Parçalar · 7 dk okuma

MQ Gaz Sensörleri Karşılaştırma: MQ-2'den MQ-135'e Hangisi?

MQ gaz sensörleri karşılaştırması: MQ-2, MQ-3, MQ-4, MQ-5, MQ-6, MQ-7, MQ-8, MQ-9 ve MQ-135 hangi gazı algılar; ppm tablosu, RL, ön ısıtma, ortak Arduino kodu.

MQ gaz sensörleri, Arduino ile gaz kaçağı, duman, alkol ya da karbonmonoksit algılamak için kullanılan ucuz ve yaygın bir sensör ailesidir. Hepsi dışarıdan neredeyse aynı görünür: metal file kafesli silindir bir sensör, mavi bir modül kartı ve dört pin. Ama MQ-2 duman ve LPG'ye, MQ-3 alkole, MQ-4 doğalgaza, MQ-7 karbonmonoksite, MQ-135 ise havadaki amonyak ve çözücü buharlarına duyarlıdır. Yanlış sensörü seçersen aradığın gazı kaçırabilir ya da sürekli yanlış alarm alabilirsin.

Bu rehberde MQ-2, MQ-3, MQ-4, MQ-5, MQ-6, MQ-7, MQ-8, MQ-9 ve MQ-135'i tek tabloda karşılaştırıyoruz: hangi gazı algıladıklarını, ölçüm aralıklarını, temiz havadaki Rs/R0 oranlarını ve ısıtma şekillerini göreceksin. Ardından hepsinde aynı olan bağlantıyı, ön ısıtmayı, RL direncini ve ppm hesabını öğrenip tek satırı değiştirerek dokuz sensörün hepsinde çalışan bir Arduino ve ESP32 kod şablonu kuracağız. Son bölümde hangi projede hangi sensörü seçmen gerektiğini bir tabloda topladık.

MQ serisi gaz sensörü modülü, metal kafesli sensör ve dört pin
MQ serisi gaz sensörü modülü: metal file kafesin altında ısıtıcılı algılayıcı tüp, kartın arkasında karşılaştırıcı ve dört pin (VCC, GND, DO, AO).

MQ gaz sensörleri nasıl çalışır?

Bütün MQ sensörlerinin içinde kalay dioksit (SnO2) kaplı küçük bir seramik tüp ve onu yaklaşık 200-300 °C'ye kadar ısıtan bir ısıtıcı tel bulunur. Temiz havada yüzeye oksijen tutunur ve malzemenin direnci yüksektir. Ortamda yanıcı ya da indirgeyici bir gaz olduğunda gaz bu oksijenle tepkimeye girer, serbest kalan elektronlar direnci düşürür. Yani gaz arttıkça sensörün direnci (Rs) azalır ve modülün analog çıkışındaki gerilim yükselir. Sensörler arasındaki fark, algılayıcı malzemeye eklenen katkılar ve çalışma sıcaklığıdır; bunlar sensörü belirli bir gaza daha duyarlı yapar. Ancak hiçbiri tek bir gaza tam seçici değildir: MQ-2 alkol buharına da, MQ-7 hidrojene de tepki verir.

Hangi MQ sensörü hangi gazı algılar? Gaz, sensör ve ppm tablosu

Aşağıdaki tablo dokuz sensörün veri sayfalarındaki ana hedef gazları ve ölçüm aralıklarını özetliyor. "Temiz hava Rs/R0" sütunu kalibrasyonda kullanacağın orandır: sensörü temiz havada ölçüp bulduğun direnci bu sayıya bölünce referans direnç R0'ı elde edersin. Isıtma sütunu ise en kritik farkı gösteriyor: MQ-7 ve MQ-9 doğru CO ölçümü için ısıtıcısı yüksek ve düşük gerilim arasında döngüyle sürülmesi gereken sensörlerdir.

