Hissələr · 12 dəq oxu

HX711 Arduino: yük sensoru ilə rəqəmsal tərəzi və kalibrləmə

HX711 Arduino qoşulması, yük sensoru naqil rəngləri, 4 ədəd 50 kq-lıq sensor, tara və kalibrləmə əmsalı, titrəyən oxunuşun həlli; LCD, OLED, ESP32 və Pico kodu.

HX711 Arduino cütü yük sensorunun (load cell) yaratdığı mikrovolt səviyyəli siqnalı oxuyub qramla çəkiyə çevirməyin ən geniş yayılmış və ən ucuz yoludur. Mətbəx tərəzisi, şəxsi tərəzi, arı pətəyi tərəzisi, yem qabı izləmə və ya mühərrikin itələmə qüvvəsinin ölçülməsi kimi layihələrin hamısı eyni əsasa söykənir: yük sensoru çəki altında gözlə görünməyəcək qədər az əyilir, HX711 bu kiçik dəyişikliyi 24 bitlik ədədə çevirir, Arduino isə bu ədədi kalibrləmə əmsalı ilə qrama çevirir.

Bu bələdçidə yük sensorunun içindəki Wheatstone körpüsünün necə işlədiyini, naqil rənglərini (E+, E-, A+, A-), vanna tərəzilərindən çıxan 4 ədəd 50 kq-lıq yarımkörpü sensorun necə qoşulduğunu, HX711 kitabxanası ilə tara (tare) almağı və kalibrləmə əmsalını addım-addım tapmağı öyrənəcəksən. Ardınca çəkini LCD ekranda göstərən, tara düyməli rəqəmsal tərəzi quracaq, oxunuşların niyə titrədiyini və necə sabitləşdiriləcəyini görəcək, sonda eyni işi OLED ekranlı ESP32 və Raspberry Pi Pico (MicroPython) ilə edəcəksən.

HX711 yük sensoru gücləndirici modulu
HX711 modulu: bir kənarda yük sensoru üçün E+, E-, A-, A+ (və ikinci kanal üçün B-, B+) çıxışları, digər kənarda Arduino-ya gedən GND, DT, SCK və VCC pinləri yerləşir.

Yük sensoru (load cell) nədir, necə işləyir?

Yük sensoru alüminium və ya poladdan hazırlanmış, üzərinə tenzometrlər (strain gauge) yapışdırılmış metal hissədir. Tenzometr nazik folqa üzərində ziqzaq şəklində işlənmiş rezistordur: metal dartılanda iz uzanır və nazikləşir, müqaviməti artır; sıxılanda müqaviməti azalır. Dəyişiklik inanılmaz dərəcədə kiçikdir. Tenzometrik əmsalı təxminən 2 olan ölçən min dəfə kiçik uzanmada müqavimətini yalnız 0,2% dəyişir; 1000 Ω-luq ölçən üçün bu 2 Ω deməkdir və adi analogRead() ilə heç vaxt hiss olunmaz.

Bu kiçik dəyişikliyi ölçülə bilən hala gətirmək üçün dörd tenzometr Wheatstone körpüsü şəklində qoşulur. Körpü yan-yana qoyulmuş iki gərginlik bölücüdür: E+ ilə E- arasına qida verilir, A+ və A- isə iki bölücünün orta nöqtələridir. Yük olmayanda dörd rezistor bərabər olduğundan iki orta nöqtə eyni gərginlikdə olur və çıxış sıfırdır. Yük düşəndə iki ölçən dartılır, ikisi sıxılır; bir orta nöqtə yüksələndə digəri enir. Sol bölücünün üst və alt rezistorlarını R1 və R2, sağdakıları R3 və R4 adlandırsaq, çıxış Vout = Vexc × (R4/(R3+R4) − R2/(R1+R2)) olur və çəkiyə düz mütənasib artır. Bölücü məntiqini gərginlik bölücü hesablayıcısı ilə sına bilərsən.

Yük sensorlarının etiketindəki 1 mV/V kimi dəyər həssaslıqdır: sensor tam gücündə qida gərginliyinin hər volt üçün 1 mV çıxış verir. HX711 modulu körpünü təxminən 4,3 V ilə qidalandırdığından 5 kq-lıq sensor 5 kq-da cəmi 4,3 mV, 1 q-da isə 0,86 µV yaradır. Məhz buna görə 128 dəfə gücləndirmə əmsallı, 24 bitlik xüsusi ADC lazımdır.

Yük (5 kq, 1 mV/V sensor)Körpü çıxışıHX711 xam dəyəri (gücləndirmə 128)
0 g0 mV0 (tara sonrası)
100 g0,086 mV≈ 43.000
1 kg0,86 mV≈ 429.500
5 kq (tam güc)4,3 mV≈ 2.147.000

Cədvəldə diqqət çəkən bir təfərrüat var: xam dəyər qida gərginliyindən asılı deyil. HX711 körpünü qidalandıran gərginliyi (AVDD) eyni zamanda ölçmə istinadı kimi istifadə edir; qida bir az düşsə, körpü çıxışı da eyni nisbətdə düşür və nəticə dəyişmir. Buna nisbi (ratiometric) ölçmə deyilir. Təxmini hesab belədir: 1 mV/V-luq sensorda tam güc təxminən 2.147.000 ədədinə uyğundur. Bunu sensorun gücünə (qramla) bölsən, təxmini kalibrləmə əmsalını tapırsan: 1 kq üçün ≈ 2150, 5 kq üçün ≈ 430, 20 kq üçün ≈ 107.

