Rehberler · 9 dk okuma

Don Alarmı Arduino: DS18B20 ile Sera, Boru ve Araç Uyarısı

Arduino ile don alarmı yap: su geçirmez DS18B20, 0-3 °C eşik ve histerezis, Uno'da buzzer ve LED, ESP32'de Telegram bildirimi ve deep sleep ile uzun pil ömrü.

Don alarmı Arduino projesi, sıcaklık tehlikeli biçimde sıfıra yaklaştığında seni önceden uyaran basit ama çok işe yarayan bir sistemdir. Su geçirmez bir DS18B20 sensör sıcaklığı ölçer; değer belirlediğin eşiğin (çoğu zaman 0–3 °C arası) altına indiğinde Arduino Uno bir buzzer ve LED ile, ESP32 ise doğrudan telefonuna gelen Telegram ya da WhatsApp mesajıyla alarm verir. Seradaki fideler, dış duvardan geçen su boruları, bahçe musluğu, kümes, su deposu ya da sabah işe çıkacağın araç için bir gece önceden haber almak ciddi bir zararın önüne geçebilir.

Bu rehberde sensörün neden DS18B20 olması gerektiğini, eşik ve histerezis değerlerinin nasıl seçileceğini, sensörü sera, boru ve araçta nereye koyman gerektiğini adım adım göreceksin. Ardından Uno için sesli ve ışıklı alarm kodunu, ESP32 için Telegram bildirimi gönderen ve aradaki zamanı deep sleep ile uyuyarak geçiren pil dostu sürümü, son olarak da Raspberry Pi Pico için MicroPython kodunu kuracağız. Pil ömrü hesabını da somut akım değerleriyle birlikte yapacağız.

Su geçirmez DS18B20 sıcaklık sensörü probu
Su geçirmez DS18B20: paslanmaz çelik kılıf içinde dijital sıcaklık sensörü, üç kablo (VDD, GND, DATA) ve -55 ile +125 °C ölçüm aralığı.

Don alarmı nedir, nasıl çalışır?

Bir don alarmı üç işi sürekli tekrarlar: sıcaklığı ölçer, ölçümü bir eşikle karşılaştırır ve eşik aşıldığında seni uyarır. İşin püf noktası, eşiğin neden tam 0 °C değil de biraz üstünde seçildiğidir. Meteoroloji istasyonları sıcaklığı yerden yaklaşık 1,5–2 metre yükseklikte ölçer; açık ve rüzgârsız gecelerde yaprak yüzeyi, toprak ve yol asfaltı ısıyı gökyüzüne yayarak çevredeki havadan 2–3 °C daha soğuk olabilir. Bu yüzden sensörün 2 °C gösterdiği bir gecede yaprakların üzerinde kırağı oluşabilir, köprü üstlerinde yol buzlanabilir. Eşiği birkaç derece yukarıda tutmak hem bu farkı kapatır hem de sana önlem almak için zaman kazandırır. İkinci önemli kavram histerezistir: alarm 2 °C'de açılıyorsa 2,1 °C'de hemen kapanmamalı, örneğin 3,5 °C'ye çıkana kadar beklemelidir. Aksi halde sıcaklık eşiğin etrafında gidip geldikçe buzzer durmadan açılıp kapanır, ESP32 de sana onlarca mesaj atar.

UygulamaUyarı eşiğiKritik eşikNe yapmalısın?
Sera ve fide3 °C1 °CIsıtıcıyı çalıştır, fideleri örtüyle kapat
Dış cephedeki su borusu3 °C0,5 °CIsıtıcı kabloyu aç, musluğu hafif damlat ya da hattı boşalt
Araç ve yol buzlanması4 °C1 °CCamları ört, sabah yolda dikkatli ol
Su deposu, kümes, ahır3 °C1 °CIsıtıcı lamba ya da ek yalıtım kullan

Neden DS18B20? Teknik özellikler

Don alarmında en sık yapılan hata, elde hazır olan DHT11'i kullanmaktır. DHT11'in ölçüm aralığı 0–50 °C'dir; yani tam da ilgilendiğin bölgede, sıfırın altında doğru değer veremez. DHT22 -40 °C'ye kadar ölçer ama su geçirmez değildir; seradaki yoğuşma ve dış ortamdaki kırağı kısa sürede sensörü bozar. NTC termistör ucuzdur ama kalibrasyon ister ve uzun kabloda kablo direnci ölçümü kaydırır. Su geçirmez DS18B20 ise paslanmaz çelik bir kılıfın içine yerleştirilmiş dijital bir sensördür: ölçümü kendi içinde yapar, sonucu 1-Wire protokolüyle tek bir veri hattından sayı olarak gönderir. Bu sayede kablo uzunluğu ölçümü bozmaz; her sensörün fabrikada yazılmış 64 bitlik eşsiz bir adresi olduğu için aynı hatta birden fazla sensör bağlayabilirsin. Sensörün ayrıntılı tanıtımı için DS18B20 Sıcaklık Sensörü yazısına, diğer seçeneklerle karşılaştırma için sıcaklık sensörleri karşılaştırması yazısına bakabilirsin.

