 ya da 0x77 olabilir; begin() başarısız olursa diğer adresi dene.

ESP32 ile iç mekân hava kalitesi göstergesi

Şimdi hepsini birleştiriyoruz: ESP32 sensörden iki saniyede bir eCO2 ve TVOC okuyacak, BME280 ile düzeltme yapacak, sonuçları 0,96 inçlik OLED ekranda gösterecek ve üç LED ile havanın durumunu renkle anlatacak. Isınma süresince ekranda "Isiniyor" yazacak, 20 dakika dolunca kayıtlı baseline'ı geri yükleyecek, kart 48 saat çalıştıktan sonra da baseline'ı günde bir kez flash belleğe kaydedecek. Dört I2C cihazı aynı iki kabloyu paylaşır; adresleri farklı olduğu için çakışma olmaz.

ParçaESP32 piniNot
CCS811, BME280 ve OLED SDAGPIO 21Üç modül aynı hatta
CCS811, BME280 ve OLED SCLGPIO 22Üç modül aynı hatta
CCS811 WAK ve ADDGNDAdres 0x5A
Yeşil LEDGPIO 25220 Ω dirençle, eCO2 800 ppm altında
Sarı LEDGPIO 26220 Ω dirençle, 800–1199 ppm
Kırmızı LEDGPIO 27220 Ω dirençle, 1200 ppm ve üstü
Tüm modüllerin VCC'si3V3GND'ler ortak
C++ (Arduino IDE)
1// ESP32 iç mekân hava kalitesi göstergesi / ESP32 indoor air quality indicator
2// CCS811 + BME280 + SSD1306 OLED (I2C: SDA 21, SCL 22) + 3 LED (25, 26, 27)
3#include <Wire.h>
4#include <Preferences.h>
5#include <Adafruit_CCS811.h>
6#include <Adafruit_BME280.h>
7#include <Adafruit_GFX.h>
8#include <Adafruit_SSD1306.h>
9
10Adafruit_CCS811 ccs;
11Adafruit_BME280 bme;
12Adafruit_SSD1306 ekran(128, 64, &Wire, -1);
13Preferences ayarlar;                          // baseline kalıcı bellekte / baseline in flash
14
15const int YESIL = 25, SARI = 26, KIRMIZI = 27;
16const uint64_t ISINMA_SN = 20 * 60;           // 20 dakika ısınma / 20-minute warm-up
17const uint64_t ILK_KAYIT_SN = 48 * 3600;      // ilk kayıt 48 saat sonra / first save after 48 h
18const uint64_t KAYIT_ARALIK_SN = 24 * 3600;   // sonra günde bir / then once a day
19bool baselineYuklendi = false;
20uint64_t sonKayitSn = 0;
21
22uint64_t calismaSn() {
23  return esp_timer_get_time() / 1000000ULL;   // taşmayan çalışma süresi / non-overflowing uptime
24}
25
26void setup() {
27  Serial.begin(115200);
28  Wire.begin(21, 22);
29  pinMode(YESIL, OUTPUT);
30  pinMode(SARI, OUTPUT);
31  pinMode(KIRMIZI, OUTPUT);
32
33  if (!ccs.begin(0x5A)) { Serial.println("CCS811 yok"); while (true) delay(1000); }
34  if (!bme.begin(0x76)) { Serial.println("BME280 yok"); while (true) delay(1000); }
35  if (!ekran.begin(SSD1306_SWITCHCAPVCC, 0x3C)) { Serial.println("OLED yok"); }
36  ccs.setDriveMode(CCS811_DRIVE_MODE_1SEC);
37  ayarlar.begin("ccs811", false);
38}
39
40void loop() {
41  static unsigned long sonOkuma = 0;
42  if (millis() - sonOkuma < 2000) return;     // 2 saniyede bir / every 2 seconds
43  sonOkuma = millis();
44
45  float sicaklik = bme.readTemperature();
46  float nem = bme.readHumidity();
47  ccs.setEnvironmentalData(nem, sicaklik);
48  if (!ccs.available() || ccs.readData() != 0) return;
49
50  uint16_t eco2 = ccs.geteCO2();
51  uint16_t tvoc = ccs.getTVOC();
52  uint64_t sn = calismaSn();
53
54  // 20 dakika sonra kayıtlı baseline'ı geri yükle / restore the saved baseline after 20 min
55  if (!baselineYuklendi && sn > ISINMA_SN) {
56    uint16_t kayitli = ayarlar.getUShort("baseline", 0);
57    if (kayitli != 0) ccs.setBaseline(kayitli);
58    baselineYuklendi = true;
59  }
60  // 48 saatten sonra günde bir baseline'ı kaydet / save the baseline daily after 48 h
61  if (sn > ILK_KAYIT_SN && sn - sonKayitSn > KAYIT_ARALIK_SN) {
62    ayarlar.putUShort("baseline", ccs.getBaseline());
63    sonKayitSn = sn;
64  }
65
66  // LED: yeşil < 800, sarı 800-1199, kırmızı >= 1200 ppm / LED thresholds
67  digitalWrite(YESIL, eco2 < 800);
68  digitalWrite(SARI, eco2 >= 800 && eco2 < 1200);
69  digitalWrite(KIRMIZI, eco2 >= 1200);
70
71  ekran.clearDisplay();
72  ekran.setTextColor(SSD1306_WHITE);
73  ekran.setTextSize(1);
74  ekran.setCursor(0, 0);
75  ekran.print(sn < ISINMA_SN ? "Isiniyor..." : "Hava kalitesi");
76  ekran.setTextSize(2);
77  ekran.setCursor(0, 14);
78  ekran.print(eco2);
79  ekran.setTextSize(1);
80  ekran.print(" ppm eCO2");
81  ekran.setCursor(0, 36);
82  ekran.printf("TVOC: %u ppb", tvoc);
83  ekran.setCursor(0, 50);
84  ekran.printf("%.1f C  %.0f %%", sicaklik, nem);
85  ekran.display();
86
87  Serial.printf("eCO2 %u ppm  TVOC %u ppb  %.1f C  %.0f %%\n", eco2, tvoc, sicaklik, nem);
88}

