Parçalar · 8 dk okuma

BH1750 Arduino: Dijital Işık Sensörü ile Lüks Ölçümü Rehberi

BH1750 Arduino ile lüks ölçümü: I2C bağlantısı, ölçüm modları, LDR farkı, otomatik gece lambası ve sınıf aydınlatma ölçümü; Uno, ESP32, Pico kodu.

BH1750, ortamdaki ışık miktarını doğrudan lüks (lx) cinsinden ölçen, I2C ile haberleşen 16 bitlik dijital bir ışık sensörüdür. BH1750 Arduino bağlantısı yalnızca dört kabloyla yapılır ve sensör sana ham bir voltaj yerine fabrikada ayarlanmış, anlamlı bir lüks değeri verir. Bu yüzden ışığı yalnızca "karanlık mı, aydınlık mı" diye ayırmak yerine gerçekten ölçmek istediğinde, örneğin bir sınıfın yeterince aydınlık olup olmadığını ya da bir bitkinin gün boyunca ne kadar ışık aldığını öğrenmek istediğinde ilk tercih edilen modüldür.

Piyasada genellikle GY-302 adıyla, üzerinde 3,3 V regülatör ve I2C pull-up dirençleri bulunan küçük bir kart olarak satılır. Bu yazıda sensörün nasıl çalıştığını, lüks biriminin günlük hayattaki karşılıklarını, LDR ile farkını, ölçüm modlarını ve Arduino Uno, ESP32 ve Raspberry Pi Pico bağlantısını öğreneceksin. Ardından iki gerçek uygulama yapacağız: kararsız açılıp kapanmaya karşı korumalı bir otomatik gece lambası ve standart değerlere göre not veren bir sınıf aydınlatma ölçer.

BH1750 nedir, nasıl çalışır?

BH1750, ROHM firmasının ürettiği bir ortam ışığı sensörüdür. İçinde bir fotodiyot, bu fotodiyotun akımını gerilime çeviren bir yükselteç, 16 bitlik bir analog-dijital çevirici (ADC) ve I2C arayüzü bulunur. Fotodiyotun spektral duyarlılığı insan gözüne yakındır ve en yüksek duyarlılığı yaklaşık 560 nm'de, yani yeşil-sarı bölgededir; bu sayede kızılötesi ışığı büyük ölçüde görmezden gelir ve ölçtüğü değer gözünün algıladığı parlaklığa benzer. Sensör ayrıca 50/60 Hz şebeke titreşimini bastıracak şekilde tasarlanmıştır, böylece floresan ya da LED lambalar altında okumalar zıplamaz. Okunan 16 bitlik ham sayı varsayılan ayarda 1,2'ye bölünerek lükse çevrilir: örneğin ham değer 600 ise ortam ışığı 600 / 1,2 = 500 lükstür. Kütüphane bu hesabı senin yerine yapar.

ÖzellikDeğer
YongaROHM BH1750FVI
Ölçüm aralığıVarsayılan ayarda yaklaşık 1–54 600 lx (ham 0–65 535); MTreg ayarıyla 0,11–100 000 lx
Çözünürlük0,5 lx, 1 lx ya da 4 lx (moda göre)
ADC16 bit
DoğrulukTipik ±%20
Ölçüm süresiYaklaşık 120 ms (yüksek çözünürlük), 16 ms (düşük çözünürlük)
BeslemeYonga 2,4–3,6 V; GY-302 modülü 3–5 V
AkımÖlçüm sırasında yaklaşık 120 µA, uykuda yaklaşık 0,01 µA
ArayüzI2C, 400 kHz'e kadar
I2C adresi0x23 (ADDR düşük ya da boş), 0x5C (ADDR yüksek)
PinlerVCC, GND, SCL, SDA, ADDR

Lüks nedir? Günlük hayattan değerler

Lüks, bir yüzeye düşen ışık miktarının birimidir: 1 lüks, bir metrekareye düşen 1 lümenlik ışık akısıdır (1 lx = 1 lm/m²). Önemli olan, lüksün lambanın kendisini değil, ölçtüğün yüzeye ulaşan ışığı anlatmasıdır. Aynı lamba masaya 500 lüks, iki metre ötedeki duvara ise 120 lüks verebilir; çünkü noktasal bir kaynağın ışığı uzaklığın karesiyle azalır. Gözümüz ise logaritmik çalışır: 50 lüksten 100 lükse çıkmak, 1000 lüksten 1050 lükse çıkmaktan çok daha belirgin hissedilir. Aşağıdaki tablo sensörden okuyacağın sayıları yorumlamana yardım eder.

