EL-11PoczątkującyUkłady z tranzystorami

Tranzystor jako klucz: zapal diodę LED małym prądem

Tranzystor to elektroniczny przełącznik, który małym prądem włącza i wyłącza duży prąd. W tym układzie przez przycisk płynie tylko 0,43 mA; BC547 przyjmuje ten mały prąd bazy i przewodzi przez siebie 13 mA diody LED. Po naciśnięciu przycisku dioda się zapala, po puszczeniu gaśnie. Układy z przekaźnikami, silnikami i czujnikami zaczynają się od tej idei: ty sterujesz bazą, a tranzystor dźwiga obciążenie.

5.0(1)
3 ukończone
Tranzystor jako klucz: zapal diodę LED małym prądem
Układ powstaje z zasilania 5 V, jednego BC547, rezystorów 220 Ω i 10 kΩ, jednego przycisku i jednej czerwonej diody LED. Przycisk podaje przez rezystor 10 kΩ prąd 0,43 mA do bazy tranzystora. Tranzystor się włącza, jego kolektor spada do 0,1 V, a przez diodę LED płynie 13 mA. Po puszczeniu przycisku prąd bazy przestaje płynąć i dioda gaśnie. Czego się uczysz: nóżek bazy, kolektora i emitera, obliczania prądu bazy, wzmocnienia prądowego, nasycenia i użycia tranzystora jako klucza.

Film

Schemat układu

Tranzystor jako klucz: zapal diodę LED małym prądem - Schemat układu

FAQ

Czy nie mogę po prostu podłączyć przycisku bezpośrednio do diody LED?

Możesz i dioda też się zapali. Wtedy jednak cały prąd diody płynie przez przycisk. W tym układzie przez przycisk płynie tylko 0,43 mA, a 13 mA przewodzi tranzystor. Przy obciążeniach takich jak przekaźnik czy silnik ta różnica ma znaczenie: dzięki tranzystorowi słaby sygnał włącza i wyłącza mocne obciążenie.

Co się stanie bez rezystora bazy (R2)?

Gdy naciśniesz przycisk, baza jest podłączona bezpośrednio do 5 V. Złącze baza-emiter zachowuje się jak dioda i zaczyna przewodzić przy około 0,7 V. Ponieważ nic już nie ogranicza prądu, przez bazę płynie bardzo duży prąd i tranzystor się niszczy. R2 utrzymuje ten prąd na poziomie 0,43 mA.

Czy mogę użyć innego tranzystora zamiast BC547?

Nada się większość małych tranzystorów NPN: BC548, BC337, 2N2222 albo 2N3904. Zwróć jednak uwagę na kolejność nóżek. W 2N2222 i 2N3904, gdy płaska strona jest zwrócona do ciebie, kolejność to emiter, baza, kolektor, czyli odwrotnie niż w BC547. Tranzystory PNP, takie jak BC557, nie działają w tym połączeniu.

Czy tranzystor się nagrzewa?

Nie. W całkowicie włączonym tranzystorze między kolektorem a emiterem zostaje około 0,1 V. Moc tracona w nim to 0,1 V × 13 mA ≈ 1,3 mW, a limit BC547 to 500 mW. Jeśli tranzystor się nagrzewa, któreś połączenie jest złe: wyłącz zasilanie i sprawdź rezystor bazy oraz kolejność nóżek.