Bələdçilər · 19 dəq oxu

Arduino ilə ağıllı istixana layihəsi: sensorlar, suvarma, ventilyator və kod

Arduino ilə ağıllı istixana: DHT22, torpaq rütubəti və LDR ilə ölçmə; rele və MOSFET ilə ventilyator, qızdırıcı, nasos və LED idarəsi, histerezis, LCD və ESP32 kodu.

Ağıllı istixana layihəsi Arduino və ya ESP32 ilə istixanada temperaturu, havanın rütubətini, torpağın rütubətini və işığı ölçüb ventilyatoru, qızdırıcını, su nasosunu və bitki yetişdirmə LED-lərini avtomatik işlətdiyin avtomatlaşdırma sistemidir. Arduino ilə hazırlanan ağıllı istixana elm yarmarkalarının, məktəb müsabiqələrinin və texnologiya dərslərinin ən sevilən mövzularından biridir, çünki nəticə gözlə görünür: torpaq qurudaqda nasos işləyir, içəri qızanda ventilyator fırlanır, axşam düşəndə LED-lər yanır. Üstəlik saxlama qutusundan düzəldilmiş maket istixana ilə eyvandakı real mini istixana arasında dövrə və kod baxımından demək olar ki, fərq yoxdur.

Bu bələdçidə bitkilərin hansı dəyərləri istədiyindən başlayırıq; sonra maket istixananı, komponent siyahısını və təxmini xərci, sensorların (DHT22, kapasitiv torpaq rütubət sensoru, LDR) və aktuatorların (rele və MOSFET ilə ventilyator, qızdırıcı, nasos və LED) qoşulmasını, qida planını və pin cədvəlini addım-addım quraşdırırıq. Daha sonra relelərin dayanmadan tıqqıldamasının qarşısını alan hədd və histerezis məntiqini, delay() istifadə etməyən tam Arduino kodunu və 16x2 LCD ekranı izah edirik. Son bölmələrdə istixananı ESP32 ilə telefondan izləməyi, Raspberry Pi Pico ilə MicroPython versiyasını, məktəb və elm yarmarkası təqdimatı üçün məsləhətləri və tez-tez buraxılan səhvləri tapacaqsan.

DHT22 (AM2302)
DHT22 (AM2302)
LDR
LDR
I2C LCD 16x2
I2C LCD 16x2
LM2596
LM2596
Arduino Uno
Arduino Uno

Ağıllı istixana necə işləyir?

Hər ağıllı istixana dörd addımlıq eyni dövrlə işləyir: ölç, qərar ver, icra et, göstər. Sensorlar mühiti ölçür: içəri neçə dərəcədir, hava nə qədər rütubətlidir, torpaq qurudumu, işıq kifayətdirmi? Arduino bu dəyərləri sənin təyin etdiyin qaydalarla müqayisə edir: "temperatur 30 °C-ni keçibsə ventilyatoru işlət", "torpaq rütubəti 35%-dən aşağı düşübsə suvar". Aktuatorlar qərarı icra edir; rele ventilyatoru, qızdırıcını və nasosu yandırıb söndürür, MOSFET isə LED lentin parlaqlığını tənzimləyir. Sonda LCD ekran və telefon istixananın həmin andakı vəziyyətini sənə göstərir. Real kommersiya istixanalarındakı iqlim idarəetmə kompüterləri də məhz bu dövrlə işləyir; sadəcə daha çox sensor və daha böyük mühərriklər istifadə edirlər.

Nə ölçülür?SensorAktuatorQayda (nümunə)
Havanın temperaturuDHT22Ventilyator və qızdırıcı30 °C-də ventilyator işləyir, 16 °C-də qızdırıcı yanır
Havanın nisbi rütubətiDHT22Fan85%-də ventilyator işləyir, 75%-də dayanır
Torpaq rütubətiKapasitiv torpaq rütubət sensoruMini sualtı nasos35%-dən aşağı olanda 3 saniyəlik impulslarla suvarır
İşıqLDRLED lent (MOSFET)Hava qaralanda LED-lər ən çox 4 saat yanır
Çəndəki suÜzgəcli səviyyə sensoruNasos kilidiÇən boşdursa nasos heç işləmir

Bitkilər nə istəyir? Hədəf temperatur, rütubət və işıq

Qaydaları yazmazdan əvvəl nəyi hədəflədiyini bilməlisən. Bitkilərin çoxu gündüz və gecə fərqli temperatur istəyir; gecə bir az sərinləmək bitkinin dincəlməsinə kömək edir. Havanın rütubəti uzun müddət 85%-dən yuxarı qalarsa yarpaq səthində su kondensasiya olur, kif və mildyu kimi göbələk xəstəlikləri sürətlə yayılır; buna görə istixanalarda ventilyator təkcə sərinlətmək üçün deyil, rütubəti xaric etmək üçün də işləyir. İşıq baxımından tərəvəz şitillərinin çoxu gündə 14–16 saat işıq istəyir, amma ən azı 6–8 saatlıq qaranlıq dövr də lazımdır; LED-ləri bütün gecə açıq qoymaq bitkiyə xeyirdən çox zərər verir. Aşağıdakı dəyərlər başlanğıc üçün yaxşı bələdçidir; yetişdirdiyin növə görə tənzimləyə bilərsən.

BitkiGündüzGecəNisbi rütubətQeyd
Pomidor21–27 °C15–18 °C60–75%32 °C-dən yuxarıda çiçəklər töküla bilər
Bibər21–29 °C16–20 °C60–75%Soyuğa pomidordan daha həssasdır
Kahı və ispanaq15–20 °C10–15 °C60–70%İsti və uzun günlərdə tez toxumlayır
Çiyələk18–24 °C10–13 °C60–75%Yüksək rütubətdə boz kif riski artır
Şitil və cücərmə20–25 °C18–20 °C70–85%Torpağın temperaturu havanın temperaturundan daha vacibdir
Nümayiş günü sinif 22 °C-dirsə, 30 °C-də işləyən ventilyator heç fırlanmaz. Təqdimatda hədləri otağın temperaturundan 2–3 dərəcə yuxarı çək ki, DHT22-ni ovcunla qızdıranda münsiflər ventilyatorun işlədiyini bir neçə saniyəyə görsün. Real istifadədə isə cədvəldəki dəyərlərə qayıt.

Maket istixananın hazırlanması

Ən asan və ən ucuz gövdə şəffaf və qapaqlı plastik saxlama qutusudur: 40–60 litrlik qutu iki-üç güldan üçün kifayətdir, su keçirmir və maket bıçağı ya da qızdırılmış uc ilə asanlıqla deşilir. Daha real görünüş istəyirsənsə, taxta çubuqlardan karkas qurub 2–3 mm-lik şəffaf pleksi (akril) və ya PETG təbəqələrlə üzləyə bilərsən; iki yamaclı damı olan istixana təqdimatda daha yaxşı görünür. Ölçü olaraq təxminən 50×35×40 sm yaxşı başlanğıcdır. Hansı gövdəni seçsən də, qapaq və ya yan divarlardan biri açıla bilməlidir; bitkini suvarmaq, sensoru yerini dəyişmək və naqilləri düzəltmək üçün əlini içəri salacaqsan.

  • Elektronika xaricdə: İstixananın içi rütubətli olur və səhərlər divarlarda su kondensasiya olur. Arduino-nu, rele modulunu və qida mənbəyini istixananın xaricində, ayrıca qutuda yerləşdir; içəridə yalnız sensorlar, ventilyator, qızdırıcı, nasos şlanqı və LED qalsın.
  • Havalandırma: İsti hava yuxarı qalxdığı üçün ventilyatoru qısa divarlardan birinin yuxarı hissəsinə, havanı xaricə atacaq istiqamətdə yerləşdir. Qarşı divarın aşağı hissəsində ventilyator diametrində hava giriş dəliyi aç və üzərinə həşərat torunu yapışdır; beləliklə təzə hava aşağıdan girir, isti və rütubətli hava yuxarıdan çıxır.
  • Qızdırıcı: Qızdırıcını döşəməyə yaxın, alüminium lövhənin və ya keramik plitənin üzərində, plastik divarlardan və bitkilərdən ən azı 5 sm uzaqda quraşdır. Qızan hava qalxarkən bütün istixananı dolaşır.
  • LED işıqlandırma: LED lenti qapağın daxili üzünə, bitkilərdən 15–30 sm yuxarıya yapışdır. Lenti nazik alüminium profilin üzərinə yapışdırsan, istiliyi daha yaxşı yayılır və yapışqanı zamanla boşalmır.
  • Sensorlar: DHT22-ni bitkinin hündürlüyündə, birbaşa günəş və ya LED işığı almayan yerə qoy. Torpaq rütubət sensorunu kök zonasına, güldanın kənarından uzağa göm. LDR isə LED-ləri görməməlidir: onu istixananın xaricinə, dama, səmaya baxacaq şəkildə yerləşdir.
  • Su çəni: 1–2 litrlik qab nasos və üzgəc üçün kifayətdir. Güldanların altına drenaj boşqabı qoy; artıq su boşqabda toplanır və qutunun dibi gölməçəyə dönmür.
Şlanqın ucu çəndəki su səviyyəsindən aşağıdadırsa, nasos dayandıqdan sonra da su sifon effekti ilə axmağa davam edir və güldanı daşırır. Çəni güldanlardan alçaqda saxla və ya şlanqın ən yuxarı nöqtəsində iynə ilə kiçik hava dəliyi aç; nasos dayananda dəliyə hava girir və axın dərhal kəsilir.

