Rehberler · 10 dk okuma

Servo Motor Titreme Sorunu: Arduino, ESP32 ve Pico Çözümleri

Servo motor titriyor, kendi kendine dönüyor ya da Arduino resetleniyor mu? Güç kaynağı, ortak GND, kondansatör, gürültü ve ESP32/Pico PWM ayarlarıyla çöz.

Servo motor titreme sorunu, Arduino projelerinde en sık karşılaşılan ve en çok kafa karıştıran arızalardan biridir: servo durması gereken yerde vızıldayarak titrer, sen hiçbir komut vermeden kendi kendine döner ya da hareket ettiği anda Arduino resetlenip kod baştan başlar. İyi haber şu ki bu belirtilerin büyük çoğunluğu servonun bozuk olmasından değil; yetersiz güç, ortak GND eksikliği, eksik kondansatör, sinyal gürültüsü ya da kütüphane çakışması gibi beş temel sebepten kaynaklanır.

Bu rehberde her sebebin neden oluştuğunu, multimetreyle nasıl tespit edeceğini ve kalıcı olarak nasıl çözeceğini adım adım anlatıyoruz. SG90, MG90S ve MG996R gibi en yaygın servolar için akım hesaplarını, doğru bağlantı şemasını, titremeyi yazılımla bastıran Arduino kodunu, ESP32'de LEDC ile PWM ayarlarını ve Raspberry Pi Pico'da MicroPython çözümünü bulacaksın. Servonun temel çalışmasını henüz bilmiyorsan önce Servo Motor Nedir? yazısına göz atabilirsin.

SG90 servo motor titreme sorunu
SG90 mikro servo: kahverengi GND, kırmızı besleme, turuncu sinyal kablosu. Titreme sorunlarının çoğu bu üç kablonun nasıl beslendiğiyle ilgilidir.

Servo neden titrer? Çalışma prensibini anlamak

Hobi servosunun içinde küçük bir DC motor, dişli kutusu, çıkış miline bağlı bir potansiyometre ve bir kontrol devresi bulunur. Arduino servoya her 20 milisaniyede bir (50 Hz) bir darbe gönderir; darbenin genişliği istenen açıyı belirtir: yaklaşık 0,5–1 ms 0 dereceye, 1,5 ms 90 dereceye, 2–2,4 ms 180 dereceye karşılık gelir. Kontrol devresi bu darbeyi potansiyometreden okuduğu gerçek konumla karşılaştırır ve fark varsa motoru düzeltme yönünde çalıştırır. Bu kapalı döngü yüzünden servo, darbe genişliğindeki her küçük oynamayı yeni bir komut gibi algılar. Darbe birkaç mikrosaniye kayarsa, besleme gerilimi düşerse ya da hatta parazit binerse servo sürekli düzeltme yapar; duyduğun vızıltı ve gördüğün titreme budur. SG90 gibi servoların yaklaşık 10 µs'lik bir ölü bölgesi (deadband) vardır; sinyaldeki oynama bunun üzerine çıktığında motor harekete geçer.

ÖzellikSG90MG90SMG996R
Çalışma gerilimi4,8–6 V4,8–6 V4,8–7,2 V
DişliPlastikMetalMetal
Tork (4,8 V)Yaklaşık 1,8 kg·cmYaklaşık 1,8 kg·cmYaklaşık 9,4 kg·cm
Hareket akımı100–250 mA150–300 mA500–900 mA
Kilitlenme (stall) akımıYaklaşık 650–750 mAYaklaşık 0,7–1 AYaklaşık 2,5 A
Önerilen kaynak (tek servo)5 V 1 A5 V 1 A6 V 3 A