HX711 modulu nədir? Texniki xüsusiyyətlər

HX711 Avia Semiconductor şirkətinin tərəzi tətbiqləri üçün istehsal etdiyi 24 bitlik sigma-delta ADC-dir. İçində proqramlaşdırıla bilən gücləndirmə əmsallı gücləndirici (PGA), körpünü qidalandıran stabilizator və daxili osilyator var; xarici dünya ilə yalnız iki naqil üzərindən, özünəməxsus sadə ardıcıl protokolla danışır. Bu protokol I2C deyil: DT (DOUT) xətti LOW olanda məlumat hazırdır, Arduino SCK xəttinə 25–27 impuls göndərərək 24 biti tək-tək oxuyur. Göndərilən impulsların sayı növbəti ölçmənin kanalını və gücləndirməsini seçir: 25 impuls kanal A və gücləndirmə 128, 26 impuls kanal B və gücləndirmə 32, 27 impuls kanal A və gücləndirmə 64.

XüsusiyyətDəyər
Dəqiqlik24 bit, ikiyə tamamlayıcı (0x800000 – 0x7FFFFF)
Kanal AGücləndirmə 128 (±20 mV) və ya 64 (±40 mV), 5 V AVDD ilə
Kanal BSabit gücləndirmə 32 (±80 mV)
Nümunə götürmə sürəti10 SPS (RATE = GND) və ya 80 SPS (RATE = VCC)
Qida2,6–5,5 V
Cərəyan1,5 mA-dən az; yuxu rejimində 1 µA-dən az
Körpü qidası (E+)Geniş yayılmış yaşıl modulda 5 V girişdə təxminən 4,3 V
Stabilləşmə müddətiAçılış, oyanma və ya gücləndirmə dəyişikliyindən sonra 400 ms (10 SPS)
İnterfeys2 naqil: DT (məlumat) və SCK (saat + yuxu idarəsi)

Ucuz yaşıl modulların çoxunda RATE pini plataya GND kimi qoşulub, yəni modul saniyədə 10 ölçmə edir. 10 SPS həm daha az küylüdür, həm də 50/60 Hz şəbəkə müdaxiləsini sıxışdırır; tərəzi üçün adətən ən yaxşı seçim budur. SCK xətti 60 µs-dən uzun HIGH qalsa, HX711 yuxu rejiminə keçir və körpünün qidasını da kəsir. Batareya ilə işləyən layihələrdə bu xüsusiyyət power_down() və power_up() funksiyaları ilə sənə fayda verir.

Yük sensoru növləri: hansı gücü seçməlisən?

1 kq-lıq bar tipli yük sensoru (load cell)
1 kq-lıq bar (çubuq) tipli yük sensoru: ortadakı cüt dəlikli nazik hissə əyilir və tenzometrlər bu hissəyə yapışdırılıb; etiketdəki ox qüvvənin istiqamətini göstərir.
TipGücNaqilTipik istifadəTəxmini əmsal (say/q)
Bar (çubuq), tam körpü1 kg4Zinət əşyası, məktub, dəqiq mətbəx tərəzisi≈ 2150
Bar (çubuq), tam körpü5 kg4Mətbəx tərəzisi, yem qabı≈ 430
Bar (çubuq), tam körpü20 kg4Yük, çamadan, güldan tərəzisi≈ 107
Yarımkörpü (vanna tərəzisi sensoru)50 kq (4 ədədlə 200 kq)3Şəxsi tərəzi, arı pətəyiÖlçərək tap
S tipli50 kg – 1 t4Asma tərəzi, dartma qüvvəsiEtiketdəki mV/V-ə görə

Gücü ölçəcəyin ən böyük yükün təxminən 1,5 qatı seç. Lazımından böyük sensor dəqiqliyi azaldır: 20 kq-lıq sensorla 50 q-lıq məktubu çəkə bilərsən, amma oxunuş 5 kq-lıq sensora görə dörd qat daha kobud olacaq. Kiçik sensora artıq yük düşməsi isə daha təhlükəlidir; bar tipli sensorlar çox vaxt gücün 120%-i qədər artıq yükü təhlükəsiz daşıyır, 150%-dən yuxarıda metal həmişəlik əyilə bilər və sensor bir daha sıfıra qayıtmaz. Ümumi güc çəkinin neçə sensora bölünməsindən də asılıdır: dörd küncə qoyulan 50 kq-lıq sensorlar birlikdə 200 kq daşıyır.

Naqil rəngləri və HX711 qoşulması

Yük sensoru naqiliHX711 çıxışıVəzifəsi
QırmızıE+Körpü qidası (+)
QaraE-Körpü qidası (−)
AğA-Siqnal (−)
YaşılA+Siqnal (+)
HX711 piniArduino UnoESP32Raspberry Pi Pico
VCC5V3V33V3(OUT), pin 36
GNDGNDGNDGND, pin 38
DT (DOUT)D2GPIO 25GP15, pin 20
SCK (PD_SCK)D3GPIO 26GP14, pin 19
HX711 I2C cihazı deyil: DT və SCK-nı A4/A5-ə qoşmaq məcburiyyətində deyilsən və I2C skaner onu heç vaxt tapmaz. Bu iki xətt istənilən iki rəqəmsal pinə qoşula bilər, kodda düzgün nömrəni yazmağın kifayətdir. ESP32 və Pico-da modulu mütləq 3,3 V ilə qidalandır; yaşıl modulda VCC eyni zamanda DT xəttinin siqnal səviyyəsini müəyyən edir və 5 V ilə qidalanan modul 3,3 V-luq girişlərə 5 V verir.

Rənglər istehsalçıya görə dəyişə bilər; bəzi sensorlarda qaranın yerinə sarı, yaşılın yerinə göy istifadə olunur və ya ağ ilə yaşılın vəzifəsi yerini dəyişir. Əmin olmaq üçün multimetri om rejiminə keçir: qida cütünün (E+, E-) və siqnal cütünün (A+, A-) iki ucu arasında adətən 1000 Ω civarı, çarpaz cütlərdə isə bunun təxminən dörddə üçü oxunur. Siqnal naqillərini tərsinə qoşsan, heç nə xarab olmur, yalnız çəki artdıqca dəyər azalır; naqillərin yerini dəyişməklə və ya kalibrləmə əmsalını mənfi etməklə düzəldirsən. B+ və B- ikinci kanal üçündür və tək sensorlu layihələrdə boş qalır.