ÖzellikDeğer
Ölçüm aralığı-55 ile +125 °C
Doğruluk±0,5 °C (-10 ile +85 °C arasında)
Çözünürlük9–12 bit (0,5 / 0,25 / 0,125 / 0,0625 °C)
Dönüşüm süresi9 bitte yaklaşık 94 ms, 12 bitte en fazla 750 ms
Besleme3,0–5,5 V
AkımÖlçüm sırasında en fazla 1,5 mA, beklemede yaklaşık 1 µA
Haberleşme1-Wire, her sensörde 64 bit eşsiz adres
Kablo renkleri (çoğu prob)Kırmızı VDD, siyah GND, sarı (bazen beyaz) DATA

Don alarmı bağlantısı: Arduino Uno, ESP32 ve Pico

BağlantıArduino UnoESP32Raspberry Pi Pico
DS18B20 kırmızı (VDD)5V3V33V3(OUT), pin 36
DS18B20 siyah (GND)GNDGNDGND
DS18B20 sarı (DATA)D2GPIO 4GP16
4,7 kΩ pull-up direnciDATA ile 5V arasıDATA ile 3V3 arasıDATA ile 3V3(OUT) arası
Aktif buzzer (+)D8Kullanılmıyor (bildirim Telegram ile)GP15
LED + 220 Ω dirençD7KullanılmıyorGP14
DATA ile VDD arasına 4,7 kΩ pull-up direnci takmayı unutma. Bu direnç olmadan 1-Wire hattı çalışmaz ve kütüphane -127 °C döndürür. Ekranda 85 °C görüyorsan sensör henüz ölçüm yapmadan okunmuştur ya da besleme yetersizdir; 85 °C, DS18B20'nin açılıştaki varsayılan değeridir. ESP32 ve Pico'nun dahili pull-up dirençleri (yaklaşık 45–50 kΩ) bu iş için fazla zayıftır, harici direnç şarttır.

Bazı problar direnci üzerinde hazır taşıyan küçük bir adaptör kartıyla gelir; bu durumda ayrıca direnç takmana gerek yoktur. Sensörü seraya ya da bodrumdaki boruya taşımak için kabloyu uzatman gerekebilir. Burgulu çift kablo (örneğin bir CAT5 ağ kablosunun bir çifti DATA ve GND, başka bir çifti VDD için) kullanırsan 10–20 metre genellikle sorunsuz çalışır; daha uzun hatlarda 5 V beslemeyle pull-up değerini 2,2 kΩ'a düşürmek işe yarar. Birden fazla sensör bağlayacaksan hepsini tek bir hat üzerinde sırayla diz; yıldız şeklinde dallandırma yansımalara ve okuma hatalarına yol açar. Ek yerlerini lehimleyip daralan makaronla kapatmayı da unutma, çünkü dış ortamdaki nem açık bir ekleme yerini birkaç hafta içinde oksitler. Yalnız iki kablo kullanan parazitik besleme modu kısa mesafede çalışsa da don alarmı gibi güvenilirlik isteyen bir işte üç kablolu normal modu tercih et.

Sensörü nereye koymalısın?

  • Sera: Sensörü fidelerin hizasında, yerden 20–50 cm yükseğe as. Prob doğrudan güneş almamalı, yoksa gündüz 40 °C gösterir; altı açık beyaz bir plastik kap ya da kesilmiş bir şişe basit bir güneş siperi olur. Havanın sıcaklığını ölçtüğün için probu toprağa gömme.
  • Su borusu: Prob ucunu borunun en soğuk noktasına, genellikle dış duvara ya da rüzgâr alan köşeye, alüminyum bant veya kelepçeyle sıkıca bağla ve boru yalıtımıyla birlikte sar. Böylece havayı değil borunun yüzey sıcaklığını ölçersin ve borudaki su donmadan önce haber alırsın.
  • Araç: Dış sıcaklık için probu ön tamponun arkasına, motor, radyatör ve egzozdan uzak bir noktaya yerleştir. Birçok aracın kendi göstergesi de 3–4 °C civarında buzlanma simgesi gösterir. Cam buzlanmasını izlemek istiyorsan ikinci bir sensörü kabin içine koyabilirsin.
  • Su deposu ve kümes: Depoda probu deponun en soğuk yan yüzeyine sabitle; kümeste ise hayvanların gagalayamayacağı bir yüksekliğe, su kabının yakınına yerleştir.