SensörAlgıladığı gazlarÖlçüm aralığıTemiz hava Rs/R0Isıtma
MQ-2LPG, propan, bütan, metan, hidrojen, alkol, duman300-10 000 ppm9,83Sabit 5 V
MQ-3Alkol (etanol), az da olsa benzin buharı0,04-4 mg/L alkol60Sabit 5 V
MQ-4Metan (doğalgaz)200-10 000 ppm4,4Sabit 5 V
MQ-5LPG, doğalgaz, şehir gazı200-10 000 ppm6,5Sabit 5 V
MQ-6LPG, izobütan, propan200-10 000 ppm10Sabit 5 V
MQ-7Karbonmonoksit (CO)20-2000 ppm27,5Döngülü: 60 s 5 V, 90 s 1,4 V
MQ-8Hidrojen (H2)100-10 000 ppm70Sabit 5 V
MQ-9CO, metan ve LPGCO 10-1000 ppm, yanıcı gaz 100-10 000 ppm9,6Döngülü: 60 s 5 V, 90 s 1,5 V
MQ-135Amonyak, benzen, alkol, duman, NOx (CO2'ye dolaylı)NH3 10-300 ppm, benzen 10-1000 ppm3,6Sabit 5 V
Ailenin daha az bilinen üyeleri de var: MQ-131 ozon, MQ-136 hidrojen sülfür, MQ-137 amonyak ve MQ-138 uçucu organik bileşenler (VOC) için üretilir. Bağlantıları ve kodları bu yazıdaki şablonla aynıdır; yalnızca eğri katsayıları değişir.

Birbirine benzeyenler: MQ-2, MQ-5, MQ-6 ve MQ-7, MQ-9 farkı

En çok karıştırılan grup LPG sensörleridir. MQ-6, tüp gazın içindeki propan ve bütana en duyarlı olanıdır; mutfakta tüplü ocak kullanılıyorsa ilk tercihtir. MQ-5 hem LPG'yi hem doğalgazı iyi görür ve iki gazın da olabileceği yerler için dengeli bir seçimdir. MQ-2 ise genelcidir: LPG, metan ve hidrojenin yanı sıra dumanı da algıladığı için yangın erken uyarısı ve öğrenme projeleri için idealdir, ama tek bir gazı ölçmekte diğerleri kadar iyi değildir. Şebeke doğalgazı neredeyse tamamen metandır ve metana en seçici sensör MQ-4'tür. MQ-7 yalnızca karbonmonoksit içindir; MQ-9 ise aynı döngülü ısıtma mantığıyla hem CO'yu hem de metan ve LPG gibi yanıcı gazları ölçebildiği için soba, kombi ve şofben çevresinde tek sensörle iki riski izlemeye yarar.

Ortak bağlantı: MQ modülü pinleri

MQ-135 sensör modülünün önü ve LM393 karşılaştırıcılı arka yüzü
Modülün arkasında LM393 karşılaştırıcı, DO eşiğini ayarlayan mavi trimpot, güç ve DO LED'leri ile yük direnci (RL) bulunur.
Modül piniArduino UnoESP32Raspberry Pi Pico
VCC (ısıtıcı dahil)5VVIN (USB'den 5 V)VBUS (USB'den 5 V)
GNDGNDGNDGND
AO (analog çıkış)A0GPIO 34, 10 kΩ / 20 kΩ bölücü üzerindenGP26 (ADC0), 10 kΩ / 20 kΩ bölücü üzerinden
DO (dijital eşik, isteğe bağlı)D2Bölücü ile herhangi bir GPIOBölücü ile herhangi bir GP pini
Her MQ sensörünün ısıtıcısı 5 V'ta yaklaşık 150 mA çeker ve mutlaka 5 V ister; 3,3 V'ta sensör yeterince ısınmaz. ESP32 ve Pico'da modül 5 V ile beslendiğinde AO çıkışı 5 V'a kadar çıkabilir, bu da 3,3 V'luk ADC girişine zarar verir: AO ile GND arasına 10 kΩ + 20 kΩ'luk bir gerilim bölücü kur ve orta noktayı ADC pinine bağla (5 V × 20 / 30 = 3,33 V). Aynı karta üç MQ sensörü bağlarsan yalnızca ısıtıcılar 450 mA çeker; USB'nin 500 mA sınırına dayanırsın, harici 5 V 2 A kaynak kullan.