Komponent siyahısı və xərc

HissəSayVəzifəsiQiymət səviyyəsi
Arduino Uno R3 və ya ESP32 DevKit1İstixananın beyniOrta
DHT22 (AM2302) temperatur və rütubət modulu1Havanın temperaturu və rütubətiAşağı
Kapasitiv torpaq rütubət sensoru (v1.2)1 (hər güldana 1)Torpaq rütubətiAşağı
LDR (GL5528) və 10 kΩ rezistor1 + 1Mühitin işığıÇox aşağı
Üzgəcli su səviyyəsi sensoru1Çən boş olanda nasosu kilidləyirAşağı
4 kanallı 5 V rele modulu (optokuplyorlu, JD-VCC-li)1Ventilyator, qızdırıcı və nasosAşağı
Məntiq səviyyəli N-kanal MOSFET (IRLZ44N), 220 Ω və 100 kΩ rezistor1 dəstLED lentin parlaqlığı (PWM)Çox aşağı
3–6 V mini sualtı nasos və 1 m silikon şlanq1SuvarmaAşağı
12 V 80 mm kompüter ventilyatoru1–2Havalandırma və rütubətin xaric edilməsiAşağı
12 V PTC qızdırıcı (10–30 W) və termik qoruyucu1 + 1İsitməAşağı
12 V LED lent (bitki yetişdirmə və ya soyuq ağ), təxminən 1 m1Əlavə işıqlandırmaAşağı
I2C 16x2 LCD ekran1Vəziyyət ekranıAşağı – orta
12 V 5 A adapter və LM2596 gərginlik endirici1 + 1QidaOrta
1N5819 və ya 1N4007 diod, 470 µF kondensator, klemm, jumper naqillər–Qoruma və qoşulmalarÇox aşağı
Qapaqlı şəffaf saxlama qutusu və ya pleksi təbəqə, güldanlar, drenaj boşqabı–İstixana gövdəsiOrta

Qiymətlər satıcıya görə tez-tez dəyişdiyi üçün dəqiq rəqəm əvəzinə təxmini büdcə verək. Plata istisna olmaqla əsas versiya (DHT22, torpaq rütubət sensoru, LDR, 2 kanallı rele, nasos və 5 V ventilyator) adətən 25–40 dollar arasında başa gəlir. Qızdırıcı, LED lent, LCD, 12 V adapter, LM2596, üzgəc və gövdə ilə tam versiya isə çox vaxt təxminən 70–120 dollar edir; büdcənin böyük hissəsini plata, adapter, ekran və gövdə təşkil edir. Əlində Arduino başlanğıc dəsti varsa, plata, breadboard, naqillər, LDR, rezistorlar və çox vaxt LCD artıq hazırdır. Büdcə dardırsa, qızdırıcını və LED-i ikinci mərhələyə burax; suvarma və havalandırma tək başına da işləyən, mənalı layihədir.

Sensorlar: DHT22, torpaq rütubət sensoru və LDR

İstixanada DHT22 (AM2302) istifadə etməyi tövsiyə edirik. DHT11-dən bir az bahadır, amma temperaturu −40 ilə 80 °C arasında ±0,5 °C, rütubəti 0–100% aralığında təxminən ±2% dəqiqliklə ölçür; DHT11 isə yalnız 0–50 °C aralığında ±2 °C dəqiqdir və 90%-dən yuxarı rütubəti görə bilmir. İstixana səhərlər 90%-i aşan rütubətə və qışda sıfırdan aşağı temperaturlara şahid ola bildiyi üçün DHT22 bu iş üçün daha uyğundur. Sensor ən çoxu 2 saniyədə bir ölçmə apara bilir, ona görə kod onu 2,5 saniyədə bir oxuyur. Sensoru günəşin və ya LED-in birbaşa düşdüyü yerə qoysan, gövdəsi qızır və havadan bir neçə dərəcə yüksək oxuyur; deşikli ağ qapaqla kölgələmək bunun qarşısını alır. Qoşulma və kitabxana təfərrüatları DHT11 və DHT22 temperatur və rütubət sensoru yazısındadır.

Torpaq rütubət sensoru modulu
Torpaq rütubət sensoru: kök zonasına gömülən uc torpağın nə qədər yaş olduğunu analoq gərginliklə bildirir; istixanada uzun ömür üçün kapasitiv modeli seç.

Torpaq rütubəti üçün kapasitiv sensor seç. Ucuz rezistiv sensorların (YL-69, FC-28) iki metal ucu torpağa birbaşa dəyir və fasiləsiz qidalandırılarsa elektroliz səbəbindən bir neçə həftəyə korroziyaya uğrayır; aylarla işləyəcək sistem üçün uyğun deyil. Kapasitiv sensorun elektrodu örtüklüdür, metal torpağa heç dəymir. Çıxışı analoqdur və torpaq islandıqca azalır: Uno-da havada tutulan sensor təxminən 500–600, suya batırılmış halda 250–300 civarında oxuyur. Bu ədədlər hər sensorda fərqlidir; buna görə əsas kodu yükləməzdən əvvəl öz sensorunun havadakı və sudakı dəyərini Serial Monitor-dan oxuyub koddakı SOIL_DRY_RAW və SOIL_WET_RAW sabitlərinə yaz. Kod bu iki dəyəri map() ilə 0–100%-ə çevirir. Təfərrüatlar Torpaq rütubət sensoru yazısındadır.

İşıq üçün dəstlərdəki LDR (GL5528) kifayətdir. LDR-i 10 kΩ-luq rezistorla gərginlik bölücü kimi qoş: 5V → LDR → A1 → 10 kΩ → GND. İşıq artdıqca LDR-in müqaviməti azalır və A1-dəki dəyər yüksəlir; kod bu dəyəri də qaranlıqda və günəş altında ölçdüyün iki ədədə görə 0–100%-ə çevirir. LDR lüksü ölçən həssas cihaz deyil, amma "hava qaraldımı, buludludurmu, günəşlidirmi?" sualına etibarlı cavab verir. Daha dəqiq işıq ölçməsi istəsən, BH1750 kimi I2C işıq sensoruna keçə bilərsən. Bölücü hesabı üçün Gərginlik bölücü alətindən, təfərrüatlar üçün LDR işıq sensoru yazısından istifadə edə bilərsən.

LDR LED-lərin işığını görsə, sistem özü-özünə yanıb-sönən dövrəyə düşür: hava qaralır, LED-lər yanır, LDR işıqlı sanıb LED-ləri söndürür, sonra yenidən qaranlıq görür. Bunun qarşısını almaq üçün LDR-i LED-lərdən uzağa, istixananın xaricinə yerləşdir və kodda tək hədd əvəzinə histerezis istifadə et. Kapasitiv torpaq sensorunun yuxarı hissəsindəki elektronika da su keçirməzdir deyil; sensoru üzərindəki xəttin üstünə qədər göməyin, platanın kənarlarını isti silikon və ya şəffaf lakla örtün.

Aktuatorlar: rele, yoxsa MOSFET?

Arduino-nun bir pini ən çoxu təxminən 20 mA verə bilər; ventilyator, qızdırıcı, nasos və LED lent isə yüzlərlə milliamper, hətta bir neçə amper çəkir. Buna görə hər yük ya rele, ya da MOSFET vasitəsilə idarə olunur. Rele mexaniki açardır: yükü tamamilə ayrı dövrədə, AC və ya DC fərq etmədən yandırıb söndürür; amma yalnız aç-bağla edə bilir, hər keçiddə tıq səsi çıxarır və kontaktlarının ömrü məhduddur. MOSFET isə səssiz elektron açardır; yalnız DC yüklərdə işləyir, amma saniyədə yüzlərlə dəfə açılıb-bağlana bildiyi üçün PWM ilə parlaqlıq və sürət tənzimləyə bilir. Bu layihədə qızdırıcı, ventilyator və nasos üçün 4 kanallı rele modulu, LED lentin parlaqlığı üçün MOSFET istifadə edirik.

YükTipik dəyərSürücüNiyə?
12 V PTC qızdırıcı10–30 W, təxminən 1–2,5 ARele (IN2)Yüksək cərəyan, yalnız aç-bağla lazımdır
12 V 80 mm fan0,1–0,2 ARele (IN1) və ya MOSFETRele sadədir; MOSFET ilə PWM sürət tənzimi də etmək olar
3–6 V mini sualtı nasos0,1–0,25 A, işə düşəndə daha çoxRele (IN3) və ya MOSFET və diodQısa impulslarla işləyir; mühərrik küyü yatırılmalıdır
12 V LED lent (5050, 60 LED/m)Metrə təxminən 1,2 AMəntiq səviyyəli MOSFETPWM ilə parlaqlıq tənzimi və səssiz iş
Mini sualtı su nasosu
3–6 V mini sualtı nasos: su çəninə batırılır, təxminən 100–200 mA çəkir və şlanqla güldana su vurur; heç vaxt susuz işlədilməməlidir.

Mini sualtı nasos şlanqın hündürlüyündən asılı olaraq dəqiqədə təxminən 1–1,5 litr su vurur; yəni 3 saniyəlik impuls güldana 50–75 mL su verir. Buna görə nasosu "torpaq islanana qədər" fasiləsiz işlətmək əvəzinə qısa impulslarla işlədirik: 3 saniyə suvar, suyun torpağa yayılması üçün 60 saniyə gözlə, sonra yenidən ölç. Sensor suyun çatmasını gözləmədən yenidən oxunsaydı, torpaq hələ də quru görünərdi və nasos güldanı daşıran qədər işləyərdi. Nasos susuz işləsə, bir neçə dəqiqəyə qızıb xarab olur; çəndəki üzgəc su qurtaranda nasosu kilidləyir. Mühərrik hər dayananda sarğısından əks istiqamətdə gərginlik sıçrayışı gəlir; nasosun uclarına əks istiqamətdə diod (1N5819 və ya 1N4007, zolaqlı ucu + tərəfə) qoşmaq həm rele kontaktını, həm də Arduino-nu bu küydən qoruyur. Nasos seçimi və idarə üsulları mini su nasosu yazısındadır.

Qızdırıcı kimi 12 V-luq PTC qızdırıcı istifadə et. PTC (müsbət temperatur əmsallı) keramik elementlərin müqaviməti qızdıqca artır, buna görə səth temperaturu özü-özünə müəyyən dəyərdə məhdudlaşır; açıqda közərən müqavimət telindən çox daha təhlükəsizdir. Plastik gövdədə səth temperaturu 80 °C civarında məhdudlaşan aşağı temperaturlu model seç. 24 W-lıq qızdırıcı P = V × I düsturuna görə 12 V-da 2 A çəkir; soyuq olanda ilk saniyələrdə bu cərəyan bir az daha yüksək olur. İşıqlandırma üçün qırmızı-göy bitki yetişdirmə LED lenti və ya soyuq ağ LED lent istifadə edə bilərsən; bitkilər fotosintezdə ən çox qırmızı (təxminən 660 nm) və göy (təxminən 450 nm) işıqdan istifadə edir. Lenti IRLZ44N kimi məntiq səviyyəli MOSFET ilə idarə et: zatvor (gate) 220 Ω-luq rezistorla D9-a, həmçinin 100 kΩ-luq rezistorla GND-yə qoşulur; lentin + ucu 12 V-a, − ucu MOSFET-in stokuna (drain), istok (source) isə GND-yə gedir. IRF520 kimi standart MOSFET modulları 5 V zatvor gərginliyində tam açılmır və amperlik yüklərdə qızır; təfərrüatlar Arduino ilə MOSFET istifadəsi yazısındadır. Cərəyanı və gücü hesablamaq üçün Om qanunu alətindən istifadə edə bilərsən.

