Kondensator: powoli gasnąca dioda LED
Gdy puścisz przycisk, dioda LED nie powinna zgasnąć od razu, tylko powoli przygasać przez kilka sekund. Element, który to sprawia, to kondensator: ładuje się, gdy przycisk jest wciśnięty, a po puszczeniu oddaje zgromadzoną energię diodzie. Zobaczysz na własne oczy, jak 1000 µF i 1 kΩ wyznaczają czas gaśnięcia, dlaczego kondensator elektrolityczny ma biegunowość i czym jest stała czasowa RC.

Film
Schemat układu

FAQ
Czy kondensator działa jak mała bateria?
Oba magazynują energię, ale w bardzo różnych ilościach. Kondensator w tym układzie zasili diodę LED tylko przez kilka sekund; bateria 9 V zapala tę samą diodę na całe dni. Zaletą kondensatora jest to, że bardzo szybko się ładuje i rozładowuje. Dlatego używa się go do odmierzania czasu, wygładzania i krótkotrwałego podtrzymania energii.
Co się stanie, gdy włożę kondensator elektrolityczny odwrotnie?
Kondensator elektrolityczny ma biegunowość. Podłączony odwrotnie przepuszcza prąd upływu, nagrzewa się, pęcznieje i może wybuchnąć. Dłuższa nóżka to plus; pasek ze znakiem minus na obudowie oznacza nóżkę ujemną. Zawsze sprawdź kierunek przed podłączeniem baterii i upewnij się, że nadrukowane napięcie wynosi co najmniej 16 V.
Jak wydłużyć czas gaśnięcia?
Czas wyznacza iloczyn R2 i C1. Jeśli zwiększysz kondensator, na przykład wstawiając 2200 µF, albo zwiększysz R2, dioda będzie gasnąć wolniej. Zwiększenie R2 obniża też najwyższą jasność diody; większy kondensator nie zmienia jasności, tylko wydłuża czas.
Do czego służy R1, czy mogę go pominąć?
Pusty kondensator w pierwszej chwili zachowuje się jak zwarcie i pobiera bardzo duży prąd. R1 ogranicza ten prąd początkowy do około 41 mA; dzięki temu styki przycisku i bateria nie są przeciążane. Kondensator i tak ładuje się w czasie tak krótkim jak jedna piąta sekundy, więc nie zauważysz opóźnienia.