Modül kartında sensörün yanında üç önemli parça vardır. Yük direnci (RL) sensörle seri bağlanıp gerilim bölücü oluşturur; çoğu modülde 1 kΩ'dur ve üzerinde 102 yazar, bazılarında 10 kΩ (103) takılıdır. Kodda doğru RL değerini kullanmak ppm hesabı için şarttır; SMD koddan değeri bulmak için SMD direnç kodları yazısına ya da SMD kod hesaplayıcısına bakabilirsin. LM393 karşılaştırıcı analog gerilimi trimpotla ayarlanan eşikle karşılaştırır ve DO pinini sürer; çoğu modülde gaz eşiği aşınca DO LOW olur ve küçük LED yanar. Basit bir alarm için yalnız DO yeterlidir, ama gaz miktarını görmek ve ppm hesaplamak için AO'yu okumak gerekir.

Ön ısıtma: ilk 24-48 saat ve her açılışta birkaç dakika

MQ sensörlerinde iki ayrı ısınma vardır. Birincisi ilk ön ısıtmadır: yeni ya da uzun süre depoda kalmış bir sensörün yüzeyinde nem ve kirlilik birikir. Üreticiler ilk kullanımdan önce sensörü MQ-2, MQ-135 gibi sabit ısıtmalı modellerde 24 saatten, MQ-7 ve MQ-9'da 48 saatten fazla sürekli çalıştırmayı önerir. Bu süre dolmadan yaptığın kalibrasyon birkaç gün içinde kayar. İkincisi günlük ısınmadır: ön ısıtması tamamlanmış sensör her açıldığında ısıtıcı dengeye gelene kadar birkaç dakika boyunca anlamsız değerler verir. Kod şablonumuz bu yüzden ölçüme başlamadan 3 dakika bekler; hassas ölçüm için 10-20 dakika daha iyidir. Çalışan sensörün kafesi elle tutulamayacak kadar ısınır, bu normaldir.

RL, Rs ve R0: MQ sensörlerinde ppm hesabı

Sensör direnci Rs ile kart üzerindeki RL seri bağlıdır ve 5 V'u paylaşır; AO gerilimi Vout = 5 × RL / (Rs + RL) olur. Bunu ters çevirirsen ölçtüğün gerilimden sensörün direncini bulursun: Rs = RL × (5 - Vout) / Vout. Farklı direnç ve gerilimlerle denemek için gerilim bölücü hesaplayıcısını kullanabilirsin. Rs tek başına anlamsızdır, çünkü her sensörün direnci üretimden üretime çok değişir; önemli olan Rs'nin referans direnç R0'a oranıdır. Veri sayfasındaki eğriler log-log eksende neredeyse düz çizgi olduğu için ppm = a × (Rs/R0)^b biçiminde bir üs fonksiyonuyla yazılır. Aşağıdaki katsayılar yaygın MQUnifiedsensor kütüphanesinin veri sayfası eğrilerinden çıkardığı yaklaşık değerlerdir.

SensörHesaplanan gazabBirim
MQ-2LPG574,25-2,222ppm
MQ-3Alkol0,3934-1,504mg/L
MQ-4Metan (CH4)1012,7-2,786ppm
MQ-5LPG80,897-2,431ppm
MQ-6LPG1009,2-2,35ppm
MQ-7CO99,042-1,518ppm
MQ-8Hidrojen (H2)976,97-0,688ppm
MQ-9CO599,65-2,244ppm
MQ-135CO2 (tahmini)110,47-2,862ppm

Bu formülle hesaplanan ppm değeri bir tahmindir. Eğriler 20 °C ve %65 bağıl nemde çizilmiştir; sıcaklık ve nem değiştikçe Rs/R0 oranı da kayar, sensör yaşlandıkça R0 değişir ve ortamdaki başka gazlar sonucu etkiler. Gerçekçi bir beklenti, sonucun yüzde 30-50 sapabileceği ama artış ve azalışı çok iyi gösterdiğidir. Bu yüzden MQ sensörlerini mutlak ölçümden çok "gaz arttı mı, ne kadar hızlı arttı" sorusunun cevabı için kullanmak en doğrusudur.

Arduino ve ESP32 için ortak kod şablonu

Aşağıdaki kod dokuz sensörün hepsinde çalışır: en üstteki MQ_MODEL satırını sensörünün numarasıyla değiştirmen yeterli. Kod, karta göre kendini ayarlar: Arduino Uno'da A0'ı 5 V referansla okur, ESP32'de ise GPIO 34'ü kalibre edilmiş analogReadMilliVolts() ile okuyup bölücü oranıyla çarpar. Açılışta 3 dakika ısınmayı bekler, temiz havada 50 ölçümün ortalamasından R0'ı hesaplar, sonra her saniye Rs/R0 oranını ve tahmini yoğunluğu Seri Monitör'e yazar; eşik aşılırsa buzzer öter.