Qızdırıcı istixanadakı yeganə real yanğın riskidir. Onu plastik divarlara toxunmayacaq şəkildə metal bazaya quraşdır, 12 V xəttinə qızdırıcı ilə ardıcıl və quraşdırıldığı lövhəyə toxunan termik qoruyucu əlavə et və sistemi nəzarətsiz qoymazdan əvvəl saatlarla sına. Qoruyucu qızdırıcının hədd temperaturundan bir az yuxarıda açmalıdır (80 °C-lik PTC üçün məsələn 92 °C); daha aşağı dəyər normal işdə boş yerə işləyər. Şitil isitmə döşəkləri və böyük qızdırıcılar çox vaxt 220 V ilə işləyir və şəbəkə gərginliyi ölümcüldür. Maket istixanada 220 V istifadə etmə, 12 V-luq PTC qızdırıcı kifayətdir. Şəbəkəyə qoşulan cihaz həqiqətən lazımdırsa, qoşulmanı elektrik ustası və ya işinin əhli olan böyük etməlidir, rele platası da qapalı və izolə edilmiş qutuda dayanmalıdır. Təhlükəsiz qoşulma qaydaları Rele modulu nədir? yazısındadır.

Qida planı: 12 V və 5 V xətləri

Ağıllı istixanalarda ən çox rast gəlinən problemlər ("nasos işləyəndə Arduino reset olur", "LCD-də qəribə simvollar çıxır") qidadan gəlir. Ən təmiz həll tək 12 V 5 A adapterdən iki xətt çıxarmaqdır. 12 V xətti qızdırıcını, ventilyatorları və LED lenti birbaşa qidalandırır, həmçinin Arduino Uno-nun DC jakına gedir. Eyni 12 V 5 V-a tənzimlənmiş LM2596 gərginlik endiriciyə də daxil olur; rele sarğıları, nasos və LCD bu 5 V xəttindən qidalanır. Rele modulunda JD-VCC jumper-ini çıxarsan, sarğı cərəyanı tamamilə LM2596-dan gəlir, Arduino tərəfi yalnız optokuplyorların LED-lərini yandırır. Sensorları (DHT22, torpaq rütubət sensoru və LDR bölücüsü) isə Arduino-nun öz 5V pinindən qidalandır: analogRead() ölçməni platanın öz 5 V-una görə apardığı üçün analoq sensorların eyni gərginlikdən qidalanması oxunuşları sabit saxlayır. Adapterin, LM2596-nın və Arduino-nun GND-lərini mütləq birləşdir.

YükXəttTəxmini cərəyan
PTC qızdırıcı (24 W)12 V2 A (soyuq olanda ilk anda daha çox)
LED lent (1 m)12 V1–1,2 A
İki ədəd 80 mm ventilyator12 V0,2–0,4 A
Arduino Uno və sensorlar (DC jakdan)12 VTəxminən 0,06–0,08 A
LM2596 girişi (5 V tərəfi 1 A çəkəndə)12 VTəxminən 0,5 A
Rele modulu (üç rele işləyəndə)5 V0,2–0,25 A
Mini sualtı nasos5 V0,1–0,25 A (işə düşəndə daha çox)
I2C LCD (arxa işıq yanıq)5 V20–30 mA

Hər şey eyni anda işləsə belə, ümumi cərəyan 4–4,5 A civarındadır; 12 V 5 A (60 W) adapter kifayət qədər ehtiyat saxlayır. Praktikada qızdırıcı ilə temperatur ventilyatoru heç vaxt eyni anda işləmir, çünki hədləri arasında geniş boşluq var. LM2596-nı dövrəyə qoşmazdan əvvəl çıxışını multimetrlə ölç və üzərindəki trimmerlə 5,0 V-a tənzimlə; qutudan çıxdığı ayarda girişdəki 12 V-u demək olar ki, olduğu kimi buraxa bilər. Arduino-nu kod yükləyərkən USB-dən, sahədə DC jakdan qidalandıra bilərsən; ikisinin eyni anda qoşulu olması Uno üçün problem deyil. Təfərrüatlar Arduino qida təchizatı bələdçisindədir.

Qoşulma və pin cədvəli

Aşağıdakı cədvəl bu bələdçidəki üç kodun istifadə etdiyi pinləri göstərir. Uno-da LED lenti idarə edən MOSFET-i PWM dəstəkli D9-a qoşduq; Uno-da PWM yalnız D3, D5, D6, D9, D10 və D11-də var. Üzgəc və relelər üçün PWM lazım deyil. LCD yalnız I2C xəttini (A4 və A5) istifadə etdiyi üçün çox az pin sərf edir; Uno-da ikinci torpaq sensoru və ya düymə əlavə etmək üçün A2, A3 və bir neçə rəqəmsal pin boş qalır. ESP32-də analoq sensorları Wi-Fi açıq olanda da işləyən ADC1 pinlərinə (GPIO 34 və 35) qoşduq. Platanın pin yerləşməsini Pinout alətində görə bilərsən.

QoşulmaArduino UnoESP32Raspberry Pi Pico
DHT22 DATAD2GPIO 4GP15
Üzgəc (digər ucu GND)D3GPIO 13GP14
Rele IN3: nasosD4GPIO 25GP18
Rele IN1: ventilyatorD7GPIO 26GP16
Rele IN2: qızdırıcıD8GPIO 27GP17
MOSFET zatvoru (220 Ω üzərindən): LEDD9GPIO 18GP19
Torpaq rütubət sensoru AOUTA0GPIO 34GP26
LDR bölücüsünün orta nöqtəsiA1GPIO 35 (bölücü 3V3-dən)GP27 (bölücü 3V3-dən)
I2C LCD SDA / SCLA4 / A5GPIO 21 / 22GP4 / GP5
Sensor qidası5V3V33V3
ESP32 və Pico-nun pinləri 3,3 V ilə işləyir və 5 V-a davamlı deyil. Bu platalarda DHT22-ni, torpaq rütubət sensorunu və LDR bölücüsünü 3V3 pinindən qidalandır; beləliklə analoq pinə 3,3 V-dan yüksək gərginlik gəlmir. Aktiv LOW 5 V rele modulu 3,3 V-luq HIGH siqnalı ilə bəzən tam buraxmır; rele həmişə çəkili qalırsa, JD-VCC-li modulda VCC-ni 3,3 V-dan, JD-VCC-ni 5 V-dan qidalandır və ya 3,3 V ilə tetiklənən modul al. LED lent üçün də 3,3 V-luq zatvor gərginliyində tam açılan MOSFET (məsələn IRLB8721) seç.

Hədd və histerezis: relelər niyə tıqqıldayır?

Ventilyatoru "temperatur 30 °C-dən yuxarıdırsa işlət, deyilsə dayandır" kimi tək hədlə idarə etdiyini düşün. Temperatur 29,9 ilə 30,1 °C arasında gedib gələndə (sensor küyü səbəbindən bu çox tez-tez olur) rele hər ölçmədə açılıb-bağlanır. Həm rele kontaktları, həm ventilyatorun mühərriki yeyilir; qızdırıcıda isə naqillər və adapter hər yanmada boş yerə zorlanır. Həll histerezisdir: yandırmaq və söndürmək üçün iki ayrı hədd istifadə edirsən. Ventilyator 30 °C-də işə düşür, amma yalnız temperatur 27 °C-yə düşəndə dayanır. Arada 3 dərəcəlik ölü zonada sistem son vəziyyətini saxlayır. Qazanların otaq termostatları və soyuducular da eyni məntiqlə işləyir.

İdarəYanırSönürÖlü zona
Ventilyator (temperatur)≥ 30 °C≤ 27 °C3 °C
Ventilyator (rütubət)≥ 85%≤ 75%10%
Qızdırıcı≤ 16 °C≥ 19 °C3 °C
SuvarmaTorpaq ≤ 35%Torpaq ≥ 50%15%
LED işıqlandırmaİşıq ≤ 25%İşıq ≥ 35% və ya 4 saat dolanda10%

Ölü zonanın eni balansdır: çox dar olarsa rele yenə tez-tez işləyir, çox geniş olarsa temperatur hədəfdən çox uzaqlaşır. Temperaturda 2–3 °C, rütubətdə 8–10%, torpaq rütubətində 10–15% yaxşı başlanğıcdır. Qızdırıcının söndüyü 19 °C ilə ventilyatorun işlədiyi 30 °C arasında da geniş boşluq buraxdıq; beləliklə qızdırıcı ilə temperatur ventilyatoru heç vaxt bir-birinin əksinə işləmir. Kodda histerezis hər idarə üçün təkrar-təkrar yazılmasın deyə kiçik hysteresis() funksiyasında toplanır: yandırma həddi söndürmə həddindən böyükdürsə "qalxanda yandır" (ventilyator), kiçikdirsə "düşəndə yandır" (qızdırıcı, suvarma, LED) mənasına gəlir. Sensor məlumatındakı sıçrayışları ayrıca hamarlamaq istəsən, sensor məlumatının filtrlənməsi yazısına bax.

