Bələdçilər · 10 dəq oxu

Dəlikli pertinaks ilə daimi dövrə: breadboard-dan lehimli lövhəyə

Dəlikli pertinaks ilə daimi dövrə qur: perfboard və zolaqlı pertinaks fərqi, yerləşdirmə planı, header, körpü naqili, rəng sxemi, qutulama və qısa qapanma testi.

Dəlikli pertinaks breadboard-da işlətdiyin dövrəni lehimləyərək daimi etməyin ən ucuz və ən sürətli yoludur. Üzərində 2,54 mm aralıqlı dəliklər və hər dəliyin ətrafında kiçik mis adacıqlar (pad) olan bu lövhələrə elementləri yerləşdirir, ayaqlarını lehimləyir və qoşulmaları naqil ya da lehimlə qurursan. Nəticədə titrəyişdə sökülməyən, qutuya sığan, aylarla işləyəcək dövrə əldə edirsən. PCB sifariş etməyə ehtiyac qalmadan eyni gün bitirə biləcəyin yeganə daimi üsul budur.

Bu bələdçidə dəlikli (perfboard) və zolaqlı (stripboard) pertinaks arasındakı fərqi, düzgün lövhəni seçməyi və elementləri yerləşdirməzdən əvvəl kağız üzərində yerləşdirmə planı çəkməyi öyrənəcəksən. Sonra Arduino və sensor modullarını pin header ilə sökülə bilən etməyi, lehim izi, çılpaq naqil və körpü naqili ilə yol çəkməyi, naqil rəng sxemini, qida xəttini qorumağı və dövrəni layihə qutusuna yerləşdirməyi görəcəyik. Son bölmədə ilk dəfə qida verməzdən əvvəl görməli olduğun testləri, qısa qapanmaları tapan Arduino kodunu və ən çox rast gəlinən nasazlıqların həllini tapacaqsan.

Breadboard üzərində qurulmuş sınaq dövrəsi
Breadboard sınaqlar üçün əladır; dövrə işlədikdən sonra onu dəlikli pertinaksa köçürmək dövrəyə davamlılıq qazandırır.

Dəlikli pertinaks nədir, breadboard-dan fərqi nədir?

Breadboard-un içindəki yaylı kontaktlar zamanla boşalır, jumper naqillər azacıq dartılanda yerindən çıxır və hər təmas nöqtəsi bir neçə milliomla bir neçə om arasında dəyişən müqavimət əlavə edir. Masa üstündə sınaq edəndə bu problem olmur, amma robot maşında, qapı siqnalizasiyasında və ya suvarma sistemində dövrə silkələndikcə "bəzən işləyir, bəzən resetlənir" tipli nasazlıqlar başlayır. Pertinaks əslində material adıdır: qatranla hopdurulmuş kağızdan hazırlanan, qəhvəyi, bərk lövhəyə verilən addır (FR-2). Gündəlik dildə üzərinə mis çəkilmiş və standart aralıqla deşilmiş bütün sınaq lövhələrinə dəlikli pertinaks deyilir. Dəliklərin aralığı 2,54 mm-dir (0,1 düym); bu, Arduino pinlərinin, mikrosxemlərin və pin header-lərin aralığı ilə eynidir.

XüsusiyyətBreadboardDəlikli pertinaksZolaqlı pertinaksSifariş PCB
DaimilikYoxdur, kontaktlar boşalırDaimi, lehimliDaimi, lehimliDaimi, ən möhkəm
Hazırlıq müddətiDəqiqələr1–3 saat1–2 saatDizayn + 1–3 həftə çatdırılma
Dəyişiklik asanlığıÇox asanOrtaOrtaÇətin
Bir ədədin maliyyətiTəkrar istifadə olunurÇox aşağıÇox aşağıAşağı, amma minimum say var
Ən uyğun olduğu işSınaq və öyrənməBirdəfəlik daimi layihəMikrosxemli və sıra quruluşlu dövrəÇox sayda və SMD hissə