Adım adım: Arduino Uno ile buzzerlı ve LED'li don alarmı

  1. Arduino IDE'de Kütüphane Yöneticisi'ni aç; OneWire (Paul Stoffregen) ve DallasTemperature (Miles Burton) kütüphanelerini kur. Nasıl yapılacağını bilmiyorsan Arduino kütüphane ekleme yazısına bak.
  2. DS18B20'nin kırmızı kablosunu 5V'a, siyahını GND'ye, sarısını D2'ye bağla; D2 ile 5V arasına 4,7 kΩ direnç tak.
  3. Aktif buzzerın artı ucunu D8'e, LED'i 220 Ω dirençle D7'ye bağla; ikisinin de eksi ucu GND'ye gider.
  4. Aşağıdaki kodu yükle, Serial Monitor'ü 9600 baud ile aç ve sıcaklığın her saniye geldiğini gör.
  5. Probu bir bardak buzlu suya daldırarak alarmı test et; değer 1 °C'nin altına indiğinde LED hızla yanıp sönmeli, buzzer da kesik kesik ötmeli.
  6. Eşikleri kendi uygulamana göre ESIK_UYARI ve ESIK_ALARM sabitlerinden değiştir.
C++ (Arduino IDE)
1#include <OneWire.h>
2#include <DallasTemperature.h>
3
4#define ONE_WIRE_PIN 2   // DS18B20 veri (sarı) / DS18B20 data (yellow)
5#define BUZZER_PIN   8   // aktif buzzer / active buzzer
6#define LED_PIN      7   // uyarı LED'i (220 ohm) / warning LED (220 ohm)
7
8const float ESIK_UYARI  = 3.0;  // uyarı eşiği / warning threshold
9const float ESIK_ALARM  = 1.0;  // alarm eşiği / alarm threshold
10const float HISTEREZIS  = 0.5;  // geri dönüş payı / hysteresis band
11const float KALIBRASYON = 0.0;  // buzlu su testine göre düzelt / offset from ice-water test
12
13OneWire oneWire(ONE_WIRE_PIN);
14DallasTemperature sensors(&oneWire);
15
16byte durum = 0;              // 0 normal, 1 uyarı / warning, 2 alarm, 3 sensör hatası / sensor error
17unsigned long sonOlcum = 0;
18unsigned long sonSinyal = 0;
19bool sinyalAcik = false;
20
21void setup() {
22  Serial.begin(9600);
23  pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
24  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
25  sensors.begin();
26  sensors.setResolution(12);            // 0,0625 °C adım / 0.0625 °C step
27  sensors.setWaitForConversion(false);  // beklemeden ölç / non-blocking conversion
28  sensors.requestTemperatures();
29  sonOlcum = millis();
30}
31
32void durumGuncelle(float t) {
33  switch (durum) {
34    case 0:                                   // normal
35      if (t <= ESIK_ALARM) durum = 2;
36      else if (t <= ESIK_UYARI) durum = 1;
37      break;
38    case 1:                                   // uyarı / warning
39      if (t <= ESIK_ALARM) durum = 2;
40      else if (t >= ESIK_UYARI + HISTEREZIS) durum = 0;
41      break;
42    case 2:                                   // alarm
43      if (t >= ESIK_UYARI + HISTEREZIS) durum = 0;
44      else if (t >= ESIK_ALARM + HISTEREZIS) durum = 1;
45      break;
46  }
47}
48
49void sinyalVer(unsigned long simdi) {
50  if (durum == 0) {                           // her şey sessiz / all quiet
51    digitalWrite(LED_PIN, LOW);
52    digitalWrite(BUZZER_PIN, LOW);
53    return;
54  }
55  if (durum == 3) {                           // hata: LED sabit yanar / error: LED steady on
56    digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
57    digitalWrite(BUZZER_PIN, LOW);
58    return;
59  }
60  unsigned long aralik = (durum == 2) ? 200 : 1000;  // alarmda hızlı / fast in alarm
61  if (simdi - sonSinyal >= aralik) {
62    sonSinyal = simdi;
63    sinyalAcik = !sinyalAcik;
64    digitalWrite(LED_PIN, sinyalAcik ? HIGH : LOW);
65    digitalWrite(BUZZER_PIN, (durum == 2 && sinyalAcik) ? HIGH : LOW);  // buzzer yalnız alarmda / buzzer only in alarm
66  }
67}
68
69void loop() {
70  unsigned long simdi = millis();
71  if (simdi - sonOlcum >= 1000) {             // 750 ms dönüşüm bitti / conversion finished
72    sonOlcum = simdi;
73    float t = sensors.getTempCByIndex(0);
74    sensors.requestTemperatures();            // sonraki ölçümü başlat / start next conversion
75    if (t == DEVICE_DISCONNECTED_C) {         // -127: sensör yok / sensor missing
76      durum = 3;
77      Serial.println(F("Sensor yok / Sensor missing"));
78    } else {
79      t += KALIBRASYON;
80      if (durum == 3) durum = 0;              // sensör geri geldi / sensor is back
81      durumGuncelle(t);
82      Serial.print(F("Sicaklik / Temp: "));
83      Serial.print(t, 2);
84      Serial.print(F(" C  Durum / State: "));
85      Serial.println(durum);
86    }
87  }
88  sinyalVer(simdi);
89}
Kod parçasıNe işe yarar?
setWaitForConversion(false)requestTemperatures() komutu 750 ms boyunca programı durdurmaz; bu sürede buzzer ve LED çalışmaya devam eder.
millis() ile 1 saniyelik döngüÖlçümü bir önceki dönüşüm bittikten sonra okur ve hemen sıradakini başlatır; delay() kullanılmaz.
durum değişkeni (0–3)Normal, uyarı, alarm ve sensör hatası durumlarını tutan basit bir durum makinesidir.
HISTEREZISBir üst duruma geçmek için sıcaklığın eşiğin 0,5 °C üstüne çıkmasını şart koşar; buzzerın titreşmesini önler.
KALIBRASYONBuzlu su testinde ölçtüğün sapmayı düzeltmek için eklenen sabit kaydırma değeridir.
DEVICE_DISCONNECTED_CKütüphanenin sensöre ulaşamadığında döndürdüğü -127 değeridir; kopan kabloyu yakalar ve LED'i sabit yakar.
Histerezis olmadan bir don alarmı gerçek hayatta neredeyse kullanılamaz. Sensörün 12 bitlik çözünürlüğü 0,0625 °C olduğu için 1,00 ile 1,06 °C arasında gidip gelen bir ölçüm, tek eşikli bir kodda dakikada onlarca kez alarmı açıp kapatır. 0,5–1 °C'lik bir histerezis bandı bu sorunu tamamen çözer. Durum makinesi mantığını ayrıntılı öğrenmek için Arduino durum makinesi, delay() yerine millis() kullanımı için millis ve delay yazılarına göz at.

