Arduino başlanğıc dəsti: ilk alış-verişdə nələr almalı?
Arduino başlanğıc dəsti alanda nələr olmalıdır? Plata, breadboard, naqil, LED, sensor, servo və LCD siyahısı, Uno yoxsa Nano, hazır dəst yoxsa ayrı-ayrı hissələr və ilk 10 layihənin cədvəli.
Arduino başlanğıc dəsti alanda məqsəd ilk həftələrdə edəcəyin bütün layihələri bir alış-verişlə təmin etmək və qutuda heç vaxt istifadə olunmayacaq hissələrə pul verməməkdir. Yaxşı ilk alış-verişin özəyi əslində kiçikdir: bir Arduino Uno və USB kabeli, bir breadboard, jumper naqillər, LED-lər və rezistorlar, bir neçə düymə, bir potensiometr, bir buzzer və iki-üç əsas sensor. Bunlara bir servo mühərrik və bir LCD ekran əlavə etdikdə, yeni başlayan biri üçün ilk iki ayı dolduracaq onlarla layihə edə bilərsən.
Bu bələdçidə hər hissənin niyə lazım olduğunu, neçə ədəd almaq lazım gəldiyini və hansı layihədə istifadə olunacağını tək-tək izah edirik. Hazır dəstlə hissələri ayrı-ayrı almağın fərqini, Uno ilə Nano arasındakı seçimi, büdcəni boşa xərcləyən alışları və ESP32 ya da Raspberry Pi Pico-ya nə vaxt keçməli olduğunu da tapacaqsan. Qiymətlər satıcıya və məzənnəyə görə daim dəyişdiyi üçün rəqəm vermirik; bunun əvəzinə hansı hissənin münasib qiymətli, hansının nisbətən baha olduğunu qeyd edirik. Həmçinin ilk 10 layihə üçün hazır alış-veriş cədvəli və yeni hissələri ilk gün bir dəfəyə sınaqdan keçirəcəyin kod tapacaqsan.



Qısa cavab: ilk alış-veriş siyahısı
| Hissə | Tövsiyə olunan say | Nəyə lazımdır? |
|---|---|---|
| Arduino Uno R3 (klon ola bilər) + USB kabel | 1 | Layihələrin beyni; kodu kompüterdən yükləyirsən, USB-dən qidalanır |
| Breadboard (830 dəlikli) | 1 (ideal olaraq 2) | Lehimsiz dövrə qurmaq; ətraflı: Breadboard nədir? |
| Jumper naqil | 65-lik erkək-erkək dəst + 20–40 dişi-erkək | Arduino, breadboard və modullar arasında qoşulma |
| 5 mm LED (qırmızı, sarı, yaşıl, ağ) | 20+ | Çıxış sınaqları, göstərici, svetofor; LED nədir? |
| Rezistor dəsti (əsasən 220 Ω, 1 kΩ, 10 kΩ) | Hər dəyərdən 10+ | LED cərəyanını məhdudlaşdırmaq, gərginlik bölücü; Rezistor nədir? |
| Basmalı düymə (6×6 mm, 4 ayaqlı) | 4–5 | Rəqəmsal giriş; Düymə necə qoşulur? |
| 10 kΩ potensiometr | 2 | Analoq giriş, sürət və parlaqlıq tənzimi; Potensiometr nədir? |
| Buzzer (1 aktiv + 1 passiv) | 2 | Siqnal səsi və melodiya; Aktiv və passiv buzzer |
| LDR işıq sensoru | 2 | İşığı ölçmək, gecə lampası; LDR işıq sensoru |
| HC-SR04 məsafə sensoru | 1 | Məsafə ölçmək, park sensoru; HC-SR04 |
| DHT11 temperatur və rütubət sensoru | 1 | Mini hava stansiyası; DHT11 |
| SG90 servo motor | 1 | Bucaqla hərəkət, qapı və baryer; Servo mühərrik nədir? |
| 16x2 LCD + I2C modul (ya da 0,96" OLED) | 1 | Ölçülən dəyərləri ekranda göstərmək; I2C LCD ekran |
| Rəqəmsal multimetr | 1 | Gərginliyi, müqaviməti və qırıq naqili yoxlamaq |
Bu siyahıdakı hissələrin çoxu tək-tək baxanda xeyli münasib qiymətlidir; büdcənin ən böyük maddələri adətən plata, ekran, servo və multimetrdir. LED, rezistor və jumper naqil kimi sərf materiallarını bol almaq həmişə sərfəlidir: ilk sınaqlarda ayaq sındırmaq, LED yandırmaq ya da naqil itirmək çox normaldır və tək bir çatışmayan rezistor bütün axşamını dayandıra bilər. Multimetr siyahıda plata qədər vacibdir; dövrə işləməyəndə problemin kodda, yoxsa naqildə olduğunu yalnız ölçməklə başa düşürsən.
