BH1750 Arduino: Dijital Işık Sensörü ile Lüks Ölçümü Rehberi
BH1750 Arduino ile lüks ölçümü: I2C bağlantısı, ölçüm modları, LDR farkı, otomatik gece lambası ve sınıf aydınlatma ölçümü; Uno, ESP32, Pico kodu.
BH1750, ortamdaki ışık miktarını doğrudan lüks (lx) cinsinden ölçen, I2C ile haberleşen 16 bitlik dijital bir ışık sensörüdür. BH1750 Arduino bağlantısı yalnızca dört kabloyla yapılır ve sensör sana ham bir voltaj yerine fabrikada ayarlanmış, anlamlı bir lüks değeri verir. Bu yüzden ışığı yalnızca "karanlık mı, aydınlık mı" diye ayırmak yerine gerçekten ölçmek istediğinde, örneğin bir sınıfın yeterince aydınlık olup olmadığını ya da bir bitkinin gün boyunca ne kadar ışık aldığını öğrenmek istediğinde ilk tercih edilen modüldür.
Piyasada genellikle GY-302 adıyla, üzerinde 3,3 V regülatör ve I2C pull-up dirençleri bulunan küçük bir kart olarak satılır. Bu yazıda sensörün nasıl çalıştığını, lüks biriminin günlük hayattaki karşılıklarını, LDR ile farkını, ölçüm modlarını ve Arduino Uno, ESP32 ve Raspberry Pi Pico bağlantısını öğreneceksin. Ardından iki gerçek uygulama yapacağız: kararsız açılıp kapanmaya karşı korumalı bir otomatik gece lambası ve standart değerlere göre not veren bir sınıf aydınlatma ölçer.
BH1750 nedir, nasıl çalışır?
BH1750, ROHM firmasının ürettiği bir ortam ışığı sensörüdür. İçinde bir fotodiyot, bu fotodiyotun akımını gerilime çeviren bir yükselteç, 16 bitlik bir analog-dijital çevirici (ADC) ve I2C arayüzü bulunur. Fotodiyotun spektral duyarlılığı insan gözüne yakındır ve en yüksek duyarlılığı yaklaşık 560 nm'de, yani yeşil-sarı bölgededir; bu sayede kızılötesi ışığı büyük ölçüde görmezden gelir ve ölçtüğü değer gözünün algıladığı parlaklığa benzer. Sensör ayrıca 50/60 Hz şebeke titreşimini bastıracak şekilde tasarlanmıştır, böylece floresan ya da LED lambalar altında okumalar zıplamaz. Okunan 16 bitlik ham sayı varsayılan ayarda 1,2'ye bölünerek lükse çevrilir: örneğin ham değer 600 ise ortam ışığı 600 / 1,2 = 500 lükstür. Kütüphane bu hesabı senin yerine yapar.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Yonga | ROHM BH1750FVI |
| Ölçüm aralığı | Varsayılan ayarda yaklaşık 1–54 600 lx (ham 0–65 535); MTreg ayarıyla 0,11–100 000 lx |
| Çözünürlük | 0,5 lx, 1 lx ya da 4 lx (moda göre) |
| ADC | 16 bit |
| Doğruluk | Tipik ±%20 |
| Ölçüm süresi | Yaklaşık 120 ms (yüksek çözünürlük), 16 ms (düşük çözünürlük) |
| Besleme | Yonga 2,4–3,6 V; GY-302 modülü 3–5 V |
| Akım | Ölçüm sırasında yaklaşık 120 µA, uykuda yaklaşık 0,01 µA |
| Arayüz | I2C, 400 kHz'e kadar |
| I2C adresi | 0x23 (ADDR düşük ya da boş), 0x5C (ADDR yüksek) |
| Pinler | VCC, GND, SCL, SDA, ADDR |
Lüks nedir? Günlük hayattan değerler
Lüks, bir yüzeye düşen ışık miktarının birimidir: 1 lüks, bir metrekareye düşen 1 lümenlik ışık akısıdır (1 lx = 1 lm/m²). Önemli olan, lüksün lambanın kendisini değil, ölçtüğün yüzeye ulaşan ışığı anlatmasıdır. Aynı lamba masaya 500 lüks, iki metre ötedeki duvara ise 120 lüks verebilir; çünkü noktasal bir kaynağın ışığı uzaklığın karesiyle azalır. Gözümüz ise logaritmik çalışır: 50 lüksten 100 lükse çıkmak, 1000 lüksten 1050 lükse çıkmaktan çok daha belirgin hissedilir. Aşağıdaki tablo sensörden okuyacağın sayıları yorumlamana yardım eder.