Dəlikli və zolaqlı pertinaks fərqi

Dəlikli pertinaks (perfboard) lövhələrində hər dəlik öz mis adacığı ilə tək qalır; heç bir dəlik digərinə qoşulmayıb. Qoşulmaları sən qurursan. Bu sənə tam sərbəstlik verir, amma hər qoşulma üçün ayrıca naqil ya da lehim izi çəkməlisən. Zolaqlı pertinaks (stripboard) isə sıra boyunca uzanan mis zolaqlara malikdir; eyni zolaq üzərindəki bütün dəliklər artıq bir-birinə qoşulub. Yolun harada bitəcəyini zolağı keserək müəyyən edirsən. Zolaqlı pertinaks xüsusilə mikrosxemlərdə sürətlidir, amma mikrosxemin altındakı zolaqları kəsməyi unutsan, qarşılıqlı ayaqlar qısa qapanır. Bir də breadboard düzənində çap olunmuş "protoboard" növü var: tam breadboard kimi 5-li sıralar və iki yanında qida xətləri var, beləliklə breadboard yerləşdirməsini demək olar ki, dəyişmədən köçürürsən.

NövMaterial və görünüşQoşulma üsuluÜstünlüyüÇatışmazlığı
Birtərəfli dəlikli pertinaksFR-2, qəhvəyi, bir üzdə misHər qoşulma naqil və ya lehim izi iləƏn ucuz, asan kəsilirArtıq istilikdə pad qopur
İkitərəfli dəlikli (FR-4)Yaşıl şüşə lif, dəliklər metallaşdırılıbHər qoşulma naqil və ya lehim izi iləMöhkəm, pad çətin qopur, iki üz lehimlənirBir az bahalı, çətin kəsilir
Zolaqlı pertinaks (stripboard)FR-2 və ya FR-4, sıra boyu zolaqZolaq kəsilərək ayrılırSürətli, az naqilKəsilməyən zolaq qısa qapanma yaradır
Breadboard düzənli (protoboard)Adətən FR-4, 5-li sıralarBreadboard ilə eyniYerləşdirmə olduğu kimi köçürülürDaha az çevik, böyük ölçü
Təzə başlayırsansa, ikitərəfli, metallaşdırılmış dəlikli FR-4 lövhə ilə başla. Lehim dəliyin içindən hər iki üzə axır, padlər çox qızdıranda qopmur və səhv lehimi sökərək yenidən edə bilərsən. 5×7 sm və 7×9 sm ölçüləri bir Arduino Nano və bir neçə modul üçün adətən kifayət edir.

Lazım olan material və alətlər

  • Lehim lülesi: temperaturu tənzimlənən, 40–60 W; qurğuşunlu lehim üçün 320–350 °C, qurğuşunsuz lehim üçün 350–380 °C kifayətdir.
  • Lehim məftili: 0,6–0,8 mm, içi fluksludur. Sn60/Pb40 qurğuşunlu məftil daha asan axır; qurğuşunsuz məftil (SAC305) daha yüksək temperatur istəyir.
  • Fluks: qələm və ya pasta; lehim izi çəkəndə və söküləndə işini xeyli asanlaşdırır.
  • Naqil: təkdamarlı 0,5 mm (AWG 24) izolyasiyalı naqil bir neçə rəngdə, həmçinin qida xətləri üçün çılpaq qalaylanmış mis naqil.
  • Konnektorlar: 2,54 mm dişi və erkək pin header, 5,08 mm vintli terminal blok, lazım olsa JST-XH soket.
  • Kəsmə və ölçmə: yan kəskı, pinset, multimetr (keçiricilik siqnalı olmalıdır), zolaqlı lövhə üçün 3,5–4 mm burğu ucu və ya maket bıçağı.
  • Köməkçilər: lehim nasosu və ya lehim sorma məftili, üçüncü əl və ya lövhə tutacağı, lupa və ya telefon kamerası.

Yerləşdirmə planı çəkmək: əvvəlcə kağızda

Daimi dövrədə ən çox vaxt itirən şey plan qurmadan lehimləməyə başlamaqdır. Lövhənin hər dəliyi bir xana olacaq şəkildə xanalı kağızdan istifadə et və ya cədvəl proqramında xanaları dəlik kimi düşün. Əvvəlcə dövrə sxemini dəqiqləşdir; sxemi oxumaqda çətinlik çəkirsənsə, dövrə sxemini oxumaq yazısına bax. Sonra böyük və sabit hissələri yerləşdir: Arduino Nano, ESP32 platası, rele modulu və qutudan çıxacaq konnektorlar. Konnektorları lövhənin kənarına qoymaq naqillərin qutu içində dolaşmasının qarşısını alır. Temperatur sensorlarını gərginlik stabilizatoru və rele kimi qızan hissələrdən uzaq tut. Hər mikrosxemin qida ayağının yanında 100 nF dekuplaj kondensatoru üçün yer ayır.