Belirtiler ve olası sebepler

BelirtiOlası sebepİlk yapılacak
Servo dururken sürekli vızıldıyor, hafifçe titriyorGürültülü sinyal, oynak potansiyometre okuması, mekanik sınıra dayanmaKodda filtre ve ölü bölge ekle, açı aralığını 5–175 dereceye daralt
Servo hareket edince Arduino resetleniyorBesleme gerilimi çöküyor (brownout)Servoyu harici 5–6 V kaynaktan besle
Servo kendi kendine rastgele dönüyorOrtak GND yok ya da sinyal kablosu boştaHarici kaynağın GND'sini Arduino GND'sine bağla
Açılışta servo bir anda sıçrıyorattach() anında gelen 90 derece komutu, ESP32'de açılış pinleriBaşlangıç açısını ayarla, ESP32'de GPIO 18 gibi güvenli pin seç
Servo yalnızca başka bir modül çalışınca titriyorKütüphane kesmeleri kapatıyor ya da zamanlayıcı çakışması varÇakışan kütüphaneyi bul, gerekirse PCA9685 sürücü kullan
Servo bir uca gidince zorlanıp ısınıyorDarbe aralığı servonun mekanik sınırını aşıyorattach(pin, min, max) ile darbe aralığını kalibre et
360 derecelik servo durması gerekirken yavaşça dönüyorOrta nokta (yaklaşık 1500 µs) ayarı kaymışServodaki trimpotu çevir ya da durma değerini ince ayarla

1. Sebep: Yetersiz güç ve Arduino'nun resetlenmesi

Servo titremesinin ve resetlenmenin bir numaralı sebebi, servoyu Arduino'nun 5V pininden beslemektir. Bir SG90 beklerken yalnızca birkaç miliamper çekse de harekete başladığı ilk milisaniyelerde, özellikle yük altındaysa ya da mili bir engele takılırsa 650 mA'yı aşabilir. Arduino Uno USB'den beslendiğinde 5V hattı bilgisayarın USB portuyla ve kart üzerindeki 500 mA'lık kendini onaran sigortayla sınırlıdır. Ani akım çekişinde 5V hattı 4 V'un altına inebilir. ATmega328P'nin brownout koruması ancak yaklaşık 2,7 V'ta devreye girse de bu düşüş servo kontrol devresini, sensörleri ve seri haberleşmeyi çoktan bozmuştur. Gerilim yeterince çökerse mikrodenetleyici yeniden başlar, kod setup()'tan tekrar çalışır, servo yine başlangıç konumuna gider, yine akım çeker ve bir döngüye girersin. Bu tablo, Arduino'nun kendi kendine resetlenmesi sorununun en klasik örneğidir.

Sorunu doğrulamak kolaydır: multimetreyi 5V ile GND arasına bağla ve servoyu hareket ettir. Ölçtüğün gerilim 4,6 V'un altına iniyorsa ya da servo hareket ettikçe değer zıplıyorsa sebep beslemedir. Çözüm için servoları ayrı bir kaynaktan besle ve akımı hesaplarken kilitlenme akımını esas al: dört SG90 kullanan bir robot kol için 4 × 0,7 A = 2,8 A eder; bu yüzden en az 5 V 3 A'lık bir adaptör ya da LM2596 voltaj düşürücü mantıklıdır. MG996R gibi güçlü servolarda servo başına 2,5 A hesaplamalısın. Pille çalışacaksan 4 adet AA pil (alkalin ile yaklaşık 6 V, NiMH ile 4,8 V) ya da 2S Li-ion paketten düşürülmüş 6 V iyi sonuç verir; pil ömrü hesaplayıcısı ile projenin ne kadar dayanacağını önceden görebilirsin.

Servoyu 9 V pil ile ya da Arduino'nun VIN pininden besleme. 9 V pil servonun anlık çektiği akımı veremez, üstelik gerilimi SG90'ın 6 V sınırının üzerindedir ve servo kontrol devresine zarar verebilir. Tek bir küçük SG90'ı yüksüz denemek için 5V pini çoğu zaman yeter, ama iki ve daha fazla servo ya da yük taşıyan her uygulama harici kaynak ister.

Doğru bağlantı: harici güç ve ortak GND

Servo kablosuArduino UnoESP32Raspberry Pi PicoHarici 5–6 V kaynak
Kahverengi / siyah (GND)GNDGNDGNDEksi (-)
Kırmızı (V+)BağlanmazBağlanmazBağlanmazArtı (+)
Turuncu / sarı (sinyal)D9GPIO 18GP15Bağlanmaz
Harici kaynağın GND'siGND (ortak)GND (ortak)GND (ortak)Eksi (-)

Bu tablodaki en kritik satır sonuncusudur. Servo, sinyal kablosundaki darbeyi kendi GND'sine göre ölçer. Harici kaynağın eksisi Arduino'nun GND'sine bağlı değilse sinyalin bir referans noktası kalmaz; servo, kablolara binen kaçak gerilimleri ve şebeke kaynaklı parazitleri rastgele darbeler gibi okur ve kendi kendine dönmeye başlar. Ortak toprağın neden şart olduğunu GND ve ortak toprak yazısında ayrıntılı anlattık. Breadboard üzerinde çalışıyorsan MB102 güç modülü servo hattını beslemek için pratik bir seçenektir; ancak modülün regülatörü pratikte yaklaşık 700–800 mA ile sınırlıdır, bu yüzden en fazla bir iki küçük servo için uygundur.

