Okulda Robotik Kulübü Nasıl Kurulur? İlk Toplantıdan Sergiye
Robotik kulübü nasıl kurulur: hazırlık listesi, 60 dakikalık ilk toplantı, kulüp rolleri, 14 haftalık takvim, ilerleme panosu ve 3 dakikalık sergi sunumu.
Robotik kulübü nasıl kurulur sorusunun kısa cevabı şu: önce bir danışman öğretmen, sabit bir oda ve saat, numaralı setler ve okul yönetiminin onayıyla zemini hazırla; sonra çalışan bir robotla tanıtım yapıp üye topla; dönemin ilk dört haftasını ücretsiz temel projelerle, sonraki haftaları takım projeleriyle geçir ve dönemi bir sergiyle kapat. Yani dört aşama var: hazırlık, tanıtım ve üyelik, dönem içi proje döngüsü ve sergi. Kulübü ayakta tutan şey malzemenin çokluğu değil, düzenin netliğidir. Her toplantının bir akışı, her üyenin bir rolü, her takımın haftalık bir hedefi ve dönem sonunda gösterilecek bir ürünü olduğunda kulüp kendi kendine dönmeye başlar.
Bu yazı kulübün organizasyonunu anlatıyor: hazırlık kontrol listesi, bütçe kalemleri, 60 dakikalık ilk toplantı, kulüp rolleri, 14 haftalık dönem takvimi, takım projesi yönetimi, sergi ve kulübün gelecek yıla devri. Toplantılarda hangi hafta hangi devrenin kurulacağını, yani içeriği arıyorsan blok kodlamayla 8 haftalık robotik kodlama planı o işi görür. Robot yapımının kendisi için robot araba, engelden kaçan robot ve çizgi izleyen robot yazılarına bakabilirsin. Örnekler varsayımsal: diyelim ki ortaokulda 16–20 üyeli, haftada bir 60 dakika toplanan bir kulüp kuruyorsun.
Robotik kulübü kurmanın 4 aşaması
- Hazırlık (dönem başlamadan 3–4 hafta önce): Danışman öğretmeni, toplantı odasını ve saatini, set sayısını, depolama düzenini ve okul izinlerini netleştir. Bu aşamanın çıktısı tek sayfalık bir kulüp planıdır: amaç, gün ve saat, kontenjan, dönem sonu sergi tarihi.
- Tanıtım ve üyelik (1–3. hafta): Kısa bir tanıtım, çalışan bir robotla yapılan ilk toplantı ve iki deneme toplantısı. Üyelik 3. haftanın sonunda kesinleşir; gelip gidenler bu sürede kendiliğinden ayrışır.
- Dönem içi proje döngüsü (4–13. hafta): Önce herkesin aynı ücretsiz projelerle temel kazandığı haftalar, sonra 3–4 kişilik takımların kendi projesini seçip haftalık hedeflerle ilerlediği bir döngü: hedef koy, kur, test et, belgele, panoyu güncelle.
- Sergi (14. hafta): Her takım çalışan projesini bir masada gösterir, 3 dakikalık bir sunum yapar ve bir rubrikle değerlendirilir. Sergi dönemin bitiş çizgisi olduğu kadar gelecek yılın tanıtımıdır.
Hazırlık kontrol listesi: kulübü açmadan önce
Hazırlık aşamasında yapılan her işin amacı, ilk toplantıda öğrencilerin 10 dakika içinde bir şeyi çalıştırabilmesidir. Bilgisayarlarda Arduino IDE kurulu değilse, setler sayılmamışsa ya da oda son dakikada başka bir etkinliğe verilmişse ilk izlenim kaybolur ve ikinci toplantıya gelenlerin sayısı düşer. Aşağıdaki listeyi kâğıda dök ve her maddenin yanına bir tarih ve bir sorumlu yaz; liste bittiğinde kulübün ilk dönemi için gereken her şey hazır demektir.
- Danışman öğretmen: Kulübün okul içindeki sorumlusu. Elektronik uzmanı olması gerekmez; toplantılara düzenli gelen, setlerin ve odanın anahtarını tutan, okul yönetimiyle konuşan biri yeter. Mümkünse ikinci bir öğretmen yedek danışman olsun ki hastalık ve sınav dönemlerinde kulüp durmasın.
- Oda ve zaman: Prizi yeterli, masaları gruplanabilen ve kilitli dolabı olan bir oda; haftada bir, 60 dakikalık sabit bir saat. Son dersin hemen ardından yapılan toplantılar çoğu okulda katılımı artırır. Odayı dönem başında bütün dönem için ayırt.
- Setler ve depolama: 3–4 kişilik takım başına bir Arduino Uno seti, numaralı kutular ve bir yedek parça kutusu. Set listesini, dolap düzenini ve renk kodunu okulda Arduino laboratuvarı kurmak yazısında ayrıntılı anlattık; kulüp de aynı düzenle çalışabilir.
- Bilgisayar ve yazılım: Takım başına bir bilgisayar, Arduino IDE ve kart sürücüleri kurulu, USB kabloları numaralı. Okulda yazılım kurma yetkisi bilgi işlem birimindeyse kurulum listesini iki hafta önceden ilet.