| Ortam | Yaklaşık aydınlık |
|---|---|
| Bulutsuz gecede dolunay | 0,1–0,3 lx |
| Gece lambası, loş koridor | 5–50 lx |
| Sokak lambası altı | 10–20 lx |
| Evde oturma odası | 50–200 lx |
| Ofis, sınıf | 300–500 lx |
| Kapalı havada dış ortam | 1000–10 000 lx |
| Güneşli günde gölge | 10 000–25 000 lx |
| Doğrudan güneş ışığı | 32 000–100 000 lx |
BH1750 ile LDR arasındaki fark
LDR (foto direnç), ışık arttıkça direnci azalan basit bir elemandır. Bir gerilim bölücüyle analog pine bağlanır ve sana 0–1023 arası bir sayı verir; bu sayı LDR'nin türüne, seri direncin değerine, besleme gerilimine ve sıcaklığa göre değişir. Yani iki farklı LDR aynı odada farklı değer gösterebilir ve bu değeri lükse çevirmek için her birini ayrı ayrı kalibre etmen gerekir. BH1750 ise fabrikada ayarlanmış, doğrudan lüks veren bir sensördür: aynı ışıkta iki modül birbirine yakın sonuç verir. Buna karşılık LDR çok ucuzdur, analog pini olan her karta bağlanır ve yalnızca karanlığı algılaması gereken basit projeler için hâlâ yeterlidir. LDR'nin bir dezavantajı da yavaşlığıdır: aydınlıktan karanlığa geçişte direncinin oturması yüzlerce milisaniyeyi, hatta saniyeleri bulabilir.
| Özellik | BH1750 | LDR |
|---|---|---|
| Çıkış | Dijital, doğrudan lüks | Analog, direnç değişimi |
| Kalibrasyon | Gerekmez | Lüks için gerekir |
| Bağlantı | I2C (SDA, SCL) | Analog pin ve seri direnç |
| Aralık | 1–54 600 lx (varsayılan) | Göreceli, doğrusal değil |
| Spektral tepki | İnsan gözüne yakın | Türüne göre değişir |
| Aynı hatta birden fazla | 2 adet (0x23 ve 0x5C) | Her biri için ayrı analog pin |
| Uygun proje | Ölçüm, kayıt, aydınlatma denetimi | Basit karanlık/aydınlık algılama |
BH1750 bağlantısı: Arduino Uno, ESP32 ve Pico
| BH1750 pini | Arduino Uno | ESP32 | Raspberry Pi Pico |
|---|---|---|---|
| VCC | 5V ya da 3.3V | 3V3 | 3V3(OUT) (pin 36) |
| GND | GND | GND | GND (pin 38) |
| SCL | A5 | GPIO 22 | GP5 (pin 7) |
| SDA | A4 | GPIO 21 | GP4 (pin 6) |
| ADDR | Boş ya da GND (0x23) | Boş ya da GND (0x23) | Boş ya da GND (0x23) |
| Gece lambası LED'i (220 Ω ile) | D9 | GPIO 25 | GP15 (pin 20) |
| Sınıf ölçer LED'leri (kırmızı, sarı, yeşil) | D5, D6, D7 | - | - |
Ölçüm modları: hangi modu seçmeli?