Harici kaynağın artısını (+) asla Arduino'nun 5V pinine bağlama; iki farklı kaynak birbirine karşı çalışır ve USB portuna geri akım verebilir. Birleştirilecek tek hat GND'dir. Kablolarken önce GND'yi, sonra beslemeyi, en son sinyal kablosunu bağlamak iyi bir alışkanlıktır.

Kondansatör eklemek: hangi değer, nereye?

Harici kaynak kullansan bile servo motorun her kalkışında birkaç milisaniyelik akım darbeleri oluşur. Kablolar ince ve uzunsa bu darbeler gerilimde anlık çukurlar yaratır; servo kontrol devresi bu çukurlarda kararsızlaşır ve titreme başlar. Çözüm, servo besleme hattına yerel bir enerji deposu eklemektir: servo konnektörüne olabildiğince yakın, artı ile eksi arasına 470–1000 µF değerinde bir elektrolitik kondansatör ve paralelinde 100 nF'lık bir seramik kondansatör bağla. Elektrolitik kondansatör büyük ve kısa süreli akım ihtiyacını karşılar, seramik olan ise motor fırçalarının ürettiği yüksek frekanslı gürültüyü süzer. Kondansatörün gerilim değeri besleme geriliminin en az 1,5–2 katı olmalıdır; 5–6 V servo hattı için 10 V ya da 16 V'luk kondansatör uygundur. Birden fazla servo varsa her servonun yanına ayrı bir 470 µF koymak, tek büyük kondansatörden daha iyi çalışır.

Elektrolitik kondansatörün uzun bacağı artı (+), gövdesinde şerit olan taraftaki bacağı eksidir (-). Ters bağlanan kondansatör ısınır ve patlayabilir. Seramik kondansatörün üzerindeki "104" gibi kodları çözmek için kondansatör kodu hesaplayıcısını kullanabilirsin; 104, 100 nF demektir.

Sinyal gürültüsü ve kablo düzeni

  • Kabloları kısa tut: Servo sinyal kablosunu 50 cm'den uzun yapmamaya çalış. Uzatmak zorundaysan sinyal ve GND kablolarını birbirine burarak (bükümlü çift) taşı.
  • Seri direnç ekle: Kart pini ile servo sinyal kablosu arasına 220–470 Ω'luk bir direnç koymak, uzun hatlarda oluşan yansımaları ve çınlamayı azaltır; ayrıca pini kısa devreye karşı korur.
  • Güç ve sinyali ayır: Motor ya da röle akımı taşıyan kabloları servo sinyal hattına paralel döşeme; kesişmeleri gerekiyorsa dik açıyla kesiştir.
  • Breadboard temasını kontrol et: Gevşek jumper kabloları ve yorulmuş breadboard yayları anlık kopmalara yol açar; titreme kabloya dokununca değişiyorsa sebep temastır.
  • Potansiyometre gürültüsü: Servoyu bir potansiyometreyle kontrol ediyorsan analogRead değeri birkaç birim oynar ve bu oynama doğrudan açıya yansır. Potansiyometrenin orta ucu ile GND arasına 100 nF kondansatör ve kodda filtre bu sorunu çözer.
  • 3,3 V sinyal: ESP32 ve Pico 3,3 V darbe üretir. SG90 ve MG996R gibi servoların çoğu bunu sorunsuz tanır; nadiren kararsız çalışan bir serviste lojik seviye dönüştürücü kullanılabilir.