Plata seçimi: Arduino Uno yoxsa Nano?
İlk plata üçün ən etibarlı seçim Arduino Uno R3-dür. İnternetdəki nümunələrin, kitabların və kitabxanaların böyük hissəsi Uno üzərində sınaqdan keçirilib; dişi pin başlıqları sayəsində jumper naqili birbaşa taxırsan və 5 V ilə işlədiyi üçün başlanğıc sensorlarının demək olar ki, hamısı ilə birbaşa uyğundur. Arduino Nano isə eyni ATmega328P prosessorunu daşıyır, yəni kodlar tamamilə eynidir; fərqi çox kiçik olması və breadboard-a birbaşa taxıla bilməsidir. Platalar arasındakı bütün fərqləri Hansı Arduino-nu almalıyam? yazısında ətraflı müqayisə etdik.

| Xüsusiyyət | Arduino Uno R3 | Arduino Nano |
|---|---|---|
| Prosessor | ATmega328P, 16 MHz | ATmega328P, 16 MHz |
| İş gərginliyi | 5 V | 5 V |
| Rəqəmsal / analoq pin | 14 / 6 | 14 / 8 (A6 və A7 yalnız analoq giriş) |
| USB qoşulması | USB-B (printer tipli kabel) | Mini USB, yeni klonlarda USB-C |
| Breadboard-da istifadə | Naqillərlə yanına qoşulur | Birbaşa breadboard-a taxılır |
| Shield uyğunluğu | Var | Uno shield-ləri taxılmır |
| Ən uyğun istifadə | İlk plata, öyrənmə və sınaqlar | Daimi və kiçik layihələr, ikinci plata |
Orijinal Arduino ilə klon arasında kodlaşdırma baxımından fərq yoxdur; eyni IDE, eyni kitabxanalar və eyni pin düzülüşü istifadə olunur. Orijinal plata daha bahadır, amma keyfiyyət nəzarəti təmin edir və Arduino layihəsinə dəstək verir; klonlar isə öyrənmək üçün tamamilə kifayətdir və bir pini yandıranda səni az üzür. Daha yeni olan Uno R4 Minima və Uno R4 WiFi 32 bitlik, daha güclü və USB-C-li platalardır; R4 WiFi əlavə olaraq Wi-Fi və Bluetooth daşıyır. Yenə də bəzi köhnə kitabxanalar yalnız R3-dəki AVR prosessoruna görə yazıldığı üçün ilk platada R3 daha az sürpriz çıxarır.
Breadboard və jumper naqillər: xətaların çoxu buradan çıxır
Breadboard lehim etmədən dövrə qurmağa imkan verən dəlikli lövhədir. İlk alış-verişdə 830 dəlikli tam ölçülü breadboard al; 400 dəlikli yarım ölçülü modellər bir sensor və bir ekranla tez dolur. Ortadakı hər beşli cərgə öz daxilində birləşib, kənarlardakı uzun qırmızı və mavi xətlər isə qida (5V və GND) üçündür. Bəzi uzun breadboard-larda bu qida xətləri ortadan ikiyə bölünüb; xəttdə boşluq görürsənsə iki yarımı qısa naqillə birləşdirməsən, dövrənin yarısı qidalanmaz. Daxili qoşulmaları bilmədən dövrə qurmaq "kod düzgündür, amma işləmir" şikayətlərinin bir nömrəli səbəbidir; ətraflı məlumat üçün Breadboard nədir? yazısına bax.

- Erkək-erkək (M-M): Breadboard daxilində və Arduino ilə breadboard arasında istifadə olunur; ən çox bundan işlədəcəksən.
- Dişi-erkək (F-M): Pinləri çölə çıxan modulları (DHT11 modulu, HC-SR04, LCD-nin I2C modulu) breadboard-a ya da Arduino-ya birbaşa qoşur.
- Dişi-dişi (F-F): İki modulu ya da ESP32 kimi erkək pinli platanı bir-birinə qoşmaq üçündür; ilk dəstdə bir neçəsi kifayətdir.