  1. İstifadə edəcəyin hissələri və hər birinin pin sayını siyahıla; modulların lövhədə neçə dəlik tutduğunu ölç.
  2. Konnektorları və terminal blokları lövhənin bir kənarına düz; qida girişini küncə qoy.
  3. Arduino və ya ESP32 üçün iki sıra dişi header-in yerini işarələ; iki sıra arasındakı dəlik sayını platanın enine görə say.
  4. Lövhənin bir kənarı boyunca 5V (və ya 3.3V), digər kənarı boyunca GND xətti çək; bütün modullar bu xətlərə qısa yolla çatsın.
  5. Siqnal yollarını çək; mümkün qədər kəsişməsin, kəsişmək məcburiyyətindədirsə, birini üst üzdən izolyasiyalı körpü naqili ilə keçir.
  6. Zolaqlı lövhə istifadə edirsənsə, kəsiləcək hər nöqtəni X ilə işarələ; xüsusilə mikrosxemlərin altındakı zolaqları unutma.
  7. Sxemdəki hər qoşulmanı plan üzərində flomasterlə tək-tək işarələyərək yoxla; işarəsiz qoşulma qalmasın.
Ən çox edilən səhv güzgü görüntüsündə lehimləməkdir. Planı elementlərin dayandığı üst üzdən çəkirsən, amma lehimi alt üzdən edirsən; lövhəni çevirəndə sol və sağ yer dəyişir. Planın yanında alt üz görünüşünü də çək və lövhənin bir küncündə qələmlə 1 nömrəli dəliyi işarələ.

Header ilə modulları sökülə bilən etmək

Arduino Nano-nu, ESP32 platasını və ya sensor modullarını birbaşa lövhəyə lehimləmək əvəzinə dişi pin header istifadə etmək daimi dövrələrin qızıl qaydasıdır. Beləliklə plata xarab olsa yenisini taxırsan, proqramı lövhədən kənarda yükləyə bilirsən və eyni Nano-nu başqa layihədə də istifadə edə bilirsən. Arduino Nano üçün iki ədəd 15 pinlik dişi header, ESP32 DevKit üçün platanın növünə görə iki ədəd 15 və ya 19 pinlik header lazımdır. Nano-da iki sıra arasında 5 boş dəlik qalır (sıralar arası 15,24 mm, yəni 6 dəlik addımı); ESP32 platalarının eni modelə görə dəyişdiyi üçün əvvəlcə öz platandakı iki sıra arasındakı dəlik sayını say. Sensor modullarının erkək pinləri də eyni şəkildə dişi soketlərə oturur.

Arduino Nano platası
Arduino Nano iki sıra 15 pinlik dişi header-ə taxılarsa, xarab olanda saniyələr içində dəyişdirilə bilər.
KonnektorİstifadəCərəyan (təqribən)Qeyd
Dişi pin header 2,54 mmArduino, ESP32 və modul soketiPin başına 1–3 ALazım olan uzunluqda kəskı ilə kəsilir
Erkək pin header 2,54 mmJumper naqillə xarici qoşulma, test nöqtəsiPin başına 1–3 ASerial port və I2C üçün 4-lü sıra rahatdır
Vintli terminal blok 5,08 mmQida girişi, mühərrik, nasos, 12 V xətləriModelə görə 10 A və yuxarıNaqili lehimsiz sökməyə imkan verir
JST-XH 2,5 mmBatareya, sensor naqili, tərs taxılmayan qoşulma3 Aİstiqamətli olduğu üçün tərs taxılmır
DC jak 5,5×2,1 mmAdapter girişiModelə görə 2–5 AMərkəz pin adətən müsbətdir
Header-i lehimləyəndə modulu və ya Arduino-nu soketlərə taxılı halda saxla: əvvəlcə hər sıranın yalnız bir pinini lehimlə, düzləşməni yoxla, sonra qalanlarını bitir. Beləliklə soketlər əyri qalmır və plata sonradan zorlanmadan oturur. Lehimlədiyin ucluqlar soketin alt tərəfində qaldığı üçün istilik platayə az çatır; yenə də hər pində 2–3 saniyəni keçmə.