C++ (Arduino IDE)
1// MQ gaz sensörleri için ortak şablon (Arduino Uno ve ESP32)
2// Common template for MQ gas sensors (Arduino Uno and ESP32)
3
4#define MQ_MODEL 2               // 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ya da 135 / or 135
5
6// ppm = a * (Rs/R0)^b ; cleanAir = temiz havada Rs/R0 / Rs/R0 in clean air
7struct MqProfile { const char* name; const char* gas; float cleanAir; float a; float b; float alarm; };
8
9#if MQ_MODEL == 2
10const MqProfile MQ = {"MQ-2", "LPG ppm", 9.83, 574.25, -2.222, 1000};
11#elif MQ_MODEL == 3
12const MqProfile MQ = {"MQ-3", "alkol / alcohol mg/L", 60.0, 0.3934, -1.504, 0.4};
13#elif MQ_MODEL == 4
14const MqProfile MQ = {"MQ-4", "CH4 ppm", 4.4, 1012.7, -2.786, 1000};
15#elif MQ_MODEL == 5
16const MqProfile MQ = {"MQ-5", "LPG ppm", 6.5, 80.897, -2.431, 1000};
17#elif MQ_MODEL == 6
18const MqProfile MQ = {"MQ-6", "LPG ppm", 10.0, 1009.2, -2.35, 1000};
19#elif MQ_MODEL == 7
20const MqProfile MQ = {"MQ-7", "CO ppm", 27.5, 99.042, -1.518, 50};
21#elif MQ_MODEL == 8
22const MqProfile MQ = {"MQ-8", "H2 ppm", 70.0, 976.97, -0.688, 1000};
23#elif MQ_MODEL == 9
24const MqProfile MQ = {"MQ-9", "CO ppm", 9.6, 599.65, -2.244, 50};
25#else
26const MqProfile MQ = {"MQ-135", "CO2 ppm", 3.6, 110.47, -2.862, 1000};
27#endif
28
29#if defined(ESP32)
30const int AO_PIN = 34;           // ADC1 pini, AO 10k/20k bölücüden / ADC1 pin, AO through a 10k/20k divider
31const float DIVIDER = 1.5;       // (10k + 20k) / 20k
32const int BUZZER_PIN = 25;
33#else
34const int AO_PIN = A0;
35const float DIVIDER = 1.0;       // Uno 5 V okur, bölücü yok / Uno reads 5 V, no divider
36const int BUZZER_PIN = 8;
37#endif
38
39const float VC = 5.0;            // sensör beslemesi (V) / sensor supply (V)
40const float RL_KOHM = 1.0;       // karttaki RL: 102 = 1 kΩ, 103 = 10 kΩ / RL on the board
41const float R0_FIXED = 0;        // 0 = açılışta kalibre et / 0 = calibrate at start-up
42const unsigned long WARMUP_MS = 180000UL;   // 3 dk ısınma / 3 min warm-up
43
44float r0 = 1;
45
46float readVout() {               // 20 ölçümün ortalaması (V) / average of 20 readings (V)
47  float sum = 0;
48  for (int i = 0; i < 20; i++) {
49#if defined(ESP32)
50    sum += analogReadMilliVolts(AO_PIN) / 1000.0;
51#else
52    sum += analogRead(AO_PIN) * 5.0 / 1023.0;
53#endif
54    delay(5);
55  }
56  return sum / 20.0 * DIVIDER;
57}
58
59float readRs() {                 // Rs = RL * (Vc - Vout) / Vout
60  float v = readVout();
61  if (v < 0.05) v = 0.05;        // sıfıra bölmeyi önle / avoid dividing by zero
62  return RL_KOHM * (VC - v) / v;
63}
64
65void setup() {
66  Serial.begin(115200);
67  pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
68  Serial.print(MQ.name);
69  Serial.println(F(": isiniyor / warming up (3 min)"));
70  delay(WARMUP_MS);
71
72  if (R0_FIXED > 0) {
73    r0 = R0_FIXED;
74  } else {                       // temiz havada R0 bul / find R0 in clean air
75    float sum = 0;
76    for (int i = 0; i < 50; i++) {
77      sum += readRs();
78      delay(100);
79    }
80    r0 = sum / 50.0 / MQ.cleanAir;
81  }
82  Serial.print(F("R0 = "));
83  Serial.print(r0, 2);
84  Serial.println(F(" kOhm"));
85}
86
87void loop() {
88  float ratio = readRs() / r0;               // gaz artınca küçülür / falls as gas rises
89  float value = MQ.a * pow(ratio, MQ.b);     // tahmini yoğunluk / estimated concentration
90
91  Serial.print(F("Rs/R0 = "));
92  Serial.print(ratio, 2);
93  Serial.print(F("   ~"));
94  Serial.print(value, 2);
95  Serial.print(' ');
96  Serial.println(MQ.gas);
97
98  if (value > MQ.alarm) tone(BUZZER_PIN, 2000, 300);   // eşik aşıldı / threshold exceeded
99  delay(1000);
100}
AyarNe yapar?
MQ_MODELSensörü seçer; profil (temiz hava oranı, a, b ve alarm eşiği) otomatik gelir.
RL_KOHMKarttaki yük direnci; 102 yazıyorsa 1.0, 103 yazıyorsa 10.0 yaz.
R0_FIXED0 bırakırsan her açılışta temiz havada kalibre eder; bulduğun R0'ı yazarsan kalibrasyonu atlar.
DIVIDERESP32'de AO önündeki 10k/20k bölücünün oranı (1,5); Uno'da 1.
MQ.alarmBuzzerın öteceği eşik; MQ-7 ve MQ-9 için 50 ppm CO, yanıcı gazlar için 1000 ppm.

