Əsaslar · 8 dəq oxu

Arduino String istifadəsi: char massivi, substring və toInt

Arduino String necə istifadə olunur? Birləşdirmə, indexOf, substring, toInt, serial portdan gələn əmrlərin ayrışdırılması, char massivi, F() makrosu və yaddaşın parçalanması.

Arduino String mətnləri tək dəyişəndə saxlamağa, birləşdirməyə və hissələrə ayırmağa imkan verən hazır sinifdir. Serial portdan gələn "LED,1" kimi əmri ayırmaq, sensor dəyərini ekrana "Sicaklik: 24 C" formatında yazmaq və ya Bluetooth ilə gələn mesajı tanımaq istəyəndə ilk müraciət edəcəyin alət budur. Arduino-da mətnlə işləməyin iki yolu var: istifadəsi asan String obyekti və C dilindən gələn, daha aşağı səviyyəli char massivi. İkisi də eyni işi görür, amma yaddaşdan çox fərqli istifadə edir.

Bu yazıda əvvəlcə String ilə birləşdirmə, indexOf, substring və toInt kimi ən çox istifadə olunan əməliyyatları real nəticələri ilə görəcəksən. Sonra serial portdan əmr alıb LED-i yandırıb söndürən və PWM ilə parlaqlığı tənzimləyən bir ayrışdırıcı yazacağıq. Daha sonra Arduino Uno-nun 2 KB-lıq RAM-ində String-in zamanla niyə problem yarada bildiyini, yaddaşın parçalanmasını və F() makrosunu nəzərdən keçirəcəyik. Son bölmələrdə eyni ayrışdırıcının char massivi ilə, ESP32-də və Raspberry Pi Pico-da MicroPython ilə necə yazıldığını öyrənəcəksən.

Arduino Uno platası
Arduino Uno: ATmega328P prosessorunda cəmi 2 KB RAM var; mətnlərlə işləyəndə bu məhdudiyyət həlledici olur.

Arduino-da String nədir və char massivindən fərqi nədir?

String (böyük S ilə) Arduino nüvəsində təyin olunmuş sinifdir. İçindəki mətni yığın (heap) adlanan yaddaş bölgəsində saxlayır və mətn uzandıqca bu sahəni özü böyüdür. Bu sayədə + ilə birləşdirmək, == ilə müqayisə etmək və tək əmrlə ədədə çevirmək mümkün olur. char massivi isə ölçüsünü əvvəlcədən sənin təyin etdiyin sabit bayt sahəsidir. Mətnin sonu həmişə görünməyən '\0' (null) simvolu ilə qeyd olunur; buna görə 5 hərfli "Hello" sözü üçün ən azı 6 baytlıq massiv lazımdır: char name[6] = "Hello";. char massivində birləşdirmə və müqayisə üçün strcat və strcmp kimi C funksiyalarından istifadə edirsən; == operatoru iki massivin məzmununu yox, yaddaş ünvanını müqayisə edir. Bu fərq yeni başlayanların ən çox ilişdiyi məqamlardan biridir.

XüsusiyyətStringchar massivi
İstifadə asanlığıÇox asan: +, ==, substring()Daha çətin: strcat(), strcmp(), strtok()
Yaddaşda yeriYığın (heap), dinamikSabit; qlobal sahə və ya stek (stack)
ÖlçüÖzü böyüyürƏvvəlcədən təyin olunur
Daşma riskiYoxdur, amma yaddaş qurtararsa əməliyyat səssizcə uğursuz olurVar; sərhəd yoxlamasını özün edirsən
Parçalanma riskiVar (xüsusilə Uno-da)Yoxdur
Uyğun yerESP32, Pico, qısa və nadir mətnlərUno və Nano-da fasiləsiz işləyən layihələr

Platformalara görə yaddaş və test qoşulmaları

XüsusiyyətArduino UnoESP32Raspberry Pi Pico
RAM2 KB SRAM520 KB SRAM264 KB SRAM
Proqram yaddaşı32 KB flash4 MB xarici flash (əksər platalarda)2 MB xarici flash
Test LED piniD9 (PWM) + 220 ΩGPIO 4 + 220 ΩGP15 + 220 Ω
Serial port sürəti (nümunələrdə)9600 baud115200 baudUSB (Thonny Shell)
F() makrosuRAM qənaəti təmin edirTəsiri yoxdur, uyğunluq üçün varYoxdur (MicroPython)
Mətn tipiString və char[]String və char[]str (Python)
Serial Monitor-un sağ altındakı sətir sonu ayarı No line ending vəziyyətində qalsa, Enter-ə basanda '\n' simvolu göndərilmir; sətir sonunu gözləyən ayrışdırıcın ya zaman aşımına qədər gözləyir, ya da heç işə düşmür. Bu yazıdakı nümunələr üçün ayarı Newline və ya Both NL & CR et. İkinci seçimdə gələn '\r' simvolu mətnin sonuna yapışır; buna görə kodlarda trim() istifadə edirik və ya '\r' simvolunu atlayırıq.