- Okul izinleri: Okulunun kulüp ve sosyal etkinlik kurallarına göre yönetim onayı, kulüp dosyası ya da başvuru formu; ders saati dışında toplanacaksanız veli bilgilendirmesi ve izin formu; sergi ve fotoğraf için izin formunda ayrı bir satır. Prosedür okuldan okula değişir, bu yüzden ilk iş idareye sor.
- Güvenlik kuralları: İlk haftalarda bütün devreler USB'den, yani 5 V'tan beslenir; pil ve adaptör yalnız danışmanın kontrolünde, motorlu robot aşamasında kullanılır. Kural listesini ilk toplantıda birlikte okuyup duvara as.
- Kulüp planı: Tek sayfa: amaç, toplantı günü ve saati, kontenjan, danışman, dönem takvimi ve sergi tarihi. Bu sayfa hem idareye hem velilere hem de tanıtım afişine kaynak olur.
Bütçeyi hazırlarken fiyat araştırmasına geçmeden önce kalemleri ayır. Aşağıdaki tabloda rakam yok, çünkü fiyatlar tedarikçiye ve zamana göre değişir; ama hangi kalemin ne zaman gerektiğini ve hangisinin ertelenebileceğini gösteriyor. İlk dönemin asıl ihtiyacı ilk dört satırdır. Robot şasileri ve motor sürücüleri takım projeleri başlamadan, yani 5. haftadan önce gelse yeter; sergi malzemeleri dönemin sonuna doğru alınabilir. Okulun bütçesi yetmiyorsa okul aile birliği, yerel işletmeler ya da proje destekleri için bu tabloyu tek sayfalık kulüp planının arkasına ekle.
| Kalem | Ne için? | Ne zaman gerekir? | Öncelik |
|---|---|---|---|
| Takım setleri (kart, breadboard, kablo, LED, direnç, buton, sensör) | Temel haftalar ve bütün takım projeleri | 1. haftadan önce | Zorunlu |
| Numaralı saklama kutuları ve kilitli dolap | Parça kaybını önlemek, toplantı başında hızlı dağıtım | 1. haftadan önce | Zorunlu |
| Yedek parça kutusu | Yanan LED, kopan kablo, kaybolan direnç | 1. haftadan önce | Zorunlu |
| USB kabloları ve uzatma prizleri | Her takımın bilgisayara bağlanması | 1. haftadan önce | Zorunlu |
| Robot şasisi, redüktörlü motor ve tekerlek seti, motor sürücü | Hareket eden takım projeleri | 5. haftadan önce | Takım projelerine göre |
| Pil yuvası ve şarj edilebilir piller | Kabloya bağlı kalmadan hareket eden robotlar | 5. haftadan önce | Takım projelerine göre |
| Sarf (kablo, direnç, LED, bant, etiket) | Dönem içinde tükenenler | Dönem ortası | Zorunlu |
| Sergi malzemesi (A4 proje kartı baskısı, karton, masa örtüsü, bant) | Sergi masaları ve robot pisti | 12. hafta | İsteğe bağlı |
| BlueGrays Premium kodları (eğitmen paketi) | Takım projelerinde Premium projeleri herkesin kendi telefonunda açması | 4. hafta sonu | İsteğe bağlı |
Tanıtım ve üyelik: kimler, kaç kişi, nasıl?
Tanıtımda en etkili araç bir afiş değil, çalışan bir robottur. Teneffüste koridorda 10 dakika boyunca engel görünce yön değiştiren bir robotu çalıştırmak, sınıf sınıf duyuru yapmaktan çok daha fazla ilgi toplar. Afişte yalnızca üç bilgi olsun: ne yapılacağı ("Robot ve elektronik projeleri yapıyoruz, deneyim gerekmiyor"), ne zaman toplanılacağı ve ilk toplantının yeri. Kontenjanı set sayısı belirler: 6 setin varsa 3'er kişilik 6 takımla 18, 4'er kişilik takımlarla en fazla 24 üye alabilirsin; dört kişiden büyük takımlarda birileri hep izleyici kalır. Başvuru fazlaysa kura ya da sıra listesi kullan, ama ilk iki toplantıyı herkese açık tut. Bu iki toplantı deneme haftasıdır: öğrenci kulübün ne olduğunu görür, sen de kimin gerçekten devam edeceğini. Üyeliği 3. haftanın sonunda kesinleştir ve kısa bir üye formu al: ad, sınıf, daha önce kod yazıp yazmadığı, ilgi alanı (robot, ses, ışık, ölçüm) ve veli izni. İlgi alanı sütunu 5. haftada takım kurarken işine yarayacak.