Kodda çalışma süresini millis() yerine esp_timer_get_time() ile ölçüyoruz; bu fonksiyon mikrosaniyeyi 64 bitlik sayı olarak verdiği için aylarca çalışan bir göstergede taşma yaşanmaz. Baseline, Preferences kütüphanesiyle "ccs811" adlı alana yazılır ve kart kapanıp açılsa da silinmez. Kütüphaneleri kurarken Adafruit CCS811, Adafruit BME280 ve Adafruit SSD1306'yı bağımlılıklarıyla birlikte yüklemen yeterli. OLED ekranın ayrıntıları için OLED ekran SSD1306 yazısına bakabilirsin.

eCO2 (ppm)TVOC (ppb)YorumNe yapmalı?
400–7990–219İyiBir şey yapmana gerek yok
800–999220–659OrtaFırsat buldukça havalandır
1000–1499660–2199KötüPencereyi aç, VOC kaynağını bul
1500 ve üstü2200 ve üstüÇok kötüHemen havalandır, ortamda uzun kalma

Tablodaki sınırlar, iç mekân hava kalitesi göstergelerinde yaygın kullanılan kılavuz değerlerdir; yasal bir sınır değil, yön gösteren bir ölçektir. Kendi evinde birkaç gün kayıt tutup sabah, yemek pişirirken ve temizlik sonrasında değerlerin nasıl değiştiğini izlemek, eşikleri ortamına göre ayarlamanın en iyi yoludur.

Raspberry Pi Pico ile CCS811 (MicroPython)

Pico'da MicroPython ile CCS811'i hiçbir kütüphane kurmadan, doğrudan registerlarına yazarak kullanabilirsin. Akış Adafruit kütüphanesinin yaptığıyla aynıdır: önce kimlik registerından (0x20) 0x81 değeri okunur, yazılım reseti yapılır, uygulama başlatılır (0xF4) ve ölçüm modu (0x01) seçilir. Sonra durum registerındaki DATA_READY biti 1 oldukça sonuç registerından (0x02) dört bayt okunur. Kod ayrıca ortam registerına (0x05) nem ve sıcaklık yazan küçük bir fonksiyon içerir. MicroPython'a yeniysen önce MicroPython temelleri yazısına göz atabilirsin.