Kodda titremeyi önlemek: filtre ve ölü bölge

Donanım düzgün olsa bile yazılım servoyu titretebilir. En sık görülen hatalar şunlardır: loop() içinde her turda attach() çağırmak, potansiyometreden gelen ham değeri doğrudan write() komutuna vermek ve servoyu fiziksel sınırına kadar (0 ya da 180 derece) zorlamak. Ucuz servolarda mekanik durdurucu çoğu zaman 0 ve 180 derecenin biraz içindedir; servo hedefe ulaşamaz, sürekli itmeye devam eder, vızıldar ve ısınır. Aşağıdaki kod üç önlemi birden alır: okumayı üstel ortalamayla yumuşatır, açıyı 5–175 derece aralığında tutar ve açı en az 2 derece değişmedikçe servoya yeni komut göndermez. Filtreleme yöntemlerini daha geniş görmek istersen sensör verisi filtreleme yazısına bakabilirsin.

C++ (Arduino IDE)
1#include <Servo.h>
2
3const int SERVO_PIN = 9;     // servo sinyal pini / servo signal pin
4const int POT_PIN = A0;      // potansiyometre orta ucu / potentiometer wiper
5const int DEADBAND = 2;      // derece cinsinden ölü bölge / dead band in degrees
6
7Servo servo;
8float filtered = 0;          // filtrelenmiş okuma / filtered reading
9int lastAngle = -1;          // son gönderilen açı / last angle sent
10
11void setup() {
12  servo.write(90);              // attach öncesi başlangıç açısı (AVR) / start angle before attach (AVR)
13  servo.attach(SERVO_PIN);      // yalnızca bir kez / only once
14  filtered = analogRead(POT_PIN);
15}
16
17void loop() {
18  int raw = analogRead(POT_PIN);
19  filtered = filtered * 0.9 + raw * 0.1;            // üstel ortalama / exponential moving average
20  int angle = map((int)filtered, 0, 1023, 5, 175);  // sınırlara dayanma / stay away from end stops
21
22  if (lastAngle < 0 || abs(angle - lastAngle) >= DEADBAND) {
23    servo.write(angle);         // yalnızca belirgin değişimde / only on a real change
24    lastAngle = angle;
25  }
26  delay(15);
27}
Satır / komutNe işe yarar?
servo.write(90) (attach öncesi)Standart AVR Servo kütüphanesinde ilk darbenin 90 dereceyle başlamasını sağlar; açılıştaki sıçramayı azaltır.
filtered = filtered * 0.9 + raw * 0.1Üstel hareketli ortalama: ani oynamaları bastırır, yavaş değişimi geçirir. 0.1 katsayısı küçüldükçe filtre güçlenir ama tepki yavaşlar.
map(..., 5, 175)Servoyu mekanik durduruculara dayatmadan çalıştırır.
DEADBAND = 2Açı 2 dereceden az değiştiyse yeni komut göndermez; ölü bölge küçük titremeleri keser.
delay(15)Servonun yeni konuma ulaşmasına zaman tanır ve okuma hızını sınırlar.
attach(pin, 500, 2400)Darbe aralığını servonun gerçek sınırlarına göre kalibre etmek için kullanılır; varsayılan değerler 544 ve 2400 µs'dir.
servo.detach()Servo hedefe ulaştıktan sonra darbeyi keser; vızıltı biter ama servo tutma torkunu kaybeder.

Kütüphane ve zamanlayıcı çakışmaları

Arduino Uno'daki standart Servo kütüphanesi darbeleri donanım Timer1 zamanlayıcısı ve kesmelerle üretir. Bu tasarım tek zamanlayıcıyla 12 servoya kadar sürmeye izin verir, ancak iki yan etkisi vardır: Timer1'i kullanan başka bir kütüphaneyle aynı anda çalışamaz ve darbelerin doğruluğu kesmelerin zamanında çalışmasına bağlıdır. Kesmeleri birkaç yüz mikrosaniye kapatan her kod, o sırada üretilen darbeyi uzatır ve servo seğirir. Titreme yalnızca belirli bir modül devreye girdiğinde başlıyorsa neredeyse kesinlikle bu durumla karşı karşıyasın.

