Şamandıra Sensörü Arduino: Float Switch ile Pompa Kontrolü
Şamandıra sensörü (float switch) Arduino'ya nasıl bağlanır? Reed yapısı, NO/NC montaj, pull-up okuma, depo dolunca pompayı durduran Uno, ESP32 ve Pico kodu.
Şamandıra sensörü (float switch), Arduino ile bir su deposunun, akvaryumun ya da sulama tankının dolu mu boş mu olduğunu anlamanın en basit ve en güvenilir yoludur. İçinde mıknatıslı bir şamandıra ve cam tüp içinde bir reed kontak bulunur; su seviyesi şamandırayı yukarı ittiğinde kontak kapanır, su çekilince açılır. Yani elektronik açısından sensör, suyla basılan bir butondan farksızdır: iki kablosundan birini GND'ye, diğerini bir dijital pine bağlar ve pini INPUT_PULLUP ile okursun.
Bu yazıda şamandıranın içindeki yapıyı, NO ve NC montaj farkını, dalgalanan suyun yarattığı titreşimi yazılımla nasıl süzeceğini ve iki şamandırayla depo dolunca pompayı otomatik durduran bir devreyi adım adım kuracaksın. Arduino Uno, ESP32 ve Raspberry Pi Pico için çalışan kodların yanında, şamandıranın iletken problu, temassız ve ultrasonik seviye sensörlerinden hangi durumlarda daha iyi olduğunu da göreceksin.

Şamandıralı seviye sensörü nedir, nasıl çalışır?
Sensörün ortasındaki içi boş plastik gövdenin içinde, inert gazla doldurulmuş küçük bir cam tüp vardır. Tüpün içinde birbirine çok yakın duran iki ferromanyetik metal dil bulunur; buna reed kontak (dil kontak) denir. Gövdenin üzerinde serbestçe kayan şamandıranın içine ise halka biçiminde bir mıknatıs yerleştirilmiştir. Su yükseldikçe şamandıra yüzer ve gövde boyunca kayar; mıknatıs reed kontağın hizasına geldiğinde manyetik alan iki dili mıknatıslar, diller birbirini çeker ve devre kapanır. Mıknatıs uzaklaştığında dillerin yay etkisi onları ayırır ve devre yeniden açılır.
Bu yapının iki büyük avantajı var. Birincisi, elektrik kontağı tamamen kapalı cam tüpün içindedir; suya hiçbir metal temas etmez, bu yüzden iletken problu sensörlerdeki gibi elektrolizle paslanma ya da kirlenme sorunu yaşanmaz. İkincisi, çıkış tamamen dijitaldir: ya açık ya kapalı. Analog okuma, kalibrasyon ya da kütüphane gerekmez. Buna karşılık şamandıra yalnızca tek bir noktayı bilir; suyun 12 cm mi 18 cm mi olduğunu söyleyemez, sadece "seviye şu çizginin üstünde mi altında mı" sorusunu cevaplar. Aynı ilke kapı ve pencere sensörlerinde de kullanılır; ayrıntılar için Reed Röle yazısına bakabilirsin.
| Özellik | Tipik değer (küçük dikey model) |
|---|---|
| Algılama elemanı | Reed kontak + şamandıra içinde halka mıknatıs |
| Çıkış | Kuru kontak (açık / kapalı), 2 kablo, kutupsuz |
| Kontak tipi | NO ya da NC (şamandıra ters takılarak değiştirilir) |
| En yüksek anahtarlama gücü | 10 W |
| En yüksek anahtarlama gerilimi | 100 V DC |
| En yüksek anahtarlama akımı | 0,5 A |
| Kontak direnci | 100 mΩ ya da daha az |
| Gövde ve şamandıra malzemesi | PP (polipropilen) |
| Çalışma sıcaklığı | −10 … +85 °C |
| Montaj | Dişli gövde, somun ve conta ile tank tabanına ya da kapağına |
NO ve NC montaj: şamandırayı ters çevirmek
Kutudan çıkan çoğu sensör NO (normalde açık) çalışır: su yokken şamandıra aşağıdaki durdurma pulunun üzerinde durur ve kontak açıktır, su şamandırayı kaldırınca kontak kapanır. Şamandıranın içindeki mıknatıs tam ortada değil, bir uca yakın durur. Bu yüzden gövdenin ucundaki tespit pulunu (segman) çıkarıp şamandırayı ters çevirerek geri takarsan mıknatısın reed kontağa göre konumu değişir ve sensör NC (normalde kapalı) olur: su yokken kapalı, su gelince açık. Dikkat etmen gereken bir nokta daha var: sensörü tankın tabanından yukarı doğru ya da kapağından aşağı doğru sarkıtarak monte etmek de şamandıranın dinlenme konumunu değiştirir. Bu yüzden hangi modeli alırsan al, takmadan önce multimetreyi süreklilik (bip) konumuna al, şamandırayı elinle kaldırıp indir ve gerçek davranışı gör.