- Hazır kəsilmiş təkdamarlı naqil dəsti: Breadboard üzərində səliqəli, yatıq qoşulmalar qurur; daimi dövrələrdə naqil qarışıqlığını azaldır.
- Uzunluq: 10–20 sm kifayətdir; çox uzun naqillər həm bir-birinə qarışır, həm də I2C kimi xətlərdə müdaxiləyə səbəb olur.
LED, rezistor, düymə, potensiometr və buzzer
LED-lər və rezistorlar Arduino ilə ilk edəcəyin hər şeyin əsasıdır. LED-i 5 V-luq pinə həmişə rezistorla qoşursan: qırmızı LED təxminən 2 V düşür, 220 Ω rezistorla cərəyan (5 − 2) / 220 ≈ 13,6 mA olur; bu həm LED üçün, həm də Arduino pini üçün təhlükəsiz dəyərdir. Fərqli rənglər və cərəyanlar üçün LED rezistor hesablayıcısı alətindən, əlindəki rezistorun dəyərini oxumaq üçün rezistor rəng kodu alətindən istifadə edə bilərsən. Rezistoru tək-tək deyil, 220 Ω, 330 Ω, 1 kΩ, 4,7 kΩ və 10 kΩ dəyərlərini ehtiva edən qarışıq dəst almaq həm daha qənaətli, həm də daha praktikdir.

- Basmalı düymə: 6×6 mm-lik dörd ayaqlı düymələr breadboard-un ortasındakı kanala tam oturur. Kodda INPUT_PULLUP istifadə etsən, əlavə rezistorsuz qoşursan; səbəbini düymənin qoşulması və debounce yazısında izah etdik.
- Potensiometr: 10 kΩ xətti (B10K) potensiometr analogRead ilə 0–1023 arası dəyər oxumağı öyrədir; LED parlaqlığı, servo bucağı və LCD kontrastı üçün istifadə olunur. Ətraflı: Potensiometr nədir?
- Buzzer: Aktiv buzzer gərginlik veriləndə öz siqnal səsini çıxarır; passiv buzzer isə tone() komandası ilə nota çalır. Melodiya etmək istəyirsənsə passiv modeli seç; fərqləri Buzzer nədir? yazısında.
- RGB LED: Məcburi deyil, amma rəng qarışdırmağı və PWM-i gözlə görərək öyrənmək üçün münasib qiymətli əlavədir; bax: RGB LED istifadəsi.
- Kondensator və tranzistor: İlk layihələrdə şərt deyil; bir neçə 100 µF kondensator və BC547 kimi NPN tranzistor, sonradan mühərrik və rele idarə etməyə başlayanda işinə yarayacaq.
İlk dəstdə hansı sensorlar olmalıdır?
Sensor seçəndə qayda sadədir: hər biri sənə fərqli oxuma üsulu öyrətsin. LDR analoq oxumağı, HC-SR04 impuls müddətini ölçməyi, DHT11 hazır kitabxana ilə rəqəmsal məlumat oxumağı, PIR isə sadə açıq-bağlı siqnalı öyrədir. Bu dörd sensorla onlarla modul daxil olan böyük sensor qutularının təqdim etdiyi təcrübənin böyük hissəsini xeyli aşağı xərclə əldə edirsən. Uzaqdan idarəli layihələr səni həyəcanlandırırsa, siyahıya IR qəbuledici və pultu da əlavə et. Sensorların ətraflı müqayisəsi Arduino sensorları bələdçisi yazısında.




| Sensor | Nəyi ölçür? | Öyrətdiyi mövzu | Nümunə layihə |
|---|---|---|---|
| LDR + 10 kΩ | Ətraf işığı | analogRead, gərginlik bölücü | Avtomatik gecə lampası |
| HC-SR04 | 2–400 sm məsafə | pulseIn, səsin sürəti ilə hesablama | Park sensoru, boy ölçən |
| DHT11 | 0–50 °C temperatur, 20–90% rütubət | Kitabxana istifadəsi, rəqəmsal məlumat | Mini hava stansiyası |
| PIR (HC-SR501) | İnsan hərəkəti | Rəqəmsal giriş, zamanlama | Hərəkətlə yanan işıq, siqnalizasiya |
| IR qəbuledici + pult | Pultun düymə kodları | Kodu açmaq, uzaqdan idarə | Pultla LED və melodiya |
Hərəkət və ekran: servo mühərrik, LCD və OLED
SG90 servo mühərrik 0–180 dərəcə arasında istədiyin bucağa gedib orada dayanan kiçik mühərrikdir; potensiometrlə servo idarəsi Arduino ilə "bir şeyi hərəkət etdirdim" deyəcəyin ilk layihədir. Pultla idarə olunan baryer, avtomatik qapı kilidi və pan-tilt kamera tutacağı kimi ideyaların hamısı servo ilə başlayır; necə işlədiyini Servo mühərrik nədir? yazısında tapa bilərsən. Plastik dişlili SG90 ilk dəst üçün kifayətdir; metal dişlili MG90S daha davamlıdır, amma bir az daha bahadır.



