Arduino Metal Dedektörü Yapımı: Bobin, LC Osilatör ve Kod
Arduino metal dedektörü yapımı: arama bobini sarma, LC osilatör, frekans ölçme, buzzerla ses, tur sayısı tablosu, toprak etkisi, Uno ve ESP32 kodları.
Arduino metal dedektörü, bir arama bobini, ucuz bir entegre ve birkaç pasif parçayla bir öğleden sonrada yapabileceğin, hem eğlenceli hem de çok öğretici bir projedir. Bobin bir LC osilatörün parçasıdır; yakınına metal geldiğinde bobinin endüktansı değişir, osilatörün frekansı kayar ve Arduino bu kaymayı ölçüp buzzerdan ses çıkarır. Böyle bir dedektör madeni parayı birkaç santimetreden, kola kutusunu 10–15 cm'den, büyük bir metal kapağı ise 20–30 cm'den hisseder. Ticari dedektörlerle yarışmaz ama duvardaki çiviyi, kumdaki anahtarı ya da bahçedeki kayıp aleti bulmaya yeter.
Bu rehberde önce metal dedektörlerinin nasıl çalıştığını ve üç temel yöntemi (frekans kayması, VLF ve darbe indüksiyonu) karşılaştıracağız. Sonra arama bobinini saracak, tur sayısının hassasiyete etkisini bir tabloyla görecek, LC osilatörü kuracak ve Arduino Uno ile ESP32 kodlarını yazacağız. Son bölümlerde kalibrasyonu, toprak etkisini, demir ile diğer metalleri ayırt etmeyi ve sık karşılaşılan sorunları anlatıyoruz.
Metal dedektörü nasıl çalışır?
İçinden alternatif akım geçen bir bobin çevresinde sürekli yön değiştiren bir manyetik alan oluşturur. Bu alanın içine metal bir nesne girdiğinde iki şey olabilir. Alüminyum, bakır, pirinç, altın ve gümüş gibi demir içermeyen metallerde alan, nesnenin içinde girdap akımları dolaştırır; bu akımlar bobinin alanına karşı koyan bir alan üretir, bobinin etkin endüktansı azalır ve osilatörün frekansı yükselir. Demir ve çelik gibi manyetik metaller ise alan çizgilerini kendi üzerlerinde toplar; düşük frekanslarda bu etki baskın çıkar, endüktans artar ve frekans düşer. Yani frekansın hangi yöne kaydığı, metalin demir olup olmadığını da söyler.
Bu etki mesafeyle çok hızlı zayıflar. Bobinden uzaktaki küçük bir nesne için frekans kayması kabaca mesafenin altıncı kuvvetiyle azalır: nesneyi iki kat uzağa götürdüğünde sinyal yaklaşık 64'te birine düşer. Bu yüzden ev yapımı bir dedektörde derinliği kod değil, bobinin boyutu ve osilatörün kararlılığı belirler. Dedektörlerde kullanılan üç temel yöntem şunlardır:
| Yöntem | Nasıl çalışır? | Derinlik | Demiri ayırt etme | Toprak etkisi | Zorluk |
|---|---|---|---|---|---|
| Frekans kayması (BFO tipi) | Tek bobinli osilatörün frekans değişimini ölçer | Az | Var (kaymanın yönüne göre) | Mineralli toprakta belirgin | Kolay, bu yazının yöntemi |
| VLF (indüksiyon dengesi) | Verici ve alıcı iki bobin, faz farkını ölçer | Orta-iyi | Çok iyi | Toprak dengelemesi yapılabilir | Orta-zor |
| Darbe indüksiyonu (PI) | Bobine kısa darbe verir, kapanınca sönümün uzamasını ölçer | En iyi | Zayıf | Mineralli toprak ve deniz kumunda bile iyi | Zor |
Darbe indüksiyonlu dedektörlerde bobin her darbeden sonra yüzlerce voltluk bir geri tepme gerilimi üretir; bunu güvenle sönümlemek, mikrosaniyeler içinde örneklemek ve hızlı bir karşılaştırıcı ya da op-amp ile işlemek gerekir. İlk proje için hem tehlikeli hem de hata ayıklaması zordur. Bu yüzden biz frekans kayması yöntemini kullanıyoruz: tek bir bobin, tek bir entegre, düşük gerilim ve Arduino'nun zaten iyi yaptığı bir iş olan darbe saymak.