| Montaj | Su yokken (şamandıra aşağıda) | Su varken (şamandıra yukarıda) | INPUT_PULLUP ile pin |
|---|---|---|---|
| NO (normalde açık) | Kontak açık | Kontak kapalı | Kuruda HIGH, suda LOW |
| NC (normalde kapalı) | Kontak kapalı | Kontak açık | Kuruda LOW, suda HIGH |
Bağlantı: Arduino Uno, ESP32 ve Pico pinleri
Şamandıranın iki kablosu arasında kutup farkı yoktur. Bir kabloyu GND'ye, diğerini dijital bir pine bağlaman ve pinin dahili pull-up direncini açman yeterlidir; harici direnç gerekmez. Kontak açıkken pull-up direnci pini 5 V'a (ESP32 ve Pico'da 3,3 V'a) çeker ve pin HIGH okunur, kontak kapanınca pin doğrudan GND'ye bağlanır ve LOW okunur. Uno'nun dahili pull-up direnci 20–50 kΩ arasındadır; kontak kapalıyken akan akım 5 V / 30 kΩ ≈ 0,17 mA gibi çok küçük bir değerdir ve reed kontağı hiç yormaz. Pull-up mantığının ayrıntıları Pull-up ve Pull-down Direnç yazısında var. Aşağıdaki tablo, yazının devamındaki tüm kodlarda kullanılan pinleri gösteriyor:
| Bağlantı | Arduino Uno | ESP32 | Raspberry Pi Pico |
|---|---|---|---|
| Üst şamandıra (depo dolu) | D2 | GPIO 27 | GP2 |
| Alt şamandıra (depo boş) | D3 | GPIO 26 | GP3 |
| Şamandıraların diğer kabloları | GND | GND | GND |
| Röle modülü IN | D7 | GPIO 23 | GP15 |
| Aktif buzzer (+) | D8 | GPIO 25 | GP16 |
| Röle modülü VCC | 5V | VIN (5 V) | VBUS (5 V) |
Adım adım: şamandırayı ilk kez okumak
- Multimetreyi süreklilik konumuna al, problarını şamandıranın iki kablosuna değdir ve şamandırayı elinle yukarı aşağı kaydırarak NO mu NC mi çalıştığını belirle.
- Kablolardan birini Arduino'nun GND pinine, diğerini D2 pinine bağla. Kablolar inceyse uçlarını lehimleyip jumper kabloya ekle ya da klemens kullan.
- Aşağıdaki kodu yükle; kod pini INPUT_PULLUP olarak ayarlar, bu yüzden ek direnç gerekmez.
- Serial Monitor'ü 9600 baud hızında aç.
- Şamandırayı parmağınla yukarı it: NO montajda D13'teki dahili LED yanmalı ve ekranda "YUKSEK" mesajı görünmeli. Bıraktığında LED sönmeli ve "DUSUK" mesajı gelmeli.
1const int FLOAT_PIN = 2; // şamandıra kablosu / float switch wire
2const int LED_PIN = 13; // dahili LED / built-in LED
3const unsigned long DEBOUNCE_MS = 300; // dalga filtresi / ripple filter
4
5int stableState;
6int lastReading;
7unsigned long lastChange = 0;
8
9void setup() {
10 Serial.begin(9600);
11 pinMode(FLOAT_PIN, INPUT_PULLUP); // dahili pull-up / internal pull-up
12 pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
13 delay(10);
14 stableState = digitalRead(FLOAT_PIN);
15 lastReading = stableState;
16 digitalWrite(LED_PIN, stableState == LOW ? HIGH : LOW);
17}
18
19void loop() {
20 int reading = digitalRead(FLOAT_PIN);
21 if (reading != lastReading) { // değişim var, sayacı sıfırla / change, reset timer
22 lastReading = reading;
23 lastChange = millis();
24 }
25 if (millis() - lastChange >= DEBOUNCE_MS && reading != stableState) {
26 stableState = reading; // 300 ms sabit kaldı / stable for 300 ms
27 if (stableState == LOW) { // NO: kontak kapalı = su var / NO: closed = water
28 Serial.println(F("Seviye YUKSEK: su var / Level HIGH: water present"));
29 digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
30 } else {
31 Serial.println(F("Seviye DUSUK: su yok / Level LOW: no water"));
32 digitalWrite(LED_PIN, LOW);
33 }
34 }
35}Kodun en önemli kısmı debounce (titreşim süzme) bölümüdür. Bir depoda su hiçbir zaman tamamen durgun değildir: pompa çalışırken, musluk açılınca ya da su doldurulurken yüzey dalgalanır ve şamandıra eşik noktasında saniyede birkaç kez açılıp kapanabilir. Kod, pin değeri her değiştiğinde zamanlayıcıyı sıfırlar ve yeni değeri ancak 300 ms boyunca hiç değişmeden kalırsa kabul eder. Bu, butonlarda kullanılan debounce ile aynı fikirdir; yalnızca süre daha uzundur. Çok dalgalı bir tankta süreyi 1–2 saniyeye çıkarabilirsin. Zamanlama millis() ile yapıldığı için loop hiç beklemez; nedenini millis ve delay farkı yazısında okuyabilirsin.
