Hangi Arduino Projesini Yapmalıyım? 3 Soruda Proje Seçimi

Hangi Arduino projesini yapmalıyım sorusunun cevabı üç şeyde saklı: ne yapmak istediğin (ilgi alanın), elindeki kart ve deneyimin. Seni gerçekten meraklandıran bir konuyu seçersen proje yarıda kalmaz; elindeki karta uyan projeyi seçersen pin ve kod uyumsuzluğuyla uğraşmazsın; deneyimine uygun zorlukta bir proje seçersen hem bitirir hem de yeni bir şey öğrenirsin. BlueGrays uygulamasındaki Proje Bulucu tam olarak bu üç soruyu sorar ve 200+ proje arasından sana uyanları sıralar.

Arduino proje fikirleri yazısında 30 fikri seviyelere göre listelemiştik. Bu yazı bir liste değil, bir yöntem: Proje Bulucu'nun her sorusunun neyi değiştirdiğini, sonuç ekranındaki kartları nasıl okuyacağını, ilgi alanına ve kartına göre gerçek örnek projeleri, bir üst seviyeye ne zaman geçeceğini, aradığın projeyi bulamazsan ne yapacağını ve Proje Bulucu'yu kullanmadan da işine yarayacak 6 soruluk bir karar listesini bulacaksın.

Proje seçerken neden bu üç soru?

Yarım kalan Arduino projelerinin çoğu üç nedenden birine takılır. Birincisi ilgi: LED yakmak ilk gün heyecan vericidir, ama oyun yapmak isteyen biri beşinci yanıp sönen LED'de sıkılır ve kartı çekmeceye koyar. İkincisi kart: ESP32 için yazılmış bir Wi-Fi projesi Arduino Uno'da çalışmaz, Raspberry Pi Pico projeleri MicroPython ile yazılır ve Arduino IDE'den değil Thonny'den yüklenir. Üçüncüsü seviye: ilk projesinde kütüphane, I2C ekran ve motor sürücüyü aynı anda kurmaya çalışan biri, bir şey çalışmadığında hatanın kabloda mı kodda mı olduğunu ayıramaz. Aşağıdaki tablo her sorunun neyi önlediğini ve Proje Bulucu'da neye karşılık geldiğini özetliyor.

Proje Bulucu adım adım: 3 soru

Proje Bulucu, uygulamanın Keşfet sekmesinde, en üstteki Keşfet bölümünde duran PROJE BULUCU kartıdır. Kartın başlığı Bugün ne yapsak?, altında "3 soruda sana uygun projeyi bulalım." yazar. Proje bul düğmesine dokununca sorular başlar; üstte "Soru 1 / 3" gibi bir sayaç ilerler ve her soruda Atla seçeneği vardır. Proje Bulucu ücretsizdir, Premium gerekmez. Cevapların kaydedilir ve Keşfet'teki Senin için listesi bu cevaplara göre dolar.

1. soru: Ne yapmak istersin? İlk ekranda 8 ilgi alanı var ve her birinin altında hangi tür projeleri kapsadığı yazıyor: Işık şovu (LED, renk, animasyon), Ses ve müzik (melodi, piyano, alarm), Oyun (T-Rex, Pong, yılan), Hareket ve robot (motor, araba, servo), Ölç ve algıla (sıcaklık, mesafe, gaz), Telefondan yönet (Wi-Fi, Bluetooth, kumanda), Akıllı ev (alarm, kilit, sulama) ve Ekran ve saat (LCD, OLED, sayaç). En fazla 2 tane seçebilirsin; üçüncüye dokunursan ilk seçtiğin bırakılır. Ekranın altındaki canlı sayaç her dokunuşta güncellenir ve "Şu an … proje uyuyor" diye kaç projenin seçimine uyduğunu gösterir. Hiçbiri sana özellikle çekici gelmiyorsa Fark etmez, sürpriz yap düğmesi ilgi alanını boş bırakıp doğrudan kart sorusuna geçer; bu durumda bütün projeler havuzda kalır.

2. soru: Elinde hangi kart var? Dört seçenek var: Arduino Uno / Nano ("en geniş seçenek"), ESP32 ("Wi-Fi ve Bluetooth dahili"), Raspberry Pi Pico ("küçük ve uygun fiyatlı") ve Henüz kartım yok. Her kartın yanında, ilk soruda seçtiğin ilgi alanında o kart için kaç proje olduğu yazar. İlgi alanından farklı olarak kart kesin bir süzgeçtir: ESP32 seçersen yalnız ESP32 projeleri gelir. Nedeni basit; bir kart için yazılmış kodun pinleri, kütüphaneleri, hatta dili başka kartta tutmaz. Kartın henüz yoksa sorun değil: uygulama Arduino ile başlamanı önerir ve Henüz kartım yok seçeneği Arduino projelerini getirir. Seçtiğin ilgi alanında bir kart için hiç proje yoksa kartın altında "henüz proje yok, istersen haber verelim" yazar.