Kalibrasyon için sensörü pencere önüne ya da dışarıya, temiz havaya koy ve en az 10 dakika çalıştır; Seri Monitör'de yazan R0 değerini not al. Ardından bu değeri R0_FIXED satırına yazıp kodu yeniden yükle. Böylece cihaz gazlı bir ortamda açılsa bile yanlış kalibrasyon yapmaz. MQ-7 ve MQ-9 profilleri, modül ısıtıcıyı sürekli 5 V'ta tuttuğu için yalnız kaba bir değer verir; doğru CO ölçümü için ısıtıcıyı MOSFET'le döngüye sokmak gerekir, ayrıntılar MQ-7 karbonmonoksit sensörü yazısında.

Raspberry Pi Pico ile MQ sensörü (MicroPython)

Pico'da aynı mantık birkaç satırdır. Modülü VBUS'tan (USB 5 V) besle, AO'yu 10 kΩ / 20 kΩ bölücüyle GP26'ya bağla. read_u16() 0-65535 arası değer verdiği için gerilime çevirirken 3,3 / 65535 ile çarpıp bölücü oranıyla büyütüyoruz. PROFILES sözlüğüne tablodaki katsayıları ekleyerek istediğin sensörü tanımlayabilirsin; GP15'e bağlı aktif buzzer eşik aşılınca öter.

MicroPython
1from machine import ADC, Pin
2import time
3
4# Profil: (temiz hava Rs/R0, a, b, alarm) / profile: (clean-air Rs/R0, a, b, alarm)
5PROFILES = {
6    "MQ-2": (9.83, 574.25, -2.222, 1000),     # LPG ppm
7    "MQ-4": (4.4, 1012.7, -2.786, 1000),      # CH4 ppm
8    "MQ-135": (3.6, 110.47, -2.862, 1000),    # CO2 ppm (tahmini / estimated)
9}
10MODEL = "MQ-2"
11CLEAN, A, B, ALARM = PROFILES[MODEL]
12
13adc = ADC(26)                 # GP26 = ADC0, AO 10k/20k bölücüden / AO through a 10k/20k divider
14buzzer = Pin(15, Pin.OUT)     # aktif buzzer / active buzzer
15DIVIDER = 1.5                 # (10k + 20k) / 20k
16VC = 5.0                      # VBUS gerilimi / VBUS voltage
17RL = 1.0                      # kΩ, karttaki yük direnci / load resistor on the board
18
19def read_rs():
20    total = 0
21    for _ in range(20):
22        total += adc.read_u16()
23        time.sleep_ms(5)
24    v = total / 20 / 65535 * 3.3 * DIVIDER    # sensör çıkışı (V) / sensor output (V)
25    v = max(v, 0.05)                          # sıfıra bölmeyi önle / avoid dividing by zero
26    return RL * (VC - v) / v
27
28print(MODEL, "isiniyor / warming up (3 min)")
29time.sleep(180)
30r0 = sum(read_rs() for _ in range(50)) / 50 / CLEAN    # temiz havada R0 / R0 in clean air
31print("R0 = %.2f kOhm" % r0)
32
33while True:
34    ratio = read_rs() / r0                    # gaz artınca küçülür / falls as gas rises
35    ppm = A * ratio ** B
36    print("Rs/R0 = %.2f   ~%d ppm" % (ratio, ppm))
37    buzzer.value(1 if ppm > ALARM else 0)
38    time.sleep(1)