Kodun strukturu: ölç, qərar ver, icra et, göstər

Ağıllı istixana kodundakı ən vacib qayda heç bir işin digərini gözləməməsidir. Nasosdan sonra delay(60000) ilə bir dəqiqə gözləsəydin, bu müddətdə nə ventilyator işləyər, nə də ekran yenilənərdi. Buna görə kod zamanı millis() ilə ölçən və hər biri tək işə cavabdeh olan kiçik funksiyalardan ibarətdir; loop() bunları saniyədə minlərlə dəfə növbə ilə çağırır, hər funksiya da yalnız vaxtı çatanda nəsə edir. Suvarma üç vəziyyətli kiçik vəziyyət maşınıdır: gözlə (IDLE), suvar (PUMPING) və suyun yayılmasını gözlə (SOAKING). Bütün ayarlar kodun ən üstündə sabit kimi durur; hədləri dəyişmək üçün kodun içində dolaşmağa ehtiyac yoxdur. Bu yanaşmanın məntiqini millis() və delay() ilə Arduino-da vəziyyət maşını yazılarında tapa bilərsən. Kodda ayrıca bu təhlükəsizlik tədbirləri var:

  • Təhlükəsiz başlanğıc: Rele pinlərinə pinMode() çağrılmadan əvvəl "söndürülmüş" dəyər yazılır; Arduino açılarkən relelər bir anlıq belə çəkmir.
  • Sensor nasazlığı: DHT22 ardıcıl üç dəfə oxuna bilməzsə, kod təhlükəsiz vəziyyətə keçir: qızdırıcını söndürür, ventilyatoru işlədir və LCD-də "Sensor hatasi" (sensor xətası) yazır. Temperaturu bilməyən sistemin qızdırıcını açıq qoyması yolverilməzdir.
  • Çən qorunması: Üzgəc çən boşdur deyəndə nasos heç başlamır, işləyirsə dərhal dayanır.
  • Daşma qorunması: Bir suvarma dövründə altı impulsa baxmayaraq torpaq rütubəti 50%-ə çıxmırsa, sensor torpaqdan çıxmış və ya şlanq qopmuş ola bilər; kod suvarmanı dayandırır və "Sulama hatasi" (suvarma xətası) göstərir. Torpaq yenidən islananda xəbərdarlıq özü-özünə yox olur.
  • Məlumat qeydi: Kod hər 10 saniyədə bir ölçmələri Serial Monitor-a vergüllə ayrılmış (CSV) sətir kimi yazır; bu sətirləri kopyalayıb Excel-də qrafik çəkə bilərsən.

Addım-addım quraşdırma və test

  1. Gövdəni hazırla: ventilyator, hava girişi, şlanq və naqil dəliklərini aç; elektronika qutusunu istixananın xaricinə yerləşdir.
  2. Qida xəttini qur: 12 V adapteri klemmə qoş, LM2596-nı multimetrlə 5,0 V-a tənzimlə və bütün GND-ləri birləşdir.
  3. I2C LCD-ni qoş və ekrana yazı yazdır. Ekran heç nə göstərmirsə, I2C LCD yazısındakı skaner kodunu və kontrast trimmerini yoxla.
  4. Sensorları bir-bir əlavə et və Serial Monitor-da sına: DHT22-nin dəyərlərini, torpaq sensorunun havadakı və sudakı xam dəyərini, LDR-in qaranlıqdakı və günəş altındakı dəyərini qeyd et.
  5. Releləri əvvəlcə yük qoşmadan, LED-lərinə baxaraq və tıq səslərini dinləyərək sına. Sonra ventilyatoru, nasosu (çən dolu olsun) və ən axırda qızdırıcını qoş.
  6. LED lenti MOSFET vasitəsilə qoş; analogWrite() dəyərini dəyişərək parlaqlığın dəyişdiyini gör.
  7. Əsas kodu yüklə, qeydlərindəki kalibrləmə dəyərlərini sabitlərə yaz və sistemi bir neçə saat nəzarət altında işlət: yanlış suvarma, fasiləsiz tıqqıldayan rele və ya həddindən artıq qızan hissə var mı?
Hər şeyi bir anda qoşub bir dəfəyə işlətməyə çalışma. Altı modul birlikdə işləmədikdə xətanın harada olduğunu tapmaq saatlar çəkir; bir-bir sınanmış modullar isə birləşdiriləndə çox vaxt ilk cəhddə işləyir.

Arduino Uno ilə tam kod

Kodu kompilyasiya etmək üçün Library Manager-dən Adafruit-in DHT sensor library kitabxanasını (asılılığı Adafruit Unified Sensor ilə birlikdə) və Frank de Brabander-in LiquidCrystal I2C kitabxanasını quraşdır; Wire Arduino IDE ilə birlikdə gəlir. LCD-nin ünvanı çox vaxt 0x27, bəzi modullarda 0x3F olur. Yükləməzdən əvvəl öz ölçdüyün kalibrləmə dəyərlərini SOIL_DRY_RAW, SOIL_WET_RAW, LDR_DARK_RAW və LDR_BRIGHT_RAW sabitlərinə yaz. Üzgəcin su ilə bağlanmaq əvəzinə açılırsa, TANK_OK dəyərini HIGH et; rele modulun aktiv HIGH-dırsa, RELAY_ON və RELAY_OFF dəyərlərini yerlərini dəyiş.