Depo dolunca pompayı durduran devre
Tek şamandırayla da pompa kontrol edilebilir, ama bir sorun vardır: su seviyesi tam eşik noktasındayken pompa birkaç saniyede bir açılıp kapanır. Bu hem pompayı hem röleyi yıpratır. Çözüm histerezis, yani iki ayrı eşik kullanmaktır. Tankın alt kısmına bir şamandıra, üst kısmına bir şamandıra daha takarsın. Su alt şamandıranın altına düşünce pompa çalışır, üst şamandıraya ulaşınca durur; aradaki bölgede pompa bulunduğu durumu korur. İki şamandıra arasında 15 cm mesafe varsa ve pompa dakikada 3 litre basıyorsa, 30×40 cm tabanlı bir tankta (1200 cm²) bu bölge 18 litre eder ve pompa her seferinde yaklaşık 6 dakika kesintisiz çalışır. Kod ayrıca iki güvenlik kontrolü yapar: üst şamandıra suda ama alt şamandıra kuruda görünüyorsa bu fiziksel olarak imkansızdır, yani bir kablo ya da sensör arızası vardır; pompa beklenenden uzun çalışırsa da kaynak kurumuş ya da hortum çıkmış olabilir. İki durumda da pompa durur ve buzzer öter.
- 2 adet şamandıra sensörü: Alt ve üst eşik için; NO montajda ikisi de suda LOW verir.
- 1 kanallı röle modülü: Pompanın beslemesini anahtarlar. Çoğu modül IN pini LOW olunca çeker (aktif düşük); kodda RELAY_ACTIVE_LOW sabitiyle bunu ayarlarsın. Ayrıntılar Röle Modülü yazısında.
- Pompa ve ayrı güç kaynağı: 6 V mini dalgıç pompa gibi küçük bir pompa için 4 adet AA pil ya da 6 V adaptör kullan; pompa akımını Arduino'nun 5V pininden çekme. Pompa seçimi için Mini Su Pompası yazısına göz at.
- Ortak GND: Röle modülü kullanıyorsan Arduino ile modülün GND'leri birleşir, pompa devresi ise röle kontağı üzerinden ayrı kalır. MOSFET kullanırsan pompa kaynağının eksisi de Arduino GND'sine bağlanmalı ve pompaya ters yönde paralel bir 1N4007 diyot eklenmeli.
- Aktif buzzer: Arıza durumunda kesik kesik öterek seni uyarır.