String ilə əsas əməliyyatlar: birləşdirmə, indexOf, substring, toInt

String-ə mətn əlavə etmək üçün += və ya concat() istifadə olunur. indexOf() axtardığın simvolun və ya sözün neçənci mövqedə olduğunu deyir; saymaq 0-dan başlayır və tapılmasa -1 qaytarır. substring(başlanğıc, son) mətnin bir hissəsini kopyalayır: başlanğıc mövqe daxildir, son mövqe daxil deyil, yəni substring(8, 12) 8, 9, 10 və 11-ci mövqelərdəki simvolları götürür. toInt() mətnin əvvəlindəki rəqəmləri long tipli ədədə çevirir. Aşağıdakı kodu yükləyib Serial Monitor-u 9600 baud ilə açsan, hər sətrin nəticəsini şərhdəki dəyərlə müqayisə edə bilərsən.

C++ (Arduino IDE)
1void setup() {
2  Serial.begin(9600);
3
4  String ad = "Blue";
5  ad += "Grays";                                  // birleştirme / concatenation
6  String mesaj = "Merhaba " + ad;                 // "Merhaba BlueGrays"
7  int sicaklik = 24;
8  String satir = String("Sicaklik: ") + sicaklik + " C";  // sayı eklemek / appending a number
9
10  Serial.println(mesaj);                          // Merhaba BlueGrays
11  Serial.println(satir);                          // Sicaklik: 24 C
12  Serial.println(mesaj.length());                 // 17
13  Serial.println(mesaj.indexOf(' '));             // 7
14  Serial.println(mesaj.indexOf("Grays"));         // 12
15  Serial.println(mesaj.substring(8));             // BlueGrays
16  Serial.println(mesaj.substring(8, 12));         // Blue
17  mesaj.toUpperCase();                            // yerinde değiştirir / modifies in place
18  Serial.println(mesaj);                          // MERHABA BLUEGRAYS
19
20  String sayiMetni = "1250";
21  long n = sayiMetni.toInt() + 1;                 // 1251
22  Serial.println(n);
23  float f = String("3.75").toFloat();             // 3.75
24  Serial.println(f, 2);
25  Serial.println(String(255, HEX));               // ff
26}
27
28void loop() {
29}
FunksiyaNə edir?Nümunə (s = "LED,128")
s.length()Simvol sayını qaytarır7
s.indexOf(',')İlk uyğunluğun mövqeyi, yoxdursa -13
s.substring(0, 3)0-dan 3-cü mövqeyə qədər (3 daxil deyil)"LED"
s.substring(4)4-cü mövqedən sona qədər"128"
s.substring(4).toInt()Ədədə çevirir (long); yararsızdırsa 0128
s.startsWith("LED")Bu mətnlə başlayır?true
s.equalsIgnoreCase("led,128")Böyük-kiçik hərfə fikir vermədən müqayisə edirtrue
s.charAt(0)Tək simvol qaytarır'L'
s.trim()Əvvəldəki və sondakı boşluqları, \r, \n simvollarını silir (yerindəcə)Dəyişmir (boşluq yoxdur)
s.c_str()char massivi kimi oxuna bilən göstərici qaytarırstrcmp(s.c_str(), "LED,128") == 0
String(3.14159, 2)Onluq ədədi göstərilən rəqəm sayı ilə mətnə çevirir"3.14"
s.replace(",", ";")Hissəni yerindəcə dəyişirs indi "LED;128"
Ədədi mətnə əlavə edəndə diqqətli ol: String s = "Value: " + 5; sətri kompilyasiya olunur, amma gözlədiyin kimi işləmir. Burada heç bir String obyekti yoxdur; kompilyator "Value: " mətninin ünvanına 5 əlavə edir və s-ə ": " kimi mənasız bir parça yazılır. Zəncirin ən solunda mütləq String olmalıdır: String s = String("Value: ") + 5; yaz və ya əvvəlcə String s = "Value: "; deyib sonra s += 5; əlavə et.