İlk toplantı: 60 dakikalık akış
| Dakika | Bölüm | Danışman ne yapar? | Öğrenciler ne yapar? |
|---|---|---|---|
| 0–5 | Karşılama | Kapıda karşılar, masalara takım numarası kartı koyar | Bir masaya oturur, yaka kartına adını yazar |
| 5–15 | Tanışma ve kulübün amacı | Kulüp planını anlatır: dönem takvimi, sergi tarihi, kurallar | Her öğrenci adını ve yapmak istediği bir robotu bir cümleyle söyler |
| 15–22 | Çalışan demo | Bir robotu ya da mesafeye göre öten bir devreyi çalıştırır, "algıla, karar ver, harekete geç" üçlüsünü gösterir | Elini sensörün önüne tutar, neyin neyi tetiklediğini tahmin eder |
| 22–45 | Mini proje | Projeyi telefonlarda açtırır, masaları dolaşır, takılan takıma gider | Led Yakma: devreyi kurar, kodu yükler, bekleme süresini değiştirir; bitiren Trafik Lambası projesine geçer |
| 45–55 | Rol seçimi | Kulüp rollerini tanıtır, deneme dönemi için gönüllü ister | Geçici bir rol seçer ya da kura çeker |
| 55–60 | Kapanış | Gelecek haftayı duyurur, setleri saydırır | Kutuyu sayıp teslim eder, ilgi formunu doldurur |
Bu akışın iki kritik anı var. Birincisi demo: elinde hareket eden bir robot yoksa sorun değil, HC-SR04 Mesafe Ölçme (Serial Ekran) projesindeki mesafe sensörüne bir buzzer eklemek ya da Buzzer Kullanımı ile bir uyarı sesi çaldırmak aynı etkiyi yaratır. Öğrencinin görmesi gereken şey, bir sensörün algıladığına kodun karar verip bir çıkışın tepki vermesidir. İkincisi mini proje: ilk toplantıdan herkes bir şeyi kendi eliyle çalıştırmış olarak çıkmalı. Led Yakma ve Trafik Lambası BlueGrays'te bloklarıyla birlikte tamamen ücretsiz; öğrenciler projeyi telefonlarında açıp Birlikte yapalım modunda parçaları hazırlama, devreyi kurma, kodu yükleme ve test etme adımlarını sırayla izleyebilir. Böylece 6 takıma aynı anda anlatmak yerine takılan masaya gidersin. Son beş dakikayı mutlaka sayıma ayır: kulübün ilk alışkanlığı, kutunun eksiksiz dolaba dönmesi olsun.

Kulüp rolleri: herkesin bir işi olsun
Rollerin amacı hiyerarşi kurmak değil, danışmanın yükünü dağıtmak ve her üyeye kulüpte bir yer açmaktır. 16–20 üyeli bir kulüpte danışman setleri tek başına sayar, fotoğraf çeker, takımlara yardım eder ve sergiyi de planlarsa birkaç haftada yorulur. Aşağıdaki roller kulüp düzeyindedir; takım içindeki devre kurucu, kod sorumlusu ve okuyucu rolleri ayrıca vardır ve her toplantıda döner. Kulüp rollerini deneme haftalarında geçici tut, 4. haftanın sonunda kalıcı üyeler arasından yeniden seç ve dönem boyunca sabit bırak. Mentor öğrenci rolü özellikle önemli: geçen yıl kulüpte olan ya da temel haftaları hızlı bitiren bir öğrenci, takılan takıma danışmandan önce gider. Bu hem senin önündeki sırayı kısaltır hem de mentorun öğrendiğini anlatarak pekiştirmesini sağlar.
| Rol | Görevi | Haftalık iş | Kaç kişi? |
|---|---|---|---|
| Başkan / koordinatör | Toplantının akışını takip eder, duyuruları yapar, gündemi danışmanla hazırlar | Toplantı öncesi 10 dakikalık gündem görüşmesi, sonunda gelecek haftanın duyurusu | 1 (+1 yardımcı) |
| Malzeme sorumlusu | Kutuların giriş çıkış sayımını, yedek kutusunu ve eksik listesini tutar | Toplantı başında dağıtım, sonunda sayım; eksikleri danışmana yazılı bildirir | 2 |
| Belgeleyici | Fotoğrafları, kısa videoları ve toplantı notlarını tutar, belgeleme şablonlarını toplar | Her toplantıda yüz göstermeyen 5–6 fotoğraf ve tek paragraflık not | 1–2 |
| Mentor öğrenci | Takılan takıma ilk yardımı yapar, yeni üyelere temel haftalarda eşlik eder | Toplantı boyunca masaları dolaşır, çözemediğini danışmana getirir | 2–3 |
| Pano sorumlusu | Haftalık ilerleme panosunu günceller, geciken takımı başkana bildirir | Toplantı sonunda her takımdan durumu alır, panoya yazar | 1 |
| Sergi ve iletişim sorumlusu | Afişi, sergi davetini, masa planını ve okul duyurularını hazırlar | Dönem başında ve son 4 haftada yoğun, diğer haftalarda hafif | 1–2 |
| Takım lideri | Takımın haftalık hedefini panoya bildirir, takım içi rol rotasyonunu takip eder | Toplantı başında hedefi, sonunda durumu söyler | Takım başına 1 |
14 haftalık dönem takvimi
Takvim dört bloktan oluşuyor. İlk dört hafta herkes aynı ücretsiz projeleri yapar ve temeli kazanır; bu haftalar aynı zamanda deneme haftalarıdır ve kimsenin Premium'a ihtiyacı yoktur. 5. ile 10. hafta arasında 3–4 kişilik takımlar kendi projelerini seçer ve yapar. 11–13. haftalar sergi hazırlığıdır: test, iyileştirme, belgeleme ve sunum provası. 14. hafta sergidir. Temel haftalarda her toplantının içeriğini blok kodlama planındaki haftalardan seçebilirsin; tablodaki projeler o planla aynı sırada ilerliyor.
