Pamięć na tranzystorach: przerzutnik z dwoma przyciskami
Dwa tranzystory BC547 wzajemnie się podtrzymują i tworzą pamięć 1-bitową: po naciśnięciu S1 świeci czerwona dioda LED, po naciśnięciu S2 zielona, i tak zostaje nawet po puszczeniu przycisku. Bez kondensatora, bez układu scalonego. Ten układ to multiwibrator bistabilny, czyli tranzystorowa wersja prawdziwego przerzutnika. Budując go własnymi rękami, zobaczysz, jak działa najmniejszy element pamięci komputera.

Film
Schemat układu

FAQ
Czy ten układ to naprawdę pamięć?
Tak, to pamięć 1-bitowa. Pamięta, który przycisk naciśnięto ostatnio, dopóki jest zasilanie. Komórki pamięci statycznej w komputerach działają na tej samej zasadzie: dwa inwertery, które trzymają się nawzajem. Po odcięciu zasilania informacja się kasuje, a po włączeniu układ startuje w losowym stanie.
Co się stanie bez rezystorów 1 kΩ R5 i R6?
Układ nadal działa, ale dioda LED, która powinna być zgaszona, słabo się żarzy. Prąd 0,39 mA, który płynie z kolektora wyłączonego tranzystora do przeciwnej bazy, musi przejść przez diodę LED. Rezystory 1 kΩ prowadzą ten prąd obok diody i dioda gaśnie całkowicie.
Która dioda LED zapali się po włączeniu zasilania?
Nie da się tego przewidzieć. Po włączeniu zasilania dwa tranzystory się ścigają; wygrywa strona, której wzmocnienie jest trochę większe albo połączenie trochę krótsze. Zwykle za każdym razem zapala się ta sama dioda, ale nie ma na to gwarancji. Żeby ustalić stan po włączeniu, możesz dodać kondensator z części z zadaniem.
Co się stanie, gdy naciśnę oba przyciski jednocześnie?
Bazy obu tranzystorów schodzą do GND, oba się wyłączają i obie diody LED gasną razem. W przerzutnikach nazywa się to stanem zabronionym. Gdy puścisz przyciski, zapala się dioda tego, który puścisz później; jeśli puścisz je dokładnie w tej samej chwili, wynik jest losowy.