Gerekli malzemeler
- Arduino Uno (ya da ESP32 geliştirme kartı).
- 74HCU04 ya da CD4069UB altılı evirici (inverter) entegresi. Tamponsuz (U harfli) sürümler osilatörde daha kararlıdır; 74HC04 de çoğu zaman çalışır.
- 2 adet 10 nF film kondansatör (polyester ya da polipropilen). Seramik X7R kondansatörler sıcaklıkla çok değiştiği için frekans kayar.
- 1 MΩ, 470 Ω ve 220 Ω dirençler, bir 100 nF dekuplaj kondansatörü.
- 0,4 mm emaye bobin teli, yaklaşık 30 m (15 cm çaplı, 60 turluk bobin için).
- Pasif buzzer, bir LED ve bir push buton.
- Bobin için plastik ya da tahta bir çerçeve, iki damarlı bir kablo, isteğe bağlı olarak alüminyum folyo ve yalıtım bandı.

Arama bobinini sarmak
- Yaklaşık 15 cm çapında bir kalıp bul: plastik bir kova kapağı, karton bir boru ya da tahtaya daire şeklinde çakılmış çiviler iş görür.
- Emaye teli kalıbın çevresine sıkıca ve düzgün biçimde 60 tur sar, iki uçta 15–20 cm tel bırak.
- Sargıyı kalıptan çıkarmadan önce her 3–4 cm'de bir yalıtım bandıyla sıkıca sar; teller birbirine göre kıpırdarsa endüktans değişir ve dedektör kendi kendine öter.
- Tel uçlarındaki emayeyi zımpara ya da çakmakla temizle ve multimetreyle direnci ölç: 15 cm'lik 60 turluk bir bobinde 3–5 Ω civarı görmelisin.
- İstersen sargının üstünü bantla kaplayıp alüminyum folyoyla sar, ama folyonun iki ucu arasında 1 cm boşluk bırak; çıplak bir teli folyoya değdirip devrenin GND'sine bağla.
- Bobini metal içermeyen bir sapa tuttur ve iki damarlı kabloyu birbirine burarak sapa bantla sabitle.
Bobin tur sayısı ve hassasiyet tablosu
Osilatörün frekansı f = 1 / (2π√(L·C)) formülüyle bulunur. Bizim devrede iki 10 nF kondansatör seri gibi davranır, yani C = 10 × 10 / (10 + 10) = 5 nF olur. Hava nüveli bir halka bobinin endüktansı yaklaşık olarak tur sayısının karesiyle ve bobin çapıyla büyür. Aşağıdaki tablo 0,4 mm telle sarılmış bobinler için hesaplanmış değerleri ve kuru zeminde beklenecek kaba algılama mesafelerini veriyor:
| Bobin çapı | Tur | Endüktans (yaklaşık) | Frekans (C = 5 nF) | Madeni para | Kola kutusu | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 cm | 40 | 350 µH | 120 kHz | 3–5 cm | 8–12 cm | Küçük nesneler için hassas; ESP32 için frekans yüksek |
| 10 cm | 60 | 750 µH | 82 kHz | 3–5 cm | 8–12 cm | Kompakt el dedektörü |
| 15 cm | 40 | 600 µH | 93 kHz | 4–7 cm | 12–18 cm | Az tel, iyi bir başlangıç |
| 15 cm | 60 | 1,25 mH | 63 kHz | 4–7 cm | 12–18 cm | Bu yazının bobini; Uno ve ESP32 için uygun |
| 20 cm | 30 | 500 µH | 100 kHz | 4–7 cm | 15–22 cm | Büyük nesneler için daha derin |
| 20 cm | 50 | 1,3 mH | 63 kHz | 4–7 cm | 15–22 cm | Ağır ama geniş tarama alanı |
Tablodan iki ders çıkıyor. Birincisi, tur sayısı derinliği pek değiştirmez; asıl işi frekansı ayarlamaktır. Daha az tur daha yüksek frekans demektir ve yüksek frekans küçük demir dışı nesnelere biraz daha duyarlıdır. İkincisi, büyük bobin büyük nesneleri daha derinden görür, ama madeni para gibi küçük nesnelerde kazanç azdır, çünkü küçük nesne büyük bobinin alanının ancak küçük bir kısmını bozar. 15 cm ve 60 tur, ilk dedektör için dengeli bir seçimdir. Bobinlerin temelini ve endüktans hesabını bobin nedir yazısında ayrıntılı anlattık; hazır bobinlerin kodlarını çözmek için bobin kodu aracı da işine yarar.