ESP32 ile Telegram bildirimi ve deep sleep

Buzzer yalnızca yanındayken işe yarar; sera bahçenin dibindeyse ya da yazlıktaki borular yüzlerce kilometre uzaktaysa uyarının telefonuna gelmesi gerekir. ESP32 bunun için idealdir: dahili Wi-Fi'si ile Telegram Bot API'sine doğrudan HTTPS isteği gönderebilir. Bot oluşturmak için Telegram'da BotFather ile konuşup bir token alman ve kendi chat id değerini öğrenmen yeterlidir; ayrıntılar ESP32 Telegram Bot yazısında. Aşağıdaki kod sürekli açık kalmaz: uyanır, ölçer, gerekiyorsa mesaj atar ve 10 dakikalığına derin uykuya geçer. Ek kütüphane olarak yalnızca OneWire ve DallasTemperature gerekir; WiFiClientSecure ve HTTPClient ESP32 çekirdeğiyle birlikte gelir ve kod hem 2.x hem 3.x çekirdek sürümlerinde aynı şekilde derlenir.

C++ (Arduino IDE)
1#include <WiFi.h>
2#include <WiFiClientSecure.h>
3#include <HTTPClient.h>
4#include <OneWire.h>
5#include <DallasTemperature.h>
6#include <esp_sleep.h>
7
8const char* WIFI_SSID = "WIFI_ADI";              // Wi-Fi adın / your Wi-Fi name
9const char* WIFI_PASS = "WIFI_SIFRESI";          // Wi-Fi şifren / your Wi-Fi password
10const char* BOT_TOKEN = "123456789:ABCdefGhIJK"; // BotFather'dan / from BotFather
11const char* CHAT_ID   = "123456789";             // sohbet kimliğin / your chat id
12
13#define ONE_WIRE_PIN 4                 // DS18B20 veri pini / DS18B20 data pin
14const float ESIK_ALARM  = 2.0;         // altına inerse uyar / warn below this
15const float ESIK_NORMAL = 3.5;         // üstüne çıkınca normal / back to normal above this
16const uint32_t UYKU_NORMAL_DK = 10;    // normalde 10 dk uyu / sleep 10 min normally
17const uint32_t UYKU_ALARM_DK  = 5;     // alarmdayken 5 dk / 5 min while in alarm
18
19RTC_DATA_ATTR bool alarmVar = false;        // uykuda silinmez / survives deep sleep
20RTC_DATA_ATTR bool hataBildirildi = false;  // sensör hatası bildirildi mi / sensor error reported?
21
22OneWire oneWire(ONE_WIRE_PIN);
23DallasTemperature sensors(&oneWire);
24
25bool telegramGonder(const String& mesaj) {
26  WiFi.mode(WIFI_STA);
27  WiFi.begin(WIFI_SSID, WIFI_PASS);
28  unsigned long t0 = millis();
29  while (WiFi.status() != WL_CONNECTED && millis() - t0 < 15000) {  // en fazla 15 sn bekle / wait max 15 s
30    delay(250);
31  }
32  if (WiFi.status() != WL_CONNECTED) return false;
33
34  WiFiClientSecure client;
35  client.setInsecure();                // sertifika doğrulaması yok / skip certificate check
36  HTTPClient http;
37  String url = String("https://api.telegram.org/bot") + BOT_TOKEN + "/sendMessage";
38  if (!http.begin(client, url)) return false;
39  http.addHeader("Content-Type", "application/json");
40  String govde = String("{\"chat_id\":\"") + CHAT_ID + "\",\"text\":\"" + mesaj + "\"}";
41  int kod = http.POST(govde);
42  Serial.print("HTTP kodu / HTTP code: ");
43  Serial.println(kod);
44  http.end();
45  return kod == 200;
46}
47
48void uykuyaGec(uint32_t dakika) {
49  WiFi.disconnect(true);
50  WiFi.mode(WIFI_OFF);