4 ədəd 50 kq-lıq yarımkörpü sensorun qoşulması (şəxsi tərəzi)

Vanna tərəzilərindən çıxan, ortası E hərfinə bənzəyən 50 kq-lıq sensorlarda yalnız iki tenzometr və 3 naqil var; yəni hər biri körpünün yarısıdır. Naqillər çox vaxt qırmızı, ağ və qara olur, amma hansının orta ucu olduğunu mütləq ölçərək tap: iki kənar naqil arası təxminən 2 kΩ, orta naqillə hər kənar naqil arası təxminən 1 kΩ oxunur. Əksər sensorlarda orta uc qırmızıdır. Dörd sensoru halqa kimi bir-birinə qoşanda tam Wheatstone körpüsü alırsan.

  1. Sensorları platformanın dörd küncünə yerləşdir və künclərə 1 (sol ön), 2 (sağ ön), 3 (sağ arxa), 4 (sol arxa) nömrələrini ver.
  2. Qonşu sensorların eyni rəngli kənar naqillərini birləşdir: 1 ilə 2-nin ağlarını, 2 ilə 3-ün qaralarını, 3 ilə 4-ün ağlarını, 4 ilə 1-in qaralarını.
  3. Çarpazdakı 1 və 3 nömrəli sensorların qırmızı naqillərini E+ və E- çıxışlarına qoş.
  4. Digər çarpazdakı 2 və 4 nömrəli sensorların qırmızı naqillərini A+ və A- çıxışlarına qoş.
  5. Lehimdən əvvəl ölç: E+ ilə E- arası və A+ ilə A- arası təxminən 2 kΩ olmalıdır. Dəyər çox fərqlidirsə, bir birləşmə səhvdir.
  6. Çəki əlavə olunanda dəyər azalırsa, A+ ilə A- naqillərinin yerini dəyiş və ya əmsalı mənfi istifadə et.
Sensor (künc)Ağ naqilQara naqilQırmızı naqil
1 – sol ön2-nin ağına4-ün qarasınaE+
2 – sağ ön1-in ağına3-ün qarasınaA+
3 – sağ arxa4-ün ağına2-nin qarasınaE-
4 – sol arxa3-ün ağına1-in qarasınaA-
İki sensorla da tərəzi qurmaq olar: 1-in ağını 2-nin qarası ilə, 1-in qarasını 2-nin ağı ilə birləşdir; bu iki birləşmə nöqtəsi E+ və E-ə, iki qırmızı naqil isə A+ və A-ya gedir. Tək sensorda isə körpünü iki ədəd 1 kΩ rezistorla tamamlayırsan: kənar naqillər E+ və E-ə, qırmızı naqil A+-ya, ardıcıl qoşulmuş iki rezistorun orta nöqtəsi A-ya qoşulur. Rezistorları multimetrlə seçib bir-birinə ən yaxın ikisini istifadə et; fərq böyüyərsə, HX711 doyma halına düşür. Sensor sayı azaldıqca temperatur sürüşməsi də artır.

HX711 kitabxanasını quraşdırmaq

  1. Arduino IDE-də Tools > Manage Libraries menyusunu aç və axtarış qutusuna HX711 yaz.
  2. Bogdan Necula-nın HX711 Arduino Library kitabxanasını quraşdır. Kitabxana quraşdırmağı ilk dəfə edirsənsə, Arduino kitabxanası əlavə etmə bələdçisinə bax.
  3. Quraşdırmadan sonra File > Examples > HX711 Arduino Library altında HX711_basic_example və HX711_full_example nümunələrini görəcəksən; aşağıdakı kodlar eyni funksiyalardan istifadə edir.
FunksiyaNə edir?
begin(dt, sck, gücləndirmə)Pinləri tənzimləyir; gücləndirmə standart olaraq 128 (kanal A)
is_ready() / wait_ready_timeout(ms)Yeni ölçmə hazırdır? Vaxt aşımlı versiya modul olmayanda proqramı dondurmur
read() / read_average(n)Xam 24 bit dəyəri və ya n ölçmənin ortalamasını verir
tare(n)n ölçmənin ortalamasını sıfır nöqtəsi (offset) kimi yadda saxlayır
get_value(n)Ortalama çıx offset: tara çıxılmış xam dəyər
set_scale(əmsal) / get_units(n)Əmsalı təyin edir; get_units çəkini (get_value / əmsal) qaytarır
set_offset() / get_offset()Tara dəyərini əllə yazır və ya oxuyur (yadda saxlamaq üçün)
power_down() / power_up()HX711-i və körpünü yuxuya verir, yenidən oyadır
set_gain(128, 64 və ya 32)Kanal və gücləndirmə seçir (32 = kanal B)

Tara (tare) və kalibrləmə əmsalı necə tapılır?

HX711 sənə qram deyil, xam ədəd verir. Bu ədədi çəkiyə çevirmək üçün iki dəyər lazımdır: boş tərəzinin oxuduğu offset (tara) və hər qrama düşən say, yəni kalibrləmə əmsalı. Düstur sadədir: çəki = (xam dəyər − offset) / əmsal. tare() funksiyası offseti tapır; əmsalı isə bir dəfə, çəkisini bildiyin cisimlə hesablayırsan. Məsələn, boş tərəzi 84.120 oxuyarkən üzərinə 500 q-lıq çəki qoyulanda dəyər 298.870 olubsa, fərq 214.750 və əmsal 214.750 / 500 = 429,5 olur.