  • 9 ve 10. pinlerde analogWrite: Servo kütüphanesi kullanıldığında Uno'da bu iki pinde PWM çalışmaz; bu pinlere bağlı LED ya da motor sürücüsünü 3, 5, 6 ya da 11. pine taşı.
  • 433 MHz RF kütüphaneleri: VirtualWire ve RadioHead'in RH_ASK sürücüsü de varsayılan olarak Timer1 kullanır; derleme hatası ya da düzensiz servo hareketi görürsün. Ayrıntılar için 433 MHz RF modül yazısına bak.
  • NeoPixel şeritler: Adafruit NeoPixel ve FastLED, veri gönderirken kesmeleri kapatır; uzun bir şeritte bu süre milisaniyeleri bulur ve servo her güncellemede seğirir. WS2812B ile servo birlikteyse şeridi daha seyrek güncelle.
  • SoftwareSerial ve DHT: Her ikisi de bayt alırken ya da sensör okurken kesmeleri kısa süre kapatır; Bluetooth modülüyle kontrol edilen servo kollarda görülen titremenin sık sebebidir.
  • Kalıcı çözüm: Darbeleri kendi donanımıyla üreten bir PCA9685 servo sürücü kullanmak; böylece Arduino ne yaparsa yapsın 16 servoya kadar titremesiz sinyal gider.

ESP32'de servo PWM ayarları

ESP32'de Arduino'nun standart Servo kütüphanesi çalışmaz; bunun yerine ESP32Servo kütüphanesi ya da doğrudan yerleşik LEDC PWM birimi kullanılır. LEDC donanımla çalıştığı için kesmelerden etkilenmez ve çok kararlı darbe üretir; tek şart frekansı 50 Hz'e ve çözünürlüğü yeterli bir değere ayarlamaktır. 14 bit çözünürlükte 20 ms'lik periyot 16384 adıma bölünür; her adım yaklaşık 1,22 µs'dir ve bu, servo için fazlasıyla hassastır. 14 bit seçmemizin sebebi ESP32-S3 ve ESP32-C3 gibi yeni yongaların da bu değeri desteklemesidir. LEDC fonksiyonları ESP32 Arduino çekirdeğinin 3.x sürümünde değiştiği için aşağıdaki kod iki sürümle de derlenecek şekilde yazıldı:

C++ (Arduino IDE)
1// ESP32 Arduino core 2.x ve 3.x uyumlu / compatible with ESP32 Arduino core 2.x and 3.x
2const int SERVO_PIN = 18;      // güvenli bir GPIO / a safe GPIO
3const int PWM_FREQ = 50;       // 50 Hz = 20 ms periyot / 20 ms period
4const int PWM_BITS = 14;       // ESP32, S3 ve C3 destekler / supported by ESP32, S3 and C3
5const int MIN_US = 500;        // 0 derece darbesi / 0 degree pulse
6const int MAX_US = 2400;       // 180 derece darbesi / 180 degree pulse
7
8#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR < 3
9const int PWM_CHANNEL = 0;     // 2.x için LEDC kanalı / LEDC channel for 2.x
10#endif
11
12uint32_t usToDuty(uint32_t us) {
13  return us * ((1UL << PWM_BITS) - 1) / 20000UL;  // mikrosaniyeyi duty değerine çevir / convert microseconds to duty
14}
15
16void servoWriteUs(uint32_t us) {
17#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR >= 3
18  ledcWrite(SERVO_PIN, usToDuty(us));     // 3.x: pin numarası / pin number
19#else
20  ledcWrite(PWM_CHANNEL, usToDuty(us));   // 2.x: kanal numarası / channel number
21#endif
22}
23
24void servoWriteAngle(int angle) {
25  angle = constrain(angle, 0, 180);
26  servoWriteUs(map(angle, 0, 180, MIN_US, MAX_US));
27}
28
29void setup() {
30#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR >= 3
31  ledcAttach(SERVO_PIN, PWM_FREQ, PWM_BITS);
32#else
33  ledcSetup(PWM_CHANNEL, PWM_FREQ, PWM_BITS);
34  ledcAttachPin(SERVO_PIN, PWM_CHANNEL);
35#endif
36  servoWriteAngle(90);           // başlangıç konumu / start position
37}
38
39void loop() {
40  for (int a = 30; a <= 150; a++) {   // yumuşak tarama / smooth sweep
41    servoWriteAngle(a);
42    delay(15);
43  }
44  for (int a = 150; a >= 30; a--) {
45    servoWriteAngle(a);
46    delay(15);
47  }
48}