Yol çəkmə: lehim izi, çılpaq naqil və körpü naqili

Dəlikli pertinaksda qoşulma qurmağın üç yolu var. Lehim izi yanaşı iki-üç padi bol fluks və lehimlə birləşdirməkdir; qısa və aşağı cərəyanlı siqnallar üçün sürətlidir, amma uzun izlər kövrək olur. Çılpaq qalaylı naqil padlərin üzərinə yatırılıb hər iki-üç dəlikdən bir lehimlənir; 5V və GND kimi uzun xətlər üçün ən möhkəm yoldur. Elementlərdən kəsdiyin rezistor və diod ayaqları bu iş üçün əla mənbədir. İzolyasiyalı körpü naqili isə iki yol kəsişəndə üst üzdən keçirilən qısa naqildir. 0,5 mm-lik naqil 1 A ətrafında cərəyanı rahatlıqla daşıyır; mühərrik, nasos və ya LED lent kimi daha yüksək cərəyan çəkən yüklər üçün xətti qalın naqillə çək və ya iki naqili yanaşı lehimlə.

  1. İlk olaraq ən alçaq hissələri lehimlə: körpü naqilləri, rezistorlar və diodlar. Lövhə çevriləndə düşməmələri üçün ayaqları 30–45 dərəcə bük.
  2. Ardınca mikrosxem soketlərini və pin header-ləri yerləşdir; əvvəlcə bir pin lehimlə, düzləşməni düzəlt, sonra davam et.
  3. Keramik kondensatorlar, tranzistorlar və LED-lərdən sonra elektrolitik kondensatorları, terminal blokları və releləri ən sona burax.
  4. Hər lehim nöqtəsini 2–3 saniyəyə bitir: lehim lüləsinin ucunu həm pada, həm ayağa toxundur, lehimi qarşı tərəfdən ver; nəticə parlaq və kiçik konus olmalıdır.
  5. Ayaqları lehimləndikdən sonra yan kəskı ilə kəs və kəsilən hissələri masadan yığ; lövhənin altında qalan bir ayaq qırıntısı qısa qapanma deməkdir.
  6. Hər bölmə bitəndə multimetrin keçiricilik rejimi ilə indicə qurduğun qoşulmaları ölç; problemi erkən tapmaq sonradan axtarmaqdan qat-qat asandır.

Lehim texnikasından əmin deyilsənsə, əvvəlcə lehim necə edilir bələdçisindəki məşqləri et. Soyuq lehim boz və mat görünür, ayağın ətrafını tam bürümür; titrəyişdə qoşulma qırılır və nasazlıq yalnız dövrə silkələnəndə üzə çıxır.

Naqil rəng sxemi

Rəng sxemi standart deyil, vərdişdir; amma hər layihədə eyni sxemdən istifadə etsən, aylar sonra lövhəni açanda nəyin hara getdiyini bir baxışda anlayarsan. Əsas məsələ qida və torpaq rənglərini heç vaxt başqa iş üçün istifadə etməməkdir. Birdən çox gərginlik varsa (məsələn, 12 V nasos, 5 V Arduino, 3,3 V sensor), hər biri fərqli rəngdə olmalıdır.

RəngTövsiyə olunan mənasıNümunə
Qırmızı5V və ya əsas müsbət qidaArduino 5V xətti
Narıncı3.3VESP32 və 3,3 V sensorların qidası
QaraGNDBütün torpaq qoşulmaları
Ağ və ya bozVIN, 9–12 V girişAdapter və batareya girişi
SarıRəqəmsal və analoq giriş siqnallarıDüymə, sensor çıxışı
YaşılÇıxış siqnallarıLED, rele, MOSFET zatvoru
Göy və bənövşəyiRabitə xətləriI2C SDA/SCL, UART TX/RX, SPI

Naqilləri mümkün qədər qısa, lövhəyə yatıq və düz bucaqlı çək; havada uçan uzun naqillər həm səs-küy toplayır, həm də qutunu bağlayanda sıxılıb qırılır. Uzun naqil dəstəsini naqil bağı ilə sabitlə və hər konnektorun yanına etiket yaz: "12V", "GND", "SDA" kimi qısa qeydlər nasazlıq axtararkən çox vaxt qazandırır.