| Hafta | Odak | Toplantıda | Haftanın çıktısı |
|---|---|---|---|
| 1 | İlk toplantı | Tanışma, demo, Led Yakma, geçici roller | Herkes bir LED'i çalıştırdı |
| 2 | Temel: çıkış ve zamanlama | Trafik Lambası; blokları ve kodu yan yana okuma | Süreleri değiştirilmiş bir trafik lambası |
| 3 | Temel: giriş ve koşul | Buton İle Led Yakma (Push), Ldr İle Gece Lambası; üye formu, üyelik kesinleşir | Kesin üye listesi |
| 4 | Temel: sensör ve ses | HC-SR04 Mesafe Ölçme (Serial Ekran), Buzzer Kullanımı; mini yarışma: en doğru mesafe ölçümü | Kalıcı roller seçildi |
| 5 | Takım kurma ve proje seçimi | İlgi alanına göre 3–4 kişilik takımlar, Proje Bulucu, proje kartı | Her takımın proje kartı ve parça listesi |
| 6 | Plan ve ilk devre | Parça kontrolü, devrenin ilk yarısı, panoya ilk hedef | Projenin bir parçası çalışıyor |
| 7–9 | Yapım haftaları | Haftalık hedef, kurulum, test, belgeleme şablonuna not | Her hafta panoda en az bir "Bitti" |
| 10 | Prototip günü | Her takım 2 dakikada neyin çalıştığını ve neyin çalışmadığını gösterir | Son dört hafta için kapsam kararı |
| 11 | Test ve iyileştirme | Hata listesi, kablo düzeni, pil ve şasi sağlamlığı | Üst üste 3 kez çalışan proje |
| 12 | Belgeleme ve poster | Belgeleme şablonu tamamlanır, A4 proje kartı yazılır | Basılmaya hazır proje kartı |
| 13 | Sunum provası ve lojistik | 3 dakikalık sunum provası, masa planı, Forum'da Rehber konusu paylaşımı | Zamanı tutulmuş prova, sergi kontrol listesi |
| 14 | Sergi | Sergi, değerlendirme, dönem kapanışı | Değerlendirme formları, devir dosyası notları |
Takım projesi seçimi: istek ile süre arasında denge
5. haftada takımlar kurulurken öğrencilerin çoğu en büyük robotu ister. Görevin bu isteği söndürmek değil, altı yapım haftasına sığdırmaktır. Proje seçimini BlueGrays'teki Proje Bulucu ile başlatmak işi kolaylaştırır: takım üç soruyu cevaplar (ne yapmak istedikleri, ellerinde hangi kart olduğu ve ne kadar deneyimleri olduğu), uygulama da en iyi eşleşmeyi, diğer eşleşmeleri ve aynı parçalarla başlanacak ücretsiz bir ısınma projesini önerir. Nasıl çalıştığını hangi Arduino projesini yapmalıyım yazısında anlattık; yarışma ya da fuar hedefi olan takımlar fikir için TÜBİTAK 4006 proje örneklerine de bakabilir. Robot isteyen takımlar için doğal sıra şu: HC-SR04 Mesafe Ölçme (Serial Ekran) ile sensörü tanı, Servo Motor Kullanım ile hareketi dene, sonra Engelden Kaçan Robot ya da L298N ile Bluetooth Kontrollü Araba gibi tam bir robota geç. Robot olmayan güçlü seçenekler de var: HC-SR04 ile Park Sensörü ya da Arduino Dokunmadan Açılan Çöp Kutusu (HC-SR04 + SG90 Servo + LED) gibi projeler daha az parçayla sergide çok ilgi çeker. Takım iki aday seçsin ve şu ölçütlerle karşılaştırsın:
- Süre: Proje 6 yapım haftasında, haftada 60 dakikayla bitebilmeli ve takıma test ve düzeltme için en az iki hafta bırakmalı.
- Parça: Gerekli parçaların hepsi kulüpte var mı, yoksa 6. haftaya kadar gelir mi? Eksik parçası olan proje ilk iki haftasını beklemeyle geçirir.
- Kademeli çalışma: Proje parça parça çalışabilmeli. Robot araba önce yalnız tekerleklerini döndürsün, sonra mesafe ölçsün, en son ikisini birleştirsin; böylece 10. haftadaki prototip gününde gösterecek bir şey olur.
- Rol dağılımı: Projede devre, kod ve belgeleme için yeterli iş olmalı; bütün işin tek kişide toplandığı projeyi seçme.