| Mod (kütüphane adı) | Komut | Çözünürlük | Ölçüm süresi | Ne zaman? |
|---|---|---|---|---|
| CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE | 0x10 | 1 lx | ~120 ms | Genel kullanım, varsayılan |
| CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE_2 | 0x11 | 0,5 lx | ~120 ms | Loş ortamlar, gece ölçümü |
| CONTINUOUS_LOW_RES_MODE | 0x13 | 4 lx | ~16 ms | Hızlı değişen ışık, ani parlama |
| ONE_TIME_HIGH_RES_MODE | 0x20 | 1 lx | ~120 ms | Pilli projeler, ölçümden sonra uyur |
| ONE_TIME_HIGH_RES_MODE_2 | 0x21 | 0,5 lx | ~120 ms | Pilli ve loş ortam ölçümü |
| ONE_TIME_LOW_RES_MODE | 0x23 | 4 lx | ~16 ms | En düşük enerjiyle hızlı ölçüm |
Sürekli modlarda sensör kendi kendine ölçmeye devam eder, sen istediğin anda son sonucu okursun. Tek seferlik modlarda ise sensör bir ölçüm yapar ve ardından güç tasarrufu moduna geçer; uykuda akımı 1 µA'nın çok altına düştüğü için pille çalışan ve örneğin ESP32 deep sleep ile her 10 dakikada bir uyanan projelerde idealdir. Hassasiyeti daha da değiştirmek istersen ölçüm süresi yazmacını (MTreg) kullanabilirsin. Varsayılan değer 69'dur; 254'e çıkarmak hassasiyeti yaklaşık 3,7 kat artırır ve H2 modunda 0,11 lükse kadar inmeni sağlar. 31'e düşürmek ise ölçüm aralığını 100 000 lüksü aşacak kadar genişletir ve doğrudan güneş altında değerin tavanda takılması sorununu çözer. Kütüphanede bunu setMTreg(değer) ile yaparsın; MTreg büyüdükçe ölçüm süresi de uzar, 254'te yaklaşık 440 ms olur.
Adım adım: Arduino ile ilk lüks ölçümü
- Arduino IDE'de Kütüphane Yöneticisi'ni aç, BH1750 yaz ve Christopher Laws'un hazırladığı "BH1750" kütüphanesini kur. Kurulumda takılırsan Arduino kütüphane ekleme yazısına bak.
- Modülün VCC'sini 5V'a, GND'sini GND'ye, SCL'yi A5'e, SDA'yı A4'e bağla; ADDR pinini boş bırak. Uno'nun AREF yanındaki SDA ve SCL pinleri de A4 ve A5 ile aynı hattır.
- Aşağıdaki kodu yükle ve Seri Monitör'ü 9600 baud hızında aç.
- Sensörü elinle kapat, sonra telefonunun fenerine tut: değerin birkaç lüksten binlerce lükse çıktığını görmelisin.
- Seri Monitör'de "bulunamadi" yazıyorsa kabloları ve adresi kontrol et, I2C tarayıcıyla sensörün 0x23'te göründüğünden emin ol.
1#include <Wire.h>
2#include <BH1750.h>
3
4BH1750 lightMeter; // BH1750 nesnesi / BH1750 object
5
6void setup() {
7 Serial.begin(9600);
8 Wire.begin(); // I2C hattını başlat / start the I2C bus
9 if (lightMeter.begin(BH1750::CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE, 0x23)) { // ADDR boş ya da GND / ADDR floating or GND
10 Serial.println(F("BH1750 hazir / ready"));
11 } else {
12 Serial.println(F("BH1750 bulunamadi / not found"));
13 while (true) {} // burada dur / stop here
14 }
15}
16
17void loop() {
18 float lux = lightMeter.readLightLevel(); // lüks cinsinden ölçüm / reading in lux
19 if (lux < 0) { // negatif değer = hata / negative value = error
20 Serial.println(F("Okuma hatasi / Read error"));
21 } else {
22 Serial.print(F("Isik / Light: "));
23 Serial.print(lux, 1);
24 Serial.println(F(" lx"));
25 }
26 delay(500);
27}Wire.begin() I2C hattını başlatır, lightMeter.begin() ise sensöre güç verip seçtiğin modu ayarlar ve başarılı olursa true döndürür. readLightLevel() son ölçümü lüks olarak float türünde verir; değer negatifse (-1 ya da -2) okuma başarısız olmuş demektir, bu yüzden değeri hesaplamaya sokmadan önce kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır. Sürekli yüksek çözünürlük modunda yeni bir sonuç yaklaşık her 120 ms'de hazır olduğu için döngüyü bundan daha hızlı çalıştırmak sana yalnızca aynı değeri tekrar okutur. I2C'nin nasıl çalıştığını merak ediyorsan I2C nedir yazısına göz at.