MicroPython
1# Raspberry Pi Pico MicroPython: kütüphanesiz CCS811 / CCS811 without a library
2# Bağlantı: SDA GP4, SCL GP5, VCC 3V3, WAK GND, ADD GND (0x5A)
3from machine import I2C, Pin
4import time
5
6i2c = I2C(0, scl=Pin(5), sda=Pin(4), freq=100000)
7ADR = 0x5A
8
9def oku(reg, n):
10    return i2c.readfrom_mem(ADR, reg, n)
11
12if oku(0x20, 1)[0] != 0x81:                              # HW_ID 0x81 olmalı / must be 0x81
13    raise OSError("CCS811 bulunamadi")
14i2c.writeto(ADR, bytes([0xFF, 0x11, 0xE5, 0x72, 0x8A]))  # yazılım reseti / software reset
15time.sleep_ms(100)
16if not oku(0x00, 1)[0] & 0x10:                           # APP_VALID biti / APP_VALID bit
17    raise OSError("Uygulama gecersiz")
18i2c.writeto(ADR, bytes([0xF4]))                          # APP_START
19time.sleep_ms(100)
20i2c.writeto_mem(ADR, 0x01, bytes([0x10]))                # MEAS_MODE: mod 1, saniyede bir
21
22def ortam(nem, sicaklik):
23    # Nem 1/512 %RH, sıcaklık 1/512 °C ve -25 °C kaydırmalı / ENV_DATA format
24    h = int(nem * 512 + 0.5)
25    t = int((sicaklik + 25) * 512 + 0.5)
26    i2c.writeto_mem(ADR, 0x05, bytes([h >> 8, h & 0xFF, t >> 8, t & 0xFF]))
27
28ortam(45.0, 23.5)   # BME280 varsa gerçek değerlerle güncelle / use real BME280 values if you have one
29
30while True:
31    durum = oku(0x00, 1)[0]
32    if durum & 0x01:                                     # ERROR biti / ERROR bit
33        print("hata kodu:", oku(0xE0, 1)[0])
34    elif durum & 0x08:                                   # DATA_READY biti / DATA_READY bit
35        d = oku(0x02, 4)
36        eco2 = (d[0] << 8) | d[1]
37        tvoc = (d[2] << 8) | d[3]
38        print("eCO2:", eco2, "ppm  TVOC:", tvoc, "ppb")
39    time.sleep(1)

CCS811 ile MQ-135 farkı

İki sensör de "hava kalitesi sensörü" olarak satılır ama çalışma biçimleri çok farklıdır. MQ-135 analog bir sensördür: 5 V ile beslenen ısıtıcısı yaklaşık 150 mA çeker, çıkışı bir gerilimdir ve ppm hesabı için kendi kalibrasyonunu yapman gerekir. CCS811 ise dijitaldir, düşük güç harcar ve hazır eCO2 ile TVOC değerleri verir. Ayrıntılı kalibrasyon adımlarını MQ135 hava kalitesi sensörü yazısında bulabilirsin.

MQ-135 hava kalitesi sensörü
MQ-135 analog çıkış verir ve 5 V ile beslenen ısıtıcısı CCS811'den çok daha fazla akım çeker.
ÖzellikCCS811MQ-135
ÇıkışDijital I2C: eCO2 ve TVOCAnalog gerilim (ve eşik için dijital pin)
Besleme3,3 V5 V
AkımYaklaşık 30 mA (1 sn modunda), seyrek modda çok daha azYaklaşık 150 mA
KalibrasyonDahili algoritma ve baselineElle, temiz havada R0 ölçümü
Isınma20 dk, ilk kullanımda 48 saatBirkaç dakika, ilk kullanımda 24–48 saat
Pille kullanımUygun (60 sn modu)Uygun değil
FiyatDaha pahalıDaha ucuz

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

BelirtiOlası nedenÇözüm
begin() false dönüyorWAK pini boşta ya da adres yanlışWAK'ı GND'ye bağla, I2C tarayıcıyla 0x5A ya da 0x5B'yi kontrol et
eCO2 hep 400, TVOC hep 0Isınma sürüyor ya da ortam gerçekten temiz20 dakika bekle, sensöre nefesini üfleyerek dene
Değerler yavaş yavaş kayıyorBaseline her açılışta sıfırlanıyorBaseline'ı kaydet ve 20 dakika sonra geri yükle
Kimse yokken eCO2 binlerce ppmOrtamda parfüm, alkol ya da boya gibi VOC kaynağı vareCO2'nin VOC'den tahmin edildiğini unutma, kaynağı uzaklaştır
readData() hata veriyorGevşek kablo, uzun I2C hattı ya da besleme düşükKabloları kısalt, 3,3 V beslemeyi ölç, checkError() ile hata koduna bak
Sıcaklık gerçeğinden yüksekBME280 ısıtıcının yanındaBME280'i CCS811'den uzaklaştır ya da birleşik modülde sıcaklığa sabit düzeltme uygula
Üretici CCS811'in yerine artık daha yeni ENS160 sensörünü öneriyor. Yeni bir proje tasarlıyorsan ENS160'a da bakabilirsin; ama elindeki CCS811 bu rehberdeki adımlarla yıllarca iş görür.