1// İki şamandıra ile otomatik depo doldurma / Automatic tank filling with two floats
2const int FLOAT_PINS[2] = {2, 3}; // 0: üst şamandıra / upper float, 1: alt şamandıra / lower float
3const int RELAY_PIN = 7; // röle modülü IN / relay module IN
4const int BUZZER_PIN = 8; // aktif buzzer / active buzzer
5const bool RELAY_ACTIVE_LOW = true; // çoğu modül LOW ile çeker / most modules trigger on LOW
6const unsigned long STABLE_MS = 500; // filtre süresi / filter time
7const unsigned long MAX_RUN_MS = 10UL * 60UL * 1000UL; // en uzun çalışma: 10 dk / max run: 10 min
8
9bool wet[2]; // true = şamandıra suda / true = float in water
10int lastRaw[2];
11unsigned long lastChange[2];
12bool pumpOn = false;
13bool fault = false;
14unsigned long pumpStart = 0;
15
16void updateSensor(int i) {
17 int raw = digitalRead(FLOAT_PINS[i]);
18 if (raw != lastRaw[i]) { // değer değişti, sayacı sıfırla / value changed, reset timer
19 lastRaw[i] = raw;
20 lastChange[i] = millis();
21 }
22 if (millis() - lastChange[i] >= STABLE_MS) {
23 wet[i] = (raw == LOW); // NO montaj: suda LOW / NO mount: LOW when wet
24 }
25}
26
27void setPump(bool on) {
28 pumpOn = on;
29 if (on) pumpStart = millis();
30 digitalWrite(RELAY_PIN, (on != RELAY_ACTIVE_LOW) ? HIGH : LOW);
31}
32
33void stopWithFault(const __FlashStringHelper *msg) {
34 setPump(false);
35 fault = true; // reset atılana kadar kilitli / latched until reset
36 Serial.println(msg);
37}
38
39void setup() {
40 Serial.begin(9600);
41 digitalWrite(RELAY_PIN, RELAY_ACTIVE_LOW ? HIGH : LOW); // önce kapalı seviye / off level first
42 pinMode(RELAY_PIN, OUTPUT);
43 pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
44 for (int i = 0; i < 2; i++) {
45 pinMode(FLOAT_PINS[i], INPUT_PULLUP);
46 }
47 delay(10); // pull-up otursun / let pull-ups settle
48 for (int i = 0; i < 2; i++) {
49 lastRaw[i] = digitalRead(FLOAT_PINS[i]);
50 wet[i] = (lastRaw[i] == LOW);
51 lastChange[i] = millis();
52 }
53 Serial.println(F("Depo kontrolu basladi / Tank control started"));
54}
55
56void loop() {
57 updateSensor(0);
58 updateSensor(1);
59
60 if (!fault && wet[0] && !wet[1]) { // üst suda, alt kuru: imkansız / upper wet, lower dry: impossible
61 stopWithFault(F("HATA: sensor tutarsiz / ERROR: sensors inconsistent"));
62 }
63 if (!fault && pumpOn && millis() - pumpStart > MAX_RUN_MS) {
64 stopWithFault(F("HATA: pompa cok uzun calisti / ERROR: pump ran too long"));
65 }
66
67 if (!fault) {
68 if (!pumpOn && !wet[1]) { // su alt eşiğin altında / water below lower level
69 setPump(true);
70 Serial.println(F("Pompa ACIK / Pump ON"));
71 } else if (pumpOn && wet[0]) { // depo dolu / tank full
72 setPump(false);
73 Serial.println(F("Depo dolu, pompa KAPALI / Tank full, pump OFF"));
74 }
75 }
76
77 // Arızada yarım saniyede bir bip / beep every half second on fault
78 digitalWrite(BUZZER_PIN, (fault && (millis() / 500) % 2) ? HIGH : LOW);
79}| Kod bölümü | Görevi |
|---|---|
| updateSensor(i) | Her şamandırayı ayrı ayrı okur; değer 500 ms boyunca sabit kalınca wet[i] durumunu günceller. |
| wet[0] / wet[1] | Üst ve alt şamandıranın suda olup olmadığı (true = suda). |
| !pumpOn && !wet[1] | Su alt eşiğin altına indi: pompayı başlat. |
| pumpOn && wet[0] | Su üst eşiğe ulaştı: pompayı durdur. |
| wet[0] && !wet[1] | Üst suda, alt kuru: tutarsız okuma, yani kablo ya da sensör arızası. |
| MAX_RUN_MS | Pompa 10 dakikadan uzun çalışırsa kuru çalışma koruması devreye girer. |
| stopWithFault() | Pompayı durdurur ve arızayı kilitler; temizlemek için sorunu giderip kartı resetle. |
| RELAY_ACTIVE_LOW | Röle modülünün LOW ya da HIGH ile çekmesine göre çıkış seviyesini ayarlar. |
ESP32 ile şamandıra okuma ve pompa kontrolü
ESP32'de kod neredeyse aynıdır; yalnızca pinler ve seri hız değişir. Bu sürümde her şamandıra için bir WET_LEVEL sabiti var: bir sensörü NC monte edersen ilgili değeri HIGH yapman yeterlidir, mantığın geri kalanı değişmez. Kod ayrıca her 5 saniyede bir seviye durumunu seri porta yazar; bu satırı ileride Wi-Fi üzerinden telefona bildirim gönderen bir koda dönüştürebilirsin. Pin seçerken dikkat: ESP32'nin GPIO 34, 35, 36 ve 39 pinleri yalnızca giriştir ve dahili pull-up dirençleri yoktur; şamandırayı bu pinlere bağlarsan 10 kΩ harici pull-up eklemen gerekir. GPIO 0, 2, 12 ve 15 gibi açılış (strapping) pinlerinden de kaçınmak iyi olur; açılış anında şamandıra kapalıysa kart programlama moduna girebilir ya da hiç açılmayabilir. Kod hem ESP32 Arduino core 2.x hem 3.x ile derlenir. ESP32'ye yeni başlıyorsan önce ESP32 Nedir? yazısına göz at.