Örnek 1: BH1750 ile otomatik gece lambası
Gece lambasında en sık yapılan hata tek bir eşik kullanmaktır. Eşiği 15 lüks seçersen ortam tam 14–16 lüks civarındayken, örneğin akşam alacakaranlığında, lamba saniyede birkaç kez açılıp kapanır. Çözüm histerezis, yani iki ayrı eşiktir: ışık 10 lüksün altına düşünce lamba yanar, ancak 25 lüksün üstüne çıkınca söner. Aradaki 15 lükslük bölgede lamba mevcut durumunu korur. Aşağıdaki kodda D9'a 220 Ω dirençle bağlı bir LED kullanıyoruz; gerçek bir lamba için LED yerine bir röle modülü bağlayabilirsin. Farklı renkte bir LED kullanacaksan doğru direnci LED direnci hesaplayıcısı ile bul.
1#include <Wire.h>
2#include <BH1750.h>
3
4BH1750 lightMeter;
5const int LED_PIN = 9; // LED + 220 ohm direnç / LED + 220 ohm resistor
6const float ON_LUX = 10.0; // bunun altında yak / turn on below this
7const float OFF_LUX = 25.0; // bunun üstünde söndür / turn off above this
8bool lampOn = false;
9
10void setup() {
11 Serial.begin(9600);
12 pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
13 Wire.begin();
14 lightMeter.begin(BH1750::CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE, 0x23);
15}
16
17void loop() {
18 float lux = lightMeter.readLightLevel();
19 if (lux < 0) { // okuma hatası / read error
20 Serial.println(F("Sensor hatasi / Sensor error"));
21 delay(1000);
22 return;
23 }
24 if (!lampOn && lux < ON_LUX) { // karanlık oldu / it got dark
25 lampOn = true;
26 } else if (lampOn && lux > OFF_LUX) { // yeterince aydınlık / bright enough
27 lampOn = false;
28 }
29 digitalWrite(LED_PIN, lampOn ? HIGH : LOW);
30 Serial.print(lux, 1);
31 Serial.print(F(" lx lamba / lamp: "));
32 Serial.println(lampOn ? F("ACIK / ON") : F("KAPALI / OFF"));
33 delay(500);
34}Örnek 2: Sınıf aydınlatma ölçümü
Okullarda ve ofislerde aydınlatmanın yeterli olup olmadığı tahminle değil ölçümle anlaşılır. Türkiye'de de kullanılan iç mekân aydınlatma standardı TS EN 12464-1, genel sınıflar için çalışma yüzeyinde ortalama en az 300 lüks, akşam sınıfları, yetişkin eğitimi ve yazı tahtası için 500 lüks önerir. Doğru ölçüm için sensörü yaklaşık 75–80 cm yüksekliğindeki sıra üstüne, ışığa duyarlı yüzü tavana bakacak şekilde yatay koy ve kendi gölgeni üzerine düşürme. Sınıfı hayalî bir ızgaraya böl; ön, orta, arka ve pencere ile koridor tarafındaki sıralarda ayrı ayrı ölç, sonuçların ortalamasını ve en düşük değeri not et. Gün ışığı değerleri çok değiştirdiği için ölçümü bir kez perdeler açıkken öğlen, bir kez de perdeler kapalı ve yalnızca lambalar yanarken tekrarla. Bu, bilim fuarı ya da TÜBİTAK için de güçlü bir veri toplama projesidir.