Serial portdan əmrlərin addım-addım ayrışdırılması

  1. LED-in uzun ayağını (anod) 220 Ω rezistor vasitəsilə Uno-nun D9 pininə, qısa ayağını GND-yə qoş. D9 PWM dəstəklədiyi üçün parlaqlığı da tənzimləmək olur.
  2. Əmr formatını müəyyən et: ƏMR,DƏYƏR. Məsələn, LED,1 LED-i yandırır, LED,0 söndürür, PWM,128 təxminən yarım parlaqlıq verir.
  3. Serial portdan sətri Enter simvoluna ('\n') qədər oxu və trim() ilə görünməyən simvolları təmizlə.
  4. indexOf(',') ilə vergülün yerini tap; substring() ilə vergüldən əvvəlki hissəni əmr, sonrakı hissəni dəyər kimi ayır.
  5. Dəyəri toInt() ilə ədədə çevir, əmri toUpperCase() ilə böyük hərflərə çevirib müqayisə et və uyğun işi gör.
  6. Hər əmrdən sonra Serial Monitor-a qısa cavab yazdır; beləcə əmrin başa düşülüb-düşülmədiyini dərhal görürsən.
C++ (Arduino IDE)
1const int LED_PIN = 9;          // PWM destekli pin / PWM capable pin
2
3void setup() {
4  Serial.begin(9600);
5  Serial.setTimeout(50);        // satır bekleme süresi (ms) / line wait timeout (ms)
6  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
7  Serial.println(F("Komutlar / Commands: LED,1  LED,0  PWM,0-255"));
8}
9
10void loop() {
11  if (Serial.available() > 0) {
12    String satir = Serial.readStringUntil('\n');  // Enter'a kadar oku / read until Enter
13    satir.trim();                                // CR ve boşlukları sil / remove CR and spaces
14    if (satir.length() == 0) return;
15
16    String komut = satir;
17    String deger = "";
18    int virgul = satir.indexOf(',');
19    if (virgul >= 0) {
20      komut = satir.substring(0, virgul);        // virgülden önce / before the comma
21      deger = satir.substring(virgul + 1);       // virgülden sonra / after the comma
22    }
23    komut.toUpperCase();
24    long sayi = deger.toInt();                   // geçersizse 0 / 0 if invalid
25
26    if (komut == "LED") {
27      digitalWrite(LED_PIN, sayi ? HIGH : LOW);
28      Serial.print(F("LED -> "));
29      Serial.println(sayi ? "ACIK / ON" : "KAPALI / OFF");
30    } else if (komut == "PWM") {
31      sayi = constrain(sayi, 0, 255);            // 0-255 arasında tut / keep in 0-255
32      analogWrite(LED_PIN, (int)sayi);
33      Serial.print(F("PWM -> "));
34      Serial.println(sayi);
35    } else {
36      Serial.print(F("Bilinmeyen komut / Unknown command: "));
37      Serial.println(komut);
38    }
39  }
40}

Serial.setTimeout(50) sətri vacibdir: readStringUntil() susmaya görə növbəti simvolu 1000 ms gözləyir; sətir sonu gəlməsə proqram bir saniyə donur. 9600 baud sürətində bir simvol təxminən 1 ms-ə gəldiyi üçün 50 ms kifayətdən də artıqdır. Əmrdə vergül yoxdursa indexOf() -1 qaytarır; bu halda bütün sətri əmr qəbul edirik və dəyər boş qalır. Boş String-ə toInt() tətbiq edildikdə nəticə 0 olur. Burada bir tələ var: toInt() yararsız mətn üçün də 0 qaytarır, yəni "PWM,abc" ilə "PWM,0" kodun gözündə eynidir. Real layihədə dəyərin ilk simvolunun isDigit() ilə rəqəm olub-olmadığını yoxlamaq yaxşı vərdişdir. constrain() isə PWM dəyərinin 0–255 aralığından çıxmasının qarşısını alır.

Yaddaşın parçalanması: String Uno-nu niyə dondura bilər?