Qida xəttini qorumaq

Daimi dövrə aylarla enerjili qalacağı üçün qidasına bir az daha diqqət göstərmək lazımdır. Girişə ardıcıl qoşulan 1N5819 Schottky diodu adapter tərs taxılanda dövrəni qoruyur və aşağı cərəyanlarda üzərində yalnız 0,3–0,4 V düşmə olur; 1N4007 də iş görür, amma təqribən 0,7–1 V itirdir. Girişə bir 100 µF elektrolitik və hər mikrosxemin yanına 100 nF keramik kondensator qoymaq mühərrik və ya rele işləyəndə yaranan gərginlik çökmələrini yumşaldır. 500 mA-lik bərpa olunan qoruyucu (polyfuse) qısa qapanmada xətti kəsir və soyuyanda özü düzəlir. Qida LED-i əlavə edəcəksənsə, rezistor dəyərini LED rezistoru hesablayıcısı ilə tap. Mühərrik, servo və sensorların torpaqlarının tək nöqtədə birləşməsi də vacibdir; səbəbini ortaq torpaq yazısında izah etdik.

Test və nasazlığın axtarılması

Lövhəni bitirən kimi qida vermək ən böyük vəsvəsədir, amma qısa qapanma dəqiqələr içində stabilizatoru və ya Arduino-nu yandıra bilər. Aşağıdakı ardıcıllığa əməl etsən, problemlərin demək olar ki, hamısını qida vermədən tutarsan. Multimetrin keçiricilik və müqavimət rejimlərindən istifadəni bilmirsənsə, multimetr necə istifadə olunur bələdçisinə bax.

  1. Lövhənin alt üzünü yaxşı işıqda lupa ilə və ya telefon kamerası ilə yaxından çəkib yoxla; yanaşı iki pad arasında nazik lehim körpüləri axtar.
  2. Arduino və modullar taxılı deyilkən 5V ilə GND arasındakı müqaviməti ölç. Dəyər sıfıra yaxın qalırsa, qısa qapanma var; kondensatorlar şarj olduqca dəyərin yüksəlməsi isə normaldır.
  3. Zolaqlı lövhədə kəsilməli hər nöqtədə iki qonşu zolaq arasında keçiricilik olmadığını təsdiqlə.
  4. İlk qidanı modullar və Arduino taxılı deyilkən ver; header-lərin 5V və GND pinlərində düzgün gərginliyi ölç.
  5. Sonra yalnız Arduino-nu tax və aşağıdakı qısa qapanma testi kodunu yüklə.
  6. Modulları bir-bir tax və hər dəfə dövrəni yoxla; problem çıxsa, ən son taxdığın modulun qoşulmalarına bax.

Aşağıdakı kod Arduino Nano-nun pinləri arasında lehim körpüsü olub-olmadığını özü axtarır. Əvvəlcə bütün pinləri daxili çəkmə rezistoru ilə girişə alır; çəkmə rezistoruna baxmayaraq LOW oxunan pin GND-yə qısa qapanma deməkdir. Ardınca pinləri sıra ilə 20 mikrosaniyəlik LOW edir və digərlərini oxuyur; həmin anda LOW oxunan pin sürülən pinə körpü ilə qoşulub. Nəticələri Serial Monitor-da 9600 baud ilə görürsən.