  1. Sensoru platformaya möhkəm quraşdır; kalibrləmə tərəzinin son halı ilə aparılmalıdır.
  2. Aşağıdakı kodu yüklə, Serial Monitor-u 9600 baud-da aç və tərəzi boşkən tara alınmasını gözlə.
  3. Çəkisini bildiyin cismi ortaya qoy. Çəkisi başqa tərəzidə ölçülmüş su şüşəsi də işə yarayır; gücün yarısı civarında çəki ən yaxşı nəticəni verir.
  4. Serial Monitor-a cismin qramını yaz (məs. 500) və Enter-ə bas. Kod əmsalı hesablayıb yazır və dərhal yoxlama ölçməsi edir.
  5. Tapdığın əmsalı qeyd et və tərəzi koduna yaz. Müxtəlif çəkilərlə bir neçə dəfə təkrarlayıb ortalamasını götürmək dəqiqliyi artırır.
C++ (Arduino IDE)
1#include "HX711.h"
2
3const int DT_PIN = 2;                      // HX711 DT (DOUT)
4const int SCK_PIN = 3;                     // HX711 SCK (PD_SCK)
5
6HX711 scale;
7
8void setup() {
9  Serial.begin(9600);
10  scale.begin(DT_PIN, SCK_PIN);            // kanal A, kazanç 128 / channel A, gain 128
11  if (!scale.wait_ready_timeout(1000)) {   // modül cevap vermiyor / module not answering
12    Serial.println("HX711 bulunamadi / HX711 not found");
13    while (true) {}
14  }
15  scale.set_scale();                       // faktör 1: ham sayı / factor 1: raw counts
16  Serial.println("Tarti bos olsun, dara aliniyor... / Keep it empty, taring...");
17  delay(2000);
18  scale.tare(20);                          // 20 ölçümün ortalaması sıfır / average of 20 readings = zero
19  Serial.println("Bilinen agirligi koy, gramini yaz (or. 500) / Place a known weight, type its grams (e.g. 500)");
20}
21
22void loop() {
23  if (Serial.available()) {
24    float bilinen = Serial.parseFloat();   // Seri Monitör'den gram / grams from Serial Monitor
25    if (bilinen > 0) {
26      double fark = scale.get_value(20);   // dara düşülmüş ham fark / tared raw difference
27      float faktor = fark / bilinen;
28      Serial.print("Ham fark / raw difference: ");
29      Serial.println(fark, 0);
30      Serial.print("Kalibrasyon faktoru / calibration factor: ");
31      Serial.println(faktor, 2);
32      scale.set_scale(faktor);             // hemen kontrol et / check right away
33      Serial.print("Kontrol / check: ");
34      Serial.print(scale.get_units(10), 1);
35      Serial.println(" g");
36    }
37  }
38}

Kod tare(20) ilə 20 ölçmənin ortalamasını sıfır qəbul edir; 10 SPS-də bu təxminən 2 saniyə çəkir. Çəki qoyulanda get_value(20) tara çıxılmış xam fərqi verir, bunu məlum qrama bölmək əmsalı tapır. Əmsal mənfi çıxsa, narahat olma: siqnal naqilləri tərsinə qoşulub deməkdir və mənfi əmsalla ölçmə yenə düzgün işləyir. Əmsalı hər açılışda yenidən daxil etməmək üçün onu EEPROM.put() ilə Arduino-nun daimi yaddaşına yaza və EEPROM.get() ilə oxuya bilərsən; təfərrüatlar Arduino EEPROM yazısındadır.

Arduino rəqəmsal tərəzi: LCD-də qram göstərmə və tara düyməsi

İndi tapdığın əmsalla real tərəzi quraq. Çəki 16x2 I2C LCD-də göstəriləcək, D4-ə qoşulu düymə də istədiyin an tara alacaq; beləliklə əvvəl qabı qoyub tara alır, sonra yalnız içindəkini çəkirsən. LCD A4 (SDA) və A5 (SCL) pinlərinə qoşulur; təfərrüat üçün I2C LCD ekran yazısına, düymənin daxili pull-up ilə qoşulması üçün düymə qoşulması yazısına bax.

C++ (Arduino IDE)
1#include <Wire.h>
2#include <LiquidCrystal_I2C.h>
3#include "HX711.h"
4
5const int DT_PIN = 2;                      // HX711 DT
6const int SCK_PIN = 3;                     // HX711 SCK
7const int DARA_BUTON = 4;                  // dara butonu, diğer ucu GND / tare button, other leg to GND
8const float FAKTOR = 429.5;                // kendi faktörünü yaz / use your own factor
9
10HX711 scale;
11LiquidCrystal_I2C lcd(0x27, 16, 2);       // adres, sütun, satır / address, columns, rows
12float filtreli = 0;                        // filtrelenmiş ağırlık / filtered weight
13
14void setup() {
15  pinMode(DARA_BUTON, INPUT_PULLUP);
16  lcd.init();
17  lcd.backlight();
18  lcd.print("Dara aliniyor...");
19  scale.begin(DT_PIN, SCK_PIN);
20  scale.set_scale(FAKTOR);
21  scale.tare(20);                          // açılışta terazi boş olmalı / scale must be empty at start
22  lcd.clear();
23  lcd.print("Agirlik:");
24}
25
26void loop() {
27  if (digitalRead(DARA_BUTON) == LOW) {    // butona basıldı / button pressed
28    lcd.setCursor(0, 1);
29    lcd.print("Dara...         ");
30    scale.tare(20);
31    filtreli = 0;
32    while (digitalRead(DARA_BUTON) == LOW) {}   // bırakılmasını bekle / wait for release
33    delay(50);                             // kontak sıçramasını atla / skip contact bounce
34  }
35
36  if (scale.is_ready()) {
37    float w = scale.get_units(4);          // 4 ölçümün ortalaması / average of 4 readings
38    if (fabs(w - filtreli) > 5.0) {
39      filtreli = w;                        // büyük değişim: filtreyi atla / big change: skip the filter
40    } else {
41      filtreli = 0.7 * filtreli + 0.3 * w; // üstel ortalama (EMA) / exponential moving average
42    }
43    float goster = filtreli;
44    if (fabs(goster) < 0.5) goster = 0;    // sıfırdaki titremeyi gizle / hide jitter around zero
45
46    char yazi[12];
47    dtostrf(goster, 8, 1, yazi);           // 8 karakter, 1 ondalık / 8 chars, 1 decimal
48    lcd.setCursor(0, 1);
49    lcd.print(yazi);
50    lcd.print(" g");
51  }
52}