| Alan | Önerilen ortalama aydınlık (TS EN 12464-1) |
|---|---|
| Koridor | 100 lx |
| Genel sınıf (ilk ve ortaöğretim) | 300 lx |
| Bilgisayar sınıfı | 300 lx |
| Spor salonu | 300 lx |
| Akşam sınıfları ve yetişkin eğitimi | 500 lx |
| Yazı tahtası | 500 lx |
| Laboratuvar | 500 lx |
| Kütüphane okuma alanı | 500 lx |
| Teknik resim odası | 750 lx |
1#include <Wire.h>
2#include <BH1750.h>
3
4BH1750 lightMeter;
5const int RED_PIN = 5; // yetersiz / too dark
6const int YELLOW_PIN = 6; // sınırda / borderline
7const int GREEN_PIN = 7; // uygun / good
8
9float averageLux(int samples) {
10 float sum = 0;
11 int count = 0;
12 for (int i = 0; i < samples; i++) {
13 float lux = lightMeter.readLightLevel();
14 if (lux >= 0) { // hatalı okumaları atla / skip failed readings
15 sum += lux;
16 count++;
17 }
18 delay(150); // yeni ölçüm ~120 ms'de hazır / a new reading is ready every ~120 ms
19 }
20 if (count == 0) return -1;
21 return sum / count;
22}
23
24void setLeds(bool r, bool y, bool g) {
25 digitalWrite(RED_PIN, r ? HIGH : LOW);
26 digitalWrite(YELLOW_PIN, y ? HIGH : LOW);
27 digitalWrite(GREEN_PIN, g ? HIGH : LOW);
28}
29
30void setup() {
31 Serial.begin(9600);
32 pinMode(RED_PIN, OUTPUT);
33 pinMode(YELLOW_PIN, OUTPUT);
34 pinMode(GREEN_PIN, OUTPUT);
35 Wire.begin();
36 if (!lightMeter.begin(BH1750::CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE_2, 0x23)) { // 0,5 lx çözünürlük / 0.5 lx resolution
37 Serial.println(F("BH1750 bulunamadi / not found"));
38 while (true) {}
39 }
40}
41
42void loop() {
43 float lux = averageLux(20); // yaklaşık 3 sn ortalama / about 3 s average
44 if (lux < 0) {
45 setLeds(false, false, false);
46 Serial.println(F("Okuma hatasi / Read error"));
47 return;
48 }
49 Serial.print(F("Ortalama / Average: "));
50 Serial.print(lux, 1);
51 Serial.print(F(" lx -> "));
52 if (lux < 200) {
53 setLeds(true, false, false);
54 Serial.println(F("Yetersiz / Too dark"));
55 } else if (lux < 300) {
56 setLeds(false, true, false);
57 Serial.println(F("Sinirda / Borderline"));
58 } else if (lux < 500) {
59 setLeds(false, false, true);
60 Serial.println(F("Sinif icin uygun / OK for classroom"));
61 } else {
62 setLeds(false, false, true);
63 Serial.println(F("Tahta ve aksam dersi icin de uygun / OK for board and evening classes"));
64 }
65}ESP32 ile BH1750: ortama göre kısılan LED
ESP32'de aynı BH1750 kütüphanesi çalışır; tek fark I2C pinlerini Wire.begin(21, 22) ile açıkça belirtmendir. Bu örnekte lambayı aç-kapa yapmak yerine LED'in parlaklığını ortam ışığına göre kademesiz ayarlıyoruz: 0 lükste LED tam parlak, 200 lüks ve üzerinde tamamen sönük, arada ise doğrusal olarak kısılır. ESP32'de PWM sinyali LEDC birimiyle üretilir ve bu birimin fonksiyonları Arduino core 3.x ile değişti; kod, iki sürümde de derlenmesi için ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR kontrolüyle ayrılmıştır. PWM'in mantığını PWM nedir yazısında bulabilirsin. ESP32'nin Wi-Fi özelliği sayesinde aynı ölçümü MQTT ile Home Assistant'a göndererek akıllı ev otomasyonlarında da kullanabilirsin.
1#include <Wire.h>
2#include <BH1750.h>
3#include <esp_arduino_version.h>
4
5BH1750 lightMeter;
6const int LED_PIN = 25; // LED + 220 ohm direnç / LED + 220 ohm resistor
7const int PWM_FREQ = 5000; // 5 kHz PWM
8const int PWM_RES = 8; // 8 bit: 0-255
9const float FULL_DARK_LUX = 200.0; // bu değerde LED tamamen söner / LED fully off at this value
10#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR < 3
11const int PWM_CHANNEL = 0; // core 2.x için LEDC kanalı / LEDC channel for core 2.x
12#endif
13
14void setupPwm() {