Hangi projede hangi MQ sensörü?

ProjeÖnerilen sensörNeden?
Tüplü ocak (LPG) kaçak alarmıMQ-6, alternatif MQ-2Propan ve bütana en duyarlı olan MQ-6; MQ-2 dumanı da görür
Doğalgaz kaçak alarmıMQ-4, alternatif MQ-5Şebeke gazı büyük ölçüde metandır, MQ-4 metana seçicidir
Duman ve yangın erken uyarısıMQ-2 ve alev sensörüMQ-2 dumanı, alev sensörü ateşin kızılötesi ışığını görür
Eğitim amaçlı alkol ölçerMQ-3Etanole yüksek duyarlılık, temiz havada yüksek Rs/R0
Soba ve şofben CO takibiMQ-7CO için döngülü ısıtma ile en doğru sonuç
Kombi ve soba çevresi (CO ve yanıcı gaz)MQ-9Tek sensörle iki riski izler
Akü odası, hidrojen deneyleriMQ-8Hidrojene en seçici MQ sensörü
Oda havası ve havalandırmaMQ-135Amonyak, çözücü ve dumanı izler; gerçek CO2 için NDIR sensör gerekir
Ahır ve kompost amonyak takibiMQ-135 ya da MQ-137Amonyağa duyarlı
MQ sensörleri öğrenme ve hobi sensörleridir, sertifikalı gaz dedektörü değildir. Evinde doğalgaz, LPG ya da karbonmonoksite karşı tek koruma olarak asla kullanma; bunun için EN 50194 (yanıcı gaz) ve EN 50291 (CO) gibi standartlara göre test edilmiş ticari dedektörler kullan ve kendi devreni onlara ek bir gösterge olarak düşün. Ticari doğalgaz alarmları genellikle patlama alt sınırının (metanda %5, yani 50 000 ppm) yüzde 10-20'sinde öter.

MQ sensörleriyle proje fikirleri

  • Otomatik gaz kesme: Kaçak algılanınca bir röle ile selenoid vanayı kapat ve aspiratörü çalıştır.
  • Telefona bildirim: ESP32 ile eşik aşıldığında Telegram botu üzerinden anında mesaj gönder.
  • Yangın alarmı: MQ-2'yi bir alev sensörü ve buzzerla birleştirip dumanı ve ateşi birlikte izle.
  • Mutfak havalandırması: MQ-135 ile yemek pişirirken hava ağırlaştığında fanı otomatik çalıştır; ayrıntılar MQ-135 yazısında.
  • Elektronik burun: MQ-2, MQ-3 ve MQ-135'i birlikte okuyup her kokunun oluşturduğu değer desenini kaydet; kahve, alkol ve sigara dumanını birbirinden ayırt etmeyi dene.
  • Hava kalitesi günlüğü: ESP32 ile ölçümleri dakikada bir Google Sheets tablosuna gönder ve günlük grafiğini çiz.