String hər dəfə böyüyəndə, mövcud sahə çatmasa, yığında daha böyük yeni sahə istəyir, mətni ora köçürür və köhnə sahəni boşaldır. Boşalan sahələr həmişə yenidən istifadə oluna bilmir; zamanla yığın içində kiçik deşiklər olan pendir dilimi kimi olur. Ümumilikdə 300 bayt boş yer olsa belə, ən böyük fasiləsiz parça 40 baytdırsa, 50 baytlıq String yaratmaq olmur. Buna yaddaşın parçalanması (heap fragmentation) deyilir. Arduino Uno-nun 2 KB-lıq RAM-ində yığın yuxarı, funksiya çağırışlarının istifadə etdiyi stek (stack) isə aşağı doğru böyüyür; ikisi toqquşanda dəyişənlər pozulur, Serial Monitor-da qəribə simvollar görünür və ya plata özü-özünə sıfırlanır. Daha məkrli olanı odur ki, yer tapılmayanda String əməliyyatı xəta vermədən uğursuz olur: birləşdirmədən sonra mətn yarımçıq və ya boş qalır. Bu problemlər adətən proqram saatlarla işlədikdən sonra üzə çıxdığı üçün masa arxasında edilən qısa testlərdə hiss olunmur.

  • reserve() ilə yer ayır: Uzunluğunu təxmin edə bildiyin String üçün setup() daxilində line.reserve(64); yaz; mətn bu həddin içində qaldıqca yenidən yer istəmir.
  • Qlobal və ya static istifadə et: loop() daxilində hər dövrdə yenidən yaradılan String-lər yığını daim qarışdırır; tək qlobal String-i təkrar-təkrar istifadə etmək daha təhlükəsizdir.
  • İstinadla ötür: Funksiya parametrini void print(const String &text) şəklində təyin et; String-i dəyərlə ötürmək hər çağırışda yeni kopya yaradır.
  • Uzun zəncirləri böl: a + b + c + d kimi ifadələr müvəqqəti obyektlər yaradır; += ilə addım-addım əlavə etmək daha az müvəqqəti yaddaş işlədir.
  • Birbaşa yazdır: Mətni yalnız ekrana yazdıracaqsansa, birləşdirmək əvəzinə Serial.print() əmrlərini ardıcıl istifadə et; beləcə heç bir String yaranmır.
  • Kəsmələrdə istifadə etmə: attachInterrupt() ilə çağırılan funksiyalarda String yaratma; yaddaş ayırmaq kəsmənin içində təhlükəsiz deyil.

F() makrosu ilə Uno-da RAM qənaəti

AVR prosessorlu platalarda (Uno, Nano, Mega) koda yazdığın hər sabit mətn proqram başlayanda flash yaddaşdan RAM-ə kopyalanır. Cəmi on dənə 40 simvollu menyu yazısı belə 400 bayt, yəni Uno-nun RAM-inin beşdə birini işlədir. F("...") makrosu mətni flash-da saxlayır və Serial.print() ya da lcd.print() onu oradan oxuyur. Qayda sadədir: Serial Monitor-a və ya ekrana yazdırdığın hər sabit mətni F() içinə al. F() yalnız print ailəsi ilə və String-ə əlavə etmək kimi bunu dəstəkləyən yerlərlə işləyir; strcmp() kimi C funksiyalarına birbaşa verilə bilməz. Aşağıdakı kod AVR platalarda boş RAM miqdarını ölçməyin klassik yolunu da göstərir; F() istifadə etməzdən əvvəl və sonra bu dəyəri müqayisə edə bilərsən.

C++ (Arduino IDE)
1// Yalnız AVR kartlar (Uno, Nano, Mega) / AVR boards only (Uno, Nano, Mega)
2extern int __heap_start, *__brkval;
3
4int bosRam() {
5  int v;
6  return (int)&v - (__brkval == 0 ? (int)&__heap_start : (int)__brkval);
7}
8
9void setup() {
10  Serial.begin(9600);
11  Serial.println("Bu metin RAM'e kopyalanir / This text is copied to RAM");
12  Serial.println(F("Bu metin flash'ta kalir / This text stays in flash"));
13
14  String s;
15  s.reserve(40);                 // tek seferde 40 bayt / 40 bytes at once
16  s += F("Sicaklik: ");          // F() String'e de eklenebilir / F() works with String too
17  s += 24;
18  Serial.println(s);
19
20  Serial.print(F("Bos RAM / Free RAM: "));
21  Serial.println(bosRam());
22}
23
24void loop() {
25}

char massivi ilə təhlükəsiz əmr ayrışdırılması

Platanın günlərlə fasiləsiz işləyəcəyi layihələrdə, xüsusilə Uno və Nano-da, əmrləri sabit ölçülü char massivində toplamaq ən etibarlı yoldur. Aşağıdakı kod gələn simvolları tək-tək 32 baytlıq buferə yazır, '\n' gələndə sətri '\0' ilə bitirir və strtok() ilə vergüldən bölür. Bufer dolanda artıq simvollar səssizcə atılır; beləcə daşma olmur. Kod heç yerdə delay() və ya zaman aşımı gözləmədiyi üçün loop() daxilində sensor oxumaq, mühərrik sürmək kimi digər işlər də fasiləsiz davam edir. Yeganə fərq müqayisənin böyük-kiçik hərfə həssas olmasıdır: əmrləri böyük hərflə yazmalısan.

