EL-67ŚredniUkłady z licznikami

Biegnące światło na 4017: 10 diod LED przełączanych przyciskiem

Spraw, żeby światło przeskakiwało na następną diodę LED przy każdym naciśnięciu przycisku. Licznik dziesiętny CD4017 liczy przychodzące impulsy zegarowe i zapala tylko jedno z dziesięciu wyjść; po dziesiątym impulsie wraca na początek. Mały filtr z rezystora i kondensatora usuwa drgania styków przycisku. Poznasz logikę licznika, podstawę efektów biegnącego światła i pojęcie impulsu zegarowego.

0.0(0)
Biegnące światło na 4017: 10 diod LED przełączanych przyciskiem
Układ powstaje z baterii 9 V, jednego CD4017, dziesięciu diod LED, dwunastu rezystorów, jednego kondensatora i jednego przycisku. Przycisk wysyła impuls na wejście zegarowe; przy każdym impulsie układ przesuwa zapaloną diodę o jeden krok dalej. Każda dioda LED ma własny rezystor 1 kΩ. R1, R2 i C1 odfiltrowują drgania styków, więc jedno naciśnięcie liczy się jako jeden krok. Czego się uczysz: licznika dziesiętnego, impulsu zegarowego i zbocza narastającego, wejść zerowania i blokady zegara, filtru RC, stałej czasowej i czytania wyprowadzeń układu scalonego.

Film

Schemat układu

Biegnące światło na 4017: 10 diod LED przełączanych przyciskiem - Schemat układu

FAQ

Czy światło może biec samo, bez przycisku?

Tak. Wystarczy zamiast przycisku podłączyć do wejścia zegarowego układ, który daje regularne impulsy. Jeśli połączysz wyjście układu Migacz na 555 (pin 3 układu 555) z pinem 14 CD4017, światło będzie biegło samo. Ponieważ oba układy pracują na 9 V, mogą dzielić tę samą baterię; nie zapomnij połączyć szyn GND.

Dlaczego każda dioda LED ma własny rezystor? Czy jeden nie wystarczy?

Ponieważ naraz świeci tylko jedna dioda LED, światło działa też ze wspólnym rezystorem. Przy takim połączeniu dziewięć zgaszonych diod jest jednak pod napięciem wstecznym kilku woltów, a to może przekroczyć dopuszczalną dla nich wartość. Z osobnymi rezystorami katoda każdej diody jest bezpośrednio na GND i taki problem nie występuje.

Dlaczego piny wyjść nie są ułożone po kolei?

O kolejności pinów zdecydował układ obwodów wewnątrz kości, a nie wygoda użycia. Dlatego Q0 jest na pinie 3, Q1 na pinie 2, a Q5 na pinie 1. Przy pracy z układami scalonymi zawsze trzeba patrzeć na wyprowadzenia; łączenie z pamięci to najczęstszy błąd.

Do czego służy pin 12?

Pin 12 to wyjście przeniesienia. Daje 1 w pierwszej połowie liczenia (od 0 do 4) i 0 w drugiej (od 5 do 9); wykonuje więc jeden pełny cykl co dziesięć impulsów. Po podłączeniu go do wejścia zegarowego drugiego CD4017 ten drugi układ liczy dziesiątki. Ponieważ w tym układzie nie jest używany, zostaje niepodłączony.