OrtamYaklaşık aydınlık
Bulutsuz gecede dolunay0,1–0,3 lx
Gece lambası, loş koridor5–50 lx
Sokak lambası altı10–20 lx
Evde oturma odası50–200 lx
Ofis, sınıf300–500 lx
Kapalı havada dış ortam1000–10 000 lx
Güneşli günde gölge10 000–25 000 lx
Doğrudan güneş ışığı32 000–100 000 lx

BH1750 ile LDR arasındaki fark

LDR (foto direnç), ışık arttıkça direnci azalan basit bir elemandır. Bir gerilim bölücüyle analog pine bağlanır ve sana 0–1023 arası bir sayı verir; bu sayı LDR'nin türüne, seri direncin değerine, besleme gerilimine ve sıcaklığa göre değişir. Yani iki farklı LDR aynı odada farklı değer gösterebilir ve bu değeri lükse çevirmek için her birini ayrı ayrı kalibre etmen gerekir. BH1750 ise fabrikada ayarlanmış, doğrudan lüks veren bir sensördür: aynı ışıkta iki modül birbirine yakın sonuç verir. Buna karşılık LDR çok ucuzdur, analog pini olan her karta bağlanır ve yalnızca karanlığı algılaması gereken basit projeler için hâlâ yeterlidir. LDR'nin bir dezavantajı da yavaşlığıdır: aydınlıktan karanlığa geçişte direncinin oturması yüzlerce milisaniyeyi, hatta saniyeleri bulabilir.

ÖzellikBH1750LDR
ÇıkışDijital, doğrudan lüksAnalog, direnç değişimi
KalibrasyonGerekmezLüks için gerekir
BağlantıI2C (SDA, SCL)Analog pin ve seri direnç
Aralık1–54 600 lx (varsayılan)Göreceli, doğrusal değil
Spektral tepkiİnsan gözüne yakınTürüne göre değişir
Aynı hatta birden fazla2 adet (0x23 ve 0x5C)Her biri için ayrı analog pin
Uygun projeÖlçüm, kayıt, aydınlatma denetimiBasit karanlık/aydınlık algılama

BH1750 bağlantısı: Arduino Uno, ESP32 ve Pico

BH1750 piniArduino UnoESP32Raspberry Pi Pico
VCC5V ya da 3.3V3V33V3(OUT) (pin 36)
GNDGNDGNDGND (pin 38)
SCLA5GPIO 22GP5 (pin 7)
SDAA4GPIO 21GP4 (pin 6)
ADDRBoş ya da GND (0x23)Boş ya da GND (0x23)Boş ya da GND (0x23)
Gece lambası LED'i (220 Ω ile)D9GPIO 25GP15 (pin 20)
Sınıf ölçer LED'leri (kırmızı, sarı, yeşil)D5, D6, D7--
ESP32 ve Pico'da modülü mutlaka 3V3 pininden besle. Bazı GY-302 kartlarında I2C pull-up dirençleri doğrudan VCC'ye bağlıdır; modülü 5 V'tan beslersen SDA ve SCL hatları 5 V'a çekilir ve 3,3 V ile çalışan bu kartların pinlerine zarar verebilir. Bir diğer sık hata SDA ile SCL'yi ters bağlamaktır: bu durumda sensör hiç bulunamaz ve I2C tarayıcı boş liste döndürür. ADDR pinini 3,3 V'a bağlarsan adres 0x5C olur; böylece aynı I2C hattına iki BH1750 bağlayabilirsin. Adresi bilmiyorsan I2C LCD yazısındaki tarayıcı kodunu çalıştır.

Ölçüm modları: hangi modu seçmeli?