C++ (Arduino IDE)
1const int LED_PIN = 9;
2const byte MAX_UZUNLUK = 32;          // en fazla 31 karakter + '\0' / max 31 chars + '\0'
3char tampon[MAX_UZUNLUK];
4byte konum = 0;
5
6void komutIsle(char *satir) {
7  char *komut = strtok(satir, ",");   // ilk parça / first token
8  char *deger = strtok(NULL, ",");    // ikinci parça / second token
9  if (komut == NULL) return;
10  int sayi = (deger != NULL) ? atoi(deger) : 0;
11
12  if (strcmp(komut, "LED") == 0) {
13    digitalWrite(LED_PIN, sayi ? HIGH : LOW);
14  } else if (strcmp(komut, "PWM") == 0) {
15    sayi = constrain(sayi, 0, 255);
16    analogWrite(LED_PIN, sayi);
17  } else {
18    Serial.print(F("Bilinmeyen / Unknown: "));
19    Serial.println(komut);
20    return;
21  }
22  char cevap[40];
23  snprintf(cevap, sizeof(cevap), "OK %s=%d", komut, sayi);   // taşma korumalı / overflow safe
24  Serial.println(cevap);
25}
26
27void setup() {
28  Serial.begin(9600);
29  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
30}
31
32void loop() {
33  while (Serial.available() > 0) {
34    char c = Serial.read();
35    if (c == '\r') continue;              // CR karakterini atla / skip CR
36    if (c == '\n') {                      // satır bitti / line complete
37      tampon[konum] = '\0';
38      if (konum > 0) komutIsle(tampon);
39      konum = 0;
40    } else if (konum < MAX_UZUNLUK - 1) {
41      tampon[konum++] = c;                // yer varsa ekle / append if there is room
42    }
43  }
44}
FunksiyaNə edir?Nümunə
strlen(s)'\0' xaric simvol sayını qaytarırstrlen("LED") → 3
strncpy(dest, src, n)Ən çox n simvol kopyalayırstrncpy(buf, "PWM", sizeof(buf) - 1)
strcat(dest, src)Sonuna əlavə edir (hədəfdə yer olmalıdır)strcat(buf, ",128")
strcmp(a, b)Mətnlər bərabərdirsə 0 qaytarırstrcmp(cmd, "LED") == 0
strchr(s, c)Simvolun ünvanını qaytarır, yoxdursa NULLstrchr(s, ',')
strtok(s, ",")Mətni ayırıcıdan bölür (orijinalı dəyişir)Növbəti hissə üçün strtok(NULL, ",")
atoi / atol / atofMətni int, long və ya double ədədə çeviriratoi("128") → 128
snprintf(buf, size, ...)Formatlı mətn yaradır, daşmadan qorunursnprintf(buf, sizeof(buf), "%d", 42)
dtostrf(number, width, digits, buf)Float-u mətnə çevirir (AVR-də %f işləmir)dtostrf(3.14159, 4, 2, buf) → "3.14"

ESP32-də String: niyə daha rahatdır və nəyə diqqət etməli?

ESP32-də 520 KB SRAM var; bu, Uno-nun təxminən 260 qatıdır. Buna görə veb server, JSON və ya MQTT mesajları kimi mətn yönümlü işlərdə String istifadə etmək daha rahatdır və yuxarıdakı String ayrışdırıcı LED_PIN dəyərini 4, baud sürətini isə 115200 etməklə ESP32-də olduğu kimi işləyir. ESP32 nüvəsindəki String qısa mətnləri yığına getmədən birbaşa obyektin içində saxlayır; bu, kiçik etiketlərdə parçalanmanı azaldır. Sabit mətnlər onsuz da flash-dan oxunduğu üçün F() burada heç nəyi dəyişmir, yalnız kodun AVR ilə uyğun qalmasını təmin edir. Yenə də aylarla açıq qalan veb serverdə hər sorğuda böyük String-lər yaratmaq parçalanmaya səbəb ola bilər. Bunu izləmək üçün ESP.getFreeHeap() ümumi boş yaddaşı, ESP.getMaxAllocHeap() isə ayrıla bilən ən böyük fasiləsiz bloku verir; ikisi arasındakı fərq zamanla böyüyürsə, parçalanma başlayıb.