Ekranda ilk seçimin I2C modullu 16x2 LCD olsun: yalnız dörd naqillə (GND, VCC, SDA, SCL) qoşulur, Arduino-da yalnız iki məlumat pini istifadə edir (Uno-da A4 və A5) və iki sətirdə 32 simvol göstərmək sensor layihələrinin çoxuna kifayət edir. I2C modulu olmayan çılpaq LCD isə on-dan çox naqil və kontrast üçün ayrıca potensiometr istəyir, breadboard-u da doldurur; buna görə alanda modulun lehimli gəldiyindən əmin ol. Qrafika, simvol ya da kiçik oyun çəkmək istəyirsənsə, 0,96 düymlük OLED ekran daha kəskin və daha kiçikdir. Quraşdırma və ünvan ayarları üçün I2C LCD ekranın istifadəsi yazısına baxa bilərsən.
Hazır dəst, yoxsa hissələri ayrı-ayrı almaq?
| Meyar | Hazır başlanğıc dəsti | Ayrı-ayrı alış-veriş |
|---|---|---|
| Ümumi xərc | Adətən daha münasibdir; paket üstünlüyü var | Nə alacağını bilirsənsə daha aşağı ola bilər |
| Uyğunluq | Hissələr birlikdə işləyəcək şəkildə seçilib gəlir | Yanlış model ya da çatışmayan hissə riski |
| İstifadə olunmayan hissələr | 74HC595, 8x8 matris, step mühərriki kimi hissələr uzun müddət qutuda qala bilər | Yalnız istifadə edəcəyini alırsan |
| Sərf materialları | LED, rezistor və naqil çox vaxt az gəlir | İstədiyin qədər alırsan |
| Səliqə | Bölməli qutu ilə gəlir | Saxlama qutusunu ayrıca almalısan |
| Kimə uyğundur? | İlk dəfə başlayanlara, hədiyyə üçün | Nəyə ehtiyacı olduğunu bilənlərə, ikinci alış-veriş üçün |
| Dəst növü | Adətən tərkibi | Kifayət etdiyi layihələr |
|---|---|---|
| Əsas dəst | Uno, USB kabel, breadboard, naqillər, LED, rezistor, düymə, buzzer, LDR, potensiometr | LED animasiyaları, svetofor, düymə, melodiya, gecə lampası |
| Orta dəst (super başlanğıc) | Əsas dəst + HC-SR04, DHT11, SG90 servo, 16x2 LCD, 7 seqmentli displey, IR qəbuledici və pult | Park sensoru, hava stansiyası, pultla idarə olunan layihələr, servo idarəsi |
| Geniş dəst (RFID-li) | Orta dəst + RFID RC522, keypad, rele, coystik, step mühərriki, 8x8 matris, RTC saat modulu | Kartlı qapı kilidi, şifrəli seyf, rəqəmsal saat, sadə oyunlar |
Əksər insanlar üçün ən məntiqli yol orta ölçülü başlanğıc dəsti alıb çatışmayanları tək-tək tamamlamaqdır. Dəsti seçəndə hissə siyahısını sətir-sətir oxu: plata Uno R3-dür, USB kabel var, breadboard 830 dəlikli, LCD-nin I2C modulu taxılıb, servo və ən azı iki sensor var? Bunlar tamamdırsa, qalan təfərrüatlar ikinci plandadır. Sonra LED, rezistor və jumper naqili ayrıca bol miqdarda al; dəstlərin ən zəif tərəfi bu sərf materiallarıdır. Geniş dəstlər isə içindəki RFID, keypad və rele kimi hissələrdən həqiqətən istifadə edəcəksənsə dəyərlidir; yalnız hissə çoxdur deyə seçsən, bir çoxu aylarla qutuda gözləyəcək.