Mod (kütüphane adı)KomutÇözünürlükÖlçüm süresiNe zaman?
CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE0x101 lx~120 msGenel kullanım, varsayılan
CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE_20x110,5 lx~120 msLoş ortamlar, gece ölçümü
CONTINUOUS_LOW_RES_MODE0x134 lx~16 msHızlı değişen ışık, ani parlama
ONE_TIME_HIGH_RES_MODE0x201 lx~120 msPilli projeler, ölçümden sonra uyur
ONE_TIME_HIGH_RES_MODE_20x210,5 lx~120 msPilli ve loş ortam ölçümü
ONE_TIME_LOW_RES_MODE0x234 lx~16 msEn düşük enerjiyle hızlı ölçüm

Sürekli modlarda sensör kendi kendine ölçmeye devam eder, sen istediğin anda son sonucu okursun. Tek seferlik modlarda ise sensör bir ölçüm yapar ve ardından güç tasarrufu moduna geçer; uykuda akımı 1 µA'nın çok altına düştüğü için pille çalışan ve örneğin ESP32 deep sleep ile her 10 dakikada bir uyanan projelerde idealdir. Hassasiyeti daha da değiştirmek istersen ölçüm süresi yazmacını (MTreg) kullanabilirsin. Varsayılan değer 69'dur; 254'e çıkarmak hassasiyeti yaklaşık 3,7 kat artırır ve H2 modunda 0,11 lükse kadar inmeni sağlar. 31'e düşürmek ise ölçüm aralığını 100 000 lüksü aşacak kadar genişletir ve doğrudan güneş altında değerin tavanda takılması sorununu çözer. Kütüphanede bunu setMTreg(değer) ile yaparsın; MTreg büyüdükçe ölçüm süresi de uzar, 254'te yaklaşık 440 ms olur.

Adım adım: Arduino ile ilk lüks ölçümü

  1. Arduino IDE'de Kütüphane Yöneticisi'ni aç, BH1750 yaz ve Christopher Laws'un hazırladığı "BH1750" kütüphanesini kur. Kurulumda takılırsan Arduino kütüphane ekleme yazısına bak.
  2. Modülün VCC'sini 5V'a, GND'sini GND'ye, SCL'yi A5'e, SDA'yı A4'e bağla; ADDR pinini boş bırak. Uno'nun AREF yanındaki SDA ve SCL pinleri de A4 ve A5 ile aynı hattır.
  3. Aşağıdaki kodu yükle ve Seri Monitör'ü 9600 baud hızında aç.
  4. Sensörü elinle kapat, sonra telefonunun fenerine tut: değerin birkaç lüksten binlerce lükse çıktığını görmelisin.
  5. Seri Monitör'de "bulunamadi" yazıyorsa kabloları ve adresi kontrol et, I2C tarayıcıyla sensörün 0x23'te göründüğünden emin ol.
C++ (Arduino IDE)
1#include <Wire.h>
2#include <BH1750.h>
3
4BH1750 lightMeter;   // BH1750 nesnesi / BH1750 object
5
6void setup() {
7  Serial.begin(9600);
8  Wire.begin();                              // I2C hattını başlat / start the I2C bus
9  if (lightMeter.begin(BH1750::CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE, 0x23)) {  // ADDR boş ya da GND / ADDR floating or GND
10    Serial.println(F("BH1750 hazir / ready"));
11  } else {
12    Serial.println(F("BH1750 bulunamadi / not found"));
13    while (true) {}                          // burada dur / stop here
14  }
15}
16
17void loop() {
18  float lux = lightMeter.readLightLevel();   // lüks cinsinden ölçüm / reading in lux
19  if (lux < 0) {                             // negatif değer = hata / negative value = error
20    Serial.println(F("Okuma hatasi / Read error"));
21  } else {
22    Serial.print(F("Isik / Light: "));
23    Serial.print(lux, 1);
24    Serial.println(F(" lx"));
25  }
26  delay(500);
27}

Wire.begin() I2C hattını başlatır, lightMeter.begin() ise sensöre güç verip seçtiğin modu ayarlar ve başarılı olursa true döndürür. readLightLevel() son ölçümü lüks olarak float türünde verir; değer negatifse (-1 ya da -2) okuma başarısız olmuş demektir, bu yüzden değeri hesaplamaya sokmadan önce kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır. Sürekli yüksek çözünürlük modunda yeni bir sonuç yaklaşık her 120 ms'de hazır olduğu için döngüyü bundan daha hızlı çalıştırmak sana yalnızca aynı değeri tekrar okutur. I2C'nin nasıl çalıştığını merak ediyorsan I2C nedir yazısına göz at.

Örnek 1: BH1750 ile otomatik gece lambası

Gece lambasında en sık yapılan hata tek bir eşik kullanmaktır. Eşiği 15 lüks seçersen ortam tam 14–16 lüks civarındayken, örneğin akşam alacakaranlığında, lamba saniyede birkaç kez açılıp kapanır. Çözüm histerezis, yani iki ayrı eşiktir: ışık 10 lüksün altına düşünce lamba yanar, ancak 25 lüksün üstüne çıkınca söner. Aradaki 15 lükslük bölgede lamba mevcut durumunu korur. Aşağıdaki kodda D9'a 220 Ω dirençle bağlı bir LED kullanıyoruz; gerçek bir lamba için LED yerine bir röle modülü bağlayabilirsin. Farklı renkte bir LED kullanacaksan doğru direnci LED direnci hesaplayıcısı ile bul.