C++ (Arduino IDE)
1#include <Wire.h>
2#include <LiquidCrystal_I2C.h>
3#include <DHT.h>
4
5// Pinler / Pins
6const byte DHT_PIN = 2, FLOAT_PIN = 3, PUMP_RELAY = 4, FAN_RELAY = 7, HEATER_RELAY = 8;
7const byte LED_PIN = 9;                          // MOSFET gate (PWM)
8const byte SOIL_PIN = A0, LDR_PIN = A1;
9
10// Kalibrasyon: kendi ölçümlerini yaz / Calibration: write your own readings
11const int SOIL_DRY_RAW = 520, SOIL_WET_RAW = 260;   // havada ve suda / in air and in water
12const int LDR_DARK_RAW = 60, LDR_BRIGHT_RAW = 900;  // karanlık ve güneş / dark and sunlight
13
14// Eşikler (açma, kapama) / Thresholds (on, off)
15const float FAN_ON_C = 30, FAN_OFF_C = 27;       // sıcaklıkta fan / fan on heat
16const float HUM_ON = 85, HUM_OFF = 75;           // nemde fan / fan on humidity
17const float HEAT_ON_C = 16, HEAT_OFF_C = 19;     // ısıtıcı / heater
18const float SOIL_DRY = 35, SOIL_OK = 50;         // sulama başla, dur / start, stop watering
19const float DARK_ON = 25, DARK_OFF = 35;         // ışık % / light %
20
21// Zamanlar / Timing
22const unsigned long READ_MS = 2500;              // DHT22: en az 2 sn / at least 2 s
23const unsigned long PUMP_MS = 3000;              // tek sulama darbesi / one watering pulse
24const unsigned long SOAK_MS = 60000;             // suyun yayılması / let the water soak in
25const byte MAX_PULSES = 6;                       // fazlası arıza / more means a fault
26const unsigned long EXTRA_LIGHT_MS = 4UL * 3600000UL;  // günü 4 saat uzat / extend the day by 4 h
27const byte LED_LEVEL = 200;                      // LED parlaklığı 0-255 / LED brightness 0-255
28const byte RELAY_ON = LOW, RELAY_OFF = HIGH;     // aktif LOW röle / active-LOW relay
29const byte TANK_OK = LOW;                        // şamandıra suyla kapanır / float closes with water
30
31DHT dht(DHT_PIN, DHT22);
32LiquidCrystal_I2C lcd(0x27, 16, 2);
33
34float tempC = NAN, hum = NAN, soil = 0, light = 0;
35byte dhtErrors = 0, pulses = 0, page = 0;
36bool fanByTemp = false, fanByHum = false, fanOn = false, heaterOn = false;
37bool needWater = false, pumpFault = false, isDark = false, ledOn = false, tankOk = true;
38unsigned long lastRead = 0, lastLcd = 0, lastLog = 0, pumpAt = 0, darkSince = 0;
39
40enum PumpState { IDLE, PUMPING, SOAKING };
41PumpState pumpState = IDLE;
42
43// onAt > offAt: yükselince aç (fan) / turn on when rising (fan)
44// onAt < offAt: düşünce aç (ısıtıcı) / turn on when falling (heater)
45bool hysteresis(bool state, float value, float onAt, float offAt) {
46  if (onAt > offAt) {
47    if (value >= onAt) return true;
48    if (value <= offAt) return false;
49  } else {
50    if (value <= onAt) return true;
51    if (value >= offAt) return false;
52  }
53  return state;                                  // ölü bölgede durumu koru / keep state in the dead band
54}
55
56void setRelay(byte pin, bool on) {
57  digitalWrite(pin, on ? RELAY_ON : RELAY_OFF);
58}
59
60float readPercent(byte pin, int raw0, int raw100) {
61  long sum = 0;
62  for (byte i = 0; i < 10; i++) sum += analogRead(pin);   // 10 ölçüm ortalaması / average of 10
63  long pct = map(sum / 10, raw0, raw100, 0, 100);
64  return constrain(pct, 0, 100);
65}
66
67void setup() {
68  Serial.begin(9600);
69  setRelay(PUMP_RELAY, false);   pinMode(PUMP_RELAY, OUTPUT);    // açılışta kapalı / off at boot
70  setRelay(FAN_RELAY, false);    pinMode(FAN_RELAY, OUTPUT);
71  setRelay(HEATER_RELAY, false); pinMode(HEATER_RELAY, OUTPUT);
72  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
73  pinMode(FLOAT_PIN, INPUT_PULLUP);
74  dht.begin();
75  lcd.init();
76  lcd.backlight();
77  lcd.print(F("BlueGrays Sera"));
78  Serial.println(F("sn,sicaklik,nem,toprak,isik,fan,isitici,pompa,led"));  // CSV başlığı / CSV header
79  delay(2000);                                   // DHT22 açılış süresi / DHT22 start-up time
80  readSensors();
81  lastRead = millis();
82}
83
84void loop() {
85  unsigned long now = millis();
86  if (now - lastRead >= READ_MS) {
87    lastRead = now;
88    readSensors();
89  }
90  controlClimate();
91  controlLight(now);
92  controlPump(now);
93  updateLcd(now);
94  logCsv(now);
95}
96
97// 1) Ölç / Measure
98void readSensors() {
99  float t = dht.readTemperature();
100  float h = dht.readHumidity();
101  if (isnan(t) || isnan(h)) {
102    if (dhtErrors < 255) dhtErrors++;            // okuma hatası / read error
103  } else {
104    tempC = t;
105    hum = h;
106    dhtErrors = 0;
107  }
108  soil = readPercent(SOIL_PIN, SOIL_DRY_RAW, SOIL_WET_RAW);
109  light = readPercent(LDR_PIN, LDR_DARK_RAW, LDR_BRIGHT_RAW);
110  tankOk = digitalRead(FLOAT_PIN) == TANK_OK;
111}
112
113// 2) Fan ve ısıtıcı / Fan and heater
114void controlClimate() {
115  if (dhtErrors >= 3) {                          // sensör yok: güvenli durum / no sensor: safe state
116    heaterOn = false;
117    fanByTemp = true;
118  } else {
119    fanByTemp = hysteresis(fanByTemp, tempC, FAN_ON_C, FAN_OFF_C);
120    fanByHum = hysteresis(fanByHum, hum, HUM_ON, HUM_OFF);
121    heaterOn = hysteresis(heaterOn, tempC, HEAT_ON_C, HEAT_OFF_C);
122  }
123  fanOn = fanByTemp || fanByHum;
124  setRelay(FAN_RELAY, fanOn);
125  setRelay(HEATER_RELAY, heaterOn);
126}
127
128// 3) LED aydınlatma / LED grow light
129void controlLight(unsigned long now) {
130  bool wasDark = isDark;
131  isDark = hysteresis(isDark, light, DARK_ON, DARK_OFF);
132  if (isDark && !wasDark) darkSince = now;      // akşam oldu / dusk detected
133  ledOn = isDark && (now - darkSince < EXTRA_LIGHT_MS);
134  analogWrite(LED_PIN, ledOn ? LED_LEVEL : 0);
135}
136
137// 4) Sulama: darbe + bekleme / Watering: pulse + soak
138void controlPump(unsigned long now) {
139  needWater = hysteresis(needWater, soil, SOIL_DRY, SOIL_OK);
140  if (!needWater) {
141    pulses = 0;
142    pumpFault = false;                           // toprak ıslandı / soil is wet again
143  }
144  switch (pumpState) {
145    case IDLE:
146      if (needWater && tankOk && !pumpFault) {
147        if (pulses >= MAX_PULSES) {
148          pumpFault = true;                      // nem yükselmiyor / moisture is not rising
149        } else {
150          pumpState = PUMPING;
151          pumpAt = now;
152          pulses++;
153        }
154      }
155      break;
156    case PUMPING:
157      if (now - pumpAt >= PUMP_MS || !tankOk) {
158        pumpState = SOAKING;
159        pumpAt = now;
160      }
161      break;
162    case SOAKING:
163      if (now - pumpAt >= SOAK_MS) pumpState = IDLE;
164      break;
165  }
166  setRelay(PUMP_RELAY, pumpState == PUMPING);
167}
168
169// 5) LCD: üç sayfa / three pages
170void updateLcd(unsigned long now) {
171  if (now - lastLcd < 3000) return;
172  lastLcd = now;
173  page = (page + 1) % 3;
174  lcd.clear();
175  if (page == 0) {
176    lcd.print(F("Sicaklik: "));
177    if (isnan(tempC)) lcd.print(F("--")); else lcd.print(tempC, 1);
178    lcd.print('C');
179    lcd.setCursor(0, 1);
180    lcd.print(F("Hava nemi: %"));
181    if (isnan(hum)) lcd.print(F("--")); else lcd.print(hum, 0);
182  } else if (page == 1) {
183    lcd.print(F("Toprak: %"));
184    lcd.print(soil, 0);
185    lcd.setCursor(0, 1);
186    lcd.print(F("Isik: %"));
187    lcd.print(light, 0);
188  } else {
189    lcd.print(F("F:"));  lcd.print(fanOn);
190    lcd.print(F(" I:")); lcd.print(heaterOn);
191    lcd.print(F(" P:")); lcd.print(pumpState == PUMPING);
192    lcd.print(F(" L:")); lcd.print(ledOn);
193    lcd.setCursor(0, 1);
194    if (dhtErrors >= 3) lcd.print(F("Sensor hatasi"));
195    else if (!tankOk) lcd.print(F("Depo bos!"));
196    else if (pumpFault) lcd.print(F("Sulama hatasi"));
197    else lcd.print(F("Sistem normal"));
198  }
199}
200
201// 6) Seri port CSV kaydı / Serial CSV log
202void logCsv(unsigned long now) {
203  if (now - lastLog < 10000) return;
204  lastLog = now;
205  Serial.print(now / 1000);  Serial.print(',');
206  Serial.print(tempC, 1);    Serial.print(',');
207  Serial.print(hum, 0);      Serial.print(',');
208  Serial.print(soil, 0);     Serial.print(',');
209  Serial.print(light, 0);    Serial.print(',');
210  Serial.print(fanOn);       Serial.print(',');
211  Serial.print(heaterOn);    Serial.print(',');
212  Serial.print(pumpState == PUMPING); Serial.print(',');
213  Serial.println(ledOn);
214}
FunksiyaVəzifəsiNə tezlikdə?
readSensors()DHT22, torpaq rütubəti, LDR və üzgəci oxuyur; analoq dəyərləri 10 ölçmənin ortalaması ilə 0–100%-ə çevirir2,5 saniyədə bir
controlClimate()Ventilyatoru temperatur və ya rütubət histerezisi ilə, qızdırıcını temperatur histerezisi ilə idarə edir; sensor nasazdırsa təhlükəsiz vəziyyətə keçirHər dövrdə
controlLight()Hava qaralanda LED-ləri PWM ilə yandırır, ən çoxu 4 saatdan sonra söndürürHər dövrdə
controlPump()Suvarma vəziyyət maşını: 3 san suvar, 60 san gözlə, yenidən ölç; çən və daşma qorunması iləHər dövrdə
updateLcd()Üç səhifə arasında keçir: hava ölçmələri, torpaq rütubəti və işıq, cihazların vəziyyəti3 saniyədə bir
logCsv()Ölçmələri və vəziyyətləri CSV sətri kimi Serial Monitor-a yazır10 saniyədə bir

LCD-nin birinci səhifəsində temperatur və havanın rütubəti, ikinci səhifəsində torpaq rütubəti və işıq faizi, üçüncü səhifəsində isə cihazların vəziyyəti yer alır: "F:1 I:0 P:0 L:1" sətri ventilyatorun işlədiyini, qızdırıcı (I = ısıtıcı) ilə nasosun söndüyünü və LED-lərin yandığını bildirir. Alt sətir isə "Sistem normal" (hər şey qaydasındadır), "Depo bos!" (çən boşdur), "Sulama hatasi" (suvarma xətası) və ya "Sensor hatasi" (sensor xətası) mesajlarından birini göstərir. Bu kod kompilyasiya olunanda Uno-nun proqram yaddaşının təxminən 31%-ni, RAM-in isə 25%-ni istifadə edir; yəni ikinci torpaq sensoru, buzzer və ya RTC saat modulu əlavə etmək üçün kifayət qədər yer var. Uno-nun real saatı olmadığından LED qaydası "axşam düşəndən sonra ən çoxu 4 saat" kimi işləyir; bu, qışda qısa günləri uzatmaq üçün yaxşı üsuldur. LED-ləri hər gün müəyyən saatlarda yandırmaq istəsən, RTC modulu əlavə et və ya aşağıdakı ESP32 versiyasına keç.

ESP32 ilə telefondan izləmə və suvarma

ESP32 inkişaf platası
ESP32: Wi-Fi sayəsində istixananı telefondan izləməyə imkan verir və internetdən aldığı saatla LED-ləri real saata görə idarə edir.

Uno-nun Wi-Fi-ı yoxdur. İstixananın vəziyyətini telefondan görmək və məsafədən suvarmaq istəyirsənsə, beyni ESP32 ilə dəyiş. Aşağıdakı kod eyni idarə məntiqini ESP32-yə daşıyır və kiçik veb server işə salır. Telefonun eyni Wi-Fi şəbəkəsində olarkən Serial Monitor-da görünən IP ünvanını brauzerdə açanda temperaturu, rütubəti, torpaq rütubətini, işığı, çənin vəziyyətini və hər cihazın açıq-bağlı olduğunu görürsən; səhifə 10 saniyədə bir özünü yeniləyir. İndi suvar düyməsi çəndə su varsa nasosu bir dəfə 3 saniyə işlədir. ESP32 açılışda internetdən saatı (NTP) alır; beləliklə LED-lər yalnız 06:00 ilə 20:00 arasında və mühit qaranlıqdırsa yanır, gecə isə bitkilər dincəlir.