3. soru: Ne kadar deneyimin var? Ekran burada önemli bir şey söylüyor: "Sıralamayı buna göre yapacağız; hiçbir proje gizlenmez." Yani deneyim cevabı listeyi küçültmez, yalnız hangi projelerin önce görüneceğini belirler. İlk projen olacağını söylesen de ileri seviye projeler listenin aşağısında durur; rahat olduğunu söylesen de kolay projeler kaybolmaz. Sıralamada deneyim tek etken de değil. İlgi alanı uyumu daha ağır basar; seçtiğin iki alana birden uyan bir proje, seviyesi biraz farklı olsa da üste çıkabilir. Aynı seviyedeki projeler arasında çok kişinin bitirdiği ve puanı yüksek olanlar biraz daha önde durur.

Sonuç ekranı: en iyi eşleşme, ısınma projesi ve Premium notu

Projelerimi göster dediğinde sonuç ekranı açılır. En üstte "Sana … proje bulduk" yazar, yanındaki Değiştir ile cevaplarına geri dönersin. Altında şu bölümler var:

• ÖNCE ISIN · ÜCRETSİZ: Sonuçlarda Premium bir proje varsa, en üstteki Premium projeyle en çok parçayı paylaşan ücretsiz bir proje önerilir. Kartta "Aynı parçalarla başla:" ve ortak parçaların adları yazar; Ücretsiz başla düğmesi projeyi açar.
• EN İYİ EŞLEŞME: Sıralamanın ilk projesi büyük bir kartla gösterilir. Üzerinde gerekiyorsa Premium ya da Videolu rozeti, kaç kişinin bitirdiği ve puanı bulunur; Projeye bak proje sayfasını açar.
• Diğer eşleşmeler: Sıralamanın devamı. Her kartta zorluk, platform, bitiren kişi sayısı ve puan görünür; listeyi aşağı kaydırdıkça uyumu azalan projelere inersin.
• Premium notu: Premium değilsen ve sonuçlarda Premium projeler varsa altta "… proje Premium'da" notu ve Premium'a bak bağlantısı çıkar. Bu projelerin tanıtım sayfasını ve parça listesini görebilirsin; devre şeması, kod ve adımlar Premium ile açılır.

Isınma kartı sonuç ekranının en akıllıca kullanılacak parçası. Diyelim ki en iyi eşleşme Premium bir proje ve parça listesinde bir buzzer ile iki buton var. Isınma projesi aynı karttaki, bu parçalardan en çoğunu kullanan ücretsiz bir proje olur. Önce onu kurarsın: parçaların çalıştığını, bağlantıyı doğru yaptığını ve kodu karta yükleyebildiğini görürsün. Büyük projeye geçtiğinde yarı yoldasındır, çünkü devrenin bir bölümünü zaten tanıyorsun. Premium almasan da ısınma projesi baştan sona açıktır: devre şeması, parça listesi, kod ve Kodu anla dahil.

Bir örnekle bakalım. Diyelim ki bir Arduino Uno başlangıç setin var: breadboard, 10 kadar LED, 330 ohm dirençler, iki buton, bir buzzer ve bir LDR. Led Yakma ve Trafik Lambası projelerini bitirdin, şimdi ses çıkaran bir şey yapmak istiyorsun. 1. soruda Ses ve müzik, 2. soruda Arduino Uno / Nano, 3. soruda Birkaç proje yaptım seçersin. Listede genellikle orta seviye buzzer projeleri öne çıkar, başlangıç projeleri hemen ardından gelir. Buzzer Kullanımı ve Buzzer İle Frekans Ayarı ücretsiz olduğu için Premium olmadan hemen başlayabilirsin; Premium bir proje en üste çıkarsa ısınma kartı aynı buzzer'la kuracağın ücretsiz bir projeyi gösterir. Proje Bulucu setinde hangi parçaların olduğunu bilmez; parçalara göre seçmek için aşağıdaki Atölyem bölümüne bak.