51  esp_sleep_enable_timer_wakeup((uint64_t)dakika * 60ULL * 1000000ULL);  // mikrosaniye / microseconds
52  esp_deep_sleep_start();
53}
54
55void setup() {
56  Serial.begin(115200);
57  sensors.begin();
58  sensors.setResolution(12);
59  sensors.requestTemperatures();       // 750 ms bekler / waits 750 ms
60  float t = sensors.getTempCByIndex(0);
61  Serial.print("Sicaklik / Temp: ");
62  Serial.println(t, 2);
63
64  if (t == DEVICE_DISCONNECTED_C) {    // -127: sensör yok / sensor missing
65    if (!hataBildirildi && telegramGonder("Don alarmı: sensör okunamıyor!")) {
66      hataBildirildi = true;
67    }
68    uykuyaGec(UYKU_NORMAL_DK);
69  }
70  hataBildirildi = false;
71
72  if (!alarmVar && t <= ESIK_ALARM) {
73    if (telegramGonder(String("DON UYARISI! Sıcaklık: ") + String(t, 1) + " °C")) {
74      alarmVar = true;                 // yalnız mesaj gidince / only after the message is sent
75    }
76  } else if (alarmVar && t >= ESIK_NORMAL) {
77    if (telegramGonder(String("Don tehlikesi geçti. Sıcaklık: ") + String(t, 1) + " °C")) {
78      alarmVar = false;
79    }
80  }
81  uykuyaGec(alarmVar ? UYKU_ALARM_DK : UYKU_NORMAL_DK);
82}
83
84void loop() {
85  // buraya hiç gelinmez / never reached
86}

Deep sleep sırasında ESP32'nin ana belleği silinir ve uyandığında program setup()'tan yeniden başlar. Alarmın açık olup olmadığını unutmamak için RTC_DATA_ATTR ile işaretlenen değişkenler, uykuda da çalışan küçük RTC belleğinde saklanır. Böylece sıcaklık eşiğin altında kaldığı sürece her uyanışta yeniden mesaj atılmaz; yalnızca alarm başladığında ve tehlike geçtiğinde iki mesaj alırsın. Durum değişkeni yalnızca mesaj başarıyla gönderildiğinde güncellenir; Wi-Fi o an çekmiyorsa ESP32 bir sonraki uyanışta yeniden dener. Alarm sürerken uyku süresi 5 dakikaya iner. Telegram yerine WhatsApp'a mesaj almak istersen yalnızca telegramGonder() fonksiyonunu değiştirmen yeterlidir; bunun için ESP32 ile WhatsApp mesajı yazısındaki yöntemi kullanabilirsin. Uyku modlarının ayrıntıları ESP32 deep sleep yazısında, bağlantı sorunlarının çözümü ise ESP32 Wi-Fi bağlanmıyor yazısında.

Deep sleep ile pil ömrü nasıl hesaplanır?

Don alarmları çoğu zaman prizden uzakta, serada ya da bahçe duvarında çalışır; bu yüzden pil ömrü en az kod kadar önemlidir. Hesap basittir: her durumdaki akımı o durumda geçen süreyle çarpar, günlük toplamı bulursun. 10 dakikada bir uyanan ESP32 günde 144 kez uyanır ve her seferinde yaklaşık 1 saniye boyunca (açılış ve 750 ms'lik ölçüm) 40 mA civarında akım çeker; bu günde yaklaşık 1,6 mAh eder. Soğuk bir gecede iki mesaj gönderildiğini, her birinin Wi-Fi bağlantısıyla birlikte 5 saniye ve ortalama 120 mA sürdüğünü varsayarsan buna günde 0,3 mAh daha eklenir. Geri kalan her şey kartın uyku akımına bağlıdır ve aşağıdaki tabloda göreceğin gibi asıl tüketimi ESP32 yongası değil, geliştirme kartının üzerindeki regülatör, USB çipi ve güç LED'i yapar. Kendi değerlerinle hesap yapmak için pil ömrü hesaplayıcısını kullanabilirsin.