C++ (Arduino IDE)
1String satir;                     // global, tekrar kullanılır / global, reused
2
3void setup() {
4  Serial.begin(115200);
5  satir.reserve(96);              // önceden yer ayır / pre-allocate
6  Serial.printf("Bos heap: %u bayt\n", (unsigned int)ESP.getFreeHeap());
7}
8
9void loop() {
10  static unsigned long son = 0;
11  if (millis() - son >= 2000) {
12    son = millis();
13    int ham = analogRead(34);     // GPIO 34: yalnız giriş, ADC1 / input only, ADC1
14    satir = "t=";
15    satir += millis() / 1000;
16    satir += " s, adc=";
17    satir += ham;
18    satir += ", heap=";
19    satir += (unsigned long)ESP.getFreeHeap();       // toplam boş / total free
20    satir += ", blok=";
21    satir += (unsigned long)ESP.getMaxAllocHeap();   // en büyük blok / largest block
22    Serial.println(satir);
23  }
24}

Raspberry Pi Pico və MicroPython-da mətn emalı

MicroPython-da mətn str tipidir və Python-dakı kimi dəyişdirilə bilməz; hər əməliyyat yeni mətn yaradır, istifadə olunmayanları isə zibil yığıcı təmizləyir. Pico-nun 264 KB RAM-i olduğu üçün əmr ayrışdırmaq kimi işlər platanı heç yormur. String-dəki indexOf-un qarşılığı find(), substring-in qarşılığı dilimləmə (line[0:3]), toInt-in qarşılığı int(), trim-in qarşılığı isə strip()-dir. Ən faydalısı split(",")-dir: mətni tək sətirdə hissələrə ayırır. int() yararsız mətndə 0 qaytarmaq əvəzinə ValueError xətası verir; bu, Arduino-dakı toInt() qeyri-müəyyənliyindən daha təhlükəsizdir, amma xətanı try/except ilə tutmalısan. LED-i 220 Ω rezistorla GP15-ə qoş, kodu Thonny ilə işə sal və əmrləri Shell pəncərəsinə yaz. Pico-nu Arduino IDE ilə proqramlaşdırsan, String və char massivi eyni cür işləyir; yeganə fərq RAM-in bol olmasıdır.

MicroPython
1import sys
2from machine import Pin, PWM
3
4led = PWM(Pin(15))                          # GP15 + 220 ohm direnç / resistor
5led.freq(1000)
6
7print("Komutlar / Commands: LED,1  LED,0  PWM,0-255")
8
9while True:
10    satir = sys.stdin.readline().strip()    # Enter'a kadar bekler / waits for Enter
11    if not satir:
12        continue
13    parcalar = satir.split(",")             # "PWM,128" -> ["PWM", "128"]
14    komut = parcalar[0].upper()
15    try:
16        deger = int(parcalar[1]) if len(parcalar) > 1 else 0
17    except ValueError:                      # sayı değil / not a number
18        print("Gecersiz sayi / Invalid number:", parcalar[1])
19        continue
20    if komut == "LED":
21        led.duty_u16(65535 if deger else 0)
22        print("LED ->", "ACIK / ON" if deger else "KAPALI / OFF")
23    elif komut == "PWM":
24        deger = max(0, min(255, deger))     # 0-255 arasında tut / keep in 0-255
25        led.duty_u16(deger * 257)           # 0-255 -> 0-65535
26        print("PWM ->", deger)
27    else:
28        print("Bilinmeyen komut / Unknown command:", komut)

String və serial əlaqə ilə layihə ideyaları

  • Bluetooth ilə idarə: HC-05 Bluetooth modulu ilə telefondan gələn "LED,1" və ya "SERVO,90" əmrlərini eyni ayrışdırıcı ilə emal et.
  • Python ilə idarə paneli: Kompüterdəki Python skriptindən əmr göndər, Arduino-dan ölçmələri al; təfərrüatlar Arduino Python serial əlaqə yazısındadır.
  • İki Arduino arasında mesajlaşma: UART serial əlaqə ilə bir plata ölçmə göndərir, digəri "T,24" sətrini ayrışdırıb ekrana yazır.
  • LCD-də sürüşən mesaj: Serial portdan yazdığın mətni substring() ilə sürüşdürərək I2C LCD ekrana yazdır.
  • Ayarları qalıcı et: "THRESH,500" kimi əmrlə gələn hədd dəyərini EEPROM-a yadda saxla; plata yenidən başlasa da ayar itməsin.
  • Excel-ə məlumat qeydi: Sensor dəyərlərini vergüllə ayrılmış sətirlər şəklində göndər və Excel-ə köçür.