İlgi alanına göre örnek projeler

Aşağıdaki tablo her ilgi alanından birkaç gerçek BlueGrays projesini gösteriyor; "ücretsiz" yazanların devre şeması, kodu ve Kodu anla bölümü Premium olmadan açık. Projelerin en kalabalık olduğu alanlar Işık şovu, Ekran ve saat, Ölç ve algıla ve Akıllı ev. Hareket ve robot alanında şu an ücretsiz proje yok, Telefondan yönet alanında da ücretsiz proje az; bu alanlarda ısınma kartı, aynı kartta parçaları en çok örtüşen ücretsiz bir projeyi önerebilir. Proje adlarına dokunarak proje sayfasına gidebilirsin.

Kart seçimi: Arduino Uno / Nano, ESP32 ya da Raspberry Pi Pico?

Kart sorusunda kararsızsan elinde hangisi varsa onu seç; yeni kart alacaksan aşağıdaki tablo yardımcı olur. Proje sayıları yuvarlak, yeni projeler eklendikçe artıyor. Kart modelleri arasındaki farkı hangi Arduino'yu almalıyım, ESP32 ile karşılaştırmayı Arduino mu ESP32 mi, Pico'yu Raspberry Pi Pico nedir yazısında ayrıntılı anlattık.

Deneyim seviyesi: ne zaman bir üst seviyeye geçmelisin?

Proje Bulucu'nun deneyim sorusu sabit bir etiket değil, ilerledikçe değiştirmen gereken bir ayar. İşe yarayan basit bir kural var: bir seviyede üç projeyi Kodu anla içindeki Kendin dene görevleriyle birlikte bitirdiysen bir üst seviyeye geç. Kendin dene görevi koddaki bir değeri ya da davranışı kendi başına değiştirmeni ister; bunu ipucuna ya da çözüme bakmadan yapabiliyorsan kodu yalnız kopyalamadığını, anladığını gösterir. Bu bölümün nasıl çalıştığını Kodu anla ve Kendin dene yazısında, zorluk etiketlerinin ne anlattığını proje sayfası rehberinde anlattık. Hazır olduğunu gösteren işaretler şunlar:

• Devre şemasına bakarak devreyi bir kez de hata yapmadan kurabiliyorsun.
• Koddaki bir sayıyı (bekleme süresi, pin numarası, eşik değeri) değiştirince ne olacağını yüklemeden söyleyebiliyorsun.
• Bir şey çalışmadığında önce kabloya mı koda mı bakacağını biliyorsun ve Seri Monitör'e değer yazdırarak hata arıyorsun.
• Bir projeyi bitirdiğinde "bunu şöyle de yapabilirdim" diye kendi fikrin oluyor.

Bu işaretleri görünce Keşfet'teki Cevaplarımı değiştir ile Proje Bulucu'yu yeniden aç ve deneyim cevabını "İlk projem olacak"tan "Birkaç proje yaptım"a, sonra "Rahatım, zorlayın"a çek. Kural ters yönde de geçerli: bir projede iki kez takılır ve sorunu bulamazsan bir alt seviyeden benzer bir proje yapmak geri adım değildir, çoğu zaman en hızlı yoldur. Bir seviyede bitirdiğin üç projeden en az biri, yeni bir parça ya da kavramla tanıştığın proje olsun; aksi halde seviye atlasan da aynı şeyi tekrar etmiş olursun.

Aradığın proje yok mu? Haber ver

Sonuç ekranının en altında Aradığın proje yok mu? kartı var: "Ne yapmak istediğini yaz; bu türde yeni proje eklendiğinde sana haber verelim." Ne yapmak istiyorsun? alanına kısa bir not yazıp (uygulamadaki örnek: "ESP32 ile bitki sulama") Haber ver'e dokunursun. Talebin, o anki ilgi alanı ve kart cevaplarınla birlikte kaydedilir. Sonra bu ilgi alanına ve karta uyan yeni bir proje yayınlandığında telefonuna "İstediğin türde yeni proje" başlıklı bir bildirim gelir; bildirimde yeni projenin adı yazar. Her talep için bir kez bildirim alırsın.

Keşfet sekmesi: her gün yeni bir başlangıç noktası

Proje Bulucu'yu bir kez cevapladıktan sonra Keşfet sekmesindeki Keşfet bölümü sana göre şekillenir. En üstte adınla bir "Merhaba" ve "… seçmiştin, sana göre sıraladık." satırı durur; seçtiğin ilgi alanları burada yazar. Ardından şu bölümler gelir:

• KALDIĞIN YERDEN DEVAM ET: Birlikte yapalım rehberinde yarım bıraktığın projeler, hangi adımda kaldığınla birlikte ("Adım 2 / 4 · Devreyi kur" gibi). Devam et seni doğrudan o adıma götürür.
• Bugün ne yapsak?: Proje Bulucu kartı. Proje bul soruları baştan başlatır; Şansını dene ise Senin için ve En çok yapılanlar listelerinden rastgele bir proje açar. Ne yapacağına karar veremediğin günler için iyi bir kısayol.
• Senin için: Son Proje Bulucu cevaplarına göre sıralanmış ilk 10 proje. Yanındaki Cevaplarımı değiştir Proje Bulucu'yu önceki ilgi alanlarınla açar.
• Ne yapmak istersin?: 8 ilgi alanı kategori kartı olarak durur ve her birinde kayıtlı kartın için kaç proje olduğu yazar. Bir kategoriye dokunmak o ilgi alanını kartın ve deneyiminle birlikte arar; soruları baştan cevaplaman gerekmez.
• En çok yapılanlar: En çok kişinin bitirdiği 10 proje. Bu liste kart seçiminden bağımsızdır; ESP32 seçmiş olsan da burada Arduino projeleri görebilirsin. En altta Tüm projeler düğmesi seni tam proje listesine götürür.

Proje Bulucu dışında proje seçmenin üç yolu

• Atölyem > Parçalarım > Yapabileceğin Projeler: Proje Bulucu ilgi, kart ve deneyime bakar ama elindeki parçaları bilmez. Parçalarını adetleriyle Atölyem'e kaydedersen, bütün parçaları atölyende olan projeler bu listede toplanır; Eksik Komponentli Projeler ise "2 Eksik" gibi bir notla, birkaç parça alarak yapabileceğin projeleri gösterir. Parçalarım bölümü Premium özelliğidir. Bu özelliği ayrı bir yazıda ayrıntılı anlatacağız.
• Keşfet > Projeler > Filtrele: Zorluk Seviyesi (Başlangıç, Orta, İleri), Platform, Ücret Durumu ve Blok kodlu projeler filtrelerini birleştirebilirsin. Örneğin Başlangıç, Arduino, ücretsiz ve blok kodlu birlikte seçilirse Premium olmadan başlayıp kodu bloklarla da okuyabileceğin projeler kalır. Atölye filtresindeki Sadece Yapabileceklerim listeyi parçaları tam olan projelere indirir.
• Sıralama > En Çok Tamamlanan: Çok kişinin bitirdiği projeleri öne alır. Aynı menüde En Yüksek Puanlı sıralaması da var; ikisine birlikte bakarsan hem çok yapılan hem de beğenilen projeleri bulursun. Proje kartlarındaki "… kişi bitirdi" bilgisi de aynı işe yarar.

Proje seçerken sık yapılan hatalar

Kendi karar listen: başlamadan önce 6 soru

Proje Bulucu'nun önerisini aldıktan sonra ya da bir projeyi listeden kendin seçtiğinde, başlamadan önce şu 6 soruyu sor. Altısına da "evet" diyebiliyorsan proje sana göre. İki ya da daha fazla "hayır" varsa önce ısınma projesine ya da bir alt seviyedeki benzer projeye bak. Listeyi kopyalayıp defterine ya da telefonundaki notlara yapıştırabilirsin.

1. Bütçe: Eksik parçaların toplam fiyatı şu an harcamaya razı olduğun miktarın içinde mi? İkiden fazla parça eksikse önce elindekilerle yapılabilecek bir proje seç.
2. Süre: Devreyi kurmak, kodu yüklemek ve test etmek bir ya da iki oturuma sığıyor mu? İlk projelerde 1–2 saatte bitenler motivasyonu korur.
3. Parça: Gerekli Komponentler listesindeki her parçayı ve adedini, direnç değerleri ve kablo sayısı dahil, elinde gördün mü?
4. Yeni kavram sayısı: Bu projede ilk kez karşılaşacağın kavram en fazla bir ya da iki mi (yalnız I2C ekran ya da yalnız servo gibi)? Üç ve üzeriyse proje büyük gelir.
5. Kart ve dil: Proje elindeki kartın platformunda mı, kodu yükleyeceğin aracı (Arduino IDE ya da Thonny) kurdun mu?
6. Takılırsan: Projede Kodu anla ve Sorun Giderme bölümleri var mı, takıldığında soru soracağın bir yer (forum, öğretmen, arkadaş) var mı?

Proje seçmek, projenin kendisi kadar öğrenmenin bir parçası. Üç soruyu cevapla, ısınma projesiyle parçaları tanı, üç projede bir seviyeni güncelle ve aradığını bulamadığında haber ver. BlueGrays uygulamasını açıp Keşfet'teki Bugün ne yapsak? kartıyla başlarsan ilk önerini bir dakika içinde görürsün.