1// ESP32: iki şamandıra + röle + buzzer / two floats + relay + buzzer
2const int FLOAT_PINS[2] = {27, 26}; // 0: üst / upper, 1: alt / lower
3const int WET_LEVEL[2] = {LOW, LOW}; // NO: suda LOW, NC ise HIGH yap / NO: LOW when wet, set HIGH for NC
4const int RELAY_PIN = 23; // röle modülü IN / relay module IN
5const int BUZZER_PIN = 25; // aktif buzzer / active buzzer
6const bool RELAY_ACTIVE_LOW = true;
7const unsigned long STABLE_MS = 500;
8const unsigned long MAX_RUN_MS = 10UL * 60UL * 1000UL;
9
10bool wet[2];
11int lastRaw[2];
12unsigned long lastChange[2];
13bool pumpOn = false;
14bool fault = false;
15unsigned long pumpStart = 0;
16unsigned long lastReport = 0;
17
18void updateSensor(int i) {
19 int raw = digitalRead(FLOAT_PINS[i]);
20 if (raw != lastRaw[i]) {
21 lastRaw[i] = raw;
22 lastChange[i] = millis();
23 }
24 if (millis() - lastChange[i] >= STABLE_MS) {
25 wet[i] = (raw == WET_LEVEL[i]);
26 }
27}
28
29void setPump(bool on) {
30 pumpOn = on;
31 if (on) pumpStart = millis();
32 digitalWrite(RELAY_PIN, (on != RELAY_ACTIVE_LOW) ? HIGH : LOW);
33}
34
35void stopWithFault(const char *msg) {
36 setPump(false);
37 fault = true;
38 Serial.println(msg);
39}
40
41void setup() {
42 Serial.begin(115200);
43 pinMode(RELAY_PIN, OUTPUT);
44 setPump(false); // röleyi hemen kapat / switch relay off immediately
45 pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
46 digitalWrite(BUZZER_PIN, LOW);
47 for (int i = 0; i < 2; i++) {
48 pinMode(FLOAT_PINS[i], INPUT_PULLUP);
49 }
50 delay(10);
51 for (int i = 0; i < 2; i++) {
52 lastRaw[i] = digitalRead(FLOAT_PINS[i]);
53 wet[i] = (lastRaw[i] == WET_LEVEL[i]);
54 lastChange[i] = millis();
55 }
56 Serial.println("Depo kontrolu basladi / Tank control started");
57}
58
59void loop() {
60 updateSensor(0);
61 updateSensor(1);
62
63 if (!fault && wet[0] && !wet[1]) { // üst suda, alt kuru / upper wet, lower dry
64 stopWithFault("HATA: sensor tutarsiz / ERROR: sensors inconsistent");
65 }
66 if (!fault && pumpOn && millis() - pumpStart > MAX_RUN_MS) {
67 stopWithFault("HATA: pompa cok uzun calisti / ERROR: pump ran too long");
68 }
69
70 if (!fault) {
71 if (!pumpOn && !wet[1]) {
72 setPump(true);
73 Serial.println("Pompa ACIK / Pump ON");
74 } else if (pumpOn && wet[0]) {
75 setPump(false);
76 Serial.println("Depo dolu, pompa KAPALI / Tank full, pump OFF");
77 }
78 }
79
80 digitalWrite(BUZZER_PIN, (fault && (millis() / 500) % 2) ? HIGH : LOW);
81
82 if (millis() - lastReport >= 5000) { // 5 sn'de bir durum raporu / status report every 5 s
83 lastReport = millis();
84 Serial.printf("Ust/Upper: %d Alt/Lower: %d Pompa/Pump: %d Ariza/Fault: %d\n",
85 (int)wet[0], (int)wet[1], (int)pumpOn, (int)fault);
86 }
87}Raspberry Pi Pico ile MicroPython kodu
Pico'da da aynı mantığı MicroPython ile kuruyoruz. Pin.PULL_UP parametresi dahili pull-up direncini açar ve Pico'nun bütün GP pinlerinde kullanılabilir. Zaman ölçümünde time.ticks_ms() ve time.ticks_diff() kullanılır; ticks_diff, sayaç taşsa bile farkı doğru hesaplar. Pico'nun çıkışları 3,3 V olduğu için röle seçimine dikkat et: 5 V ile beslenen bazı optokuplörlü modüller 3,3 V'luk HIGH seviyesinde tam bırakmayabilir. 3,3 V tetiklemeli bir röle modülü ya da lojik seviyeli bir MOSFET kullanmak daha garantilidir. Kodu main.py adıyla kaydedersen Pico her açılışta otomatik çalıştırır. MicroPython'a yeniysen Raspberry Pi Pico Nedir? yazısı kurulumu anlatıyor.