Devre: LC osilatör ve bağlantılar
Osilatör olarak entegrenin ilk evirici kapısını kullanıyoruz. 1 MΩ'luk geri besleme direnci kapıyı doğrusal bölgede tutar, bobin ve iki kondansatör de bir π ağı oluşturur. Bu ağ rezonans frekansında sinyali 180 derece çevirir; eviricinin kendi 180 derecesiyle birleşince devre tam bu frekansta salınır. İkinci evirici kapı bu sinüse yakın sinyali 0–5 V'luk temiz bir kare dalgaya çevirir ve Arduino'ya gönderir.
| Bağlantı | Nereye? | Not |
|---|---|---|
| 74HCU04 pin 14 (VCC) | 5V | Pinin dibine GND'ye giden 100 nF kondansatör |
| 74HCU04 pin 7 (GND) | GND | Arduino ile ortak toprak |
| Pin 1 (1. evirici girişi) | Bobinin A ucu, C1 (10 nF) üzerinden GND, 1 MΩ üzerinden pin 2 | Osilatörün girişi |
| Pin 2 (1. evirici çıkışı) | 470 Ω üzerinden B noktasına ve doğrudan pin 3'e | Osilatörün çıkışı |
| B noktası | Bobinin B ucu, C2 (10 nF) üzerinden GND | π ağının ikinci ayağı |
| Pin 4 (2. evirici çıkışı) | Uno'da D5; ESP32'de 10 kΩ üzerinden GPIO 34, GPIO 34'ten 20 kΩ ile GND | 0–5 V kare dalga |
| Pin 5, 9, 11, 13 | GND | Kullanılmayan girişler asla boşta kalmaz |
| Pasif buzzer | Uno'da D8, ESP32'de GPIO 25; diğer ucu GND | tone() ile ses |
| LED | Uno'da D13, ESP32'de GPIO 2; 220 Ω ile | Algılama göstergesi |
| Sıfırlama butonu | Uno'da D2 ile GND arası; ESP32'de kart üzerindeki BOOT (GPIO 0) | Tabanı yeniden ölçer |
Arduino Uno kodu: frekansı saymak ve ses çıkarmak
Uno'nun 16 bitlik Timer1 zamanlayıcısı, D5 pinine gelen darbeleri doğrudan donanımda sayabilir; işlemcinin her darbeyle uğraşmasına gerek kalmaz. Kod 200 ms boyunca darbeleri sayar, sayıyı 5 ile çarpıp hertz'e çevirir ve metal yokken ölçülen taban frekansla karşılaştırır. Frekans düştüyse kalın, yükseldiyse ince bir ses çalar; sapma büyüdükçe ses de incelir.