C++ (Arduino IDE)
1#include <WiFi.h>
2#include <WebServer.h>
3#include <DHT.h>
4#include <time.h>
5
6const char* ssid = "AgAdi";                      // Wi-Fi adın / your Wi-Fi name
7const char* password = "Sifre123";               // Wi-Fi şifren / your Wi-Fi password
8
9// Pinler / Pins
10const int DHT_PIN = 4, FLOAT_PIN = 13, PUMP_RELAY = 25, FAN_RELAY = 26, HEATER_RELAY = 27;
11const int LED_PIN = 18;                          // MOSFET gate (PWM)
12const int SOIL_PIN = 34, LDR_PIN = 35;           // ADC1: Wi-Fi açıkken çalışır / works with Wi-Fi on
13
14// Kalibrasyon (0-4095): kendin ölç / Calibration (0-4095): measure your own
15const int SOIL_DRY_RAW = 2800, SOIL_WET_RAW = 1200;
16const int LDR_DARK_RAW = 200, LDR_BRIGHT_RAW = 3800;
17
18// Eşikler (açma, kapama) / Thresholds (on, off)
19const float FAN_ON_C = 30, FAN_OFF_C = 27, HUM_ON = 85, HUM_OFF = 75;
20const float HEAT_ON_C = 16, HEAT_OFF_C = 19, SOIL_DRY = 35, SOIL_OK = 50;
21const float DARK_ON = 25, DARK_OFF = 35;
22const int LIGHT_FROM = 6, LIGHT_TO = 20;         // LED yalnız 06:00-20:00 / LEDs only 06:00-20:00
23
24const unsigned long READ_MS = 2500, PUMP_MS = 3000, SOAK_MS = 60000;
25const unsigned long EXTRA_LIGHT_MS = 4UL * 3600000UL;  // saat yoksa yedek kural / fallback without a clock
26const int MAX_PULSES = 6, LED_LEVEL = 200;
27const int RELAY_ON = LOW, RELAY_OFF = HIGH;      // aktif LOW röle / active-LOW relay
28const int TANK_OK = LOW;                         // şamandıra suyla kapanır / float closes with water
29
30DHT dht(DHT_PIN, DHT22);
31WebServer server(80);
32
33float tempC = NAN, hum = NAN, soil = 0, light = 0;
34int dhtErrors = 0, pulses = 0;
35bool fanByTemp = false, fanByHum = false, fanOn = false, heaterOn = false;
36bool needWater = false, pumpFault = false, isDark = false, ledOn = false, tankOk = true;
37unsigned long lastRead = 0, pumpAt = 0, darkSince = 0;
38
39enum PumpState { IDLE, PUMPING, SOAKING };
40PumpState pumpState = IDLE;
41
42bool hysteresis(bool state, float value, float onAt, float offAt) {
43  if (onAt > offAt) {                            // yükselince aç / turn on when rising
44    if (value >= onAt) return true;
45    if (value <= offAt) return false;
46  } else {                                       // düşünce aç / turn on when falling
47    if (value <= onAt) return true;
48    if (value >= offAt) return false;
49  }
50  return state;
51}
52
53void setRelay(int pin, bool on) {
54  digitalWrite(pin, on ? RELAY_ON : RELAY_OFF);
55}
56
57float readPercent(int pin, int raw0, int raw100) {
58  long sum = 0;
59  for (int i = 0; i < 16; i++) sum += analogRead(pin);    // 16 ölçüm ortalaması / average of 16
60  long pct = map(sum / 16, raw0, raw100, 0, 100);
61  return constrain(pct, 0, 100);
62}
63
64int hourNow() {
65  struct tm t;
66  if (!getLocalTime(&t, 0)) return -1;           // saat henüz yok / time not set yet
67  return t.tm_hour;
68}
69
70void readSensors() {
71  float t = dht.readTemperature();
72  float h = dht.readHumidity();
73  if (isnan(t) || isnan(h)) {
74    dhtErrors++;
75  } else {
76    tempC = t;
77    hum = h;
78    dhtErrors = 0;
79  }
80  soil = readPercent(SOIL_PIN, SOIL_DRY_RAW, SOIL_WET_RAW);
81  light = readPercent(LDR_PIN, LDR_DARK_RAW, LDR_BRIGHT_RAW);
82  tankOk = digitalRead(FLOAT_PIN) == TANK_OK;
83}
84
85void controlClimate() {
86  if (dhtErrors >= 3) {                          // sensör yok: güvenli durum / no sensor: safe state
87    heaterOn = false;
88    fanByTemp = true;
89  } else {
90    fanByTemp = hysteresis(fanByTemp, tempC, FAN_ON_C, FAN_OFF_C);
91    fanByHum = hysteresis(fanByHum, hum, HUM_ON, HUM_OFF);
92    heaterOn = hysteresis(heaterOn, tempC, HEAT_ON_C, HEAT_OFF_C);
93  }
94  fanOn = fanByTemp || fanByHum;
95  setRelay(FAN_RELAY, fanOn);
96  setRelay(HEATER_RELAY, heaterOn);
97}
98
99void controlLight(unsigned long now) {
100  bool wasDark = isDark;
101  isDark = hysteresis(isDark, light, DARK_ON, DARK_OFF);
102  if (isDark && !wasDark) darkSince = now;
103  int h = hourNow();
104  if (h >= 0) ledOn = isDark && h >= LIGHT_FROM && h < LIGHT_TO;   // saat kuralı / clock rule
105  else ledOn = isDark && (now - darkSince < EXTRA_LIGHT_MS);       // yedek kural / fallback rule
106  analogWrite(LED_PIN, ledOn ? LED_LEVEL : 0);
107}
108
109void controlPump(unsigned long now) {
110  needWater = hysteresis(needWater, soil, SOIL_DRY, SOIL_OK);
111  if (!needWater) {
112    pulses = 0;
113    pumpFault = false;
114  }
115  if (pumpState == IDLE && needWater && tankOk && !pumpFault) {
116    if (pulses >= MAX_PULSES) {
117      pumpFault = true;                          // nem yükselmiyor / moisture is not rising
118    } else {
119      pumpState = PUMPING;
120      pumpAt = now;
121      pulses++;
122    }
123  } else if (pumpState == PUMPING && (now - pumpAt >= PUMP_MS || !tankOk)) {
124    pumpState = SOAKING;
125    pumpAt = now;
126  } else if (pumpState == SOAKING && now - pumpAt >= SOAK_MS) {
127    pumpState = IDLE;
128  }
129  setRelay(PUMP_RELAY, pumpState == PUMPING);
130}
131
132String row(const char* name, const String& value) {
133  return String("<tr><td>") + name + "</td><td><b>" + value + "</b></td></tr>";
134}
135
136String onOff(bool on) {
137  return on ? "ON" : "OFF";
138}
139
140void handleRoot() {
141  String html = "<!DOCTYPE html><html><head><meta charset='utf-8'>"
142                "<meta name='viewport' content='width=device-width,initial-scale=1'>"
143                "<meta http-equiv='refresh' content='10'><title>BlueGrays Sera</title>"
144                "<style>body{font-family:sans-serif;max-width:420px;margin:auto;padding:12px}"
145                "td{padding:8px;border-bottom:1px solid #ddd}"
146                "a{display:block;margin-top:16px;padding:16px;border-radius:10px;background:#2e7d32;"
147                "color:#fff;text-align:center;text-decoration:none;font-size:18px}</style>"
148                "</head><body><h2>BlueGrays Sera</h2><table>";
149  html += row("Sıcaklık / Temperature", String(tempC, 1) + " °C");
150  html += row("Hava nemi / Humidity", "%" + String(hum, 0));
151  html += row("Toprak nemi / Soil", "%" + String(soil, 0));
152  html += row("Işık / Light", "%" + String(light, 0));
153  html += row("Fan", onOff(fanOn));
154  html += row("Isıtıcı / Heater", onOff(heaterOn));
155  html += row("Pompa / Pump", onOff(pumpState == PUMPING));
156  html += row("LED", onOff(ledOn));
157  html += row("Depo / Tank", tankOk ? "OK" : "BOŞ / EMPTY");
158  if (pumpFault) html += row("Uyarı / Warning", "Sulama hatası / Watering fault");
159  html += "</table><a href='/water'>Şimdi sula / Water now</a></body></html>";
160  server.send(200, "text/html", html);
161}
162
163void handleWater() {                             // elle tek darbe / one manual pulse
164  if (pumpState == IDLE && tankOk) {
165    pumpState = PUMPING;
166    pumpAt = millis();
167  }
168  server.sendHeader("Location", "/");
169  server.send(303);
170}
171
172void setup() {
173  Serial.begin(115200);
174  setRelay(PUMP_RELAY, false);   pinMode(PUMP_RELAY, OUTPUT);
175  setRelay(FAN_RELAY, false);    pinMode(FAN_RELAY, OUTPUT);
176  setRelay(HEATER_RELAY, false); pinMode(HEATER_RELAY, OUTPUT);
177  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
178  pinMode(FLOAT_PIN, INPUT_PULLUP);
179  dht.begin();
180  WiFi.begin(ssid, password);
181  while (WiFi.status() != WL_CONNECTED) {
182    delay(500);
183    Serial.print('.');
184  }
185  Serial.println();
186  Serial.println(WiFi.localIP());                // bu adresi telefonda aç / open this address on your phone
187  configTime(3 * 3600, 0, "pool.ntp.org");       // Türkiye UTC+3; kendi saat dilimini yaz / set your own time zone
188  server.on("/", handleRoot);
189  server.on("/water", handleWater);
190  server.begin();
191  readSensors();
192  lastRead = millis();
193}
194
195void loop() {
196  server.handleClient();
197  unsigned long now = millis();
198  if (now - lastRead >= READ_MS) {
199    lastRead = now;
200    readSensors();
201  }
202  controlClimate();
203  controlLight(now);
204  controlPump(now);
205}

Uno koduna görə dəyişənlər bunlardır: ESP32-nin ADC-si 12 bitlidir və 0–4095 arası dəyər verir, ona görə kalibrləməni yenidən etməlisən; sensorları 3V3-dən qidalandırdığın üçün xam dəyərlər də fərqli olur. Saat qurşağı configTime() sətrində təyin olunur; Türkiyə üçün (UTC+3) 3 × 3600 saniyə yazdıq, Azərbaycanda (UTC+4) bunu 4 × 3600 et. İnternet yoxdursa və ya saat hələ alınmayıbsa, LED qaydası Uno-dakı "ən çoxu 4 saat" qaydasına qayıdır. Səhifə şifrəsizdir, yəni ev şəbəkəsindəki hər kəs nasosu işlədə bilər; WebServer kitabxanasının authenticate() funksiyası ilə sadə parol əlavə etmək yaxşı vərdişdir. LCD-ni ESP32-də də istifadə etmək istəsən, Uno kodundakı updateLcd() funksiyasını olduğu kimi köçürə bilərsən; SDA GPIO 21, SCL GPIO 22-dir.

Məktəbdə Wi-Fi yoxdursa, WiFi.begin() sətri və ardınca gələn gözləmə dövrü əvəzinə WiFi.softAP("BlueGrays-Sera", "12345678") yazaraq ESP32-nin öz şəbəkəsini yarada bilərsən; telefon bu şəbəkəyə qoşulub 192.168.4.1 ünvanını açır. Bu halda internet olmadığı üçün saat alına bilmir və LED-lər ehtiyat qaydayla işləyir.
ÜsulEvdən kənardan çıxışÇətinlikƏn uyğun hal
ESP32 veb server (bu bələdçidəki kod)Xeyr, yalnız eyni şəbəkəOrtaMəktəb təqdimatı, internetsiz nümayiş
Blynk IoTBəliAsanHazır göstəricilər, qrafik və bildiriş
Telegram botuBəliOrta"Çən boşdur" və "temperatur çox yüksəkdir" xəbərdarlıqları
Google SheetsBəliOrtaHəftələrlə məlumat qeydi və qrafik
MQTT və Home AssistantBəli, ayar lazımdırQabaqcılReal ev və bağ avtomatlaşdırması

Məktəb təqdimatı üçün ESP32 veb server ən etibarlı seçimdir: buluddan asılı deyil və zalda internet olmasa belə öz şəbəkəsi ilə işləyir. Evdən kənardan da baxmaq istəsən, hazır göstəriciləri və qrafikləri ilə Blynk IoT ən asan yoldur. Çən boşalanda və ya temperatur təhlükəli səviyyəyə çıxanda telefona mesaj almaq üçün ESP32 Telegram botu, hesabatın üçün həftələrlə məlumat toplamaq üçün ESP32 ilə Google Sheets, istixananı real ev avtomatlaşdırmasına qoşmaq üçün MQTT və Home Assistant bələdçilərinə bax.