1from machine import Pin
2import time
3
4FLOAT_PINS = (2, 3) # 0: üst şamandıra / upper float, 1: alt / lower
5WET_LEVEL = (0, 0) # NO: suda 0, NC ise 1 / NO: 0 when wet, 1 for NC
6STABLE_MS = 500 # filtre süresi / filter time
7MAX_RUN_MS = 10 * 60 * 1000 # en uzun çalışma: 10 dk / max run: 10 min
8RELAY_ACTIVE_LOW = True # röle LOW ile çekiyorsa / relay triggers on LOW
9
10relay = Pin(15, Pin.OUT, value=1 if RELAY_ACTIVE_LOW else 0) # başlangıçta kapalı / off at start
11buzzer = Pin(16, Pin.OUT, value=0)
12sensors = [Pin(p, Pin.IN, Pin.PULL_UP) for p in FLOAT_PINS]
13time.sleep_ms(10)
14
15last_raw = [s.value() for s in sensors]
16wet = [last_raw[i] == WET_LEVEL[i] for i in range(2)]
17last_change = [time.ticks_ms(), time.ticks_ms()]
18pump_on = False
19fault = False
20pump_start = 0
21
22
23def set_pump(on):
24 global pump_on, pump_start
25 pump_on = on
26 if on:
27 pump_start = time.ticks_ms()
28 relay.value(0 if on == RELAY_ACTIVE_LOW else 1)
29
30
31def update(i):
32 raw = sensors[i].value()
33 now = time.ticks_ms()
34 if raw != last_raw[i]: # değer değişti / value changed
35 last_raw[i] = raw
36 last_change[i] = now
37 if time.ticks_diff(now, last_change[i]) >= STABLE_MS:
38 wet[i] = raw == WET_LEVEL[i]
39
40
41def stop_with_fault(msg):
42 global fault
43 set_pump(False)
44 fault = True
45 print(msg)
46
47
48print("Depo kontrolu basladi / Tank control started")
49while True:
50 update(0)
51 update(1)
52 if not fault and wet[0] and not wet[1]: # üst suda, alt kuru / upper wet, lower dry
53 stop_with_fault("HATA: sensor tutarsiz / ERROR: sensors inconsistent")
54 if not fault and pump_on and time.ticks_diff(time.ticks_ms(), pump_start) > MAX_RUN_MS:
55 stop_with_fault("HATA: pompa cok uzun calisti / ERROR: pump ran too long")
56 if not fault:
57 if not pump_on and not wet[1]: # su alt eşiğin altında / water below lower level
58 set_pump(True)
59 print("Pompa ACIK / Pump ON")
60 elif pump_on and wet[0]: # depo dolu / tank full
61 set_pump(False)
62 print("Depo dolu, pompa KAPALI / Tank full, pump OFF")
63 buzzer.value(1 if fault and (time.ticks_ms() // 500) % 2 else 0)
64 time.sleep_ms(10)Şamandıra ile diğer su seviye sensörlerinin farkı
| Sensör | Çıkış | Artısı | Eksisi |
|---|---|---|---|
| Şamandıra (float switch) | Dijital, tek nokta | Ucuz, kütüphane gerektirmez, suya metal değmez, uzun ömürlü | Yalnızca eşik bilgisi verir; kir ve yosun şamandırayı sıkıştırabilir |
| İletken problu su seviye sensörü | Analog | Çok ucuz, ıslanan yüzeye göre kademeli değer verir | Elektrolizle hızla aşınır, sürekli suda kalmaya uygun değil |
| XKC-Y25 temassız sensör | Dijital, tek nokta | Tankın dışına yapıştırılır, delik açmak gerekmez | Kalın ya da metal duvarda çalışmaz, daha pahalı |
| Ultrasonik (HC-SR04, JSN-SR04T) | Sürekli mesafe | Seviyeyi santimetre olarak ölçer, sıvıya temas etmez | Köpük ve buhardan etkilenir, kör bölgesi vardır; HC-SR04 su geçirmez değildir |
Seçim kuralı basit: "depo doldu mu, boşaldı mı" sorusuna güvenilir bir cevap istiyorsan şamandıra en iyi seçenektir. Doluluğu yüzde olarak göstermek istiyorsan ultrasonik bir sensör kullan; ayrıntılar Mesafe Sensörleri Karşılaştırması yazısında. Tanka delik açamıyorsan XKC-Y25 temassız sensör işini görür. Problu modülleri ise yalnızca deneme ya da kısa süreli ölçümler için düşün; Su Seviye Sensörü yazısında bu modülün ömrünü uzatmanın yolları anlatılıyor. Ciddi sistemlerde genellikle ikisi birlikte kullanılır: ultrasonik sensör seviyeyi gösterir, şamandıra ise yedek taşma koruması olarak bekler.