1// Arduino Uno metal dedektörü (frekans kayması yöntemi)
2// Arduino Uno metal detector (frequency-shift method)
3// Osilatör çıkışı D5'e: Timer1 bu pindeki darbeleri sayar / oscillator output to D5: Timer1 counts its pulses
4
5const byte BUZZER_PIN = 8; // pasif buzzer / passive buzzer
6const byte LED_PIN = 13; // algılama LED'i / detection LED
7const byte ZERO_PIN = 2; // sıfırlama butonu, GND'ye / re-zero button to GND
8const unsigned int GATE_MS = 200; // ölçüm penceresi / gate time
9const float THRESHOLD_HZ = 15.0; // bu kadar sapma metal demek / this much shift means metal
10
11float baseline = 0; // metal yokken frekans / frequency with no metal nearby
12float smoothDiff = 0; // yumuşatılmış fark / smoothed difference
13
14// GATE_MS boyunca D5'teki yükselen kenarları sayar / counts rising edges on D5 during GATE_MS
15unsigned long countPulses() {
16 TCCR1A = 0;
17 TCCR1B = 0;
18 TCNT1 = 0;
19 TIFR1 = _BV(TOV1); // taşma bayrağını temizle / clear the overflow flag
20 TCCR1B = _BV(CS12) | _BV(CS11) | _BV(CS10); // saat kaynağı T1, yükselen kenar / clock from T1, rising edge
21 delay(GATE_MS);
22 TCCR1B = 0; // sayacı durdur / stop the counter
23 unsigned long n = TCNT1;
24 if (TIFR1 & _BV(TOV1)) n += 65536UL; // bir taşma olduysa ekle / add one overflow
25 return n;
26}
27
28float readFrequency() {
29 return countPulses() * (1000.0 / GATE_MS); // Hz
30}
31
32void calibrate() {
33 noTone(BUZZER_PIN);
34 digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
35 float sum = 0;
36 for (int i = 0; i < 8; i++) sum += readFrequency(); // 8 ölçümün ortalaması / average of 8 readings
37 baseline = sum / 8;
38 smoothDiff = 0;
39 digitalWrite(LED_PIN, LOW);
40 Serial.print(F("Taban frekans / Baseline (Hz): "));
41 Serial.println(baseline);
42}
43
44void setup() {
45 Serial.begin(115200);
46 pinMode(5, INPUT); // T1 girişi / T1 input
47 pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
48 pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
49 pinMode(ZERO_PIN, INPUT_PULLUP);
50 delay(500); // osilatör otursun / let the oscillator settle
51 calibrate();
52}
53
54void loop() {
55 if (digitalRead(ZERO_PIN) == LOW) calibrate(); // butona basınca sıfırla / re-zero on button press
56
57 float f = readFrequency();
58 float diff = f - baseline;
59 smoothDiff = smoothDiff * 0.6 + diff * 0.4; // gürültüyü azalt / reduce noise
60
61 Serial.print(F("diff:")); // Seri Çizici için / for the Serial Plotter
62 Serial.println(smoothDiff);
63
64 float strength = fabs(smoothDiff);
65 if (strength > THRESHOLD_HZ) {
66 digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
67 if (smoothDiff < 0) {
68 tone(BUZZER_PIN, constrain(200 + strength * 4, 200, 800)); // frekans düştü: demir, kalın ses / frequency fell: iron, low tone
69 } else {
70 tone(BUZZER_PIN, constrain(1000 + strength * 10, 1000, 3000)); // frekans arttı: demir dışı, ince ses / frequency rose: non-ferrous, high tone
71 }
72 } else {
73 digitalWrite(LED_PIN, LOW);
74 noTone(BUZZER_PIN);
75 baseline += diff * 0.02; // yavaş sıcaklık kaymasını izle / follow slow temperature drift
76 }
77}| Kod parçası | Görevi | Ayarlamak istersen |
|---|---|---|
| countPulses() | Timer1'i D5'ten saat alan bir sayaca çevirir, 200 ms sayar | Daha uzun pencere daha hassas ama daha yavaş |
| GATE_MS = 200 | 63 kHz'te pencere başına yaklaşık 12 600 darbe; 1 darbe 5 Hz eder | 500 ms yaparsan çözünürlük 2 Hz olur |
| calibrate() | Metal yokken 8 ölçümün ortalamasını taban kabul eder | Açılışta bobini metalden uzak tut |
| smoothDiff | Son ölçümlere ağırlık vererek gürültüyü yumuşatır | 0,6 katsayısını artırırsan daha sakin, daha yavaş tepki |
| THRESHOLD_HZ = 15 | Bu sapmanın altını gürültü sayar | Seri Çizici'deki gürültünün 2–3 katına ayarla |
| baseline += diff * 0.02 | Metal yokken tabanı yavaşça gerçek değere çeker | Çok büyütürsen yavaş yaklaşan metali de "unutur" |
Kodu yükledikten sonra Araçlar menüsünden Seri Çizici'yi 115200 baud'da aç. Metal yokken çizgi sıfır etrafında birkaç hertz oynar; bobine bir anahtar yaklaştırdığında çizginin yukarı ya da aşağı sıçradığını görürsün. Timer1 artık sayaç olarak kullanıldığı için D9 ve D10'da analogWrite çalışmaz; tone() ise Timer2'yi kullandığı için sorun çıkmaz. Pasif buzzerın neden tone() istediğini buzzer nedir yazısında anlattık.