Raspberry Pi Pico ilə MicroPython versiyası

Eyni istixananı Raspberry Pi Pico ilə MicroPython-da da idarə edə bilərsən. Pico-nun MicroPython proqram təminatında DHT sürücüsü hazır gəlir, əlavə fayl köçürməyə ehtiyac yoxdur. Analoq girişlər yalnız GP26, GP27 və GP28-dir və read_u16() 0–65535 arası dəyər verir; kalibrləmə ədədlərini buna görə ölç. Pico 3,3 V ilə işlədiyi üçün sensorları 3V3-dən, rele modulunu isə VBUS-dan (USB-nin 5 V-u) və ya LM2596 xəttindən qidalandır. Aşağıdakı kod ventilyator, qızdırıcı, LED və suvarma qaydalarının hamısını ehtiva edir və dəyərləri Thonny-nin shell-inə yazır. Faylı Pico-ya main.py adı ilə yadda saxlasan, plata kompüterə qoşulu olmadan da işləyir. Wi-Fi-lı Pico W istifadə edirsənsə, dəyərləri telefondan izləmək üçün Pico W veb server yazısındakı üsulu əlavə edə bilərsən.

MicroPython
1from machine import Pin, ADC, PWM
2import dht
3import time
4
5sensor = dht.DHT22(Pin(15))              # GP15: DHT22 DATA
6soil_adc = ADC(26)                       # GP26: toprak nem AOUT / soil moisture AOUT
7ldr_adc = ADC(27)                        # GP27: LDR bölücü (3V3) / LDR divider (3V3)
8tank = Pin(14, Pin.IN, Pin.PULL_UP)      # şamandıra: suyla 0 / float switch: 0 with water
9fan = Pin(16, Pin.OUT, value=1)          # aktif LOW röleler kapalı başlar / active-LOW relays start off
10heater = Pin(17, Pin.OUT, value=1)
11pump = Pin(18, Pin.OUT, value=1)
12led = PWM(Pin(19))                       # MOSFET gate
13led.freq(1000)
14
15SOIL_DRY_RAW, SOIL_WET_RAW = 50000, 22000    # kendin ölç / measure your own
16LDR_DARK_RAW, LDR_BRIGHT_RAW = 2000, 60000
17EXTRA_LIGHT_MS = 4 * 3600 * 1000             # günü 4 saat uzat / extend the day by 4 h
18
19
20def percent(adc, raw0, raw100):
21    raw = sum(adc.read_u16() for _ in range(10)) // 10
22    pct = (raw - raw0) * 100 // (raw100 - raw0)
23    return max(0, min(100, pct))
24
25
26def hysteresis(state, value, on_at, off_at):
27    if on_at > off_at:                   # yükselince aç / turn on when rising
28        if value >= on_at:
29            return True
30        if value <= off_at:
31            return False
32    else:                                # düşünce aç / turn on when falling
33        if value <= on_at:
34            return True
35        if value >= off_at:
36            return False
37    return state                         # ölü bölge / dead band
38
39
40def relay(pin, on):
41    pin.value(0 if on else 1)
42
43
44t = h = None
45errors = pulses = 0
46fan_t = fan_h = heat_on = need_water = dark = led_on = False
47pump_state, pump_at, dark_since = "idle", 0, 0
48soil = light = 0
49tank_ok = True
50time.sleep(2)                            # DHT22 açılış süresi / DHT22 start-up time
51last_read = time.ticks_add(time.ticks_ms(), -2500)
52
53while True:
54    now = time.ticks_ms()
55    if time.ticks_diff(now, last_read) >= 2500:      # 2,5 sn'de bir ölç / measure every 2.5 s
56        last_read = now
57        try:
58            sensor.measure()
59            t, h = sensor.temperature(), sensor.humidity()
60            errors = 0
61        except OSError:
62            errors += 1                  # okuma hatası / read error
63        soil = percent(soil_adc, SOIL_DRY_RAW, SOIL_WET_RAW)
64        light = percent(ldr_adc, LDR_DARK_RAW, LDR_BRIGHT_RAW)
65        tank_ok = tank.value() == 0
66
67        if errors >= 3 or t is None:     # güvenli durum / safe state
68            heat_on, fan_t = False, True
69        else:
70            fan_t = hysteresis(fan_t, t, 30, 27)
71            fan_h = hysteresis(fan_h, h, 85, 75)
72            heat_on = hysteresis(heat_on, t, 16, 19)
73        relay(fan, fan_t or fan_h)
74        relay(heater, heat_on)
75
76        was_dark = dark
77        dark = hysteresis(dark, light, 25, 35)
78        if dark and not was_dark:
79            dark_since = now             # akşam oldu / dusk detected
80        led_on = dark and time.ticks_diff(now, dark_since) < EXTRA_LIGHT_MS
81        led.duty_u16(50000 if led_on else 0)
82
83        need_water = hysteresis(need_water, soil, 35, 50)
84        if not need_water:
85            pulses = 0
86        print("T", t, "N", h, "Toprak", soil, "Isik", light, "Pompa", pump_state,
87              "Depo OK" if tank_ok else "Depo BOS", "HATA" if pulses >= 6 else "")
88
89    # Sulama: 3 sn darbe, 60 sn bekleme / Watering: 3 s pulse, 60 s soak
90    if pump_state == "idle" and need_water and tank_ok and pulses < 6:
91        pump_state, pump_at = "pump", now
92        pulses += 1
93    elif pump_state == "pump" and (time.ticks_diff(now, pump_at) >= 3000 or not tank_ok):
94        pump_state, pump_at = "soak", now
95    elif pump_state == "soak" and time.ticks_diff(now, pump_at) >= 60000:
96        pump_state = "idle"
97    relay(pump, pump_state == "pump")
98    time.sleep_ms(100)

Məktəb və elm yarmarkası təqdimatı üçün məsləhətlər

Ağıllı istixana çox sevilən mövzu olduğu üçün münsiflər onlarla oxşar maket görür. Səni önə çıxaracaq sistemin işlədiyini göstərməkdən çox, suala ölçmə ilə cavab verməyindir. Elm yarmarkasında (Türkiyədə TÜBİTAK 4006 kimi) məqsəd, üsul və gözlənilən nəticə aydın olmalıdır; tədqiqat müsabiqələrində (TÜBİTAK 2204 kimi) isə müqayisəli təcrübə və məlumat gözlənilir. Bu istixana üçün gözəl tədqiqat sualı belədir: "Torpaq rütubətinə görə suvarma hər gün eyni saatda edilən suvarmaya nisbətən nə qədər su qənaəti təmin edir və bitkinin böyüməsinə necə təsir edir?"

  • İki qrup qur: Eyni növdən və eyni boyda şitilləri iki qrupa ayır. Bir qrupu sensorlu sistemlə, digərini hər gün sabit miqdarda əllə suvar; işıq və temperatur iki qrupda eyni olsun.
  • Ölç və qeyd et: Həftəlik su miqdarını (çəni ölçməklə, mL), bitki boyunu (sm) və yarpaq sayını cədvəldə saxla. Koddakı CSV çıxışı və ya Google Sheets qeydi temperatur və rütubət qrafikini hazır verir.
  • Blok diaqram hazırla: Solda sensorlar, ortada Arduino, sağda aktuatorlar olsun; oxları qayda cümlələri ilə etiketlə ("torpaq < 35% → nasos"). Münsiflər kodu oxumur, amma bu diaqramı xatırlayır.
  • Histerezisi izah et: Tək hədli və histerezisli ventilyatorun bir saatda neçə dəfə yanıb-söndüyünü göstərən iki qrafik layihənin mühəndislik tərəfini münsiflərə ən yaxşı çatdıran şeydir.
  • Canlı nümayiş ssenarisi yaz: DHT22-ni ovcunla qızdırıb ventilyatoru işlət, torpaq sensorunu quru güldana keçirib nasosun impulslarını göstər, LDR-i əlinlə örtüb LED-lərin yandığını göstər. Hər nümayiş 10–20 saniyə çəksin.
  • Real həyatla əlaqələndir: İstixanalardakı su və enerji istehlakı, həddindən artıq rütubətin yaratdığı göbələk xəstəlikləri və istehsalçının iş yükü kimi real problemlərdən danış; sisteminin hansına cavab verdiyini ədədlərlə göstər.
  • Ehtiyat plan hazırla: İşləyən sistemin videosunu çək; ehtiyat naqil, nasos və adapter apar; kalibrləmə dəyərlərini və Wi-Fi ayarlarını kağıza yaz.
  • Münsiflərin suallarına hazırlaş: "Sensor xarab olsa nə olur?", "Elektrik kəsilsə bitkilərə nə olur?", "Real istixanada bunu necə böyüdərsən?" suallarına qısa cavablar hazırla. Koddakı təhlükəsiz vəziyyət və daşma qorunması bu suallara ən gözəl cavabdır.
Mövzulu müsabiqəyə qatılırsansa, kənd təsərrüfatı və qida texnologiyası bu layihə üçün ən uyğun başlıqdır (TÜBİTAK 4006-da bu, Kənd təsərrüfatı və heyvandarlıq texnologiyaları mövzusudur). Daha çox ideya, xərc cədvəli və qiymətləndirmə meyarları üçün Elm yarmarkası üçün Arduino layihə ideyaları yazısına bax.