Kodda üç kiçik hiylə var. Birincisi eksponensial sürüşən ortalama (EMA): hər yeni ölçmə nəticəyə yalnız 30% qatılır, beləliklə titrəmə yumşalır. İkincisi, çəki bir anda 5 q-dan çox dəyişərsə, filtr atlanır və ekran dərhal yeni dəyərə keçir; filtr yalnız sabit yükdə işə düşür. Üçüncüsü ölü zona: ±0,5 q-dan aşağı dəyərlər 0 göstərilir, beləliklə boş tərəzidə 0.3, -0.2, 0.1 kimi rəqs edən rəqəmlər yox olur. get_units(4) hər çağırışda dörd ölçmə gözlədiyi üçün 10 SPS-də ekran saniyədə təxminən 2,5 dəfə yenilənir.

Qeyri-sabit oxunuşlar: titrəmə, sürüşmə və həlləri

HX711 layihələrindəki problemlərin çoxu koddan deyil, mexanikadan gəlir. Bar tipli sensor konsol şüa kimi işləyir: bir ucu bazaya, digər ucu üst lövhəyə vintlənir və hər iki ucda bir neçə millimetrlik aralıq hissə (şayba və ya 3D çap blok) olur. Beləcə sensor Z şəklində dayanır və ortası sərbəst əyilə bilir. Sensorun ortası bazaya və ya lövhəyə toxunarsa, vintlər həddindən artıq sıxılarsa və ya lövhə əyilərsə, oxunuşlar daim sürüşər. Üzərindəki oxun qüvvə istiqamətini (aşağını) göstərdiyindən əmin ol və tenzometrlərin yerləşdiyi orta hissəyə heç nəyin toxunmasına icazə vermə.

  • Möhkəm baza: Baza və lövhə əyilməməlidir; qalın faner, MDF və ya alüminium lövhədən istifadə et. Masanın titrəməsi də oxunuşa təsir edir.
  • Qısa və sabit naqillər: Sensor naqillərini qısa saxla, bir-birinə burub bərkit. Yellənən naqil sensora qüvvə tətbiq edir və dəyəri dəyişir.
  • Təmiz qida: Noutbukun USB-si küylü ola bilər. Modulun VCC və GND çıxışlarına 100 nF və 10 µF kondensator əlavə etmək, mühərrik, rele və Wi-Fi antenasından uzaq durmaq kömək edir.
  • İsinmə müddəti: Açılışdan sonrakı ilk bir neçə dəqiqə sensor və modul isinərkən sıfır nöqtəsi bir neçə qram sürüşə bilər; dəqiq ölçmədən əvvəl gözlə, sonra tara al.
  • Ortalama götür: get_units(10) küyü təxminən üç dəfə azaldır, amma 10 SPS-də 1 saniyə çəkir. Sürətlə sabitlik arasında tarazlıq qur; müxtəlif filtr üsulları üçün sensor məlumatının filtrlənməsi yazısına bax.
  • Sürünmə (creep): Uzun müddət üzərində dayanan yükdə dəyər dəqiqələr içində bir neçə qram dəyişə bilər. Bu sensorun təbiətindəndir və ucuz sensorlarda daha qabarıqdır.
  • Real gözlənti: Yaxşı quraşdırılmış 5 kq-lıq sensorla 0,5–1 q, dörd ədəd 50 kq-lıq sensorla qurulan şəxsi tərəzidə isə 50–100 q sabitlik yaxşı nəticədir.
Bəzi ucuz yaşıl HX711 platalarında istehsal qüsuru səbəbindən E- çıxışı GND-yə qoşulmur və oxunuşlar daim sürüşür. Multimetrlə E- ilə GND pini arasındakı müqaviməti ölç: 0 Ω-a yaxın deyilsə, iki ucu qısa naqillə lehimləyib birləşdir. Bu kiçik düzəliş izah olunmayan sürüşmələrin tez-tez rast gəlinən səbəbini aradan qaldırır.

ESP32 ilə tərəzi: OLED ekran və daimi kalibrləmə

ESP32-də eyni kitabxana dəyişmədən işləyir. Aşağıdakı nümunə çəkini 0,96 düymlük SSD1306 OLED ekranda iri rəqəmlərlə göstərir, GPIO 27-dəki düymə ilə tara alır və kalibrləmə əmsalını Preferences kitabxanası ilə flash yaddaşa yazır. Serial Monitor-a məlum çəkinin qramını yazmağın yeni əmsalın hesablanıb daimi saxlanması üçün kifayətdir. OLED-in qoşulması (SDA GPIO 21, SCL GPIO 22) və kitabxanaları üçün OLED ekran yazısına bax.