Tez-tez edilən səhvlər və həlləri

ƏlamətSəbəbHəll
Əmr heç aşkar olunmurSətir sonu ayarı No line ending-dir və ya mətnin sonunda '\r' qalıbNewline seç, trim() istifadə et
Hər əmrdə 1 saniyə gecikməreadStringUntil() susmaya görə 1000 ms zaman aşımını gözləyirSerial.setTimeout(50) və ya simvol-simvol oxu
"PWM,abc" LED-i söndürürtoInt() yararsız mətndə 0 qaytarırİlk simvolu isDigit() ilə yoxla
char massivində == həmişə false-dur== məzmunu yox, ünvanı müqayisə edirstrcmp(a, b) == 0 istifadə et
Mətnin sonunda mənasız simvollarchar massivində '\0' çatışmır və ya massiv kiçikdirMassivi mətn uzunluğu + 1 ölçüsündə aç, sonunu '\0' et
Saatlarla işlədikdən sonra donma və ya sıfırlanmaUno-da yığının parçalanması, RAM-in qurtarmasıreserve(), F() və char massivi istifadə et
snprintf ilə float əvəzinə "?" çıxırAVR-də %f dəstəyi söndürülübdtostrf() ilə çevir
Azərbaycan hərfləri olan mətndə length() böyük çıxırə, ş, ğ, ı kimi hərflər UTF-8-də 2 bayt tuturBayt sayına görə hesabla və ya ASCII istifadə et
Hansı yolu seçəcəyinə qərar verə bilmirsənsə, sadə qayda tətbiq et: Uno və Nano-da fasiləsiz işləyən kodda char massivi və F(), sınaq kodlarında və ESP32 ilə Pico-da String. Arduino IDE-nin kompilyasiyanın sonunda yazdığı "Global variables use ... bytes" sətrini də izlə; Uno-da bu nisbət 75%-i keçsə, IDE aşağı yaddaş xəbərdarlığı verir. Yaddaş problemlərinin təfərrüatı üçün Arduino yaddaş çatışmır yazısına nəzər sala bilərsən.

String ilə char massivi arasındakı fərqi başa düşəndə, serial portdan gələn hər cür əmri, Bluetooth mesajını və ya sensor sətrini etibarla emal edə bilərsən. Serial Monitor-u daha yaxşı tanımaq üçün Arduino Serial Monitor yazısına, massivlərin ümumi məntiqi üçün Arduino massiv (array) yazısına baxa bilərsən. BlueGrays tətbiqində Bluetooth ilə telefondan LED yandırma, iki Arduino arasında serial əlaqə və LCD-yə mesaj yazdırma layihələrini addım-addım dövrə sxemi və kodları ilə sınayaraq bu yazıda öyrəndiklərini dərhal tətbiq edə bilərsən.

Tez-tez verilən suallar

Arduino-da String yoxsa char massivi istifadə etməliyəm?

Qısa sınaq kodlarında, ESP32-də və Pico-da String istifadə etmək sürətli və oxunaqlıdır. Arduino Uno və ya Nano kimi 2 KB RAM-li platalarda günlərlə işləyəcək layihədə isə sabit ölçülü char massivi yaddaşın parçalanmasının qarşısını tamamilə aldığı üçün daha təhlükəsizdir. İkisini birlikdə istifadə etmək də mümkündür: String-in c_str() funksiyası onu char massivi kimi oxumağa imkan verir.

Arduino-da String int-ə necə çevrilir?

String obyektində text.toInt() istifadə olunur; nəticə long tipindədir və mətnin əvvəlindəki rəqəmlər oxunur. Mətndə ədəd yoxdursa 0 qaytarır, buna görə həqiqi 0-ı yanlış girişdən ayırmaq üçün ilk simvolu isDigit() ilə yoxla. char massivində eyni işi atoi(), atol() və ya xəta yoxlaması təklif edən strtol() görür.

Arduino-da ədəd String-ə necə çevrilir?

Ən asan yol String(number) yazmaqdır; String(255, HEX) onaltılıq, String(3.14159, 2) isə iki rəqəmli onluq mətn yaradır. Mövcud String-ə s += number ilə birbaşa da əlavə edə bilərsən. char massivi üçün snprintf() və ya itoa() istifadə olunur; AVR platalarda float ədədlər üçün dtostrf() lazımdır.

Arduino F() makrosu nəyə lazımdır?