Tez-tez buraxılan səhvlər və həlləri

ƏlamətEhtimal olunan səbəbHəll
Nasos işləyəndə Arduino reset olur və ya LCD pozulurNasos və relelər Arduino-nun 5V pinindən qidalanır, mühərrik küyüNasos və rele sarğılarını LM2596-dan qidalandır, GND-ləri birləşdir, nasosa əks diod və 470 µF kondensator əlavə et
Relelər fasiləsiz tıq-tıq edirTək hədd istifadə olunur və ya ölçmə küylüdürYandırmaq və söndürmək üçün ayrı hədd (histerezis) istifadə et, analoq ölçmələrin ortalamasını al
Nasos dayandıqdan sonra da su axırSifon effekti: şlanqın ucu çəndəki su səviyyəsindən aşağıdadırÇəni alçağa qoy və ya şlanqın başında kiçik hava dəliyi aç
Torpaq rütubəti həmişə 0% və ya həmişə 100%-dirKalibrləmə dəyərləri yanlışdır və ya AOUT yanlış pinə qoşulubSensorun havadakı və sudakı xam dəyərini ölç, sabitlərə yaz
LED-lər yanıb-sönürLDR LED-lərin işığını görürLDR-i istixananın xaricinə, səmaya baxacaq şəkildə keçir
DHT22 nan dəyəri verirYanlış pin, pull-up rezistoru yoxdur və ya 2 saniyədən tez-tez oxunurPini yoxla, modul istifadə et və ya DATA ilə VCC arasına 10 kΩ əlavə et
Temperatur olmalı olduğundan yüksək görünürSensora günəş və ya LED işığı birbaşa düşürDeşikli ağ qapaqla kölgələ, qızdırıcıdan uzağa keçir
Divarlarda su damcıları və kifRütubət çox yüksəkdir, havalandırma zəifdirRütubət həddini aşağı sal, hava giriş dəliyini böyüt, suvarmanı azalt
ESP32-də Wi-Fi açılanda torpaq dəyəri pozulurSensor ADC2 pininə qoşulubGPIO 32–39 arasındakı ADC1 pininə keçir
ESP32 ilə rele heç buraxmır3,3 V-luq HIGH siqnalı aktiv LOW 5 V modulu söndürə bilmirJD-VCC ayır və ya 3,3 V ilə tetiklənən rele modulu istifadə et

Ağıllı istixana layihəsi sensor oxumanı, kalibrləməni, histerezislə qərar verməyi, rele və MOSFET idarəsini, qida planlamasını və simsiz izləməni tək işdə birləşdirir və sonda həqiqətən canlı bir şeyi, bitkini böyüdür. Əvvəlcə suvarma və havalandırma ilə başla, hər hissəni bir-bir sına, sonra qızdırıcını, LED-ləri və telefonu əlavə et. BlueGrays tətbiqində DHT11 ilə temperatur və rütubət ölçməsini, LDR ilə işıq oxumanı, ağıllı suvarma stansiyasını və DHT22-li temperatur qeydedicisini dövrə sxemləri və kodları ilə addım-addım tapa bilərsən.

Tez-tez verilən suallar

Ağıllı istixana layihəsi üçün hansı komponentlər lazımdır?

Əsas ağıllı istixana üçün Arduino Uno və ya ESP32, DHT22 temperatur və rütubət sensoru, kapasitiv torpaq rütubət sensoru, LDR və 10 kΩ rezistor, rele modulu, mini sualtı nasos və ventilyator kifayətdir. Tam versiyaya 12 V PTC qızdırıcı, MOSFET ilə idarə olunan LED lent, I2C LCD, üzgəcli səviyyə sensoru, 12 V 5 A adapter və LM2596 əlavə olunur. Gövdə üçün qapaqlı şəffaf saxlama qutusu ən asan və ən ucuz həlldir.

Ağıllı istixana necə işləyir?

Ağıllı istixana ölç, qərar ver, icra et, göstər dövrü ilə işləyir. Sensorlar temperaturu, rütubəti, torpaq rütubətini və işığı ölçür; Arduino bu dəyərləri hədlərlə müqayisə edir və rele və ya MOSFET vasitəsilə ventilyatoru, qızdırıcını, nasosu və LED-ləri yandırıb söndürür. Nəticələr LCD ekranda, ESP32 istifadə olunursa telefonda göstərilir.

İstixana üçün DHT11, yoxsa DHT22 istifadə etməliyəm?

DHT22 seç. DHT11 yalnız 0–50 °C aralığında ±2 °C dəqiqliklə ölçür və 90%-dən yuxarı rütubəti görə bilmir; istixanalarda isə səhərlər rütubət 90%-i aşa bilər, qışda temperatur sıfırdan aşağı düşə bilər. DHT22 −40 ilə 80 °C arasında ±0,5 °C, rütubətdə təxminən ±2% dəqiqliklə ölçür və kodu DHT11-in koduna demək olar ki, eynidir.

Arduino ilə ağıllı istixana layihəsi nə qədər başa gəlir?

Qiymətlər satıcıya görə dəyişsə də, plata istisna olmaqla əsas versiya (DHT22, torpaq rütubət sensoru, LDR, rele, nasos və ventilyator) adətən 25–40 dollar arasındadır. Qızdırıcı, LED lent, LCD, 12 V adapter və gövdə ilə tam versiya təxminən 70–120 dollara çatır. Əlində Arduino başlanğıc dəsti varsa, xərc nəzərəçarpacaq dərəcədə azalır.

Ağıllı istixananı telefondan necə izləyim?

Ən asan yol beyni ESP32 ilə dəyişib veb server qurmaqdır; eyni Wi-Fi şəbəkəsindəki telefonun brauzerindən dəyərləri görür və nasosu işlədirsən. Evdən kənardan çıxış üçün Blynk IoT, xəbərdarlıq mesajları üçün Telegram botu, uzunmüddətli məlumat qeydi üçün Google Sheets istifadə edə bilərsən.

Ağıllı istixananı elm yarmarkasında necə təqdim etmək olar?

Yalnız işləyən maket göstərmək əvəzinə ölçülə bilən tədqiqat sualı qur; məsələn, sensorlu suvarmanın saatlı suvarmaya nisbətən nə qədər su qənaəti təmin etdiyini iki qrup bitki ilə həftələrlə ölç. Su miqdarını, bitki boyunu və temperatur-rütubət qrafiklərini cədvəl və qrafiklə təqdim et, sistemi blok diaqramla izah et və canlı nümayiş üçün qısa ssenari hazırla.

Bütün layihələrə bax
DHT11 ilə temperatur və rütubət
AR-55Orta

DHT11 ilə temperatur və rütubət

Otağın neçə dərəcədir, hava rütubətlidir, yoxsa quru? DHT11 sensoru temperaturu və rütubəti ölçür, Arduino da bu dəyərləri iki sətirlik LCD ekrana yazır və bir neçə saniyədən bir yeniləyir.

4.7(47)
83
LDR ilə işıq intensivliyinin oxunması
AR-11Başlanğıc

LDR ilə işıq intensivliyinin oxunması

Otağın nə qədər işıqlı olduğunu rəqəmlə görmək istəyirsən? İşığa həssas kiçik hissə olan LDR ətraf işığı ölçür, Arduino isə bu dəyəri yarım saniyədən bir kompüter ekranına yazır.

4.6(83)
143
ESP32 LDR modulu ilə işıq şiddətinin oxunması
ES-11Başlanğıc

ESP32 LDR modulu ilə işıq şiddətinin oxunması

LDR modulunun xam ADC dəyərini və qaranlıq/işıqlı istinadlara görə hesablanan nisbi işıq faizini Serial Monitor-da real vaxtda izləmək. Bu faiz lux ölçməsi deyil. Modulun kalibrləmə məntiqini öyrədir. 10-cu layihədən əvvəl etmək idealdır; çünki hədd dəyərini müəyyən etmək üçün istifadə olunur.

4.6(36)
55
Ağıllı suvarma stansiyası
AR-83Qabaqcıl
Premium

Ağıllı suvarma stansiyası

Tətilə gedəndə çiçəklərin qurumasın deyə özü suvaran bağbandır. Torpaq rütubət sensoru torpağın nə qədər nəm olduğunu ölçür; torpaq quruyanda Arduino su nasosunu bir neçə saniyə işlədir və mavi işıq…

5.0(42)
57
ESP32 DHT22 temperatur və rütubət (LCD ekranlı)
ES-15Orta

ESP32 DHT22 temperatur və rütubət (LCD ekranlı)

DHT22 sensoru ilə mühitin temperaturunu və rütubət nisbətini ölçüb 16x2 I2C LCD ekranda real vaxtda göstərən layihədir. Adafruit DHT kitabxanasından istifadə edilərək tək naqilli (one-wire) protokolla sensordan məlumat oxunur. Bu layihə IoT hava stansiyası, ağıllı ev avtomatlaşdırması və ya istixanalarda mühit izləmə sistemlərinin əsasını təşkil edir. DHT22 ilə əlaqə ESP32-nin GPIO 4 pini üzərindən təmin olunur.

4.8(38)
57
ESP32 temperatur loqqeri (DHT22 + DS1307 RTC + microSD + OLED)
ES-40Qabaqcıl
Premium

ESP32 temperatur loqqeri (DHT22 + DS1307 RTC + microSD + OLED)

ESP32 ilə zaman etiketli temperatur və rütubət qeydiyyat sistemi qur! Bu layihədə DHT22 sensoru ilə dəqiqədə bir temperatur və rütubət oxuyub DS1307 RTC modulundan aldığın real zaman etiketi ilə microSD karta CSV formatında yazırıq. OLED ekranda iri yazı ilə son temperatur, rütubət faizi, zaman damğası və ümumi qeyd sayı canlı göstərilir.

4.7(7)
12
ESP32 ağıllı işıqlandırma (PIR + LDR + Rele + OLED)
ES-37Qabaqcıl
Premium

ESP32 ağıllı işıqlandırma (PIR + LDR + Rele + OLED)

ESP32, PIR hərəkət sensoru, LDR işıq sensoru və rele modulu ilə evinin dəhlizini, tualetini və ya kilerini ağıllı işıqlandırmaya çeviririk. Mühit işıqlıdırsa, hərəkət olsa belə işıq yanmır; beləliklə gündüz boş yerə enerji sərf olunmur. İşıq 30 saniyə açıq qalır; hərəkət davam edərsə, müddət avtomatik uzanır.

4.3(6)
11