C++ (Arduino IDE)
1#include <Wire.h>
2#include <Adafruit_GFX.h>
3#include <Adafruit_SSD1306.h>
4#include <Preferences.h>
5#include "HX711.h"
6
7const int DT_PIN = 25;                     // HX711 DT
8const int SCK_PIN = 26;                    // HX711 SCK
9const int DARA_BUTON = 27;                 // dara butonu, diğer ucu GND / tare button, other leg to GND
10
11HX711 scale;
12Adafruit_SSD1306 display(128, 64, &Wire, -1);
13Preferences ayar;
14float faktor;
15
16void agirlikGoster(float g) {
17  display.clearDisplay();
18  display.setTextSize(1);
19  display.setCursor(0, 0);
20  display.print(F("BlueGrays Terazi"));
21  display.setTextSize(2);                  // büyük rakamlar / big digits
22  display.setCursor(0, 28);
23  if (fabs(g) < 1000) {
24    display.print(g, 1);
25    display.print(F(" g"));
26  } else {
27    display.print(g / 1000.0, 3);          // 1 kg üstü kilogram / kilograms above 1 kg
28    display.print(F(" kg"));
29  }
30  display.display();
31}
32
33void setup() {
34  Serial.begin(115200);
35  pinMode(DARA_BUTON, INPUT_PULLUP);
36  display.begin(SSD1306_SWITCHCAPVCC, 0x3C);   // SDA 21, SCL 22
37  display.setTextColor(SSD1306_WHITE);
38
39  ayar.begin("terazi", false);             // flash'ta ayar alanı / settings namespace in flash
40  faktor = ayar.getFloat("faktor", 429.5); // kayıt yoksa varsayılan / default if nothing saved
41
42  scale.begin(DT_PIN, SCK_PIN);
43  scale.set_scale(faktor);
44  scale.tare(20);
45  Serial.println("Kalibrasyon: agirligi koy, gramini yaz / Calibrate: place a weight, type its grams");
46}
47
48void loop() {
49  if (digitalRead(DARA_BUTON) == LOW) {
50    scale.tare(20);
51    while (digitalRead(DARA_BUTON) == LOW) delay(10);   // bırakılmasını bekle / wait for release
52    delay(50);                             // kontak sıçramasını atla / skip contact bounce
53  }
54
55  if (Serial.available()) {
56    float bilinen = Serial.parseFloat();
57    if (bilinen > 0) {
58      faktor = scale.get_value(20) / bilinen;  // yeni faktör / new factor
59      scale.set_scale(faktor);
60      ayar.putFloat("faktor", faktor);     // elektrik kesilse de kalır / survives power loss
61      Serial.printf("Yeni faktor / new factor: %.2f\n", faktor);
62    }
63  }
64
65  if (scale.wait_ready_timeout(200)) {
66    agirlikGoster(scale.get_units(5));
67  }
68}

HX711-i ESP32-nin 3V3 pinindən qidalandıranda modulun stabilizatoru 4,3 V-a çıxa bilmir və körpü 3,3 V-dan bir az aşağı gərginliklə qidalanır. Ölçmə nisbi olduğu üçün əmsal çox dəyişmir, yalnız küy bir az artır. ESP32 Wi-Fi-a da hazırdır: çəkini veb səhifədə göstərmək və ya yem qabı boşalanda telefona bildiriş göndərmək bir neçə sətirlik əlavədir. İlk addımlar üçün ESP32 nədir? yazısından başlaya bilərsən. Batareya ilə işləyən pətək tərəzisində ölçmələr arasında HX711-i scale.power_down() ilə, ESP32-ni isə deep sleep ilə yuxuya verirsən. Yuxu boyunca SCK pininin HIGH qalması üçün pini gpio_hold_en() ilə sabitlə; yoxsa pin boşda qalır və HX711 öz-özünə oyana bilər. Oyandıqdan sonrakı ilk 400 ms-in ölçmələrini atmağı da unutma.

Raspberry Pi Pico ilə HX711 (MicroPython)

MicroPython-da HX711 üçün hazır modul gəlmir, amma protokol o qədər sadədir ki, drayveri bir neçə sətirdə özün yaza bilərsən. Aşağıdakı sinif DT xəttinin LOW olmasını gözləyir, SCK-ya 24 impuls göndərərək məlumatı oxuyur, gücləndirməni seçmək üçün 1–3 əlavə impuls verir və nəticəni ikiyə tamamlayıcı formadan işarəli ədədə çevirir. Oxuma zamanı kəsmələr qısa müddətə söndürülür; beləliklə SCK xətti heç vaxt 60 µs-dən uzun HIGH qalmır və HX711 yanlışlıqla yuxuya getmir. MicroPython quraşdırılması üçün Raspberry Pi Pico nədir? yazısına bax.

MicroPython
1from machine import Pin
2import machine
3import time
4
5class HX711:
6    def __init__(self, dt, sck, gain=128):
7        self.dt = Pin(dt, Pin.IN)
8        self.sck = Pin(sck, Pin.OUT, value=0)
9        self.extra = {128: 1, 64: 3, 32: 2}[gain]   # toplam 25, 27, 26 darbe / 25, 27, 26 pulses in total
10        self.offset = 0
11        self.scale = 1.0
12        self.read()                                 # kazancı ayarla / set the gain
13
14    def read(self, timeout_ms=1000):
15        start = time.ticks_ms()
16        while self.dt.value() == 1:                 # DT LOW ise veri hazır / data ready when DT is LOW
17            if time.ticks_diff(time.ticks_ms(), start) > timeout_ms:
18                raise OSError("HX711 yanit vermiyor / not responding")
19        irq = machine.disable_irq()                 # SCK 60 µs'den uzun HIGH kalmasın / keep SCK HIGH under 60 µs
20        value = 0
21        for _ in range(24):
22            self.sck.value(1)
23            value = (value << 1) | self.dt.value()
24            self.sck.value(0)
25        for _ in range(self.extra):                 # sonraki ölçümün kanalı ve kazancı / next channel and gain
26            self.sck.value(1)
27            self.sck.value(0)
28        machine.enable_irq(irq)
29        if value & 0x800000:                        # ikiye tümleyen / two's complement
30            value -= 0x1000000
31        return value
32
33    def read_average(self, times=10):
34        return sum(self.read() for _ in range(times)) / times
35
36    def tare(self, times=15):
37        self.offset = self.read_average(times)
38
39    def get_units(self, times=5):
40        return (self.read_average(times) - self.offset) / self.scale
41
42
43hx = HX711(dt=15, sck=14)                           # DT -> GP15, SCK -> GP14
44print("Tarti bos, dara aliniyor... / Scale empty, taring...")
45hx.tare()
46hx.scale = 429.5                                    # kendi faktörün / your own factor
47
48while True:
49    print("{:.1f} g".format(hx.get_units()))
50    time.sleep_ms(200)

Kalibrləmə məntiqi Arduino-dakı ilə eynidir: hx.scale = 1.0 olanda məlum çəkini qoyub get_units() nəticəsini çəkinin qramına bölsən, əmsalı tapırsan. Pico-da da HX711-i 3V3(OUT) pinindən qidalandır. Çəkini ekranda göstərmək istəsən, ssd1306.py drayveri ilə OLED əlavə edib dəyəri oled.text() ilə yazdırmağın kifayətdir.