İlk 10 layihə üçün alış-veriş cədvəli
Aşağıdakı cədvəl asandan çətinə doğru sıralanmış ilk 10 layihəni və hər biri üçün lazım olan hissələri göstərir. Bütün layihələrdə Arduino Uno, USB kabel, breadboard və jumper naqillər ortaqdır; cədvəldə yalnız əlavə hissələri yazdıq. Layihələr bir-birinin üzərində qurulur: svetoforda öyrəndiyin ardıcıl çıxışlar park sensorunda, potensiometrlə öyrəndiyin analoq oxuma servo idarəsində yenidən qarşına çıxır.
| # | Layihə | Əlavə hissələr | Öyrətdiyi mövzu |
|---|---|---|---|
| 1 | LED-in yanıb-sönməsi (Blink) | 1 LED, 1 × 220 Ω | digitalWrite, delay |
| 2 | Svetofor | Qırmızı, sarı və yaşıl LED, 3 × 220 Ω | Ardıcıl çıxışlar, zamanlama |
| 3 | Düymə ilə LED idarəsi | 1 düymə, 1 LED, 1 × 220 Ω | digitalRead, INPUT_PULLUP |
| 4 | Potensiometrlə LED parlaqlığı | 10 kΩ potensiometr, 1 LED, 1 × 220 Ω | analogRead, PWM |
| 5 | Buzzer ilə melodiya | Passiv buzzer | tone(), tezlik və nota |
| 6 | LDR ilə gecə lampası | LDR, 1 × 10 kΩ, 1 LED, 1 × 220 Ω | Gərginlik bölücü, hədd dəyəri |
| 7 | Məsafə ölçən və park sensoru | HC-SR04, buzzer, 3 LED, 3 × 220 Ω | pulseIn, məsafə hesablanması |
| 8 | Temperatur və rütubət ölçən | DHT11 | Kitabxana quraşdırmaq, Serial Monitor |
| 9 | Potensiometrlə servo idarəsi | SG90 servo, 10 kΩ potensiometr | Servo kitabxanası, map() |
| 10 | LCD-də canlı temperatur və məsafə | I2C 16x2 LCD, DHT11, HC-SR04 | I2C, ekrana məlumat yazmaq |
Bu on layihəni birlikdə düşünəndə ən kiçik alış-veriş siyahısı belə xülasə olunur: birər qırmızı, sarı və yaşıl LED, üç ədəd 220 Ω və bir ədəd 10 kΩ rezistor, bir düymə, bir potensiometr, bir passiv buzzer, bir LDR, bir HC-SR04, bir DHT11, bir SG90 və bir I2C LCD. Bu, eyni anda ən çox üç LED istifadə etdiyin ən sadə haldır; ehtiyat və öz ideyaların üçün LED ilə rezistorları bir neçə qat artıq almağı tövsiyə edirik. Cədvəli əlində saxlayıb dəstin tərkibini yoxlasan, çatışmayan hissə üzündən yarımçıq qalan layihə yaşamazsan.
Hissələri ilk gün sına: tək kodla beş hissə
Yeni aldığın hissələrin sağlam olduğunu başa düşməyin ən sürətli yolu hamısını bir dövrədə sınamaqdır. Aşağıdakı qoşulmaları qur və kodu yüklə: potensiometri çevirdikcə LED-in parlaqlığı dəyişməlidir, düyməyə basanda buzzer siqnal səsi çıxarmalıdır, Serial Monitor-da (9600 baud) potensiometr və LDR dəyərləri axmalıdır. Əlini LDR-in üzərinə tutanda dəyər nəzərəçarpacaq dərəcədə düşməlidir.