Proje fikirleri

  • Sınıf ya da ofis havalandırma uyarıcısı: eCO2 1000 ppm'i geçince yanan kırmızı LED ve kısa bir buzzer uyarısı.
  • Mutfak VOC izleyicisi: yemek pişirirken TVOC artışını izleyip davlumbazı bir röle ile otomatik açmak.
  • Bulut kaydı: ESP32 ile ölçümleri Google Sheets'e yazıp günlük ve haftalık grafik çıkarmak.
  • Akıllı ev entegrasyonu: değerleri MQTT ile Home Assistant'a gönderip pencere açık uyarısı ya da havalandırma otomasyonu kurmak.
  • Pille çalışan taşınabilir ölçer: 60 saniyelik ölçüm modu ve küçük bir OLED ekranla odadan odaya dolaşan bir cihaz.

CCS811, doğru bağlandığında ve ısınma ile baseline kurallarına uyulduğunda iç mekân havasındaki değişimi güvenilir şekilde gösteren pratik bir sensördür. BlueGrays uygulamasında gaz sensörü, alev ve gaz alarmı, DHT11 ve DHT22 ile sıcaklık ve nem ölçümü ve ESP32 ile OLED ekranlı hava durumu gibi projeleri devre şeması ve koduyla adım adım bulabilir, bu rehberdeki CCS811 göstergesini onların üzerine kurabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

CCS811 sensörü neyi ölçer?

CCS811, havadaki uçucu organik bileşikleri (VOC) ölçen metal oksit tabanlı bir sensördür. Sonuçları ppb cinsinden TVOC ve ppm cinsinden eCO2 olarak verir. eCO2, VOC değerinden tahmin edilen eşdeğer karbondioksittir.

CCS811 gerçek CO2 ölçer mi?

Hayır. CCS811'in verdiği eCO2, VOC artışından tahmin edilen bir değerdir ve gerçek CO2'yi doğrudan ölçmez. Gerçek CO2 ölçümü için MH-Z19, SCD30 ya da SCD40 gibi NDIR sensörler gerekir.

CCS811 WAK pini nereye bağlanır?

WAK (nWAKE) pini GND'ye bağlanmalıdır. Bu pin düşük seviyedeyken sensör I2C üzerinden cevap verir; boşta ya da yüksekte kalırsa sensör uykuda kalır ve Arduino onu bulamaz. CJMCU-811 modüllerinde bu bağlantıyı kendin yapmalısın.

CCS811 kaç dakikada ısınır?

CCS811 her açılışta yaklaşık 20 dakikalık ısınmaya ihtiyaç duyar. Yeni bir sensör ayrıca ömründe bir kez yaklaşık 48 saatlik ilk alıştırma süresinden geçmelidir. Bu sürelerde okunan değerler güvenilir değildir.

CCS811 baseline nedir?

Baseline, sensörün temiz hava için tuttuğu referans değeridir. Güç kesilince sıfırlanır, bu yüzden uzun süre çalıştıktan sonra getBaseline() ile okunup kaydedilmeli ve sonraki açılışta 20 dakikalık ısınmadan sonra setBaseline() ile geri yüklenmelidir.

CCS811 Arduino 5V ile çalışır mı?

CCS811 yongası en fazla 3,6 V ile çalışır ve çoğu CJMCU-811 modülünde regülatör yoktur. Modülü Arduino'nun 3.3V pininden besle. Uno'nun 5 V I2C hattıyla kalıcı kullanımda lojik seviye dönüştürücü önerilir.

Tüm projeleri gör
DHT11 İle Sıcaklık Ve Nem
AR-55Orta

DHT11 İle Sıcaklık Ve Nem

Odan kaç derece, hava nemli mi, kuru mu? DHT11 sensörü sıcaklığı ve nemi ölçer, Arduino da bu değerleri iki satırlık LCD ekrana yazar ve birkaç saniyede bir yeniler.