C++ (Arduino IDE)
1// Delikli pertinaks kısa devre testi / perfboard short-circuit test
2// Yalnız Arduino Nano takılıyken, modül soketleri boşken çalıştır
3// Run with only the Arduino Nano plugged in and module sockets empty
4
5// D0-D1 (USB seri), D13 (kart LED'i) ve A6-A7 (yalnız analog) yok
6// D0-D1 (USB serial), D13 (onboard LED) and A6-A7 (analog only) are skipped
7const uint8_t pinler[] = {2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, A0, A1, A2, A3, A4, A5};
8const uint8_t PIN_SAYISI = sizeof(pinler) / sizeof(pinler[0]);
9bool gndKisa[PIN_SAYISI];   // GND'ye kısa olan pinler / pins shorted to GND
10
11void pinAdi(uint8_t pin) {
12  if (pin >= A0) {
13    Serial.print('A');
14    Serial.print(pin - A0);
15  } else {
16    Serial.print('D');
17    Serial.print(pin);
18  }
19}
20
21void setup() {
22  Serial.begin(9600);
23  for (uint8_t i = 0; i < PIN_SAYISI; i++) {
24    pinMode(pinler[i], INPUT_PULLUP);   // hepsi yukarı çekili giriş / all inputs with pull-up
25  }
26  delay(10);
27  uint8_t sorun = 0;
28
29  // 1) GND'ye kısa devre: çekme direncine rağmen LOW okunan pin
30  // 1) Short to GND: a pin that reads LOW despite the pull-up
31  for (uint8_t i = 0; i < PIN_SAYISI; i++) {
32    gndKisa[i] = (digitalRead(pinler[i]) == LOW);
33    if (gndKisa[i]) {
34      pinAdi(pinler[i]);
35      Serial.println(F(" -> GND ile kisa devre / shorted to GND"));
36      sorun++;
37    }
38  }
39
40  // 2) Pinler arası köprü: birini çok kısa LOW yap, diğerlerini oku
41  // 2) Bridges between pins: pull one LOW very briefly, read the others
42  for (uint8_t i = 0; i < PIN_SAYISI; i++) {
43    digitalWrite(pinler[i], LOW);       // önce çekme direncini kapat / disable the pull-up first
44    pinMode(pinler[i], OUTPUT);         // sonra LOW sür / then drive LOW
45    delayMicroseconds(20);
46    for (uint8_t j = i + 1; j < PIN_SAYISI; j++) {
47      if (!gndKisa[j] && digitalRead(pinler[j]) == LOW) {
48        pinAdi(pinler[i]);
49        Serial.print(F(" <-> "));
50        pinAdi(pinler[j]);
51        Serial.println(F(" kopru / bridge"));
52        sorun++;
53      }
54    }
55    pinMode(pinler[i], INPUT_PULLUP);   // pini hemen bırak / release the pin at once
56  }
57
58  Serial.print(F("Bitti, sorun sayisi / done, issues: "));
59  Serial.println(sorun);
60}
61
62void loop() {
63}
Kod bölməsiNə edir?
pinler[] massiviTest ediləcək pinlər; D0 və D1 USB serial xəttindədir, D13 plata LED-inə qoşuludur, A6 və A7 yalnız analoq olduğu üçün siyahıda yoxdur
INPUT_PULLUPHər pini təqribən 20–50 kΩ-luq daxili rezistorla 5V-a çəkir; boşda HIGH oxunur
1-ci dövrHIGH olmalı ikən LOW oxunan pinləri GND-yə qısa qapanma kimi bildirir
2-ci dövrBir pini qısa müddətə LOW sürür; eyni anda LOW oxunan digər pinlər körpü deməkdir
delayMicroseconds(20)Pin yalnız çox qısa müddət sürülür; mümkün 5V qısa qapanmasında cərəyan uzun müddət axmır
Bu test yalnız modul soketləri boş olanda mənalıdır. Pinə qoşulu LED və rezistor və ya sensor çıxışı pini aşağı çəkib yanlış həyəcan siqnalı verə bilər. Kodu işlətməzdən əvvəl 5V ilə GND arasını multimetrlə ölçməyi də atlama; kod 5V-a qısa qapanmış pini etibarlı tapa bilməz.
ƏlamətEhtimal olunan səbəbHəll
Dövrə heç işləmir, stabilizator qızır5V ilə GND arasında qısa qapanma, tərs taxılmış elektrolitikQidanı kəs, 5V–GND müqavimətini ölç, körpünü tap
Silkələyəndə işləyib-dayanırSoyuq lehim və ya çatlamış lehim iziŞübhəli nöqtələri fluksla yenidən əridin
Bir modul heç cavab vermirGüzgü yerləşdirmə, yanlış sıraya lehimlənmiş headerPinləri sxemlə tək-tək keçiricilik testi ilə müqayisə et
İki siqnal bir-birinə təsir edirKəsilməmiş zolaq və ya nazik lehim körpüsüZolağı tamamilə kəs, körpünü lehim sorma məftili ilə təmizlə
Mühərrik işə düşəndə Arduino resetlənirNazik qida xətti, əskik kondensator, ortaq olmayan torpaqQida xəttini qalınlaşdır, 100 µF əlavə et, torpaqları tək nöqtədə birləşdir
Pad yerindən qopduArtıq istilik və ya lehim lüləsini uzun saxlamaqQopan nöqtəni qonşu padə qısa naqillə qoş