15#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR >= 3
16 ledcAttach(LED_PIN, PWM_FREQ, PWM_RES);
17#else
18 ledcSetup(PWM_CHANNEL, PWM_FREQ, PWM_RES);
19 ledcAttachPin(LED_PIN, PWM_CHANNEL);
20#endif
21}
22
23void writePwm(int duty) {
24#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR >= 3
25 ledcWrite(LED_PIN, duty);
26#else
27 ledcWrite(PWM_CHANNEL, duty);
28#endif
29}
30
31void setup() {
32 Serial.begin(115200);
33 Wire.begin(21, 22); // SDA, SCL
34 if (!lightMeter.begin(BH1750::CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE, 0x23, &Wire)) {
35 Serial.println("BH1750 bulunamadi / not found");
36 }
37 setupPwm();
38}
39
40void loop() {
41 float lux = lightMeter.readLightLevel();
42 if (lux >= 0) {
43 float limited = constrain(lux, 0.0f, FULL_DARK_LUX);
44 int duty = (int)(255.0f * (1.0f - limited / FULL_DARK_LUX)); // karanlıkta parlak / bright in the dark
45 writePwm(duty);
46 Serial.printf("%.1f lx -> PWM %d\n", lux, duty);
47 } else {
48 Serial.println("Okuma hatasi / Read error");
49 }
50 delay(200);
51}Raspberry Pi Pico ve MicroPython ile BH1750
Raspberry Pi Pico'da MicroPython ile BH1750'yi kullanmak için ek bir kütüphaneye bile gerek yok; sensörün komutları o kadar basit ki doğrudan I2C ile konuşabilirsin. Önce 0x01 (güç aç), ardından 0x10 (sürekli yüksek çözünürlük) komutunu gönderiyoruz. Sonra her okumada sensörden 2 bayt alıp bunları 16 bitlik tek bir sayıya birleştiriyor ve 1,2'ye bölüyoruz. i2c.scan() çıktısında 35 sayısını görmelisin; bu, onaltılık 0x23'ün onluk karşılığıdır, ADDR yüksekse 92 yani 0x5C görürsün. Kod, Arduino örneğindeki histerezisli gece lambasını GP15'e bağlı LED ile uygular. MicroPython'a yeniysen önce Raspberry Pi Pico nedir yazısına bakabilirsin.
1from machine import Pin, I2C
2import time
3
4BH1750_ADDR = 0x23 # ADDR boş ya da GND / ADDR floating or GND
5POWER_ON = 0x01 # güç aç komutu / power on command
6CONT_H_RES = 0x10 # sürekli yüksek çözünürlük / continuous high resolution
7
8i2c = I2C(0, sda=Pin(4), scl=Pin(5), freq=400000)
9print(i2c.scan()) # [35] görmelisin (0x23) / you should see [35] (0x23)
10
11led = Pin(15, Pin.OUT) # LED + 220 ohm direnç / LED + 220 ohm resistor
12
13i2c.writeto(BH1750_ADDR, bytes([POWER_ON]))
14i2c.writeto(BH1750_ADDR, bytes([CONT_H_RES]))
15time.sleep_ms(180) # ilk ölçümü bekle / wait for the first measurement
16
17def read_lux():
18 data = i2c.readfrom(BH1750_ADDR, 2) # 2 bayt oku / read 2 bytes
19 raw = (data[0] << 8) | data[1] # 16 bit ham değer / 16-bit raw value
20 return raw / 1.2 # lükse çevir / convert to lux
21
22lamp_on = False
23while True:
24 lux = read_lux()
25 if not lamp_on and lux < 10: # karanlık oldu / it got dark
26 lamp_on = True
27 elif lamp_on and lux > 25: # yeterince aydınlık / bright enough
28 lamp_on = False
29 led.value(1 if lamp_on else 0)
30 print("{:.1f} lx".format(lux))
31 time.sleep_ms(500)BH1750 ile proje fikirleri
- Akıllı perde: Lüks değerine göre bir servo motorla perdeyi ya da jaluziyi otomatik aç ve kapat.
- Sera ışık takibi: Bitkilerin gün boyunca aldığı ışığı ölç; akıllı sera projende ışık yetersiz kalırsa büyütme lambasını yak.
- Güneş takip sistemi: 0x23 ve 0x5C adresli iki BH1750 ile ışığın geldiği yönü bul ve güneş takip sistemi paneli o yöne çevir.
- Otomatik ekran parlaklığı: Telefonlardaki gibi bir OLED ekranın parlaklığını ortam ışığına göre ayarla.
- Fotoğraf ışıkölçeri: ISO 100 için pozlama değerini EV = log2(lüks / 2,5) formülüyle hesaplayıp ekranda göster.
- Sınıf ışık haritası: Ölçümleri Google E-Tablolar'a kaydedip sınıfın aydınlatma haritasını çıkar; TÜBİTAK projesi için güçlü bir veri seti olur.