| Hissə | Arduino Uno qoşulması | Qeyd |
|---|---|---|
| LED + 220 Ω | Pin 9 → rezistor → LED-in uzun ayağı; qısa ayaq → GND | Pin 9 PWM dəstəkləyir (~ işarəsi) |
| Düymə | Bir ayaq pin 2-yə, çapraz ayaq GND-yə | Daxili pull-up istifadə olunur, rezistor lazım deyil |
| Passiv buzzer | + ucu pin 8-ə, − ucu GND-yə | Aktiv buzzer da səslənir, amma tonu sabitdir |
| Potensiometr | Kənar ayaqlar 5V və GND-yə, orta ayaq A0-a | 0–1023 arası dəyər verir |
| LDR + 10 kΩ | LDR 5V ilə A1 arasına, 10 kΩ A1 ilə GND arasına | İşıqda dəyər yüksəlir |
1// BlueGrays başlangıç seti test kodu / starter kit test sketch
2const int LED_PIN = 9; // LED + 220 ohm (PWM pini) / LED + 220 ohm (PWM pin)
3const int BUTTON_PIN = 2; // buton, diğer ucu GND / button, other leg to GND
4const int BUZZER_PIN = 8; // pasif buzzer / passive buzzer
5const int POT_PIN = A0; // potansiyometre orta bacak / potentiometer middle leg
6const int LDR_PIN = A1; // LDR + 10k gerilim bölücü / LDR + 10k voltage divider
7
8void setup() {
9 pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
10 pinMode(BUTTON_PIN, INPUT_PULLUP); // basınca LOW okunur / reads LOW when pressed
11 Serial.begin(9600);
12}
13
14void loop() {
15 int pot = analogRead(POT_PIN); // 0-1023 arası / range 0-1023
16 analogWrite(LED_PIN, pot / 4); // 0-255 parlaklık / 0-255 brightness
17
18 if (digitalRead(BUTTON_PIN) == LOW) {
19 tone(BUZZER_PIN, 1000, 100); // 1 kHz, 100 ms bip / 1 kHz, 100 ms beep
20 }
21
22 Serial.print("Pot: ");
23 Serial.print(pot);
24 Serial.print(" LDR: ");
25 Serial.println(analogRead(LDR_PIN)); // aydınlıkta artar / rises in light
26 delay(200);
27}Lazımsız xərclər: ilk alış-verişdə almasan da olar
- Arduino Mega: 54 rəqəmsal pin ilk layihələrdə boş qalır; pin sayı həqiqətən çatmayana qədər Uno kifayətdir.
- Onlarla modullu böyük sensor qutuları: İçindəki modulların bir hissəsi bir-birinin bənzəridir (bir neçə fərqli işıq və səs modulu kimi); işinə yarayacaq dörd-beş sensoru ayrıca almaq çox vaxt daha qənaətlidir.
- 9 V batareya ilə qida: Tutumu aşağıdır, platanın stabilizatoru artıq gərginliyi istiliyə çevirir və servo ya da LED lent qidalandırmağa çatmır. USB, 5 V adapter və ya uyğun batareya yuvası daha məntiqlidir.
- Shield-lər: Mühərrik ya da sensor shield-i əvvəlcə işi asanlaşdırır kimi görünür, amma qoşulmanı öyrənməyə mane olur; əvvəlcə breadboard-da qur.
- Bahalı lehim stansiyası: Breadboard layihələrində lehimə ehtiyacın yoxdur; ilk aylarda lazım olsa, sadə lehim ütüsü kifayətdir.
- Bir neçə plata: İkinci platanı ilk platada həqiqətən bir layihəni bitirəndə və daimi dövrə üçün ehtiyac duyanda al.
ESP32 və Raspberry Pi Pico-ya nə vaxt keçməlisən?
Uno ilə rəqəmsal giriş-çıxışı, analogRead-i, PWM-i və bir neçə kitabxananı rahat istifadə edə bildikdə, yəni təxminən ilk 8–10 layihəni bitirəndə ikinci platanın vaxtı gəlib. Layihən Wi-Fi, Bluetooth, telefondan idarə ya da internetdən saat və hava məlumatı tələb edirsə, doğru ünvan ESP32-dir: ikinüvəlidir, xeyli çox yaddaşa malikdir və yenə Arduino IDE ilə proqramlaşdırılır. Python öyrənmək ya da münasib qiymətli və güclü platada MicroPython sınamaq istəyirsənsə, Raspberry Pi Pico yaxşı seçimdir; simsiz qoşulma lazımdırsa Pico W modelini al.