C++ (Arduino IDE)
1#include <Wire.h>
2#include <BH1750.h>
3
4BH1750 lightMeter;
5const int LED_PIN = 9;          // LED + 220 ohm direnç / LED + 220 ohm resistor
6const float ON_LUX = 10.0;      // bunun altında yak / turn on below this
7const float OFF_LUX = 25.0;     // bunun üstünde söndür / turn off above this
8bool lampOn = false;
9
10void setup() {
11  Serial.begin(9600);
12  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
13  Wire.begin();
14  lightMeter.begin(BH1750::CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE, 0x23);
15}
16
17void loop() {
18  float lux = lightMeter.readLightLevel();
19  if (lux < 0) {                              // okuma hatası / read error
20    Serial.println(F("Sensor hatasi / Sensor error"));
21    delay(1000);
22    return;
23  }
24  if (!lampOn && lux < ON_LUX) {              // karanlık oldu / it got dark
25    lampOn = true;
26  } else if (lampOn && lux > OFF_LUX) {       // yeterince aydınlık / bright enough
27    lampOn = false;
28  }
29  digitalWrite(LED_PIN, lampOn ? HIGH : LOW);
30  Serial.print(lux, 1);
31  Serial.print(F(" lx  lamba / lamp: "));
32  Serial.println(lampOn ? F("ACIK / ON") : F("KAPALI / OFF"));
33  delay(500);
34}
Sensörü lambanın ışığını göremeyeceği bir yere koy. BH1750 lambayı görürse lamba yandığı anda ortam aydınlanır, kapanma eşiği aşılır, lamba söner, ortam kararır ve döngü baştan başlar. Sensörü pencereye ya da tavana bakacak şekilde yerleştirmek ve lambayı arkasına almak bu geri besleme sorununu ortadan kaldırır. Önünden geçen birinin gölgesinin lambayı tetiklemesini istemiyorsan son 5–10 ölçümün ortalamasını kullan.

Örnek 2: Sınıf aydınlatma ölçümü

Okullarda ve ofislerde aydınlatmanın yeterli olup olmadığı tahminle değil ölçümle anlaşılır. Türkiye'de de kullanılan iç mekân aydınlatma standardı TS EN 12464-1, genel sınıflar için çalışma yüzeyinde ortalama en az 300 lüks, akşam sınıfları, yetişkin eğitimi ve yazı tahtası için 500 lüks önerir. Doğru ölçüm için sensörü yaklaşık 75–80 cm yüksekliğindeki sıra üstüne, ışığa duyarlı yüzü tavana bakacak şekilde yatay koy ve kendi gölgeni üzerine düşürme. Sınıfı hayalî bir ızgaraya böl; ön, orta, arka ve pencere ile koridor tarafındaki sıralarda ayrı ayrı ölç, sonuçların ortalamasını ve en düşük değeri not et. Gün ışığı değerleri çok değiştirdiği için ölçümü bir kez perdeler açıkken öğlen, bir kez de perdeler kapalı ve yalnızca lambalar yanarken tekrarla. Bu, bilim fuarı ya da TÜBİTAK için de güçlü bir veri toplama projesidir.