- Sergi değeri: Ziyaretçi 30 saniyede projenin ne yaptığını anlayabilmeli ve bir şeyi kendisi deneyebilmeli: elini sensöre tutmak, bir butona basmak, telefondan yön vermek.
- Yedek plan: Asıl proje 10. haftada çalışmıyorsa sergide gösterilebilecek daha küçük bir sürüm tanımla; örneğin robot yerine yalnız mesafe sensörlü bir uyarı devresi.
Haftalık ilerleme panosu ve belgeleme şablonu
6 takımı aynı anda takip etmenin en kolay yolu, herkesin gördüğü tek bir panodur. Panoyu kâğıt üzerinde (duvara asılı bir tablo, her takım için bir satır ve yapışkan notlar) ya da okulda kullandığınız bir çevrim içi tablo dosyasında tutabilirsin; önemli olan her toplantının başında ve sonunda bakılmasıdır. Toplantı başında takım lideri o haftanın hedefini tek cümleyle yazar, toplantı sonunda pano sorumlusu durumu günceller. Durum yalnızca üç değer alır: Yapılacak, Yapılıyor, Bitti. En değerli sütun Engel sütunudur, çünkü danışmanın bir sonraki toplantıdan önce neyi çözmesi gerektiğini gösterir: eksik parça, bozuk sensör, anlaşılmayan bir kod satırı. Panonun yanında her takımın bir de belgeleme şablonu olsun; dönem boyunca doldurulan bu tek sayfa hem sergideki proje kartının hem de Forum'da paylaşılacak Rehber konusunun kaynağıdır. Aşağıda önce 8. haftadan bir pano örneği, ardından şablonun alanları var.
| Takım | Proje | Bu haftanın hedefi | Durum | Engel | Gelecek hafta |
|---|---|---|---|---|---|
| T1 | Engelden kaçan robot | Mesafe 20 cm'nin altına inince durup geri dönsün | Yapılıyor | Sol motor yavaş dönüyor | Motor bağlantıları ve pil kontrolü |
| T2 | Park sensörü | Buzzer mesafe azaldıkça hızlansın | Bitti | Yok | LED çubuğu ekle |
| T3 | Dokunmadan açılan çöp kutusu | Servo kapağı 2 saniye açık tutsun | Yapılıyor | Servo titriyor | Beslemeyi danışmanla kontrol et |
| T4 | Bluetooth kontrollü araba | Telefondan ileri ve geri komutu | Yapılacak | Bluetooth modülü gelmedi | Modül gelene kadar motor testini bitir |
| T5 | Akıllı gece lambası | Işık eşiğini sınıfta ölçerek ayarla | Bitti | Yok | Kutu tasarımı ve poster |
| T6 | Mini trafik kavşağı | İki trafik lambası ve yaya butonu | Yapılıyor | Butona basınca iki lamba karışıyor | Mentorla kodu satır satır oku |
- Proje adı ve tek cümlelik amaç: "Önüne engel çıkınca durup yön değiştiren robot" gibi; teknik terim yok.
- Parça listesi: Her parça adetiyle; direnç ve LED'de değer ve renk.
- Bağlantılar: Hangi parçanın hangi pine bağlı olduğu, kablo renkleri ve devrenin üstten çekilmiş net bir fotoğrafı.
- Nasıl çalışır: Algıla, karar ver, harekete geç sırasıyla üç cümle ve kodda kararın verildiği satır.
- Hata günlüğü: Tarih, belirti, denenen çözüm, sonuç. Sergide anlatılacak en güzel hikâye genellikle buradan çıkar.
- Haftalık fotoğraf: Her yapım haftasında bir fotoğraf; yüz, okul adı ve kişisel bilgi olmadan.
- Sonraki adım: Daha fazla zaman olsaydı ne eklenirdi? Bu satır gelecek yılın proje fikirleri listesine gider.
Kulüpte BlueGrays Premium: eğitmen paketiyle herkes aynı projede
Temel haftalardaki projelerin hepsi BlueGrays'te ücretsiz; 60 ücretsiz projenin (her platformda 20) hepsinde devre şeması, parça listesi, kod, bloklar ve Kodu anla açık. Takım projelerinde ise robot araba, park sensörü ve servo projeleri gibi Premium projeler devreye girer. Bütün üyelerin aynı proje sayfasını kendi telefonunda açabilmesi için en düzenli yol eğitmen paketidir; uygulamadaki adı Eğitimci Paketleri. Danışman paketi Profil > Eğitimci Paketleri ekranından kendi App Store ya da Google Play hesabıyla bir kez satın alır, kodlar Kodlarım ekranına düşer ve her kod bir üyeye Premium verir. Paketler otomatik yenilenmez, üyenin kart eklemesi gerekmez ve kullanılmamış kodların son kullanma tarihi yoktur. Kulüplerde giriş çıkış çok olduğu için yıllık paket çoğu zaman daha uygundur: yıllık paketlerde her kodun 6, aylık paketlerde 1 transfer hakkı vardır. Aylık ve yıllık arasındaki seçimi eğitmen paketi aylık mı yıllık mı yazısında ayrıntılı hesapladık; kulüp için pratik kurallar şunlar:
- Kodu deneme haftalarından sonra ver. İlk dört hafta ücretsiz projelerle geçtiği için kodları 4. haftanın sonunda, üyeliği kesinleşen öğrencilere dağıt. Süre kodun kullanıldığı gün başlar; erken dağıtılan kod kulübü bırakan öğrencide kalır.