Kalibrasyon ve toprak etkisi
Bu tür dedektörlerin en büyük düşmanı metal değil, kaymadır. Açıldıktan sonraki ilk 5–10 dakikada entegre, kondansatörler ve bobin ısınır; frekans dakikada onlarca hertz kayabilir. Film kondansatör kullanmak, bobini sıkıca bantlamak ve koddaki yavaş taban izleme bu kaymayı büyük ölçüde yok eder. Geri kalanını kalibrasyon halleder:
- Dedektörü metal masalardan, telefondan ve kemer tokasından en az 1 m uzakta aç ve 2–3 dakika ısınmasını bekle.
- Sıfırlama butonuna bas; LED kısa bir süre yanar ve taban frekans seri monitöre yazılır.
- Seri Çizici'de gürültünün tepeden tepeye ne kadar oynadığına bak ve THRESHOLD_HZ değerini bunun 2–3 katına ayarla.
- Bir madeni parayı bobinin ortasına 2, 4, 6 ve 8 cm mesafeden yaklaştır, her mesafede sapmayı not al; bu senin dedektörünün gerçek menzilidir.
- Sahada bobini yerden 3–5 cm yüksekte tutup tekrar sıfırla, sonra taramayı hep aynı yükseklikte ve yavaş yap.
| Zemin ya da ortam | Etkisi | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Kırmızı, demir oksitli toprak | Frekansı düşürür, demir gibi davranır | Bobini taranacak yükseklikte tutup sıfırla, yüksekliği hiç değiştirme |
| Islak, tuzlu kum (sahil) | İletkendir, frekansı yükseltir | Kuru kumda ara; bu zeminde darbe indüksiyonlu dedektörler çok daha iyidir |
| Betonarme duvar | İçindeki demir donatı her yerde sinyal verir | Duvarda çivi ararken bobini duvara paralel ve sabit mesafede gezdir |
| Sıcaklık değişimi (güneş, el teması) | Taban yavaşça kayar | Bobini gölgede tut, sapı tutan elini bobinden uzak tut |
| Adaptörler, LED lambalar, motorlar | Elektriksel gürültü, rastgele ötme | Pille çalıştır, gürültü kaynağından uzaklaş |
| Bobinin titremesi | Teller oynadıkça yanlış sinyal | Sargıyı bantla, kabloyu sapa sabitle |
ESP32 kodu
ESP32'de Uno'daki gibi dış saatle çalışan bir Timer1 yok; biz de en basit ve her çekirdek sürümüyle çalışan yolu seçiyoruz: her yükselen kenarda kısa bir kesme fonksiyonu çağrılır ve bir sayacı bir artırır. 63 kHz'te bu saniyede 63 000 kesme demektir; 240 MHz'lik ESP32 bunu rahatça kaldırır, ama frekansı 100 kHz'in altında tutmak iyi olur. ESP32'nin girişleri 5 V'a dayanıklı olmadığı için osilatör çıkışını 10 kΩ ve 20 kΩ'luk bir gerilim bölücü üzerinden 3,3 V'a düşürüyoruz. Sıfırlama için ek bir butona gerek yok; kart üzerindeki BOOT butonu GPIO 0'a bağlıdır.