HX711 və yük sensoru ilə layihə ideyaları

  • Mətbəx tərəzisi: 5 kq-lıq sensor, tara düyməsi və OLED ekran ilə 1 q dəqiqlikli tərəzi.
  • Şəxsi tərəzi: Köhnə vanna tərəzisinin 4 sensoru, HX711 və I2C LCD ilə kiloqram göstəricisi.
  • Ağıllı yem qabı: Qabın çəkisi müəyyən dəyərdən aşağı düşəndə ESP32 bildiriş göndərir, servo mühərrik qapağı açıb yem tökür.
  • Güldan tərəzisi: Güldanın çəkisi azaldıqca suya ehtiyacı hesabla və nəticəni torpaq rütubət sensoru ilə müqayisə et.
  • Arı pətəyi izləmə: Pətəyin altına 4 sensor qoy, bal axınını gündəlik çəki artımından izlə və məlumatları Wi-Fi ilə yadda saxla.
  • Hissə sayğacı: Tək bir vintin çəkisini öyrət, qutudakı ümumi çəkidən neçə vint olduğunu hesabla.
  • Məlumat qeydi: Ölçmələri serial portdan kompüterə ötür və Excel-ə məlumat ötürmə üsulu ilə qrafikə çevir.

Tez-tez edilən səhvlər və həlləri

ƏlamətMümkün səbəbHəll
Proqram read() sətrində donurDT və ya SCK qoşulmayıb, kodda pin nömrəsi səhvdirNaqilləri yoxla, wait_ready_timeout() istifadə et
Dəyər həmişə 8388607 və ya -8388608Giriş doymadadır: A+/A- qopuq və ya E və A naqilləri qarışıbNaqil rənglərini multimetrlə yoxla
Dəyər həmişə 0DT xətti daim LOW, modul qidalanmırVCC, GND və DT qoşulmalarını ölç
Çəki əlavə olunanda dəyər azalırA+ ilə A- tərsinə qoşulubNaqillərin yerini dəyiş və ya əmsalı mənfi istifadə et
Oxunuş yavaş-yavaş daim sürüşürİsinmə, sürünmə, E- ilə GND qoşulma xətası, gərgin quraşdırmaİsinməni gözlə, E- ilə GND-ni ölç, quraşdırmanı düzəlt
Dəyərlər bir neçə qram atılırUzun naqil, küylü qida, əyilən lövhəNaqilləri qısalt, kondensator əlavə et, ortalama götür
Çəki mövqeyə görə fərqli çıxırLövhə əyilir və ya 4 sensordan biri yük daşımırLövhəni bərk et, sensorları eyni hündürlüyə gətir
Kiçik çəki düzgündür, böyük çəki səhvdirƏmsal çox kiçik çəki ilə tapılıbGücün yarısı civarında çəki ilə yenidən kalibrlə
Xəta axtararkən əvvəlcə read() ilə xam dəyəri Serial Monitor-a yazdır və barmağınla sensora yüngülcə bas. Xam ədəd minlərlə dəyişirsə, elektronika sağlamdır və problem kalibrləmədə və ya mexanikadadır; ümumiyyətlə dəyişmirsə, qoşulmanı, doymaya gedirsə, naqil rənglərini yoxla.

HX711 ilə yük sensoru bir dəfə düzgün quraşdırılıb kalibrləndikdə, ucuz hissələrlə qram dəqiqliyində ölçən cihaz əldə edirsən. Kalibrləmə əmsalını yadda saxla, mexanikanı möhkəm qur və filtri layihənin sürətinə görə tənzimlə; qalanı sənin təxəyyülünə qalıb. Ölçməyə daha geniş baxmaq üçün Arduino sensorları bələdçisinə bax. BlueGrays tətbiqində sensor oxuma, LCD və OLED ekranda dəyər göstərmə və ESP32 ilə məlumat qeydi layihələrini addım-addım dövrə sxemi və kodları ilə tapa, tərəzini bu layihələrlə birləşdirə bilərsən.

Tez-tez verilən suallar

HX711 neçə kq ölçür?

HX711-in özünün kiloqram həddi yoxdur; ölçə biləcəyin ən böyük çəkini yük sensorunun gücü müəyyən edir. 1 kq-lıq sensorla 1 kq, dörd ədəd 50 kq-lıq sensorla 200 kq ölçə bilərsən. HX711 yalnız körpünün mikrovolt səviyyəli çıxışını 24 bitlik ədədə çevirir.

HX711 kalibrləmə əmsalı necə hesablanır?

Əvvəlcə boş tərəzidə tare() ilə tara al, sonra çəkisini bildiyin cismi qoyub get_value() ilə tara çıxılmış xam dəyəri oxu. Bu dəyəri cismin qramına bölsən, əmsalı tapırsan; məsələn, 500 q üçün 214.750 oxunubsa, əmsal 429,5-dir. Əmsalı set_scale() ilə verəndə get_units() birbaşa qram qaytarır.

HX711 dəyərləri niyə daim dəyişir?