Qutulama: layihə qutusu, terminal blok və naqil girişi

Lövhə işlədikdən sonra onu layihə qutusuna yerləşdirmək dövrəni həm tozdan və qısa qapanmadan qoruyur, həm də hazır məhsul görünüşü verir. ABS plastik qutular asan deşilir; lövhənin künclərində 3 mm dəlik açıb M3 aralayıcı (spacer) ilə qutunun dibindən 8–10 mm yüksəltmək alt tərəfdəki lehim nöqtələrinin qutuya dəyməsinin qarşısını alır. Kənardan gələn bütün naqilləri terminal bloklara qoşsan, dövrəni çıxarmaq üçün heç nəyi kəsməli olmursan. Açıq havada istifadə olunacaq qutularda naqil girişinə rakor (PG7 kimi) tax, naqil dartılanda lehim nöqtəsini zorlamasın deyə içəridə naqil bağı ilə gərginlik azaldıcı düzəlt. Stabilizator və ya rele sürücüsü qızırsa, qutuda bir neçə havalandırma dəliyi aç.

  • Lövhəni qutuya yerləşdirməzdən əvvəl onun qutuya sığdığını və qapağın naqillərə təzyiq göstərmədiyini yoxla.
  • USB soketini qutunun kənarı ilə düzləndir və ya qutuya USB uzadıcı naqil sabitlə; kodu yeniləmək üçün qutunu açmaq lazım gəlməsin.
  • Düymə, LED və ekran kimi istifadəçiyə yönəlik hissələri qapağa quraşdır və lövhəyə JST və ya header ilə qoş, beləliklə qapaq tamamilə ayrıla bilsin.
  • Şəbəkə gərginliyini keçirən rele istifadə edirsənsə, 220 V xəttini aşağı gərginlik tərəfindən fiziki olaraq ayır və terminal blokları qapaqla bağla.

Nə vaxt dəlikli pertinaks, nə vaxt PCB?

Tək bir daimi dövrə, məktəb layihəsi və ya evdəki avtomatlaşdırma üçün dəlikli pertinaks ən məntiqli seçimdir. Eyni dövrədən üç və ya daha çox düzəldəcəksənsə, SMD hissə istifadə edirsənsə və ya dövrə çox sıxdırsa, sifariş PCB həm vaxt, həm etibarlılıq qazandırır. Yaxşı xəbər budur: dəlikli pertinaks üçün çəkdiyin yerləşdirmə planı və sxem PCB dizaynının da başlanğıc nöqtəsidir. Növbəti addım üçün EasyEDA ilə PCB dizaynı bələdçisinə baxa bilərsən. Batareya ilə işləyəcək kiçik daimi dövrə üçün də Arduino Pro Mini pertinaksa ən asan sığan platalardan biridir.

Breadboard-dan daimi dövrəyə keçməyin ən yaxşı yolu artıq işlətdiyin layihə ilə başlamaqdır. BlueGrays tətbiqində svetofor, temperatur və rütubət ölçümü, ağıllı pilləkən işıqlandırması və suvarma stansiyası kimi layihələri dövrə sxemi və kodu ilə addım-addım tapa, breadboard-da sınadıqdan sonra bu bələdçidəki addımlarla dəlikli pertinaksa köçürə bilərsən.

Tez-tez verilən suallar

Dəlikli pertinaks nədir?

Dəlikli pertinaks üzərində 2,54 mm aralıqlı dəliklər və hər dəliyin ətrafında mis pad olan sınaq lövhəsidir. Elementlər dəliklərə taxılıb lehimlənir, qoşulmalar naqil və ya lehim izi ilə qurulur. Breadboard-dakı dövrəni daimi etmək üçün istifadə olunur.

Dəlikli pertinaks ilə zolaqlı pertinaks arasında fərq nədir?

Dəlikli pertinaksda hər dəlik ayrıdır və qoşulmaları sən qurursan. Zolaqlı pertinaksda sıra boyunca mis zolaqlar var, eyni zolaqdakı dəliklər artıq qoşuludur və yollar zolaq kəsilərək ayrılır. Zolaqlı növ daha az naqil istəyir, amma kəsilməyən zolaq qısa qapanma yaradır.