Şamandıra sensörü ile proje fikirleri
- Otomatik depo doldurma: Çatıdaki ya da bahçedeki su deposunu iki şamandıra ve bir pompayla kendiliğinden doldur.
- Akıllı saksı ve sulama istasyonu: Bir toprak nem sensörü sulamaya karar versin, şamandıra ise su haznesi boşaldığında pompayı kuru çalışmaktan korusun.
- Akvaryum seviye tamamlayıcı: Buharlaşan suyu ayrı bir hazneden azar azar ekle; üstte NC monteli ikinci bir şamandıra taşma emniyeti olsun.
- Nem alma cihazı ve klima drenaj alarmı: Su kabı dolunca buzzer ötsün ya da cihazın beslemesi röleyle kesilsin.
- Sera su tankı izleme: Akıllı sera projende ESP32 ile tank seviyesini telefonuna bildir.
- Bodrum su baskını uyarısı: Zemine yakın monte edilen bir şamandıra su biriktiğinde Telegram botu ile mesaj göndersin.
Sık yapılan hatalar ve çözümleri
| Belirti | Olası sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| Pin sürekli rastgele değişiyor | INPUT_PULLUP unutulmuş, pin havada (floating) | pinMode'u INPUT_PULLUP yap ya da 10 kΩ harici pull-up ekle |
| Durum her zaman ters | Sensör NC çalışıyor ya da ters monte edilmiş | Şamandırayı ters tak ya da koddaki WET_LEVEL değerini değiştir |
| Pompa eşikte sürekli açılıp kapanıyor | Tek şamandıra ve kısa filtre süresi | İki şamandırayla histerezis kur, filtre süresini 1–2 saniyeye çıkar |
| Şamandıra hiç tepki vermiyor | Reed kontak aşırı yük yüzünden kaynamış ya da cam tüp kırılmış | Multimetreyle süreklilik testi yap, yükü her zaman röleyle anahtarla |
| Şamandıra yukarıda takılı kalıyor | Kir, kireç ya da yosun birikmiş | Gövdeyi ve şamandırayı düzenli temizle, su girişine süzgeç koy |
| Pompa çalışınca Arduino resetleniyor | Pompa aynı kaynaktan besleniyor, gerilim çöküyor | Pompaya ayrı kaynak kullan, GND bağlantısını doğru kur |
| ESP32 açılmıyor ya da açılışta takılıyor | Şamandıra bir strapping pinine bağlı | GPIO 26 ve 27 gibi güvenli pinleri kullan |
Şamandıra sensörü, ucuz ve sade yapısına rağmen doğru montaj, pull-up ile okuma, yazılımsal filtre ve histerezisle birleşince yıllarca sorunsuz çalışan bir otomasyonun temelini oluşturur. Aynı reed kontak mantığını kapı sensörlerinde, aynı pompa kontrolünü ise sulama sistemlerinde de görürsün. BlueGrays uygulamasında reed röle okuma, kapı sensörü ve akıllı sulama istasyonu projelerini devre şemaları ve hazır kodlarıyla adım adım inceleyip bu yazıdaki devreyi kendi projene uyarlayabilirsin.
Sıkça sorulan sorular
Şamandıra sensörü nasıl çalışır?
Şamandıranın içinde halka biçiminde bir mıknatıs, gövdenin içinde ise cam tüplü bir reed kontak bulunur. Su seviyesi yükseldikçe şamandıra gövde boyunca kayar ve mıknatıs reed kontağın hizasına gelince kontak kapanır ya da açılır. Böylece sensör suyla çalışan bir anahtar gibi davranır ve iki kablosu üzerinden dijital bir sinyal verir.
Şamandıra sensörü NO mu NC mi?
Aynı sensör iki şekilde de kullanılabilir. Gövdenin ucundaki tespit pulunu çıkarıp şamandırayı ters çevirerek takarsan NO (normalde açık) sensör NC (normalde kapalı) olur. Montaj yönü de davranışı etkilediği için takmadan önce multimetreyle süreklilik testi yapmak en sağlam yoldur.