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

BelirtiOlası sebepÇözüm
Değerler saatlerce sürekli kayıyorİlk ön ısıtma tamamlanmamışSensörü 24-48 saat kesintisiz çalıştır, sonra kalibre et
Açılışta hemen alarm veriyorGünlük ısınma beklenmemişKodda en az 3 dakika bekle, alarmı ısınmadan sonra aç
ESP32'de değer hep tavan yapıyorAO 5 V'a çıkıyor ya da modül 3,3 V'tan besleniyorModülü 5 V'tan besle, AO'ya 10k/20k bölücü koy
ppm temiz havada bile çok yüksekR0 gazlı ya da kapalı ortamda bulunmuş, RL yanlışKalibrasyonu temiz dış havada tekrarla, karttaki RL'yi kontrol et
DO hiç değişmiyor ya da hep aktifTrimpot eşiği uçtaTemiz havada DO LED'i sönene kadar trimpotu çevir, sonra biraz geri al
Parfüm ya da kolonya alarm verdiriyorMQ sensörleri seçici değildirNormaldir; eşiği yükselt ya da birden fazla sensörün desenine bak
Arduino ısınıyor ya da USB kopuyorBirden fazla ısıtıcı USB'yi zorluyorHarici 5 V kaynak kullan, GND'leri birleştir
MQ okumaları gürültülüdür; tek bir ölçümle alarm vermek yerine ardışık birkaç ölçümün ortalamasını ya da üstel hareketli ortalamasını kullan. Yöntemleri sensör verisi filtreleme yazısında anlattık. İki farklı MQ sensörünü yan yana çalıştırıp aynı kokuya verdikleri tepkiyi karşılaştırmak, hangisinin projene uygun olduğunu görmenin en hızlı yoludur.

Doğru MQ sensörünü seçmek, gaz alarmı projesinin yarısıdır; geri kalanı doğru besleme, sabırlı bir ön ısıtma ve temiz havada yapılmış bir kalibrasyondur. Adım adım denemek istersen BlueGrays uygulamasında gaz sensörü kullanımı, alev ve gaz sensörü alarmı, ESP32 MQ-2 gaz ve duman dedektörü ve Telegram bildirimli ESP32 alarm projelerini devre şemaları ve kodlarıyla bulabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

Hangi MQ sensörü hangi gazı algılar?

MQ-2 LPG, metan, hidrojen ve duman; MQ-3 alkol; MQ-4 metan (doğalgaz); MQ-5 LPG ve doğalgaz; MQ-6 LPG ve propan; MQ-7 karbonmonoksit; MQ-8 hidrojen; MQ-9 CO ve yanıcı gazlar; MQ-135 ise amonyak, benzen, alkol ve duman algılar. Hiçbiri tek bir gaza tam seçici değildir.

Doğalgaz kaçağı için hangi MQ sensörü kullanılır?

Şebeke doğalgazı büyük ölçüde metan olduğu için metana en seçici sensör olan MQ-4 en iyi seçimdir; MQ-5 de doğalgazı iyi algılar. Tüplü gaz (LPG) kullanıyorsan MQ-6 ya da MQ-2 tercih et.

MQ-2 ile MQ-135 arasındaki fark nedir?

MQ-2 yanıcı gazlar (LPG, metan, hidrojen) ve duman için tasarlanmıştır, gaz kaçağı ve yangın alarmlarında kullanılır. MQ-135 ise amonyak, benzen, alkol ve duman gibi hava kirleticilere duyarlıdır ve iç mekan hava kalitesi izlemek için kullanılır.

MQ sensörü ne kadar ısıtılmalı?

Yeni bir sensör ilk kullanımdan önce 24-48 saat kesintisiz çalıştırılmalıdır; MQ-7 ve MQ-9 için 48 saatten fazlası önerilir. Ön ısıtması bitmiş bir sensör her açılışta ölçüme başlamadan önce en az 2-3 dakika, hassas ölçüm için 10-20 dakika ısınmalıdır.

MQ sensörü 3,3 V ile çalışır mı?

Hayır, ısıtıcı 5 V ve yaklaşık 150 mA ister; 3,3 V'ta sensör yeterince ısınmaz ve ölçümler anlamsız olur. ESP32 ve Pico'da modülü 5 V'tan besle ve AO çıkışını bir gerilim bölücüyle 3,3 V'un altına indirerek ADC'ye bağla.

MQ sensörüyle ppm ölçülebilir mi?

Rs/R0 oranı ve veri sayfası eğrisinden ppm tahmin edilebilir, ama sıcaklık, nem, sensör yaşı ve diğer gazlar yüzünden sonuç yüzde 30-50 sapabilir. MQ sensörleri değişimi izlemek ve alarm vermek için iyidir; hassas ölçüm için kalibre edilmiş elektrokimyasal ya da NDIR sensörler gerekir.