Sık yapılan hatalar ve çözümleri
| Belirti | Olası sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| "BH1750 bulunamadi", begin() false döner | SDA ve SCL ters, adres yanlış ya da Wire.begin() unutulmuş | Kabloları kontrol et, I2C tarayıcı çalıştır, adresi 0x23 ya da 0x5C yap |
| Değer 54 612 civarında takılıyor | Doğrudan güneşte doyma (65 535 / 1,2) | setMTreg(31) ile ölçüm aralığını genişlet |
| Değer -1 ya da -2 | I2C okuma hatası ya da sensör yapılandırılmamış | begin() dönüşünü kontrol et, kabloları kısalt |
| İlk okumadan sonra değer hiç değişmiyor | Tek seferlik modda sensör uykuya geçmiş | Sürekli modu kullan ya da her okumadan önce configure() çağır |
| Okumalar sürekli oynuyor | Gölge, el, eğik tutulan sensör | Ortalama al, sensörü yatay ve sabit yerleştir |
| Gece lambası açılıp kapanıyor | Tek eşik ya da sensör lambayı görüyor | Histerezis ekle, sensörü lambadan uzaklaştır |
| ESP32 ya da Pico takılıyor, I2C hatası veriyor | Modül 5 V'tan beslenmiş ya da kablolar çok uzun | Modülü 3V3'ten besle, kabloları 30 cm'nin altında tut |
BH1750, ışığı tahmin etmek yerine ölçmek istediğin her projede LDR'nin yerini rahatlıkla alır: dört kablo, tek kütüphane ve doğrudan lüks. Basit bir karanlık algılama yetiyorsa LDR hâlâ en ucuz çözümdür; ama ölçüm, kayıt ya da bir standartla karşılaştırma gerekiyorsa BH1750'yi seç. BlueGrays uygulamasında LDR ile ışık şiddeti okuma ve gece lambası, ESP32 akıllı aydınlatma ve akıllı merdiven aydınlatması gibi ışıkla ilgili projeleri adım adım devre şeması ve kodlarıyla bulabilir, bu yazıdaki BH1750 örneklerini o projelere kolayca uyarlayabilirsin.
Sıkça sorulan sorular
BH1750 kaç lüks ölçebilir?
Varsayılan ayarda BH1750 yaklaşık 1 ile 54 600 lüks arasını 1 lüks çözünürlükle ölçer; bu, 16 bitlik ham değerin (65 535) 1,2'ye bölünmesinden gelir. MTreg değerini 31'e düşürürsen doğrudan güneş ışığını ölçecek şekilde aralık 100 000 lüksü aşar. MTreg'i 254'e çıkarıp H2 modunu kullanırsan 0,11 lükse kadar loş ışığı ayırt edebilirsin.
BH1750 I2C adresi nedir?
ADDR pini boş bırakıldığında ya da GND'ye bağlandığında adres 0x23, 3,3 V'a bağlandığında 0x5C olur. Bu sayede aynı I2C hattına iki BH1750 bağlayabilirsin. Daha fazla sensör gerekiyorsa TCA9548A gibi bir I2C çoklayıcı kullanman gerekir.
BH1750 mi LDR mi daha iyi?
Gerçek ölçüm için BH1750 çok daha iyidir; doğrudan lüks verir, kalibrasyon istemez ve insan gözüne benzer tepki gösterir. LDR ise daha ucuzdur ve yalnızca karanlığın başladığını algılaması gereken basit gece lambaları için yeterlidir. Değer kaydedecek ya da bir standartla karşılaştıracaksan BH1750'yi seç.
BH1750 5 V ile çalışır mı?
BH1750 yongası 2,4–3,6 V ile çalışır, ancak GY-302 gibi modüllerde 3,3 V regülatör bulunduğu için modül 3–5 V ile beslenebilir ve Arduino Uno'ya doğrudan bağlanabilir. ESP32 ve Raspberry Pi Pico'da ise modülü 3V3 pininden beslemelisin; böylece I2C hatları da 3,3 V seviyesinde kalır.
BH1750 güneş altında ve dış mekânda kullanılabilir mi?
