Tranzystor jako klucz: zapal diodę LED małym prądem
Tranzystor to elektroniczny przełącznik, który małym prądem włącza i wyłącza duży prąd. W tym układzie przez przycisk płynie tylko 0,43 mA; BC547 przyjmuje ten mały prąd bazy i przewodzi przez siebie 13 mA diody LED. Po naciśnięciu przycisku dioda się zapala, po puszczeniu gaśnie. Układy z przekaźnikami, silnikami i czujnikami zaczynają się od tej idei: ty sterujesz bazą, a tranzystor dźwiga obciążenie.

Film
Schemat układu

FAQ
Czy nie mogę po prostu podłączyć przycisku bezpośrednio do diody LED?
Możesz i dioda też się zapali. Wtedy jednak cały prąd diody płynie przez przycisk. W tym układzie przez przycisk płynie tylko 0,43 mA, a 13 mA przewodzi tranzystor. Przy obciążeniach takich jak przekaźnik czy silnik ta różnica ma znaczenie: dzięki tranzystorowi słaby sygnał włącza i wyłącza mocne obciążenie.
Co się stanie bez rezystora bazy (R2)?
Gdy naciśniesz przycisk, baza jest podłączona bezpośrednio do 5 V. Złącze baza-emiter zachowuje się jak dioda i zaczyna przewodzić przy około 0,7 V. Ponieważ nic już nie ogranicza prądu, przez bazę płynie bardzo duży prąd i tranzystor się niszczy. R2 utrzymuje ten prąd na poziomie 0,43 mA.
Czy mogę użyć innego tranzystora zamiast BC547?
Nada się większość małych tranzystorów NPN: BC548, BC337, 2N2222 albo 2N3904. Zwróć jednak uwagę na kolejność nóżek. W 2N2222 i 2N3904, gdy płaska strona jest zwrócona do ciebie, kolejność to emiter, baza, kolektor, czyli odwrotnie niż w BC547. Tranzystory PNP, takie jak BC557, nie działają w tym połączeniu.
Czy tranzystor się nagrzewa?
Nie. W całkowicie włączonym tranzystorze między kolektorem a emiterem zostaje około 0,1 V. Moc tracona w nim to 0,1 V × 13 mA ≈ 1,3 mW, a limit BC547 to 500 mW. Jeśli tranzystor się nagrzewa, któreś połączenie jest złe: wyłącz zasilanie i sprawdź rezystor bazy oraz kolejność nóżek.