- Paket sayısını kalıcı üyeye göre hesapla. Diyelim ki 16 kalıcı üyen var: 2 adet 10 kodluk yıllık paket 20 kod eder; 16'sı üyelere, 1'i senin hesabına, 3'ü yıl içinde katılacaklara yedek. 10'lu pakette öğrenci başı maliyet 5'liye göre yaklaşık %20 daha düşüktür; ülkene göre güncel fiyatı Eğitimci Paketleri ekranında görürsün.
- Ayrılan üyenin kodunu transfer et. Dönem ortasında ayrılan üyenin kodunu Kodlarım ekranında Transfer Et ile iptal edersin, kalan süreyle yeni bir kod oluşur ve onu yeni üyeye verirsin. Önceki üyenin Premium'u o anda biter; ona önceden haber ver.
- Şeffaf ol. Kodu kullanan üyenin adı, kullanıcı adı, e-postası ve profil fotoğrafı kodu veren danışmanla paylaşılır; böylece hangi kodu kimin kullandığını görürsün. Bunu üyelere ve velilere kod dağıtmadan önce anlat.
- Mağaza aboneliğini sor. App Store ya da Google Play üzerinden aktif Premium aboneliği olan üye kodu kullanamaz; kodu ona aboneliği bittiğinde ver, kod bu arada bekler.
- Neyin olmadığını bil. Uygulamada üyelerin proje ilerlemesini danışmana gösteren bir panel ya da ödev atama yok. Takımların durumunu ilerleme panosundan, bitirilen projeyi de üyenin proje sayfasındaki Yaptım işaretini göstermesinden ve belgeleme şablonundan izlersin.
Danışmanın projeleri ve sergiden Forum'a
Kulübün kendine özgü bir projesi varsa (okul bahçesi için bir toprak nemi uyarıcısı ya da kulübün yıllardır geliştirdiği bir yarış robotu gibi) danışman onu BlueGrays'te Öğren > Forum > Yeni Konu ile Rehber kategorisinde paylaşabilir: en fazla 5 resimle devrenin fotoğraflarını ekler, Kod ekle ile kodu yapıştırır ve kullandığı hazır projeleri ya da komponentleri konuya bağlar. Konu, uygulamayı hangi dilde kullanıyorsan o dilde yayınlanır; otomatik çevrilmez ve proje listesinde görünmez, ama bağlantısını Paylaş ile kulübün grubuna gönderebilirsin. Hazır projeleri de proje sayfasındaki Paylaş ile iletirsin; üyeler Favori ile kaydedip Atölyem > Favoriler'den açar. Bu yolu kendi projenle ders vermek yazısında ayrıntılı anlattık. Aynı yol sergi için de güzel bir hedef olur: dönemin en iyi belgelenmiş birkaç projesini 13. haftada danışman hesabından Forum'da Rehber konusu olarak paylaşırsan, takımlar ürettikleri şeyin başka kullanıcılara da yol gösterebileceğini görür. Belgeleme şablonundaki amaç, bağlantılar, nasıl çalışır ve parça listesi bölümleri konunun metnini zaten oluşturur.
Sergi günü: masa düzeni, 3 dakikalık sunum, değerlendirme
Sergi alanını üç bölgeye ayır. Masa bölgesi: Her takıma bir masa, masanın önünde A4 proje kartı (proje adı, tek cümlelik amaç, parça listesi ve basit bir "nasıl çalışır" şeması), arkasında uzatma prizi; hareket etmeyen projeler duvar kenarına. Pist bölgesi: Hareket eden robotlar için yerde bantla çizilmiş 2 × 2 metrelik bir alan, engel olarak birkaç karton kutu, çizgi izleyen robot varsa siyah bantlı bir parkur. Hazırlık masası: Yedek pil, yedek kablo, bir bilgisayar ve bir mentor öğrenci; arızalanan proje sergiden çıkmadan burada onarılır. Her masada en az bir takım üyesi kalsın, diğerleri dönüşümlü olarak başka masaları gezsin. Ziyaretçinin dokunabileceği şeyi kartta belirt ("Elini sensörün önüne tut") ve kabloların masadan sarkmamasına dikkat et. Her takım sunumunu aşağıdaki 3 dakikalık şablonla hazırlar; ziyaretçi değiştikçe aynı sunum tekrarlanır, jüri geldiğinde süre tutularak yapılır.