1// ESP32 metal dedektörü: kesmeyle darbe sayma / ESP32 metal detector: counting pulses with an interrupt
2const int SIGNAL_PIN = 34; // 10k/20k bölücü üzerinden / through a 10k/20k divider
3const int BUZZER_PIN = 25; // pasif buzzer / passive buzzer
4const int LED_PIN = 2; // çoğu kartta dahili LED / onboard LED on most boards
5const int ZERO_PIN = 0; // kart üzerindeki BOOT butonu / the BOOT button on the board
6const unsigned int GATE_MS = 200;
7const float THRESHOLD_HZ = 15.0;
8
9volatile uint32_t pulseCount = 0;
10float baseline = 0;
11float smoothDiff = 0;
12
13void IRAM_ATTR onPulse() {
14 pulseCount++; // her yükselen kenarda bir / one per rising edge
15}
16
17float readFrequency() {
18 uint32_t start = pulseCount;
19 delay(GATE_MS);
20 return (pulseCount - start) * (1000.0 / GATE_MS); // Hz
21}
22
23void calibrate() {
24 noTone(BUZZER_PIN);
25 digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
26 float sum = 0;
27 for (int i = 0; i < 8; i++) sum += readFrequency();
28 baseline = sum / 8;
29 smoothDiff = 0;
30 digitalWrite(LED_PIN, LOW);
31 Serial.printf("Taban frekans / Baseline: %.1f Hz\n", baseline);
32}
33
34void setup() {
35 Serial.begin(115200);
36 pinMode(SIGNAL_PIN, INPUT);
37 pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
38 pinMode(ZERO_PIN, INPUT_PULLUP);
39 attachInterrupt(digitalPinToInterrupt(SIGNAL_PIN), onPulse, RISING);
40 delay(500);
41 calibrate();
42}
43
44void loop() {
45 if (digitalRead(ZERO_PIN) == LOW) calibrate(); // BOOT'a basınca sıfırla / re-zero with BOOT
46
47 float diff = readFrequency() - baseline;
48 smoothDiff = smoothDiff * 0.6 + diff * 0.4;
49 Serial.printf("diff:%.1f\n", smoothDiff); // Seri Çizici için / for the Serial Plotter
50
51 float strength = fabs(smoothDiff);
52 if (strength > THRESHOLD_HZ) {
53 digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
54 if (smoothDiff < 0) tone(BUZZER_PIN, constrain(200 + strength * 4, 200, 800)); // demir / iron
55 else tone(BUZZER_PIN, constrain(1000 + strength * 10, 1000, 3000)); // demir dışı / non-ferrous
56 } else {
57 digitalWrite(LED_PIN, LOW);
58 noTone(BUZZER_PIN);
59 baseline += diff * 0.02; // yavaş kaymayı izle / follow slow drift
60 }
61}Kodun mantığı Uno sürümüyle aynıdır; değişen yalnızca darbelerin nasıl sayıldığıdır. IRAM_ATTR, kesme fonksiyonunu hızlı dahili belleğe koyar; volatile ise derleyiciye pulseCount değişkeninin her an değişebileceğini söyler. Daha yüksek frekanslarda ESP32'nin donanım darbe sayacı (PCNT) kullanılabilir, ama sürücüsü ESP32 çekirdeğinin 2.x ve 3.x sürümleri arasında değiştiği için başlangıçta kesme yöntemi daha az sorun çıkarır. ESP32'nin asıl artısı Wi-Fi'dır: sapmayı bir web sayfasında canlı grafik olarak telefonuna gönderebilirsin; bunun için ESP32 web sunucusu ve WebSocket yazısındaki yapıyı kullanabilirsin.
Ayırt etme: demir mi, başka bir metal mi?
