Przerzutnik JK: pamięć z czterema trybami na CD4027
Przerzutnik JK to najbardziej wszechstronny członek rodziny przerzutników: z jednym układem wypróbujesz wszystkie tryby, czyli podtrzymanie, ustawianie, zerowanie i przełączanie, i odczytasz tablicę prawdy z diod LED. W układzie z CD4027 tryb wybierasz przyciskami J i K, a impuls zegarowy podajesz przełącznikiem suwakowym. Żółta dioda LED pokazuje zegar, a czerwona pamięć.

Film
Schemat układu

FAQ
Czym przerzutnik JK różni się od zatrzasku SR?
W zatrzasku SR podanie 1 na oba wejścia naraz jest zabronione, bo wynik jest nieokreślony. Przerzutnik JK zamienia ten przypadek w przydatny tryb: gdy J = 1 i K = 1, wyjście zmienia stan przy każdym impulsie zegarowym. Na wejścia patrzy też tylko na zboczu zegara, więc jego zachowanie jest dużo bardziej przewidywalne.
Dlaczego ten układ działa na 9 V, a układy 74HC chcą 5 V?
CD4027 należy do serii CD4000 i pracuje w zakresie od 3 V do 15 V; bateria 9 V pasuje do niego idealnie. Rodzina 74HC wytrzymuje natomiast najwyżej 6 V. Jeśli chcesz łączyć obie rodziny w jednym układzie, musisz zasilać wszystkie układy z 5 V. Nigdy nie podawaj 9 V na układ 74HC.
Dlaczego rezystory diod LED mają 2,2 kΩ?
Wyjście CD4027 daje tylko kilka miliamperów. Z 2,2 kΩ prąd diody LED wynosi około 3 mA; dioda jest dobrze widoczna, a napięcie wyjścia nie spada zbyt mocno. Mniejszy rezystor nie sprawi, że dioda będzie wyraźnie jaśniejsza; tylko obciąży wyjście i może zaburzyć poziom sygnału zegarowego.
Do czego przydaje się tryb przełączania?
Gdy J i K mają 1, wyjście zmienia stan przy każdym impulsie zegarowym. Sygnał na wyjściu miga więc z połową szybkości zegara. To dzielenie przez dwa jest podstawą liczników: przerzutniki połączone jeden za drugim liczą dwójkowo. Zegary cyfrowe też tak uzyskują swoje tyknięcie co sekundę.