Kullanılabilir, ancak varsayılan ayarda doğrudan güneşte değer yaklaşık 54 600 lükste takılır; bunu setMTreg(31) ile aşabilirsin. Sensörü yağmurdan korumak için şeffaf bir kapak kullan, ama kapağın ışığın bir kısmını emeceğini unutma ve sonuçları bir düzeltme katsayısıyla ayarla. Kartı doğrudan ısınacağı siyah bir kutuya kapatmamak da önemlidir.
BH1750 değeri lüksmetreden neden farklı çıkıyor?
Sensörün tipik doğruluğu ±%20'dir, ayrıca ışığın geliş açısı ve lambanın renk tayfı sonucu etkiler. Sensörü lüksmetreyle aynı yere ve aynı açıyla koyup birkaç farklı ışıkta karşılaştır, ardından aradaki oranı koduna düzeltme katsayısı olarak ekle. Ölçüm sırasında kendi gölgenin sensöre düşmemesine de dikkat et.
Bu yazıdan sonra yapabileceğin projeler
Tüm projeleri gör
Ldr İle Işık Şiddeti Okuma
Odanın ne kadar aydınlık olduğunu sayıyla görmek ister misin? Işığa duyarlı küçük bir parça olan LDR ortam ışığını ölçer ve Arduino bu değeri yarım saniyede bir bilgisayar ekranına yazar.

Ldr İle Gece Lambası
Hava karardığında kendiliğinden yanan, sabah olunca sönen küçük bir gece lambası. Işık sensörü odadaki aydınlığı ölçer; Arduino ortam yeterince karanlıksa LED'i yakar, aydınlanınca söndürür.

ESP32 LDR Modülü ile Işık Şiddeti Okuma
LDR modülünün ham ADC değerini ve karanlık/aydınlık referanslarına göre hesaplanan göreli ışık yüzdesini Serial Monitor'da gerçek zamanlı izleme. Bu yüzde lux ölçümü değildir. Modülün kalibrasyon mantığını öğretir. Proje 10'un öncesinde yapılması ideal; çünkü eşik değerini belirlemek için kullanılır.

ESP32 LDR ile Gece Lambası
Karanlıkta LED'in otomatik yandığı, aydınlıkta söndüğü gece lambası. LDR Sensör Modülünün D0 (digital out) pini kullanılır — modülün üzerindeki küçük potansiyometre ile karanlık eşiği ayarlanır, modül kendisi HIGH/LOW çıkış üretir. ESP32 sadece digitalRead() ile bu sinyali okur, kod çok basit.

ESP32 Akıllı Aydınlatma (PIR + LDR + Röle + OLED)
ESP32, PIR hareket sensörü, LDR ışık sensörü ve röle modülüyle evinin koridorunu, tuvaletini veya kilerini akıllı aydınlatmaya dönüştürüyoruz. Ortam aydınlıksa hareket olsa bile ışık yanmaz; böylece gündüz boşa enerji harcanmaz. Işık 30 saniye açık kalır; hareket sürerse süre otomatik olarak uzar.

Akıllı Merdiven ve Koridor Aydınlatması
Merdivene ya da koridora adım attığında ışıklar senin gittiğin yönde, basamak basamak yanar.

I2C İle LCD Ekran Kullanımı
Arduino'ya kendi ekranını kazandır ve ilk mesajını yazdır. İki satırlık LCD ekran yalnızca birkaç kabloyla bağlanır; önce üst satıra bir selam, ardından alt satıra ikinci bir yazı gelir, ekran…

Raspberry Pi Pico PWM ile LED Fade (Nefes Efekti)
LED artık sadece yanıp sönmüyor, nefes alıyor! Raspberry Pi Pico'nun PWM (Pulse Width Modulation, darbe genişlik modülasyonu) özelliğiyle LED'in parlaklığı yavaş yavaş artar, sonra yavaş yavaş azalır; uyku modundaki bir dizüstü bilgisayarın ışığı gibi sakin bir "nefes" efekti. Bu projede machine.PWM sınıfını, duty_u16() ile 0–65535 arası 16 bit parlaklık değerini ve PWM frekansını öğrenirsin.
Diğer yazılar
BlueGrays uygulaması
Bu devreyi telefonunda adım adım kur
Devre şeması, kod ve parça listesi tek ekranda. 500'den fazla Arduino, ESP32 ve Pico projesi seni bekliyor.
Telefonunla tara
Kamerayı koda tut; telefonunun uygulama mağazası açılır.
ya da mağazada aç