4.7(47)
83
Gaz Sensörü Kullanımı
AR-51Başlangıç
Premium

Gaz Sensörü Kullanımı

Mutfakta gaz kaçağını senden önce fark eden küçük bir bekçi. Gaz sensörü havayı sürekli koklar; her şey yolundayken yeşil LED yanar, havadaki gaz belli bir seviyeyi aşınca kırmızı LED yanar ve buzzer…

4.6(37)
50
Alev ve Gaz Sensörü Alarm
AR-52İleri
Premium

Alev ve Gaz Sensörü Alarm

Gaz kaçtığında ya da bir yerde alev çıktığında seni hemen uyaran küçük bir bekçi.

4.8(52)
67
ESP32 DHT22 Sıcaklık ve Nem (LCD Ekranlı)
ES-15Orta

ESP32 DHT22 Sıcaklık ve Nem (LCD Ekranlı)

DHT22 sensörü ile ortam sıcaklığını ve nem oranını ölçüp 16x2 I2C LCD ekranda gerçek zamanlı olarak gösteren bir projedir. Adafruit DHT kütüphanesi kullanılarak tek kablo (one-wire) protokolü ile sensörden veri okunur. Bu proje, IoT hava istasyonu, akıllı ev otomasyonu veya seralarda ortam takip sistemlerinin temelini oluşturur. ESP32'nin GPIO 4 pini üzerinden DHT22 ile haberleşme sağlanır.

4.8(38)
57
ESP32 MQ-2 Gaz/Duman Dedektörü Alarmı
ES-20Orta

ESP32 MQ-2 Gaz/Duman Dedektörü Alarmı

Bu projede MQ-2 gaz sensörü modülü ile yanıcı gaz (LPG, metan, propan) ve duman tespiti yapılır; tespit anında pasif buzzer üzerinden siren benzeri bir alarm sesi çalınır. Sensörün dijital eşik çıkışı (DO) ESP32'nin GPIO 4 pinine bağlanır; gaz ya da duman eşik değeri aştığında DO LOW olur ve alarm tetiklenir. Hassasiyet modül üzerindeki potansiyometre ile ayarlanır. Pasif buzzer tone() fonksiyonu ile sürülerek iki frekans arasında geçişli siren efekti üretilir.

4.7(29)
44
ESP32 HTTPClient + Hava Durumu API (SSD1306 OLED Ekranlı)
ES-32İleri
Premium

ESP32 HTTPClient + Hava Durumu API (SSD1306 OLED Ekranlı)

Bu projede ESP32 ile internet üzerinden hava durumu API'sine (wttr.in) HTTPClient.h kullanarak REST API çağrısı yapıyoruz. I2C LCD sürümünden farklı olarak burada SSD1306 OLED (128×64) ekran kullanıyoruz; büyük yazı ve vektör ikonlarla zengin bir görünüm elde ediliyor. Hava durumu için 7 vektör ikon (güneşli, yağmurlu, karlı ve diğerleri) bitmap dosyası gerekmeden çiziliyor.

4.3(10)
22
ESP32 Sıcaklık Loglayıcı (DHT22 + DS1307 RTC + microSD + OLED)
ES-40İleri
Premium

ESP32 Sıcaklık Loglayıcı (DHT22 + DS1307 RTC + microSD + OLED)

ESP32 ile zamanlı sıcaklık ve nem kayıt sistemi kur! Bu projede DHT22 sensörüyle dakikada bir sıcaklık ve nem okuyup DS1307 RTC modülünden aldığın gerçek zaman etiketiyle microSD karta CSV formatında kaydediyoruz. OLED ekranda büyük yazıyla son sıcaklık değeri, nem yüzdesi, zaman damgası ve toplam kayıt sayısı canlı gösterilir.

4.7(7)
12
ESP32 I2C LCD Ekran (16x2)
ES-17Orta
Premium

ESP32 I2C LCD Ekran (16x2)

Bu projede 16x2 karakter LCD ekranı I2C protokolü üzerinden ESP32'ye bağlayarak metin görüntülüyoruz. I2C sayesinde sadece 2 data pini (SDA ve SCL) ile ekranı kontrol edebiliyoruz; klasik paralel bağlantıdaki 6+ pin israfı ortadan kalkıyor. Kod ilk satıra sabit bir mesaj, ikinci satıra ise her saniye artan bir sayaç yazdırıyor. Ayrıca başlangıçta I2C tarayıcı çalıştırarak ekranın adresini Serial Monitor'a yazdırıyoruz (genelde 0x27 veya 0x3F).

4.9(23)
40