| Hissə | Arduino Uno (5 V) | ESP32 (3,3 V) | Raspberry Pi Pico (3,3 V) |
|---|---|---|---|
| LED, düymə, potensiometr, LDR | Birbaşa | Birbaşa; potensiometri və LDR-i 3V3-dən qidalandır | Birbaşa; potensiometri və LDR-i 3V3-dən qidalandır |
| DHT11 | Birbaşa | 3V3 ilə işləyir | 3V3 ilə işləyir |
| PIR (HC-SR501) | Birbaşa | 5V/VIN-dən qidalandır; çıxışı 3,3 V olduğu üçün təhlükəsizdir | VBUS-dan qidalandır; çıxışı 3,3 V olduğu üçün təhlükəsizdir |
| HC-SR04 | Birbaşa | ECHO pini üçün gərginlik bölücü mütləqdir | ECHO pini üçün gərginlik bölücü mütləqdir |
| SG90 servo | Birbaşa (tək servo) | Qida 5 V, 3,3 V siqnal kifayətdir | Qida 5 V, 3,3 V siqnal kifayətdir |
| I2C 16x2 LCD | Birbaşa | 5 V ilə qidalanır; I2C xətləri üçün səviyyə çeviricisi tövsiyə olunur | 5 V ilə qidalanır; I2C xətləri üçün səviyyə çeviricisi tövsiyə olunur |
| OLED SSD1306 | Birbaşa | Birbaşa (3V3) | Birbaşa (3V3) |
Alış-verişdə tez-tez edilən səhvlər
- USB kabelini unutmaq ya da yanlışını almaq: Uno USB-B, Nano mini USB ya da USB-C, ESP32 adətən micro USB ya da USB-C istifadə edir; mütləq məlumat daşıyan kabel seç.
- Yalnız kiçik ya da ən ucuz breadboard-u almaq: 400 dəlikli model sensor və ekran əlavə olunanda dolur; yayları boş breadboard-larda isə naqillər tərpənir və dövrə bir işləyir, bir dayanır. Naqili möhkəm tutan 830 dəlikli model seç.
- Rezistor almamaq: LED-i rezistorsuz qoşmaq həm LED-i, həm də Arduino pinini yorur; 220 Ω-luq rezistorları bol al.
- I2C modulsuz LCD almaq: Naqil sayı üç qat artır; I2C modulu lehimli gələn LCD-ni seç.
- Çılpaq sensorla modulu qarışdırmaq: DHT11-in çılpaq halı 4 ayaqlıdır və məlumat xəttinə pull-up rezistoru (adətən 10 kΩ) istəyir; 3 pinli modul versiyasında bu rezistor platanın üzərində gəlir. İlk dəstdə sensorların modul versiyasını seç.
- Yalnız erkək-erkək naqil almaq: Pinləri çöldə olan modulları qoşmaq üçün dişi-erkək naqil şərtdir.
- Multimetri təxirə salmaq: Qırıq naqil ya da bitmiş batareya kimi sadə problemləri saatlarla kodda axtara bilərsən.
Xülasə, yaxşı Arduino başlanğıc dəsti bir Uno, 830 dəlikli breadboard, bol jumper naqil, LED və rezistor, bir neçə düymə, bir potensiometr, passiv buzzer, LDR, HC-SR04, DHT11, SG90 servo və I2C LCD-dən ibarətdir. Arduino-ya tamamilə yenisənsə, əvvəlcə Arduino nədir? yazısına bax; əsası möhkəmləndirdikdən sonra ESP32 ilə internetə, Pico ilə MicroPython-a keçmək çox asanlaşır. Hissələrin gəldiyi gün BlueGrays tətbiqini açıb LED, düymə, buzzer, LDR, məsafə sensoru, DHT11, servo və LCD layihələrinə ardıcıl başlaya bilərsən; hər birində dövrə sxemi, hissə siyahısı və addım-addım izah olunmuş kod hazırdır.
Tez-tez verilən suallar
Arduino başlanğıc dəstində nələr olmalıdır?
Yaxşı başlanğıc dəstində Arduino Uno və USB kabel, 830 dəlikli breadboard, erkək-erkək və dişi-erkək jumper naqillər, LED-lər, əsasən 220 Ω və 10 kΩ rezistorlar, düymə, potensiometr və buzzer olmalıdır. Bunlara LDR, HC-SR04 və DHT11 kimi bir neçə sensor, bir SG90 servo və I2C modullu 16x2 LCD əlavə edildikdə ilk 10 layihənin hamısını edə bilərsən.
Orijinal Arduino, yoxsa klon Arduino almalıyam?
Kodlaşdırma baxımından fərq yoxdur: klon platalar eyni prosessoru, eyni pin düzülüşünü və eyni Arduino IDE-ni istifadə edir. Klonlar daha münasib qiymətlidir və öyrənərkən bir pini yandırma ehtimalına qarşı məntiqli seçimdir; çoxunda USB çipi CH340 olduğu üçün drayverini quraşdırmalı ola bilərsən. Orijinal plata isə daha sərt keyfiyyət nəzarətindən keçir və Arduino layihəsinə dəstək verir.
Arduino Uno, yoxsa Nano almalıyam?