Frekansın kayma yönü sana nesnenin türü hakkında ipucu verir. Ama dikkat: büyük ve yakın bir demir dışı nesne ile küçük ve uzak bir demir nesne benzer büyüklükte sinyal verebilir; yön işe yarar, büyüklük tek başına yanıltır. Aşağıdaki tablo frekans kayması yöntemiyle sık karşılaşılan nesnelerin davranışını gösteriyor:
| Nesne | Frekans | Ses | Not |
|---|---|---|---|
| Demir çivi, vida, kapak | Düşer | Kalın | Pas bile sinyali güçlendirebilir |
| 1, 2 ve 5 euro sentlik madeni para | Düşer | Kalın | Bakır kaplı çeliktir, mıknatısa yapışır |
| Alüminyum kutu, folyo | Yükselir | İnce | Büyük yüzey olduğu için güçlü sinyal |
| Bakır kablo, pirinç anahtar | Yükselir | İnce | İletkenliği yüksek, iyi algılanır |
| Altın yüzük | Yükselir | İnce | Küçük olduğu için zayıf; bobinin tam altında ara |
| Paslanmaz çelik çatal | Az yükselir | İnce, zayıf | Çoğu paslanmaz çelik manyetik değildir ve iletkenliği düşüktür |
Sık sorunlar ve çözümleri
| Belirti | Olası sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| Seri monitörde frekans 0 | Osilatör çalışmıyor | Kullanılmayan girişleri GND'ye bağla, bobin uçlarının emayesini temizle, 1 MΩ'u kontrol et |
| Frekans var ama sürekli ötüyor | Taban metalin yanında ölçülmüş ya da eşik çok düşük | Metalden uzakta sıfırla, THRESHOLD_HZ'i artır |
| Hiç metal görmüyor | Eşik çok yüksek ya da bobin çok büyük ve nesne çok küçük | Seri Çizici'de sapmaya bak, eşiği düşür, daha küçük bobin dene |
| Kendi kendine yavaşça öter | Isınma kayması, seramik X7R kondansatör | Film kondansatör kullan, 5 dakika ısındıktan sonra sıfırla |
| Bobine dokununca sinyal geliyor | Elin kapasitif etkisi | Folyo kalkanı ekle ve GND'ye bağla, bobini sapından tut |
| ESP32'de değerler anlamsız | 5 V sinyal doğrudan girişte ya da frekans çok yüksek | 10k/20k bölücüyü kontrol et, frekansı 100 kHz'in altına indir |
Dedektörü geliştirme fikirleri
- Ekranlı gösterge: sapmayı bir OLED ekranda çubuk grafik olarak göster, taban frekansı köşeye yaz.
- Pille taşınabilir sürüm: 18650 pil ve TP4056 şarj modülü ile kablosuz bir el dedektörü yap.
- Titreşimli uyarı: gürültülü ortamlarda buzzer yerine bir titreşim motoru kullan.
- Duvar tarayıcı: küçük, 5 cm'lik bir bobinle duvardaki çivi ve boruları bul; yön değiştirdikçe sinyalin nasıl değiştiğini incele.
- Para ayırıcı: bir kanaldan kayan madeni paraların frekans kaymasını ölçüp çelik ve bakır paraları ayır.
- Mıknatıs algılama ile karşılaştırma: bir Hall sensörü yalnızca mıknatısı ve manyetik alanı görür; iki sensörü yan yana deneyip farkı gör.
Metal dedektörü, bobinin, rezonansın ve girdap akımlarının nasıl çalıştığını elle tutulur biçimde gösteren ender projelerden biridir. Buzzerla ses üretmeyi ya da mesafeye göre uyarı vermeyi önce daha basit bir devrede denemek istersen, BlueGrays uygulamasındaki buzzer kullanımı, buzzer ile frekans ayarı, HC-SR04 ile park sensörü ve reed röleli kapı sensörü projelerinde devre şemalarını ve kodları adım adım bulabilirsin.
Sıkça sorulan sorular
Arduino metal dedektörü ne kadar derini görür?
Bu yazıdaki gibi frekans kayması yöntemiyle çalışan 15 cm'lik bir bobin madeni parayı yaklaşık 4–7 cm'den, kola kutusunu 12–18 cm'den, büyük bir metal kapağı 20–30 cm'den algılar. Sinyal mesafeyle çok hızlı zayıfladığı için derinliği en çok bobin boyutu ve osilatörün kararlılığı belirler.
Metal dedektörü bobini kaç tur olmalı?
15 cm çaplı bir bobin için 0,4 mm telle 40–60 tur iyi bir başlangıçtır ve 5 nF'lık kondansatörle 60–95 kHz arasında bir frekans verir. Tur sayısı derinliği pek değiştirmez, asıl frekansı belirler; ESP32 ile kesme yöntemi kullanıyorsan frekansı 100 kHz'in altında tutacak kadar tur sar.
Metal dedektörü demir ile altını ayırt edebilir mi?
Kısmen. Demir ve çelik bobinin endüktansını artırıp frekansı düşürür, altın, gümüş, bakır ve alüminyum ise frekansı yükseltir; kod bu yönü kalın ve ince seslerle ayırır. Ancak küçük bir altın yüzükle bir alüminyum folyo parçasını ayırt etmek bu basit yöntemle mümkün değildir; bunun için VLF dedektörlerdeki faz ölçümü gerekir.