| Süre | Bölüm | Ne söylenir ya da gösterilir? | Kim konuşur? |
|---|---|---|---|
| 0:00–0:20 | Kanca | Projenin çözdüğü küçük sorun: "Karanlık koridorda yürürken ışık kendiliğinden yansa?" | Takım lideri |
| 0:20–0:50 | Canlı gösterim | Proje çalıştırılır, ziyaretçiden bir şey denemesi istenir | Kod sorumlusu |
| 0:50–1:40 | Nasıl çalışır? | Algıla, karar ver, harekete geç: hangi sensör, koddaki hangi karar, hangi çıkış | Devre kurucu |
| 1:40–2:20 | Hata hikâyesi | Hata günlüğünden bir sorun ve nasıl çözüldüğü | Okuyucu |
| 2:20–2:45 | Sonraki adım | Daha fazla zaman olsaydı eklenecek özellik | Takım lideri |
| 2:45–3:00 | Soru | "Sormak istediğiniz bir şey var mı?" | Bütün takım |
Değerlendirmeyi yarışmaya çevirmek zorunda değilsin; amaç her takımın ne öğrendiğini görünür kılmak. Jüriyi danışman, okuldan bir öğretmen ve bir mentor öğrenciyle kur; her jüri üyesi her masada 5 dakika geçirir: 3 dakika sunum, 2 dakika soru. Puanlama için Arduino proje değerlendirme rubriği yazısındaki 6 ölçütlü tabloyu kullanabilirsin: devre kurma, kod ve değişiklik, anlama ve açıklama, hata ayıklama süreci, belgeleme ve sunum, düzen ve iş birliği. Kulüpte not verilmiyorsa rubriği geri bildirim için kullan ve her takıma iki güçlü yön, bir gelişim önerisi yaz. Tek bir birincilik yerine "en öğretici hata hikâyesi", "en anlaşılır sunum", "en düzenli kablolama" gibi birkaç küçük takdir belirlemek, projesi tam çalışmayan takımın emeğini de görünür kılar. Ziyaretçiler için tek soruluk bir kart koy: "En çok hangi projeyi denemek istersin?" Bu kartlar gelecek yılın tanıtımında hangi projenin öne çıkacağını söyler.
Motivasyon ve süreklilik: kulübü gelecek yıla taşımak
- Mentor sistemi: Her yeni üyeyi ilk dört hafta için bir mentorla eşleştir. Mentor ikinci yılındaki bir üye ya da temel haftaları hızlı bitiren biri olabilir. Ertesi yıl bu yılın üyeleri mentor olur; kulüp böylece her yıl sıfırdan başlamaz.
- Küçük ve sık başarılar: Panodaki her "Bitti" toplantı sonunda bir cümleyle anılsın. Altı hafta boyunca hiçbir şeyin çalışmadığı bir takım motivasyonunu kaybeder; kademeli çalışan proje seçmek bu yüzden önemli.
- Toplantı dışı merak: İsteyen üyeler BlueGrays'teki Günün soruları ile her gün birkaç dakikalık sorularla ilerleyebilir, takıldıkları yeri Forum'da sorabilir. Bunlar zorunlu değil, meraklı üyeye kapı aralar.
- Ara hedefler: 10. haftadaki prototip günü, sergiden önce takımlara gerçek bir son tarih verir. Okulda veli toplantısı ya da bilim haftası gibi küçük bir gösteri fırsatı varsa takvime ekle.
- Devir dosyası: Dönem sonunda bir klasör hazırla: üye listesi ve roller (okulun kişisel veri kurallarına uygun biçimde), envanter sayımı ve eksik listesi, takımların belgeleme şablonları ve hata günlükleri, 14 haftalık takvimin gerçekte nasıl geçtiği, işe yarayan ve yaramayan şeyler, gelecek yılın mentor adayları ve proje fikirleri. Kulüp eğitmen paketi kullandıysa Kodlarım ekranındaki kullanılmamış kodları da not et; süreleri dolmadığı için gelecek yıla kalırlar.
- İkinci yıl planı: Yeni üyeler yine temel haftalardan başlar; ikinci yıl üyeleri mentor olur ve kablosuz kontrol, ekranlı projeler ya da ESP32 ile Wi-Fi gibi daha zor projelere geçer.
Bir robotik kulübü kurmak ilk yıl biraz emek ister; ikinci yıldan itibaren roller, takvim ve devir dosyası işin büyük kısmını taşır. Başlamak için büyük bir bütçe ya da uzman bir ekip gerekmez: bir oda, birkaç numaralı set, tek sayfalık bir plan ve ilk toplantıda çalışan bir robot yeter. Temel haftaların ücretsiz projelerine ve takım projelerinin adım adım devre şemalarıyla kodlarına bakmak istersen BlueGrays uygulamasında Keşfet › Projeler'den başlayabilirsin.
Sıkça sorulan sorular
Okulda robotik kulübü nasıl kurulur?
Önce bir danışman öğretmen, sabit bir oda ve saat, takım başına bir set ve okul yönetiminin onayıyla hazırlık yap. Ardından çalışan bir robotla tanıtım yapıp iki deneme toplantısından sonra üyeliği kesinleştir. Dönemi ilk dört haftası temel projeler, sonraki haftaları takım projeleri olacak şekilde planla ve bir sergiyle kapat.
Robotik kulübü için kaç öğrenci gerekir?