Şamandıra sensörü için direnç gerekir mi?
Arduino, ESP32 ve Pico'da pinin dahili pull-up direncini açarsan (INPUT_PULLUP ya da Pin.PULL_UP) ek direnç gerekmez. Kablo birkaç metreden uzunsa ya da ortamda parazit varsa 10 kΩ harici pull-up ve 100 nF kondansatör okumayı daha kararlı hale getirir. ESP32'nin 34–39 numaralı pinlerinde dahili pull-up olmadığı için bu pinlerde harici direnç zorunludur.
Şamandıra sensörü pompayı doğrudan çalıştırabilir mi?
Hobi tipi küçük şamandıraların reed kontağı genellikle en fazla 10 W ve 0,5 A anahtarlayabilir; bir pompanın kalkış akımı bu sınırı kolayca aşar ve kontakları kaynatır. Doğru yöntem şamandırayı mikrodenetleyiciye bağlamak ve pompayı bir röle modülü ya da MOSFET üzerinden sürmektir. Bu sayede kuru çalışma ve süre korumasını da yazılımla ekleyebilirsin.
Şamandıra sensörü ESP32 ve Raspberry Pi Pico ile çalışır mı?
Evet, sensör yalnızca bir anahtar olduğu için besleme gerilimi önemli değildir ve 3,3 V'luk kartlarla sorunsuz çalışır. Bir kabloyu GND'ye, diğerini pull-up açılmış bir GPIO'ya bağlaman yeterlidir. ESP32'de strapping pinlerinden ve dahili pull-up'ı olmayan 34–39 numaralı pinlerden kaçın.
Su seviyesini şamandırayla yüzde olarak ölçebilir miyim?
Tek bir şamandıra yalnızca bir eşik noktasını algılar. Tankın farklı yüksekliklerine üç dört şamandıra takarak kaba bir yüzde göstergesi yapabilirsin, ama sürekli ve santimetre hassasiyetinde ölçüm için ultrasonik bir mesafe sensörü daha uygundur. İyi bir çözüm, ultrasonik sensörü seviye göstergesi, şamandırayı da yedek taşma emniyeti olarak birlikte kullanmaktır.
Bu yazıdan sonra yapabileceğin projeler
Tüm projeleri gör
Buton İle Led Yakma (Push)
Kapı zili gibi: bastığın sürece ışık yanar, bırakınca söner. Arduino butonu sürekli dinler; butona basılıyken LED'i yakar, elini çektiğin an söndürür.

ESP32 Buton ile LED Kontrol (Push)
Butona basılı tutulduğunda LED yanar, bırakıldığında söner. ESP32'nin dijital input pin'i ve dahili pull-up direncinin nasıl kullanıldığını gösterir. INPUT_PULLUP modu sayesinde harici direnç gerekmez.

Buzzer Kullanımı
Kapı zili ya da alarm sesi nasıl çıkar, hiç merak ettin mi? Arduino küçük bir buzzer'ı kısa aralıklarla öttürür: bip, sus, bip, sus.

Reed Röle Değer Okuma
Kapı ve pencere alarmlarındaki mıknatıslı anahtarı hiç merak ettin mi? Reed röle modülüne bir mıknatıs yaklaşınca içindeki minik anahtar kapanır; Arduino bunu saniyede bir okuyup bilgisayar ekranına…

Reed Röle Kapı Sensörü
Kapın açık mı kapalı mı, bir ışığa bakarak anla. Kapıya küçük bir mıknatıs, kasaya da mıknatısı hisseden bir anahtar takarsın; kapı kapalıyken ikisi yan yana durur ve yeşil LED yanar, kapı açılıp…

Akıllı Sulama İstasyonu
Tatile gidince çiçeklerin kurumasın diye kendi kendine sulayan bir bahçıvan. Toprak nem sensörü toprağın ne kadar ıslak olduğunu ölçer; toprak kuruyunca Arduino su pompasını birkaç saniye çalıştırır…

220V Ampülü Buton(Push) İle Yakma
Butona bastığın sürece 220 voltluk gerçek bir ampul yanar, bıraktığın anda söner.
Diğer yazılar
BlueGrays uygulaması
Bu devreyi telefonunda adım adım kur
Devre şeması, kod ve parça listesi tek ekranda. 500'den fazla Arduino, ESP32 ve Pico projesi seni bekliyor.
Telefonunla tara
Kamerayı koda tut; telefonunun uygulama mağazası açılır.
ya da mağazada aç