Kart / durumUyku akımıGünlük tüketim2500 mAh 18650 ile
Standart ESP32 DevKit (AMS1117, USB çipi, güç LED'i)Yaklaşık 6 mAYaklaşık 146 mAhYaklaşık 17 gün
Düşük akımlı regülatörlü kart ya da çıplak modül10–20 µAYaklaşık 2,2–2,4 mAhTeoride 2 yıldan fazla, pratikte bir kışı rahatça çıkarır
Deep sleep olmadan sürekli açık (Wi-Fi kapalı)Yaklaşık 40 mAYaklaşık 960 mAhYaklaşık 2,6 gün
Li-ion ve Li-Po piller 0 °C'nin altında şarj edilmemelidir; donmuş bir hücreyi TP4056 gibi bir modülle şarj etmek lityum kaplanmasına ve kalıcı hasara yol açar. Soğukta pilin kullanılabilir kapasitesi de belirgin şekilde düşer, bu yüzden hesapladığın sürenin yarısını hedefle. Pili mümkünse yalıtımlı bir kutuda tut, 4,2 V'u ESP32'nin 3,3 V'una indirmek için HT7333 ya da MCP1700 gibi düşük boşta akımlı bir LDO kullan ve güneş panelli şarj kuruyorsan sıcaklık korumalı bir şarj devresi seç.

Raspberry Pi Pico ve MicroPython ile don alarmı

Pico'da DS18B20 için ek bir şey kurmana gerek yoktur; onewire ve ds18x20 modülleri MicroPython'un içinde hazır gelir. Sensörü GP16'ya, buzzerı GP15'e, LED'i GP14'e bağla ve DATA hattıyla 3V3(OUT) arasına yine 4,7 kΩ direnç koy. Aşağıdaki kod histerezisli basit bir alarm kurar; sensör çıkarılırsa LED yanıp sönerek hata bildirir ve sensör yeniden takılınca hattı kendiliğinden tarar. Pico W kullanıyorsan aynı ölçümü Pico W ile MQTT üzerinden telefonuna ya da ev otomasyon sistemine gönderebilirsin. MicroPython'a yeniysen önce MicroPython temelleri yazısına göz at.

MicroPython
1from machine import Pin
2import onewire, ds18x20, time
3
4ds = ds18x20.DS18X20(onewire.OneWire(Pin(16)))  # GP16, 4,7 kΩ pull-up şart / pull-up required
5led = Pin(14, Pin.OUT)
6buzzer = Pin(15, Pin.OUT)
7
8ESIK_ALARM = 2.0    # alarm eşiği / alarm threshold
9ESIK_NORMAL = 3.5   # normale dönüş / back to normal
10alarm = False
11roms = ds.scan()
12print("Sensörler / Sensors:", roms)
13
14while True:
15    if not roms:                      # sensör yok / no sensor
16        led.toggle()
17        time.sleep(1)
18        roms = ds.scan()
19        continue
20    try:
21        ds.convert_temp()
22        time.sleep_ms(750)            # 12 bit dönüşüm / 12-bit conversion
23        t = ds.read_temp(roms[0])
24    except Exception:                 # CRC ya da kablo hatası / CRC or wiring error
25        roms = []
26        continue
27    if not alarm and t <= ESIK_ALARM:
28        alarm = True
29    elif alarm and t >= ESIK_NORMAL:
30        alarm = False
31    print("Sıcaklık / Temp: {:.2f} C  alarm={}".format(t, alarm))
32    if alarm:
33        for _ in range(3):            # 3 kısa bip / 3 short beeps
34            led.on()
35            buzzer.on()
36            time.sleep_ms(150)
37            led.off()
38            buzzer.off()
39            time.sleep_ms(150)
40    else:
41        led.off()
42        buzzer.off()
43        time.sleep(1)

Don alarmı ile proje fikirleri

  • Otomatik sera ısıtıcısı: Alarm eşiğinde bir röle modülü ile ısıtıcıyı çalıştır, 5 °C'de kapat; bu tam olarak bir termostat mantığıdır.
  • Akıllı sera istasyonu: Don alarmını toprak nemi ve havalandırma kontrolüyle birleştir; ayrıntılar akıllı sera projesi yazısında.
  • Çok noktalı boru izleme: Tek bir 1-Wire hattına bodrum, dış duvar ve çatı arası için üç DS18B20 bağla; her birini adresiyle ayrı ayrı izle.
  • Ev otomasyonuna bağlı uyarı: ESP32 ile ölçümü MQTT ve Home Assistant sistemine gönder, don tehlikesinde evdeki diğer cihazları tetikle.
  • Kış verisi kaydı: Gece boyunca ölçümleri SD karta ya da Google Sheets tablosuna yazarak seranın en soğuk saatlerini bul.
  • Ekranlı araç termometresi: Dış sıcaklığı bir OLED ekranda göster, 3 °C'nin altında kar tanesi simgesi çiz.