Ən çox rast gəlinən səbəblər əyilən və ya səhv quraşdırılmış lövhə, uzun və yellənən naqillər, küylü USB qidası və isinmədir. Sensoru ortası sərbəst qalacaq şəkildə aralıq hissələrlə quraşdır, naqilləri qısalt, bir neçə dəqiqə isinməsini gözlə və ortalama və ya proqram filtri istifadə et. Bəzi ucuz platalarda E- çıxışının GND-yə qoşulmaması da daimi sürüşməyə səbəb olur.

Yük sensoru naqilləri hansı rəng hara qoşulur?

Geniş yayılmış bar tipli sensorlarda qırmızı E+, qara E-, ağ A- və yaşıl A+ çıxışına qoşulur. Rənglər istehsalçıya görə dəyişə bildiyi üçün multimetrlə ölçmək ən etibarlıdır: qida cütünün və siqnal cütünün ucları arasında ayrı-ayrılıqda təxminən 1000 Ω oxunur. Çəki əlavə olunanda dəyər azalırsa, A+ ilə A- naqillərinin yerini dəyişmən kifayətdir.

HX711 3,3 V ilə işləyirmi?

Bəli, HX711 2,6–5,5 V arasında işləyir və ESP32 ilə Pico-da modulu 3,3 V ilə qidalandırmalısan; əks halda DT xətti 5 V səviyyəsində olur. 3,3 V-da körpü daha aşağı gərginliklə qidalanır, amma ölçmə nisbi olduğu üçün kalibrləmə əmsalı çox dəyişmir, yalnız küy bir az artır.

Tək bir 50 kq-lıq yük sensoru HX711 ilə istifadə oluna bilərmi?

İstifadə oluna bilər, amma 3 naqilli yarımkörpü sensoru tam körpüyə tamamlamaq üçün dəyərləri bir-birinə çox yaxın iki ədəd 1 kΩ rezistor lazımdır. Kənar naqillər E+ və E-ə, orta naqil A+-ya, iki rezistorun orta nöqtəsi A-ya qoşulur. Daha sabit nəticə üçün iki və ya dörd sensoru birlikdə istifadə etmək daha yaxşıdır.

Bütün layihələrə bax
HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)
AR-27Başlanğıc

HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)

Yarasalar qaranlıqda yolunu necə tapırsa, HC-SR04 sensoru da elə işləyir: eşidə bilmədiyin bir səs göndərir, əks-sədasını dinləyir və qarşısındakı cismin nə qədər uzaqda olduğunu ölçür.

4.6(50)
82
DHT11 ilə temperatur və rütubət
AR-55Orta

DHT11 ilə temperatur və rütubət

Otağın neçə dərəcədir, hava rütubətlidir, yoxsa quru? DHT11 sensoru temperaturu və rütubəti ölçür, Arduino da bu dəyərləri iki sətirlik LCD ekrana yazır və bir neçə saniyədən bir yeniləyir.

4.7(47)
83
LCD ekranla rəqəmsal voltmetr
AR-56Orta
Premium

LCD ekranla rəqəmsal voltmetr

Batareyanın və ya adapterin nə qədər gərginlik verdiyini özünün düzəltdiyi ölçü cihazı ilə öyrən.

4.5(27)
36
I2C ilə LCD ekran istifadəsi
AR-32Başlanğıc
Premium

I2C ilə LCD ekran istifadəsi

Arduino-ya öz ekranını qazandır və ilk mesajını yazdır. İki sətirlik LCD ekran yalnız bir neçə naqillə qoşulur; əvvəlcə üst sətrə salam, ardınca alt sətrə ikinci yazı gəlir, ekran təmizlənir və…

4.8(53)
70
Boy ölçmə layihəsi
AR-33Orta
Premium

Boy ölçmə layihəsi

Qapı çərçivəsindən asılan və altında dayananın boyunu santimetrlə deyən boy ölçəndir.

4.5(25)
34
NTC və 2x16 LCD ekranla temperatur ölçümü
AR-44Başlanğıc
Premium

NTC və 2x16 LCD ekranla temperatur ölçümü

Mühitin temperaturunu kiçik muncuğa bənzəyən sensorla ölç. NTC adlı bu hissə qızdıqca elektriki daha asan keçirir; Arduino bu dəyişikliyi oxuyub düsturla Selsi dərəcəsinə çevirir və iki sətirlik LCD…

4.5(33)
44
ESP32 I2C LCD ekran (16x2)
ES-17Orta
Premium

ESP32 I2C LCD ekran (16x2)

Bu layihədə 16x2 simvol LCD ekranı I2C protokolu ilə ESP32-yə qoşaraq mətn göstəririk. I2C sayəsində ekranı yalnız 2 data pini (SDA və SCL) ilə idarə edə bilirik; klassik paralel qoşulmadakı 6+ pin israfı aradan qalxır. Kod birinci sətirdə sabit mesaj, ikinci sətirdə isə hər saniyə artan sayğac göstərir. Əlavə olaraq başlanğıcda I2C skaneri işlədib ekranın ünvanını Serial Monitor-a yazdırırıq (adətən 0x27 və ya 0x3F).

4.9(23)
40
ESP32 temperatur loqqeri (DHT22 + DS1307 RTC + microSD + OLED)
ES-40Qabaqcıl
Premium

ESP32 temperatur loqqeri (DHT22 + DS1307 RTC + microSD + OLED)

ESP32 ilə zaman etiketli temperatur və rütubət qeydiyyat sistemi qur! Bu layihədə DHT22 sensoru ilə dəqiqədə bir temperatur və rütubət oxuyub DS1307 RTC modulundan aldığın real zaman etiketi ilə microSD karta CSV formatında yazırıq. OLED ekranda iri yazı ilə son temperatur, rütubət faizi, zaman damğası və ümumi qeyd sayı canlı göstərilir.

4.7(7)
12