ESP32'ye özgü iki tuzak daha var. Birincisi açılış pinleridir: GPIO 0, 2, 12, 14 ve 15 gibi pinler ile 1 ve 3 numaralı seri port pinleri açılış sırasında kısa darbeler üretebilir; servo bu pinlerdeyse her resette sıçrar. Servolar için GPIO 13, 18, 19, 23, 25, 26, 27, 32 ve 33 güvenli seçimlerdir; 34–39 arası pinler yalnızca giriş olduğu için servo süremez. İkincisi besleme hassasiyetidir: ESP32 Wi-Fi açıkken zaten 300 mA'yı aşan akım darbeleri çeker, servo da aynı hattan beslenirse seri monitörde "Brownout detector was triggered" mesajı görürsün. Bu hatanın çözümünü ESP32 brownout ve Guru Meditation yazısında anlattık; kısaca servoyu ayrı kaynaktan besle ve GND'leri birleştir.

Raspberry Pi Pico'da servo (MicroPython)

Raspberry Pi Pico'nun her GPIO pini donanım PWM üretebilir; yongada 8 PWM dilimi ve toplam 16 kanal bulunur. MicroPython'da PWM nesnesinin frekansını 50 Hz yaptıktan sonra duty_ns() fonksiyonuyla darbe genişliğini doğrudan nanosaniye olarak verebilirsin; bu, yüzde ya da 16 bitlik duty hesaplarıyla uğraşmaktan çok daha güvenlidir. Aşağıdaki kod GP15'teki servoyu GP26'daki potansiyometreyle kontrol eder ve Arduino örneğindeki filtre ile ölü bölge mantığını aynen uygular. Pico'nun 3V3 çıkışı hem gerilim hem de akım açısından servo beslemeye uygun değildir; servoyu harici 5 V kaynaktan besle ve GND'yi ortak yap.

MicroPython
1from machine import Pin, PWM, ADC
2import time
3
4servo = PWM(Pin(15))          # servo sinyali GP15 / servo signal on GP15
5servo.freq(50)                # 50 Hz = 20 ms
6pot = ADC(26)                 # potansiyometre GP26 (ADC0) / potentiometer on GP26 (ADC0)
7
8MIN_US = 500                  # 0 derece / 0 degrees
9MAX_US = 2400                 # 180 derece / 180 degrees
10DEADBAND = 2                  # ölü bölge (derece) / dead band (degrees)
11
12def write_angle(angle):
13    angle = max(5, min(175, angle))              # sınırlara dayanma / stay away from end stops
14    us = MIN_US + (MAX_US - MIN_US) * angle // 180
15    servo.duty_ns(us * 1000)                     # mikrosaniye -> nanosaniye / microseconds -> nanoseconds
16
17filtered = pot.read_u16()
18last = -100
19write_angle(90)               # başlangıç konumu / start position
20
21while True:
22    filtered = filtered * 0.9 + pot.read_u16() * 0.1   # üstel ortalama / exponential moving average
23    angle = int(filtered * 180 / 65535)
24    if abs(angle - last) >= DEADBAND:
25        write_angle(angle)
26        last = angle
27    time.sleep_ms(20)

Adım adım kontrol listesi

  1. Servoyu karttan ayır ve yalnızca harici 5–6 V kaynaktan besle; kaynağın akımının servo sayısı × kilitlenme akımını karşıladığından emin ol.
  2. Harici kaynağın GND'sini Arduino, ESP32 ya da Pico'nun GND'sine bağla; bu tek kablo çoğu "kendi kendine dönme" sorununu bitirir.
  3. Servo hareket ederken besleme gerilimini multimetreyle ölç; 4,6 V'un altına iniyorsa daha güçlü bir kaynak ya da daha kalın kablo kullan.
  4. Servo konnektörünün yanına 470–1000 µF elektrolitik ve 100 nF seramik kondansatör ekle, kutupları kontrol et.
  5. Sinyal kablosunu kısalt, gerekirse 220–470 Ω seri direnç ekle ve breadboard temaslarını sağlamlaştır.
  6. Kodda attach() komutunun yalnızca setup() içinde çağrıldığını, açının 5–175 derece aralığında kaldığını ve filtre ile ölü bölge kullandığını doğrula.
  7. Servo başka bir modül çalışınca titriyorsa kütüphaneleri tek tek devre dışı bırakarak çakışmayı bul; gerekirse PCA9685'e geç.
  8. Hâlâ titriyorsa servoyu başka bir servoyla değiştirip dene; potansiyometresi aşınmış ya da dişlisi kırılmış servolar her koşulda titrer.