AlanÖnerilen ortalama aydınlık (TS EN 12464-1)
Koridor100 lx
Genel sınıf (ilk ve ortaöğretim)300 lx
Bilgisayar sınıfı300 lx
Spor salonu300 lx
Akşam sınıfları ve yetişkin eğitimi500 lx
Yazı tahtası500 lx
Laboratuvar500 lx
Kütüphane okuma alanı500 lx
Teknik resim odası750 lx
C++ (Arduino IDE)
1#include <Wire.h>
2#include <BH1750.h>
3
4BH1750 lightMeter;
5const int RED_PIN = 5;      // yetersiz / too dark
6const int YELLOW_PIN = 6;   // sınırda / borderline
7const int GREEN_PIN = 7;    // uygun / good
8
9float averageLux(int samples) {
10  float sum = 0;
11  int count = 0;
12  for (int i = 0; i < samples; i++) {
13    float lux = lightMeter.readLightLevel();
14    if (lux >= 0) {         // hatalı okumaları atla / skip failed readings
15      sum += lux;
16      count++;
17    }
18    delay(150);             // yeni ölçüm ~120 ms'de hazır / a new reading is ready every ~120 ms
19  }
20  if (count == 0) return -1;
21  return sum / count;
22}
23
24void setLeds(bool r, bool y, bool g) {
25  digitalWrite(RED_PIN, r ? HIGH : LOW);
26  digitalWrite(YELLOW_PIN, y ? HIGH : LOW);
27  digitalWrite(GREEN_PIN, g ? HIGH : LOW);
28}
29
30void setup() {
31  Serial.begin(9600);
32  pinMode(RED_PIN, OUTPUT);
33  pinMode(YELLOW_PIN, OUTPUT);
34  pinMode(GREEN_PIN, OUTPUT);
35  Wire.begin();
36  if (!lightMeter.begin(BH1750::CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE_2, 0x23)) {  // 0,5 lx çözünürlük / 0.5 lx resolution
37    Serial.println(F("BH1750 bulunamadi / not found"));
38    while (true) {}
39  }
40}
41
42void loop() {
43  float lux = averageLux(20);  // yaklaşık 3 sn ortalama / about 3 s average
44  if (lux < 0) {
45    setLeds(false, false, false);
46    Serial.println(F("Okuma hatasi / Read error"));
47    return;
48  }
49  Serial.print(F("Ortalama / Average: "));
50  Serial.print(lux, 1);
51  Serial.print(F(" lx -> "));
52  if (lux < 200) {
53    setLeds(true, false, false);
54    Serial.println(F("Yetersiz / Too dark"));
55  } else if (lux < 300) {
56    setLeds(false, true, false);
57    Serial.println(F("Sinirda / Borderline"));
58  } else if (lux < 500) {
59    setLeds(false, false, true);
60    Serial.println(F("Sinif icin uygun / OK for classroom"));
61  } else {
62    setLeds(false, false, true);
63    Serial.println(F("Tahta ve aksam dersi icin de uygun / OK for board and evening classes"));
64  }
65}

ESP32 ile BH1750: ortama göre kısılan LED

ESP32'de aynı BH1750 kütüphanesi çalışır; tek fark I2C pinlerini Wire.begin(21, 22) ile açıkça belirtmendir. Bu örnekte lambayı aç-kapa yapmak yerine LED'in parlaklığını ortam ışığına göre kademesiz ayarlıyoruz: 0 lükste LED tam parlak, 200 lüks ve üzerinde tamamen sönük, arada ise doğrusal olarak kısılır. ESP32'de PWM sinyali LEDC birimiyle üretilir ve bu birimin fonksiyonları Arduino core 3.x ile değişti; kod, iki sürümde de derlenmesi için ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR kontrolüyle ayrılmıştır. PWM'in mantığını PWM nedir yazısında bulabilirsin. ESP32'nin Wi-Fi özelliği sayesinde aynı ölçümü MQTT ile Home Assistant'a göndererek akıllı ev otomasyonlarında da kullanabilirsin.

C++ (Arduino IDE)
1#include <Wire.h>
2#include <BH1750.h>
3#include <esp_arduino_version.h>
4
5BH1750 lightMeter;
6const int LED_PIN = 25;       // LED + 220 ohm direnç / LED + 220 ohm resistor
7const int PWM_FREQ = 5000;    // 5 kHz PWM
8const int PWM_RES = 8;        // 8 bit: 0-255
9const float FULL_DARK_LUX = 200.0;  // bu değerde LED tamamen söner / LED fully off at this value
10#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR < 3
11const int PWM_CHANNEL = 0;    // core 2.x için LEDC kanalı / LEDC channel for core 2.x
12#endif
13
14void setupPwm() {
15#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR >= 3
16  ledcAttach(LED_PIN, PWM_FREQ, PWM_RES);
17#else
18  ledcSetup(PWM_CHANNEL, PWM_FREQ, PWM_RES);
19  ledcAttachPin(LED_PIN, PWM_CHANNEL);
20#endif
21}
22
23void writePwm(int duty) {
24#if ESP_ARDUINO_VERSION_MAJOR >= 3
25  ledcWrite(LED_PIN, duty);
26#else
27  ledcWrite(PWM_CHANNEL, duty);
28#endif
29}
30
31void setup() {
32  Serial.begin(115200);
33  Wire.begin(21, 22);                        // SDA, SCL
34  if (!lightMeter.begin(BH1750::CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE, 0x23, &Wire)) {
35    Serial.println("BH1750 bulunamadi / not found");
36  }
37  setupPwm();
38}
39
40void loop() {
41  float lux = lightMeter.readLightLevel();
42  if (lux >= 0) {
43    float limited = constrain(lux, 0.0f, FULL_DARK_LUX);
44    int duty = (int)(255.0f * (1.0f - limited / FULL_DARK_LUX));  // karanlıkta parlak / bright in the dark
45    writePwm(duty);
46    Serial.printf("%.1f lx -> PWM %d\n", lux, duty);
47  } else {
48    Serial.println("Okuma hatasi / Read error");
49  }
50  delay(200);
51}