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

BelirtiOlası nedenÇözüm
Sürekli -127 °CPull-up direnci yok, DATA yanlış pinde ya da kablo kopuk4,7 kΩ direnci DATA ile VDD arasına tak, pin numarasını koddan kontrol et
Sürekli 85 °CÖlçüm bitmeden okunuyor ya da besleme yetersizDönüşüm için 750 ms bekle, parazitik mod yerine üç kablolu bağlantı kullan
Alarm durmadan açılıp kapanıyorHisterezis yok ya da çok darAçılma ve kapanma eşikleri arasında en az 0,5 °C fark bırak
Serada gündüz 35–40 °C görünüyorProb doğrudan güneş alıyorProbu gölgeye al ya da havalandırmalı bir siperin içine koy
Telegram mesajı gelmiyorToken ya da chat id hatalı, bota hiç mesaj atılmamışBota önce /start yaz, Serial Monitor'de HTTP kodunun 200 olduğunu kontrol et
ESP32 Wi-Fi açarken resetleniyorPil ya da regülatör anlık akım artışını karşılayamıyorBeslemeye 100–470 µF kondansatör ekle; brownout yazısına bak
Pil birkaç günde bitiyorGeliştirme kartının regülatörü ve USB çipi uykuda akım çekiyorDüşük akımlı LDO'lu bir kart kullan, güç LED'ini sök
Sensörünün doğruluğunu sınamanın en kolay yolu buzlu su testidir. Bir bardağı ağzına kadar kırılmış buzla doldur, üzerine soğuk su ekle, birkaç dakika karıştır ve probu bardağın dibine değdirmeden ortasına daldır. Bu karışım 0 °C'dir; sensörün -0,5 ile +0,5 °C arasında bir değer göstermesi gerekir. Örneğin 0,3 °C okuyorsan Uno kodundaki KALIBRASYON sabitini -0,3 yap. Don alarmında tam bu bölgede ölçüm yaptığın için bu küçük düzeltme önemli bir fark yaratır.

Don alarmı, ucuz bir sensör ve kısa bir kodla gerçek bir zararı önleyebilen nadir projelerden biridir: bir gece önceden gelen tek bir mesaj, bir sera dolusu fideyi ya da patlamış bir su borusunun tamir masrafını kurtarabilir. Önce Uno ile buzzerlı sürümü kurup eşiklerini dene, ardından ESP32 ve deep sleep ile kablosuz ve pilli hale getir. BlueGrays uygulamasında sıcaklık ölçümü, buzzer kullanımı, ESP32 deep sleep ve Telegram bildirimli alarm projelerini adım adım devre şemaları ve kodlarıyla bulabilir, bu rehberdeki don alarmını kendi ihtiyacına göre genişletebilirsin.

Sıkça sorulan sorular

Don alarmı için hangi sıcaklık sensörü kullanılmalı?

En uygun seçenek su geçirmez DS18B20'dir: -55 °C'ye kadar ölçer, ±0,5 °C doğrudur ve paslanmaz çelik kılıfı nem ile kırağıya dayanır. DHT11'in ölçüm aralığı 0 °C'den başladığı için don alarmında kullanılamaz. DHT22 ve BME280 sıfırın altını ölçebilir ama dış ortamda yoğuşmaya karşı korunmaları gerekir.

DS18B20 neden -127 derece gösteriyor?

-127, DallasTemperature kütüphanesinin sensöre ulaşamadığında döndürdüğü hata değeridir. En sık sebep DATA ile VDD arasındaki 4,7 kΩ pull-up direncinin eksik olmasıdır. Yanlış pin tanımı, kopuk kablo ya da ters bağlanmış besleme de aynı sonucu verir.

Don alarmı kaç derecede çalmalı?

Çoğu uygulama için 2–3 °C uyarı, 0–1 °C kritik alarm iyi bir başlangıçtır. Açık ve rüzgârsız gecelerde yaprak, boru ve yol yüzeyi havadan 2–3 °C daha soğuk olabildiği için eşiği tam 0 °C'ye koymak geç kalmana neden olur. Alarmın titrememesi için kapanma eşiğini açılma eşiğinden en az 0,5 °C yukarıda tut.

DS18B20 kablosu kaç metreye kadar uzatılabilir?

Burgulu çift kablo ve 4,7 kΩ pull-up ile 10–20 metre genellikle sorunsuz çalışır. Daha uzun hatlarda 5 V besleme kullanıp pull-up direncini 2,2 kΩ'a düşürmek ve sensörleri yıldız yerine tek hat üzerinde dizmek gerekir. Parazitik besleme modu uzun kabloda güvenilir değildir.

ESP32 deep sleep ile pil ne kadar dayanır?

Çıplak modül ya da düşük akımlı regülatörlü bir kartla, 10 dakikada bir ölçüm yapan don alarmı günde yaklaşık 2–3 mAh harcar; 2500 mAh'lik bir 18650 pil teoride iki yıldan fazla yeter. Standart DevKit kartlarında regülatör ve USB çipi uykuda birkaç mA çektiği için bu süre iki-üç haftaya iner. Soğuğun pil kapasitesini düşürdüğünü de hesaba kat.

Arduino Uno ile telefona don uyarısı gönderilebilir mi?