Servo kullanılan projelerde dikkat edilecekler

  • Robot kol: Dört ya da altı servolu bir robot kolda tüm servoları aynı anda hareket ettirme; komutları 100–200 ms arayla sırala, böylece akım tepeleri üst üste binmez.
  • Radar projesi: Arduino radar gibi sürekli tarama yapan projelerde servoyu derece derece döndür ve her adımda 15–30 ms bekle; ani büyük sıçramalar hem titreme hem de akım darbesi demektir.
  • Ağır yükler: Kapı kilidi ya da kamera taşıyıcısı gibi yük taşıyan işlerde SG90 yerine metal dişli MG996R kullan ve kaynağı en az 3 A seç.
  • Sürekli dönen servolar: FS90R gibi 360 derece servolar durma noktasında sürünüyorsa bu titreme değil kalibrasyon sorunudur; durma için 1500 µs civarında ince ayar yap.
  • Pille çalışan projeler: Hareket bitince servoyu detach() ile serbest bırakmak hem vızıltıyı keser hem de pil ömrünü uzatır; mekanizma kendi ağırlığıyla kaymıyorsa bu yöntem çok etkilidir.

Servo titreme sorunu ilk bakışta karmaşık görünse de neredeyse her zaman aynı sırayla çözülür: önce güç, sonra ortak GND, ardından kondansatör, kablolama ve en son yazılım. Bu sırayı takip edersen servonun kendisini değiştirmen nadiren gerekir. Güç hesabının ayrıntıları için Arduino güç besleme rehberine de göz atabilirsin. BlueGrays uygulamasında potansiyometreyle servo kontrolü, joystick ile servo, ESP32 servo ve RFID kapı kilidi gibi projelerin devre şemalarına ve kodlarına adım adım ulaşarak burada öğrendiklerini hemen uygulayabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

Servo motor neden titrer?

Servo motorun titremesinin en yaygın sebebi yetersiz ya da dalgalı besleme gerilimidir; servo Arduino'nun 5V pininden beslendiğinde ani akımlarda gerilim düşer ve kontrol devresi kararsızlaşır. Bunun dışında ortak GND eksikliği, gürültülü sinyal, potansiyometreden gelen oynak değerler ve servonun mekanik sınırına zorlanması da titremeye yol açar. Harici 5–6 V kaynak, ortak GND ve 470–1000 µF kondansatör sorunların çoğunu çözer.

Servo motor kendi kendine neden dönüyor?

Servo hiçbir komut yokken dönüyorsa genellikle sinyal hattının referansı yoktur: harici kaynağın GND'si Arduino GND'sine bağlanmamıştır ya da sinyal kablosu gevşektir. Servo bu durumda kablolara binen paraziti darbe gibi algılar. 360 derecelik servolarda ise yavaş dönme, orta nokta (yaklaşık 1500 µs) kalibrasyonunun kaymasından kaynaklanır ve servodaki trimpotla düzeltilir.

Servo çalışınca Arduino neden resetleniyor?

Servo harekete başlarken yüzlerce miliamper, büyük servolarda 2 A'nın üzerinde akım çekebilir. Bu akım Arduino'nun USB ya da regülatör hattından çekilirse 5 V çöker ve mikrodenetleyici yeniden başlar. Servoyu ayrı bir kaynaktan besleyip yalnızca GND'leri birleştirdiğinde resetlenme biter.

Servo için kaç µF kondansatör kullanılmalı?

Tek bir SG90 ya da MG90S için servo konnektörüne yakın 470 µF, MG996R gibi büyük servolar için 1000 µF elektrolitik kondansatör iyi bir başlangıçtır. Yanına 100 nF seramik kondansatör eklemek yüksek frekanslı gürültüyü de süzer. Kondansatörün gerilim değeri 5–6 V hat için en az 10 V olmalı ve kutupları doğru bağlanmalıdır.

Servo motor Arduino 5V pininden beslenebilir mi?