Raspberry Pi Pico ve MicroPython ile BH1750

Raspberry Pi Pico'da MicroPython ile BH1750'yi kullanmak için ek bir kütüphaneye bile gerek yok; sensörün komutları o kadar basit ki doğrudan I2C ile konuşabilirsin. Önce 0x01 (güç aç), ardından 0x10 (sürekli yüksek çözünürlük) komutunu gönderiyoruz. Sonra her okumada sensörden 2 bayt alıp bunları 16 bitlik tek bir sayıya birleştiriyor ve 1,2'ye bölüyoruz. i2c.scan() çıktısında 35 sayısını görmelisin; bu, onaltılık 0x23'ün onluk karşılığıdır, ADDR yüksekse 92 yani 0x5C görürsün. Kod, Arduino örneğindeki histerezisli gece lambasını GP15'e bağlı LED ile uygular. MicroPython'a yeniysen önce Raspberry Pi Pico nedir yazısına bakabilirsin.

MicroPython
1from machine import Pin, I2C
2import time
3
4BH1750_ADDR = 0x23      # ADDR boş ya da GND / ADDR floating or GND
5POWER_ON = 0x01         # güç aç komutu / power on command
6CONT_H_RES = 0x10       # sürekli yüksek çözünürlük / continuous high resolution
7
8i2c = I2C(0, sda=Pin(4), scl=Pin(5), freq=400000)
9print(i2c.scan())       # [35] görmelisin (0x23) / you should see [35] (0x23)
10
11led = Pin(15, Pin.OUT)  # LED + 220 ohm direnç / LED + 220 ohm resistor
12
13i2c.writeto(BH1750_ADDR, bytes([POWER_ON]))
14i2c.writeto(BH1750_ADDR, bytes([CONT_H_RES]))
15time.sleep_ms(180)      # ilk ölçümü bekle / wait for the first measurement
16
17def read_lux():
18    data = i2c.readfrom(BH1750_ADDR, 2)   # 2 bayt oku / read 2 bytes
19    raw = (data[0] << 8) | data[1]        # 16 bit ham değer / 16-bit raw value
20    return raw / 1.2                      # lükse çevir / convert to lux
21
22lamp_on = False
23while True:
24    lux = read_lux()
25    if not lamp_on and lux < 10:          # karanlık oldu / it got dark
26        lamp_on = True
27    elif lamp_on and lux > 25:            # yeterince aydınlık / bright enough
28        lamp_on = False
29    led.value(1 if lamp_on else 0)
30    print("{:.1f} lx".format(lux))
31    time.sleep_ms(500)

BH1750 ile proje fikirleri

  • Akıllı perde: Lüks değerine göre bir servo motorla perdeyi ya da jaluziyi otomatik aç ve kapat.
  • Sera ışık takibi: Bitkilerin gün boyunca aldığı ışığı ölç; akıllı sera projende ışık yetersiz kalırsa büyütme lambasını yak.
  • Güneş takip sistemi: 0x23 ve 0x5C adresli iki BH1750 ile ışığın geldiği yönü bul ve güneş takip sistemi paneli o yöne çevir.
  • Otomatik ekran parlaklığı: Telefonlardaki gibi bir OLED ekranın parlaklığını ortam ışığına göre ayarla.
  • Fotoğraf ışıkölçeri: ISO 100 için pozlama değerini EV = log2(lüks / 2,5) formülüyle hesaplayıp ekranda göster.
  • Sınıf ışık haritası: Ölçümleri Google E-Tablolar'a kaydedip sınıfın aydınlatma haritasını çıkar; TÜBİTAK projesi için güçlü bir veri seti olur.