Darbe indüksiyonlu (PI) metal dedektörü Arduino ile yapılabilir mi?
Evet, ama daha zor bir projedir. Bobini bir MOSFET ile darbeli sürmen, kapanışta oluşan yüzlerce voltluk gerilimi güvenle sönümlemen ve sönüm süresini mikrosaniye hassasiyetinde ölçmen gerekir. Karşılığında mineralli toprakta ve ıslak kumda çok daha derin ve kararlı bir dedektör elde edersin.
Dedektör kendi kendine neden ötüyor?
En sık sebep sıcaklık kaymasıdır: ilk dakikalarda entegre, kondansatörler ve bobin ısınır ve frekans kayar. Film kondansatör kullan, bobini sıkıca bantla, birkaç dakika ısınmasını bekleyip sıfırla. Kablonun ya da sargının oynaması ve yakındaki adaptörlerin gürültüsü de yanlış sinyal üretir.
Metal dedektörü için hangi kondansatör kullanılmalı?
Polyester ya da polipropilen gibi film kondansatörler en iyisidir, çünkü değerleri sıcaklıkla çok az değişir. Seramik X7R ya da Y5V kondansatörlerin değeri ısınınca yüzde birkaç oynar; bu da frekansı metal yaklaşmış gibi kaydırır. Seramik kullanacaksan C0G (NP0) tipini seç.
Bu yazıdan sonra yapabileceğin projeler
Tüm projeleri gör
Buzzer Kullanımı
Kapı zili ya da alarm sesi nasıl çıkar, hiç merak ettin mi? Arduino küçük bir buzzer'ı kısa aralıklarla öttürür: bip, sus, bip, sus.

Buzzer İle Frekans Ayarı
Dört butonla bir buzzer'dan çıkan sesi yönetirsin: biri sesi başlatır, biri susturur, diğer ikisi sesi inceltip kalınlaştırır.

HC-SR04 ile Park Sensörü
Arabalardaki park sensörünün küçük bir benzeri: bir şey yaklaştıkça bip sesleri hızlanır.

Reed Röle Değer Okuma
Kapı ve pencere alarmlarındaki mıknatıslı anahtarı hiç merak ettin mi? Reed röle modülüne bir mıknatıs yaklaşınca içindeki minik anahtar kapanır; Arduino bunu saniyede bir okuyup bilgisayar ekranına…

Reed Röle Kapı Sensörü
Kapın açık mı kapalı mı, bir ışığa bakarak anla. Kapıya küçük bir mıknatıs, kasaya da mıknatısı hisseden bir anahtar takarsın; kapı kapalıyken ikisi yan yana durur ve yeşil LED yanar, kapı açılıp…

ESP32 Park Sensörü (HC-SR04 + 5 LED Bar + Buzzer + OLED)
Otomobil park sensörünün ESP32 versiyonu! HC-SR04 ultrasonik sensörle öndeki nesneye olan mesafeyi ölçüyoruz. Mesafe azaldıkça 5 LED'lik bar dolar (yeşil → sarı → kırmızı) ve buzzer'ın bip aralığı kısalır. Çok yaklaşınca (10 cm'nin altında) sürekli alarm çalar ve tüm LED'ler yanar. SSD1306 OLED ekranda büyük yazıyla anlık cm değeri ve durum metni gösterilir.

ESP32 ile LED Yakma
ESP32 ile temel GPIO çıkışı kullanımını öğretir. Bir LED'i dijital pinden açıp kapatarak yanıp sönme efekti elde ederiz. Arduino UNO'daki klasik blink projesinin ESP32 versiyonu; Arduino ortamındaki temel blink komutları aynıdır, ancak ESP32'nin pin yerleşimi ve 3,3 V GPIO seviyeleri Arduino UNO'dan farklıdır.
Diğer yazılar
BlueGrays uygulaması
Bu devreyi telefonunda adım adım kur
Devre şeması, kod ve parça listesi tek ekranda. 500'den fazla Arduino, ESP32 ve Pico projesi seni bekliyor.
Telefonunla tara
Kamerayı koda tut; telefonunun uygulama mağazası açılır.
ya da mağazada aç