Uno'da Wi-Fi olmadığı için doğrudan gönderemez. En kolay yol ESP32 ya da ESP8266 kullanıp Telegram veya WhatsApp üzerinden bildirim atmaktır. Wi-Fi bulunmayan bir arazide ise Uno'ya SIM800L gibi bir GSM modülü ekleyerek SMS gönderebilirsin.

Tüm projeleri gör
DHT11 İle Sıcaklık Ve Nem
AR-55Orta

DHT11 İle Sıcaklık Ve Nem

Odan kaç derece, hava nemli mi, kuru mu? DHT11 sensörü sıcaklığı ve nemi ölçer, Arduino da bu değerleri iki satırlık LCD ekrana yazar ve birkaç saniyede bir yeniler.

4.7(47)
83
Buzzer Kullanımı
AR-13Başlangıç

Buzzer Kullanımı

Kapı zili ya da alarm sesi nasıl çıkar, hiç merak ettin mi? Arduino küçük bir buzzer'ı kısa aralıklarla öttürür: bip, sus, bip, sus.

4.7(92)
170
NTC ve 2x16 Lcd Ekran İle Sıcaklık Ölçümü
AR-44Başlangıç
Premium

NTC ve 2x16 Lcd Ekran İle Sıcaklık Ölçümü

Ortamın sıcaklığını küçük bir boncuk gibi görünen sensörle ölç. NTC adlı bu parça ısındıkça elektriği daha kolay geçirir; Arduino bu değişimi okuyup bir formülle santigrat dereceye çevirir ve iki…

4.5(33)
44
ESP32 DHT22 Sıcaklık ve Nem (LCD Ekranlı)
ES-15Orta

ESP32 DHT22 Sıcaklık ve Nem (LCD Ekranlı)

DHT22 sensörü ile ortam sıcaklığını ve nem oranını ölçüp 16x2 I2C LCD ekranda gerçek zamanlı olarak gösteren bir projedir. Adafruit DHT kütüphanesi kullanılarak tek kablo (one-wire) protokolü ile sensörden veri okunur. Bu proje, IoT hava istasyonu, akıllı ev otomasyonu veya seralarda ortam takip sistemlerinin temelini oluşturur. ESP32'nin GPIO 4 pini üzerinden DHT22 ile haberleşme sağlanır.

4.8(38)
57
ESP32 Deep Sleep — Pil Tasarrufu (OLED + RTC RAM Sayaç)
ES-33İleri
Premium

ESP32 Deep Sleep — Pil Tasarrufu (OLED + RTC RAM Sayaç)

ESP32'nin Deep Sleep modu, CPU'yu ve çoğu çevre birimini kapatarak akım tüketimini yaklaşık 10µA seviyesine düşürür; pille çalışan IoT cihazları için kritik öneme sahiptir. Bu projede üç uyandırma kaynağı kullanıyoruz: zamanlayıcı (15 sn), harici pin (EXT0, GPIO 33'teki buton) ve dokunmatik pin (T0/GPIO 4). RTC_DATA_ATTR ile işaretlenen sayaçlar deep sleep boyunca korunur.

4.3(10)
16
ESP32 Sıcaklık Loglayıcı (DHT22 + DS1307 RTC + microSD + OLED)
ES-40İleri
Premium

ESP32 Sıcaklık Loglayıcı (DHT22 + DS1307 RTC + microSD + OLED)

ESP32 ile zamanlı sıcaklık ve nem kayıt sistemi kur! Bu projede DHT22 sensörüyle dakikada bir sıcaklık ve nem okuyup DS1307 RTC modülünden aldığın gerçek zaman etiketiyle microSD karta CSV formatında kaydediyoruz. OLED ekranda büyük yazıyla son sıcaklık değeri, nem yüzdesi, zaman damgası ve toplam kayıt sayısı canlı gösterilir.

4.7(7)
12
ESP32 Hareket Alarm Sistemi (PIR + Buzzer + LED + Telegram)
ES-41İleri
Premium

ESP32 Hareket Alarm Sistemi (PIR + Buzzer + LED + Telegram)

PIR sensörü hareket algıladığında buzzer'ı ve LED'i çalıştıran, aynı anda Telegram üzerinden sahibine anlık bildirim gönderen akıllı bir güvenlik alarm sistemi. Tekrarlayan alarmların sıklığını sınırlamak için 30 saniyelik bekleme süresi (cooldown) vardır; bu süre PIR sensörünün yanlış algılamalarını ortadan kaldırmaz. Ev, garaj, depo veya çalışma odası gibi alanlarda kullanılabilir.

9
Dot Matrix Saat, Takvim ve Hava İstasyonu (MAX7219, DS1307)
AR-85Orta
Premium

Dot Matrix Saat, Takvim ve Hava İstasyonu (MAX7219, DS1307)

Masada ya da duvarda durup saati, tarihi ve odanın havasını sırayla gösteren kayan yazılı bir pano.

5.0(50)
66