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

BelirtiOlası sebepÇözüm
"BH1750 bulunamadi", begin() false dönerSDA ve SCL ters, adres yanlış ya da Wire.begin() unutulmuşKabloları kontrol et, I2C tarayıcı çalıştır, adresi 0x23 ya da 0x5C yap
Değer 54 612 civarında takılıyorDoğrudan güneşte doyma (65 535 / 1,2)setMTreg(31) ile ölçüm aralığını genişlet
Değer -1 ya da -2I2C okuma hatası ya da sensör yapılandırılmamışbegin() dönüşünü kontrol et, kabloları kısalt
İlk okumadan sonra değer hiç değişmiyorTek seferlik modda sensör uykuya geçmişSürekli modu kullan ya da her okumadan önce configure() çağır
Okumalar sürekli oynuyorGölge, el, eğik tutulan sensörOrtalama al, sensörü yatay ve sabit yerleştir
Gece lambası açılıp kapanıyorTek eşik ya da sensör lambayı görüyorHisterezis ekle, sensörü lambadan uzaklaştır
ESP32 ya da Pico takılıyor, I2C hatası veriyorModül 5 V'tan beslenmiş ya da kablolar çok uzunModülü 3V3'ten besle, kabloları 30 cm'nin altında tut

BH1750, ışığı tahmin etmek yerine ölçmek istediğin her projede LDR'nin yerini rahatlıkla alır: dört kablo, tek kütüphane ve doğrudan lüks. Basit bir karanlık algılama yetiyorsa LDR hâlâ en ucuz çözümdür; ama ölçüm, kayıt ya da bir standartla karşılaştırma gerekiyorsa BH1750'yi seç. BlueGrays uygulamasında LDR ile ışık şiddeti okuma ve gece lambası, ESP32 akıllı aydınlatma ve akıllı merdiven aydınlatması gibi ışıkla ilgili projeleri adım adım devre şeması ve kodlarıyla bulabilir, bu yazıdaki BH1750 örneklerini o projelere kolayca uyarlayabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

BH1750 kaç lüks ölçebilir?

Varsayılan ayarda BH1750 yaklaşık 1 ile 54 600 lüks arasını 1 lüks çözünürlükle ölçer; bu, 16 bitlik ham değerin (65 535) 1,2'ye bölünmesinden gelir. MTreg değerini 31'e düşürürsen doğrudan güneş ışığını ölçecek şekilde aralık 100 000 lüksü aşar. MTreg'i 254'e çıkarıp H2 modunu kullanırsan 0,11 lükse kadar loş ışığı ayırt edebilirsin.

BH1750 I2C adresi nedir?

ADDR pini boş bırakıldığında ya da GND'ye bağlandığında adres 0x23, 3,3 V'a bağlandığında 0x5C olur. Bu sayede aynı I2C hattına iki BH1750 bağlayabilirsin. Daha fazla sensör gerekiyorsa TCA9548A gibi bir I2C çoklayıcı kullanman gerekir.

BH1750 mi LDR mi daha iyi?

Gerçek ölçüm için BH1750 çok daha iyidir; doğrudan lüks verir, kalibrasyon istemez ve insan gözüne benzer tepki gösterir. LDR ise daha ucuzdur ve yalnızca karanlığın başladığını algılaması gereken basit gece lambaları için yeterlidir. Değer kaydedecek ya da bir standartla karşılaştıracaksan BH1750'yi seç.

BH1750 5 V ile çalışır mı?

BH1750 yongası 2,4–3,6 V ile çalışır, ancak GY-302 gibi modüllerde 3,3 V regülatör bulunduğu için modül 3–5 V ile beslenebilir ve Arduino Uno'ya doğrudan bağlanabilir. ESP32 ve Raspberry Pi Pico'da ise modülü 3V3 pininden beslemelisin; böylece I2C hatları da 3,3 V seviyesinde kalır.

BH1750 güneş altında ve dış mekânda kullanılabilir mi?

Kullanılabilir, ancak varsayılan ayarda doğrudan güneşte değer yaklaşık 54 600 lükste takılır; bunu setMTreg(31) ile aşabilirsin. Sensörü yağmurdan korumak için şeffaf bir kapak kullan, ama kapağın ışığın bir kısmını emeceğini unutma ve sonuçları bir düzeltme katsayısıyla ayarla. Kartı doğrudan ısınacağı siyah bir kutuya kapatmamak da önemlidir.

BH1750 değeri lüksmetreden neden farklı çıkıyor?