İlk plata üçün Uno daha rahatdır: naqili birbaşa taxırsan, shield-lərlə uyğundur və nümunələrin çoxu Uno ilə izah olunur. Nano eyni prosessoru daşıyır, amma breadboard-a taxılacaq qədər kiçikdir; daimi və kiçik layihələr ya da ikinci plata üçün idealdır.
Arduino ilə işləmək üçün lehim etmək lazımdır?
Breadboard və jumper naqillərlə qurulan başlanğıc layihələrində lehimə ehtiyac yoxdur. Bəzi modullar və klon Nano platalarının pin başlıqları lehimlənməmiş gələ bilər; alanda lehimli olub-olmadığına bax. Lehim əsasən layihəni daimi dövrəyə çevirmək istəyəndə lazım olur.
Arduino başlanğıc dəsti uşaqlar üçün uyğundur?
Arduino layihələri 5 V kimi aşağı gərginliklə işlədiyi üçün böyüyün rəhbərliyi ilə adətən 10 yaş və yuxarı uşaqlar üçün uyğundur. Kiçik hissələr udulma riski daşıdığından daha kiçik uşaqların əlçatmaz olduğu yerdə saxlanmalıdır. Şəbəkə gərginliyi (230 V) ilə işləyən rele layihələri isə mütləq böyüklə birlikdə edilməlidir.
Arduino başlanğıc dəstindən sonra nə almalıyam?
İlk 8–10 layihəni bitirdikdən sonra maraq dairənə görə irəllə: internet və telefonla idarə üçün ESP32, Python öyrənmək üçün Raspberry Pi Pico yaxşı növbəti addımdır. Robot düzəltmək istəyirsənsə, L298N mühərrik sürücüsü və reduktorlu DC mühərrik dəsti, ev avtomatlaşdırması üçün rele modulu və PIR sensoru məntiqli əlavələrdir.
Bu yazıdan sonra edə biləcəyin layihələr
Bütün layihələrə bax
LED yandırma
Elektronikanın ilk salamı: tək bir LED-i yandırıb söndürmək. Arduino LED-i çox qısa fasilələrlə yandırıb söndürür, işıq sürətlə qırpılır.

Svetofor
Hər gün yolda gördüyün svetoforun balaca nüsxəsi. Qırmızı iki saniyə yanır, sarı qısa an parlayır, yaşıl iki saniyə yanır, sonra yenə sarı üzərindən qırmızıya qayıdılır və dövr heç dayanmır.

Düymə ilə LED yandırma (Push)
Qapı zəngi kimi: bassan işıq yanır, buraxanda sönür. Arduino düyməni daim dinləyir; düymə basılı olanda LED-i yandırır, əlini çəkdiyin anda söndürür.

LDR ilə gecə lampası
Hava qaralanda öz-özünə yanan, səhər olanda sönən kiçik gecə lampası. İşıq sensoru otaqdakı işıqlığı ölçür; ətraf kifayət qədər qaranlıqdırsa, Arduino LED-i yandırır, işıqlananda söndürür.

Buzzer istifadəsi
Qapı zəngi ya da həyəcan siqnalı necə səslənir, heç maraqlanmısan? Arduino kiçik buzzer-i qısa fasilələrlə səsləndirir: bip, sus, bip, sus.

HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)
Yarasalar qaranlıqda yolunu necə tapırsa, HC-SR04 sensoru da elə işləyir: eşidə bilmədiyin bir səs göndərir, əks-sədasını dinləyir və qarşısındakı cismin nə qədər uzaqda olduğunu ölçür.

DHT11 ilə temperatur və rütubət
Otağın neçə dərəcədir, hava rütubətlidir, yoxsa quru? DHT11 sensoru temperaturu və rütubəti ölçür, Arduino da bu dəyərləri iki sətirlik LCD ekrana yazır və bir neçə saniyədən bir yeniləyir.

Potensiometrlə servo mühərrikdən istifadə
Potensiometrin düyməsini çevirdikcə servo mühərrikin qolu da onunla birlikdə dönür; düymənin bir ucu sıfır dərəcəyə, o biri ucu yarım dövrəyə uyğundur.
Digər yazılar
BlueGrays tətbiqi
Bu dövrəni telefonunda addım-addım qur
Dövrə sxemi, kod və hissə siyahısı bir ekranda. 500-dən çox Arduino, ESP32 və Pico layihəsi səni gözləyir.
Telefonunla skan et
Kameranı koda tut; telefonunun tətbiq mağazası açılır.
ya da mağazada aç