Tüm projeleri gör
Buzzer Kullanımı
AR-13Başlangıç

Buzzer Kullanımı

Kapı zili ya da alarm sesi nasıl çıkar, hiç merak ettin mi? Arduino küçük bir buzzer'ı kısa aralıklarla öttürür: bip, sus, bip, sus.

4.7(92)
171
DHT11 İle Sıcaklık Ve Nem
AR-55Orta

DHT11 İle Sıcaklık Ve Nem

Odan kaç derece, hava nemli mi, kuru mu? DHT11 sensörü sıcaklığı ve nemi ölçer, Arduino da bu değerleri iki satırlık LCD ekrana yazar ve birkaç saniyede bir yeniler.

4.7(47)
83
Gaz Sensörü Kullanımı
AR-51Başlangıç
Premium

Gaz Sensörü Kullanımı

Mutfakta gaz kaçağını senden önce fark eden küçük bir bekçi. Gaz sensörü havayı sürekli koklar; her şey yolundayken yeşil LED yanar, havadaki gaz belli bir seviyeyi aşınca kırmızı LED yanar ve buzzer…

4.6(37)
50
Alev ve Gaz Sensörü Alarm
AR-52İleri
Premium

Alev ve Gaz Sensörü Alarm

Gaz kaçtığında ya da bir yerde alev çıktığında seni hemen uyaran küçük bir bekçi.

4.8(52)
67
ESP32 MQ-2 Gaz/Duman Dedektörü Alarmı
ES-20Orta

ESP32 MQ-2 Gaz/Duman Dedektörü Alarmı

Bu projede MQ-2 gaz sensörü modülü ile yanıcı gaz (LPG, metan, propan) ve duman tespiti yapılır; tespit anında pasif buzzer üzerinden siren benzeri bir alarm sesi çalınır. Sensörün dijital eşik çıkışı (DO) ESP32'nin GPIO 4 pinine bağlanır; gaz ya da duman eşik değeri aştığında DO LOW olur ve alarm tetiklenir. Hassasiyet modül üzerindeki potansiyometre ile ayarlanır. Pasif buzzer tone() fonksiyonu ile sürülerek iki frekans arasında geçişli siren efekti üretilir.

4.7(29)
44
Alev Sensörü Kullanımı
AR-50Orta
Premium

Alev Sensörü Kullanımı

Mutfakta ya da atölyede ateşi senden önce fark eden küçük bir bekçi. Alev sensörü ateşin yaydığı görünmez ışığı yakalar; her şey yolundayken yeşil LED yanar, alev görünce kırmızı LED yanar ve buzzer…

4.6(33)
44
ESP32 DHT22 Sıcaklık ve Nem (LCD Ekranlı)
ES-15Orta

ESP32 DHT22 Sıcaklık ve Nem (LCD Ekranlı)

DHT22 sensörü ile ortam sıcaklığını ve nem oranını ölçüp 16x2 I2C LCD ekranda gerçek zamanlı olarak gösteren bir projedir. Adafruit DHT kütüphanesi kullanılarak tek kablo (one-wire) protokolü ile sensörden veri okunur. Bu proje, IoT hava istasyonu, akıllı ev otomasyonu veya seralarda ortam takip sistemlerinin temelini oluşturur. ESP32'nin GPIO 4 pini üzerinden DHT22 ile haberleşme sağlanır.

4.8(38)
57
ESP32 Hareket Alarm Sistemi (PIR + Buzzer + LED + Telegram)
ES-41İleri
Premium

ESP32 Hareket Alarm Sistemi (PIR + Buzzer + LED + Telegram)

PIR sensörü hareket algıladığında buzzer'ı ve LED'i çalıştıran, aynı anda Telegram üzerinden sahibine anlık bildirim gönderen akıllı bir güvenlik alarm sistemi. Tekrarlayan alarmların sıklığını sınırlamak için 30 saniyelik bekleme süresi (cooldown) vardır; bu süre PIR sensörünün yanlış algılamalarını ortadan kaldırmaz. Ev, garaj, depo veya çalışma odası gibi alanlarda kullanılabilir.

9