Sensörün tipik doğruluğu ±%20'dir, ayrıca ışığın geliş açısı ve lambanın renk tayfı sonucu etkiler. Sensörü lüksmetreyle aynı yere ve aynı açıyla koyup birkaç farklı ışıkta karşılaştır, ardından aradaki oranı koduna düzeltme katsayısı olarak ekle. Ölçüm sırasında kendi gölgenin sensöre düşmemesine de dikkat et.

Tüm projeleri gör
Ldr İle Işık Şiddeti Okuma
AR-11Başlangıç

Ldr İle Işık Şiddeti Okuma

Odanın ne kadar aydınlık olduğunu sayıyla görmek ister misin? Işığa duyarlı küçük bir parça olan LDR ortam ışığını ölçer ve Arduino bu değeri yarım saniyede bir bilgisayar ekranına yazar.

4.6(83)
143
Ldr İle Gece Lambası
AR-12Başlangıç

Ldr İle Gece Lambası

Hava karardığında kendiliğinden yanan, sabah olunca sönen küçük bir gece lambası. Işık sensörü odadaki aydınlığı ölçer; Arduino ortam yeterince karanlıksa LED'i yakar, aydınlanınca söndürür.

4.7(105)
224
ESP32 LDR Modülü ile Işık Şiddeti Okuma
ES-11Başlangıç

ESP32 LDR Modülü ile Işık Şiddeti Okuma

LDR modülünün ham ADC değerini ve karanlık/aydınlık referanslarına göre hesaplanan göreli ışık yüzdesini Serial Monitor'da gerçek zamanlı izleme. Bu yüzde lux ölçümü değildir. Modülün kalibrasyon mantığını öğretir. Proje 10'un öncesinde yapılması ideal; çünkü eşik değerini belirlemek için kullanılır.

4.6(36)
55
ESP32 LDR ile Gece Lambası
ES-10Başlangıç
Premium

ESP32 LDR ile Gece Lambası

Karanlıkta LED'in otomatik yandığı, aydınlıkta söndüğü gece lambası. LDR Sensör Modülünün D0 (digital out) pini kullanılır — modülün üzerindeki küçük potansiyometre ile karanlık eşiği ayarlanır, modül kendisi HIGH/LOW çıkış üretir. ESP32 sadece digitalRead() ile bu sinyali okur, kod çok basit.

4.6(17)
30
ESP32 Akıllı Aydınlatma (PIR + LDR + Röle + OLED)
ES-37İleri
Premium

ESP32 Akıllı Aydınlatma (PIR + LDR + Röle + OLED)

ESP32, PIR hareket sensörü, LDR ışık sensörü ve röle modülüyle evinin koridorunu, tuvaletini veya kilerini akıllı aydınlatmaya dönüştürüyoruz. Ortam aydınlıksa hareket olsa bile ışık yanmaz; böylece gündüz boşa enerji harcanmaz. Işık 30 saniye açık kalır; hareket sürerse süre otomatik olarak uzar.

4.3(6)
11
Akıllı Merdiven ve Koridor Aydınlatması
AR-82Orta
Premium

Akıllı Merdiven ve Koridor Aydınlatması

Merdivene ya da koridora adım attığında ışıklar senin gittiğin yönde, basamak basamak yanar.

5.0(36)
52
I2C İle LCD Ekran Kullanımı
AR-32Başlangıç
Premium

I2C İle LCD Ekran Kullanımı

Arduino'ya kendi ekranını kazandır ve ilk mesajını yazdır. İki satırlık LCD ekran yalnızca birkaç kabloyla bağlanır; önce üst satıra bir selam, ardından alt satıra ikinci bir yazı gelir, ekran…

4.8(53)
70
Raspberry Pi Pico PWM ile LED Fade (Nefes Efekti)
PI-14Başlangıç

Raspberry Pi Pico PWM ile LED Fade (Nefes Efekti)

LED artık sadece yanıp sönmüyor, nefes alıyor! Raspberry Pi Pico'nun PWM (Pulse Width Modulation, darbe genişlik modülasyonu) özelliğiyle LED'in parlaklığı yavaş yavaş artar, sonra yavaş yavaş azalır; uyku modundaki bir dizüstü bilgisayarın ışığı gibi sakin bir "nefes" efekti. Bu projede machine.PWM sınıfını, duty_u16() ile 0–65535 arası 16 bit parlaklık değerini ve PWM frekansını öğrenirsin.

4