Kontenjanı set sayısı belirler; 3–4 kişilik takım başına bir set hesapla. 6 setle 18–24 üye rahatça çalışır. Dört kişiden büyük takımlarda bazı öğrenciler izleyici kalır, bu yüzden başvuru fazlaysa sıra listesi ya da ikinci bir grup açmak daha sağlıklıdır.
Robotik kulübünün ilk toplantısında ne yapılır?
60 dakikalık ilk toplantıda tanışma, kulübün amacı ve takvimi, çalışan bir robotla kısa bir demo ve herkesin kendi eliyle yaptığı bir mini proje olsun. LED yakma gibi 20 dakikada biten bir proje yeterli. Son on dakikada rolleri tanıt ve setleri saydırarak kapat.
Robotik kulübü için ne kadar bütçe gerekir?
Tutar set sayısına ve tedarikçiye göre değişir, bu yüzden önce kalemleri çıkar: takım setleri, saklama kutuları, yedek parça ve USB kabloları; sonra robot şasisi ve motorlar, sarf ve sergi malzemesi. İlk dört kalem zorunludur, robot parçaları takım projelerinden önce, sergi malzemesi dönem sonunda alınabilir. Okul bütçesi yetmezse tek sayfalık kulüp planıyla destek isteyebilirsin.
Robotik kulübünde hangi projeler yapılır?
İlk haftalarda LED, trafik lambası, buton, ışık sensörü, buzzer ve mesafe sensörü gibi temel projeler yapılır. Takım projelerinde engelden kaçan robot, Bluetooth kontrollü araba, park sensörü ya da servolu otomatik kapak gibi 6 haftaya sığan projeler seçilir. Projenin parça parça çalışabilmesi seçimde önemli bir ölçüttür.
Robotik kulübünde BlueGrays nasıl kullanılır?
Temel haftaların projeleri uygulamada blokları ve koduyla birlikte ücretsizdir. Takım projelerindeki Premium projeler için danışman Eğitimci Paketleri'nden kod alıp üyelere dağıtabilir; yıllık paketlerde her kodun 6 transfer hakkı vardır ve ayrılan üyenin kalan süresi yeni üyeye aktarılabilir. Danışman kulübün kendi projelerini de Öğren > Forum'da Rehber konusu olarak paylaşabilir.
Bu yazıdan sonra yapabileceğin projeler
Tüm projeleri gör
Led Yakma
Elektroniğin ilk merhabası: tek bir LED'i yakıp söndürmek. Arduino LED'i çok kısa aralıklarla yakıp söndürür, ışık hızlı hızlı göz kırpar. Kartın bir ışığı nasıl yönettiğini en sade haliyle görür, son

Trafik Lambası
Her gün yolda gördüğün trafik ışığının minik bir kopyası. Kırmızı iki saniye yanar, sarı kısa bir an parlar, yeşil iki saniye yanar, ardından yine sarı üzerinden kırmızıya dönülür ve döngü hiç durmaz.

Buton İle Led Yakma (Push)
Kapı zili gibi: bastığın sürece ışık yanar, bırakınca söner. Arduino butonu sürekli dinler; butona basılıyken LED'i yakar, elini çektiğin an söndürür. Kartın dışarıdan gelen bir dokunuşu nasıl hissett

Ldr İle Gece Lambası
Hava karardığında kendiliğinden yanan, sabah olunca sönen küçük bir gece lambası. Işık sensörü odadaki aydınlığı ölçer; Arduino ortam yeterince karanlıksa LED'i yakar, aydınlanınca söndürür. Sokak lam

HC-SR04 Mesafe Ölçme (Serial Ekran)
Yarasalar karanlıkta yollarını nasıl buluyorsa HC-SR04 sensörü de öyle çalışır: duyamadığın bir ses gönderir, yankısını dinler ve önündeki cismin ne kadar uzakta olduğunu ölçer. Arduino bu mesafeyi sa

Servo Motor Kullanım
Küçük bir servo motorun kolu sırayla üç konuma döner: en başa, tam ortaya ve en sona, her durakta iki saniye bekleyerek. Arduino motora hangi açıda durması gerektiğini söyler, motor da oraya gidip ora

Engelden Kaçan Robot
Kendi yolunu bulan akıllı bir araç yapmaya ne dersin? Engelden Kaçan Robot, önündeki ultrasonik sensör sayesinde çevresini sürekli tarar. Bir engelle karşılaştığında durur, servo motoruyla sağına ve s

L298N ile Bluetooth Kontrollü Araba
Telefonunu kumandaya çevirip kendi robot arabanı sür. Arduino, Bluetooth modülü üzerinden telefondaki bir kumanda uygulamasından gelen komutları alır ve motor sürücüyle tekerlekleri döndürür; araba il
Diğer yazılar
BlueGrays uygulaması
Bu devreyi telefonunda adım adım kur
Devre şeması, kod ve parça listesi tek ekranda. 200'den fazla Arduino, ESP32 ve Pico projesi seni bekliyor.
Telefonunla tara
Kamerayı koda tut; telefonunun uygulama mağazası açılır.
ya da mağazada aç