Pertinaksa lehim necə edilir?

Lehim lüləsini 320–350 °C-yə tənzimlə, ucu pada və ayağa eyni anda toxundur, lehimi qarşı tərəfdən ver və 2–3 saniyəyə bitir. Yaxşı lehim parlaq və kiçik konus şəklindədir. Əvvəlcə alçaq hissələri, ən sonda hündür hissələri lehimlə.

Pertinaksda yollar necə birləşdirilir?

Qısa məsafədə yanaşı padləri fluks və lehimlə birləşdirə bilərsən. Uzun və güc daşıyan xətlərdə çılpaq qalaylı naqili və ya kəsdiyin rezistor ayaqlarını padlərin üzərinə yatırıb lehimlə. Kəsişən yollar üçün üst üzdən izolyasiyalı körpü naqili keçir.

Arduino pertinaksa birbaşa lehimlənirmi?

Lehimlənə bilər, amma tövsiyə olunmur. Dişi pin header istifadə etsən, Arduino-nu söküb taxa, xarab olanda dəyişə və başqa layihədə yenidən istifadə edə bilərsən. Arduino Nano üçün iki ədəd 15 pinlik dişi header kifayətdir.

Pertinaksda qısa qapanma necə tapılır?

Əvvəlcə alt üzü lupa ilə yoxla, sonra multimetrin keçiricilik rejimi ilə qonşu padlər arasını və 5V ilə GND arasını ölç. Qısa qapanma tapılsa, körpünü lehim sorma məftili ilə təmizlə. Arduino taxılı olanda pinlər arasındakı körpüləri test kodu ilə də axtara bilərsən.

Bütün layihələrə bax
LED yandırma
AR-1Başlanğıc

LED yandırma

Elektronikanın ilk salamı: tək bir LED-i yandırıb söndürmək. Arduino LED-i çox qısa fasilələrlə yandırıb söndürür, işıq sürətlə qırpılır.

4.6(200)
1246
Svetofor
AR-3Başlanğıc

Svetofor

Hər gün yolda gördüyün svetoforun balaca nüsxəsi. Qırmızı iki saniyə yanır, sarı qısa an parlayır, yaşıl iki saniyə yanır, sonra yenə sarı üzərindən qırmızıya qayıdılır və dövr heç dayanmır.

4.8(137)
440
HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)
AR-27Başlanğıc

HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)

Yarasalar qaranlıqda yolunu necə tapırsa, HC-SR04 sensoru da elə işləyir: eşidə bilmədiyin bir səs göndərir, əks-sədasını dinləyir və qarşısındakı cismin nə qədər uzaqda olduğunu ölçür.

4.6(50)
82
DHT11 ilə temperatur və rütubət
AR-55Orta

DHT11 ilə temperatur və rütubət

Otağın neçə dərəcədir, hava rütubətlidir, yoxsa quru? DHT11 sensoru temperaturu və rütubəti ölçür, Arduino da bu dəyərləri iki sətirlik LCD ekrana yazır və bir neçə saniyədən bir yeniləyir.

4.7(47)
83
Ağıllı pilləkən və koridor işıqlandırması
AR-82Orta
Premium

Ağıllı pilləkən və koridor işıqlandırması

Pilləkənə və ya koridora addım atanda işıqlar sənin getdiyin istiqamətdə, pillə-pillə yanır.

5.0(36)
52
Ağıllı suvarma stansiyası
AR-83Qabaqcıl
Premium

Ağıllı suvarma stansiyası

Tətilə gedəndə çiçəklərin qurumasın deyə özü suvaran bağbandır. Torpaq rütubət sensoru torpağın nə qədər nəm olduğunu ölçür; torpaq quruyanda Arduino su nasosunu bir neçə saniyə işlədir və mavi işıq…

5.0(42)
57
Ağıllı elektron seyf
AR-92Qabaqcıl
Premium

Ağıllı elektron seyf

Qiymətli əşyalarını saxlaya biləcəyin, şifrə ilə açılan kiçik seyf. Düymə panelindən dörd rəqəmli şifrəni daxil edirsən; düzgündürsə servo mühərrik kilidi açır, yaşıl işıq yanır və ekran seyfin…

4.7(42)
63