F(), Serial.print() kimi əmrlərə verdiyin sabit mətnlərin RAM-ə kopyalanmasının qarşısını alır və onları flash yaddaşdan oxudur. Arduino Uno-da cəmi 2 KB RAM olduğu üçün uzun menyu və xəbərdarlıq mətnlərində yüzlərlə bayt qazandırır. ESP32 və Pico-da sabit mətnlər onsuz da flash-da qaldığından F() fərq yaratmır, yalnız uyğunluq üçün var.

Arduino serial portdan gələn yazını necə oxuyur?

Ən qısa yol Serial.readStringUntil('\n') ilə Enter simvoluna qədər oxumaqdır; sonra trim() ilə '\r' və boşluqları təmizləməlisən. Bu funksiya susmaya görə 1 saniyə gözlədiyi üçün Serial.setTimeout() ilə müddəti qısaltmaq yaxşı olar. Proqram heç gözləməməlidirsə, simvolları Serial.read() ilə tək-tək oxuyub char massivində topla və '\n' gələndə emal et.

Arduino-da iki String necə müqayisə olunur?

String obyektlərində == operatoru və ya equals() məzmunları müqayisə edir; böyük-kiçik hərf fərqini nəzərə almaq istəmirsənsə, equalsIgnoreCase() istifadə et. char massivlərində == yalnız yaddaş ünvanlarını müqayisə etdiyi üçün yanlış nəticə verir; əvəzinə strcmp(a, b) == 0 yazmalısan. Müqayisədən əvvəl mətnin sonundakı '\r' simvolunu trim() ilə silməyi unutma.

Bütün layihələrə bax
HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)
AR-27Başlanğıc

HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)

Yarasalar qaranlıqda yolunu necə tapırsa, HC-SR04 sensoru da elə işləyir: eşidə bilmədiyin bir səs göndərir, əks-sədasını dinləyir və qarşısındakı cismin nə qədər uzaqda olduğunu ölçür.

4.6(50)
82
Bluetooth ilə telefondan LED yandırma
AR-34Başlanğıc
Premium

Bluetooth ilə telefondan LED yandırma

Telefonundan otaqdakı işıqları yandırıb söndürməyin kiçik bir sınağı. Bluetooth modulu telefondan gələn hərfləri Arduino-ya ötürür; bir hərf qırmızı LED-i, başqa hərf yaşıl LED-i yandırır, eyni…

4.8(69)
91
2 Arduino ilə birtərəfli rabitə
AR-57Orta
Premium

2 Arduino ilə birtərəfli rabitə

İki Arduino-nu tək naqillə danışdırırsan: birindəki düyməyə basanda o birindəki LED yanır, bir daha basanda sönür.

4.4(37)
50
2 Arduino ilə ikitərəfli əlaqə
AR-58Orta
Premium

2 Arduino ilə ikitərəfli əlaqə

İki Arduino naqillə bir-birinə qoşulur və danışır: birinin düyməsinə basanda o birinin işığı yanır, yenidən basanda sönür.

4.5(20)
26
2x16 LCD ekrana mesaj yazdırma
AR-29Qabaqcıl
Premium

2x16 LCD ekrana mesaj yazdırma

Ekranlara yazı yazmağın ilk addımı. İki sətirlik LCD ekran əvvəlcə gözləmə mesajı göstərir, sonra üst sətrə salam yazır və alt sətrə bir sözü makina kimi hərf-hərf əlavə edir; ardınca ekran…

4.6(37)
51
I2C ilə LCD ekran istifadəsi
AR-32Başlanğıc
Premium

I2C ilə LCD ekran istifadəsi

Arduino-ya öz ekranını qazandır və ilk mesajını yazdır. İki sətirlik LCD ekran yalnız bir neçə naqillə qoşulur; əvvəlcə üst sətrə salam, ardınca alt sətrə ikinci yazı gəlir, ekran təmizlənir və…

4.8(53)
70
Python proqramçı klaviaturası
AR-66Orta
Premium

Python proqramçı klaviaturası

Kod yazanda eyni şablonları təkrar-təkrar yazmaqdan bezmisənsə, bu kiçik klaviatura məhz sənin üçündür.

4.6(35)
45
L298N ilə Bluetooth idarəli maşın
AR-80Qabaqcıl
Premium

L298N ilə Bluetooth idarəli maşın

Telefonunu pultə çevirib öz robot maşınını sür. Arduino, Bluetooth modulu vasitəsilə telefondakı idarəetmə tətbiqindən gələn əmrləri alır və mühərrik sürücüsü ilə təkərləri fırladır; maşın irəli…

5.0(39)
66