Tek bir SG90'ı yüksüz denemek için 5V pini çoğu zaman yeter, ancak bu güvenilir bir çözüm değildir. USB hattı yaklaşık 500 mA ile sınırlıdır ve servo kilitlendiğinde bu değeri aşar. İki ya da daha fazla servo, yük taşıyan bir servo ya da MG996R kullanıyorsan mutlaka harici kaynak kullan.

ESP32'de servo neden titriyor ya da çalışmıyor?

ESP32'de standart Arduino Servo kütüphanesi çalışmaz; ESP32Servo kütüphanesini ya da 50 Hz'e ayarlanmış LEDC PWM'i kullanman gerekir. Servoyu GPIO 0, 2, 12 ya da 15 gibi açılış pinlerine bağlamak resette sıçramaya, ESP32'nin kendi hattından beslemek ise brownout hatalarına yol açar. GPIO 18 gibi güvenli bir pin ve ayrı bir 5 V kaynak sorunu çözer.

Tüm projeleri gör
Servo Motor Kullanım
AR-35Başlangıç
Premium

Servo Motor Kullanım

Küçük bir servo motorun kolu sırayla üç konuma döner: en başa, tam ortaya ve en sona, her durakta iki saniye bekleyerek.

4.7(48)
67
Potansiyometre İle Servo Motor Kullanım
AR-36Başlangıç
Premium

Potansiyometre İle Servo Motor Kullanım

Potansiyometrenin düğmesini çevirdikçe servo motorun kolu da onunla birlikte döner; düğmenin bir ucu sıfır dereceye, öbür ucu yarım tura karşılık gelir.

4.6(37)
53
Joystick İle Servo Kontrol
AR-60Orta
Premium

Joystick İle Servo Kontrol

Bir oyun kolu çubuğuyla iki motoru yönet, tıpkı bir güvenlik kamerasını çevirir gibi.

4.7(42)
58
ESP32 Servo Motor (Potansiyometre Kontrolü)
ES-16Orta
Premium

ESP32 Servo Motor (Potansiyometre Kontrolü)

Bu projede potansiyometre ile SG90 servo motoru kontrol ediyoruz. Potansiyometreden okunan analog değeri 0-180 derece aralığına map'leyerek servo açısını ayarlıyoruz. ESP32Servo kütüphanesi, ESP32'nin çıkış verebilen uygun GPIO'larında servo sinyali üretir; bu projede GPIO 18 kullanılır. Bu, robotik kollar, kamera gimbal'ları ve otomatik kapı mekanizmaları için temel bir kontrol yöntemidir.

4.3(29)
42
ESP32 RFID Kapı Kilidi (RC522 + Servo + OLED + Buzzer + LED)
ES-35İleri
Premium

ESP32 RFID Kapı Kilidi (RC522 + Servo + OLED + Buzzer + LED)

ESP32 ile RC522 RFID modülü, SG90 servo motor, SSD1306 OLED ekran, aktif buzzer ve 2 LED kullanarak akıllı bir kapı kilidi yapıyoruz. Kart okutulduğunda UID, kodda tanımlı yetkili kartlarla karşılaştırılır; yetkiliyse servo kilidi açar (yeşil LED + 2 kısa bip) ve 5 saniye sonra otomatik kilitler. Yetkisiz kartta kırmızı LED yanar, 3 hızlı bip çalar ve OLED'de okunan UID gösterilir.

4.8(9)
16
Step Motordan 360 Derecelik Servo Motor Yapımı
AR-68Orta
Premium

Step Motordan 360 Derecelik Servo Motor Yapımı

Sıradan bir step motora istediğin açıya gitmeyi öğret, üstelik tam bir tur boyunca.

4.5(22)
33
Servo Çember Koreografisi — 32 Servo ile Animasyonlu Desenler
AR-97İleri
Premium

Servo Çember Koreografisi — 32 Servo ile Animasyonlu Desenler

Arduino Mega üzerinde çember şeklinde dizilmiş 32 servo motorla çalışan görsel bir animasyon projesi. Servolar tek bir dizide yönetilir, Mega'nın 22–53 numaralı pinlerine bağlanır ve dört hareket dizisi sergiler: rastgele açılarla kaotik bir titreşim, senkron bir süpürme, çember etrafında dönen bir dalga ve sağa sola sallanan bir pusula ibresi.

4.5(40)
62