Blok kodlaşdırma nədir? Blok proqram real koda necə çevrilir
Blok kodlaşdırma nədir, blok əsaslı kodlaşdırma necə işləyir? Blok rəngləri, setup və loop qarşılığı, LED yandırma nümunəsi ilə bloktan C++ və MicroPython koduna keçid.
Blok kodlaşdırma proqramı klaviaturada sətir-sətir yazmaq əvəzinə, pazl parçasına bənzəyən rəngli blokları alt-alta düzərək qurma üsuludur. Hər blok tək bir komandadır: "pini çıxış et", "LED-i yandır", "100 ms gözlə" kimi. Bloklar bir-birinə yalnız uyğun gəldiyi yerdən birləşdiyi üçün nöqtəli vergülü unutmaq, mötərizəni bağlamamaq və ya komandanı səhv hərflərlə yazmaq kimi xətalar baştan aradan qalxır; sən yalnız proqramın məntiqinə fokuslanırsan. Buna görə blok əsaslı kodlaşdırma uşaqlar və yeni başlayanlar üçün proqramlaşdırmaya ən yumşaq giriş sayılır.
Amma blok kodlaşdırma oyuncaq dil deyil. Arduino-ya və ya Raspberry Pi Pico-ya gedən hər blok proqramın arxasında real kod durur və plata həmişə məhz o kodu işlədir. Bu yazıda blokların nə olduğunu, rənglərinin nə anlatdığını və blok proqramın real C++ və ya MicroPython koduna necə çevrildiyini BlueGrays-dəki pulsuz layihələr üzərindən addım-addım görəcəksən. Sonda blok kodlaşdırmanın üstünlüklərini, məhdudiyyətlərini və Scratch, mBlock, Tinkercad kimi alətlərlə birlikdə necə istifadə oluna biləcəyini də tapacaqsan.

Blok kodlaşdırma nədir, niyə "blok" deyilir?
Blok kodlaşdırmada hər komanda kənarlarında oyuq və çıxıntı olan bir parçadır. Üstdəki blokun alt çıxıntısı alttakı blokun oyuğuna oturur, beləliklə komandalar yuxarıdan aşağıya ardıcıl işləyir. Bəzi blokların içində ağız kimi açıq boşluq var: bunlar başqa blokları içinə alan əhatəedici bloklardır. Bəzilərinin üzərində isə ağ oval yuvalar olur və oraya ədəd və ya başqa dəyər bloku taxılır. Parçaların forması nəyin hara taxıla biləcəyini müəyyən etdiyi üçün qaydalara zidd proqram qurmaq demək olar ki, mümkün deyil. Bu günün blok redaktorlarının çoxu MIT-nin hazırladığı Scratch-in və Google-un açıq mənbəli Blockly kitabxanasının açdığı yolla gedir. BlueGrays-dəki bloklar da Blockly əsaslıdır; blok dəstini elektronika layihələri üçün özümüz hazırlamışıq və tətbiqin dilində göstəririk. Yadda saxla: bloklar yeni proqramlaşdırma dili deyil. Komanda, ardıcıllıq, şərt, dövr və dəyişən mətn kodu ilə eynilə eyni anlayışlardır, bloklar onları yalnız görünən edir.
Blokla yazılan proqram real koda necə çevrilir?
Blok redaktorları arxa planda kod generatorundan istifadə edir: hər blok növünün mətn kodunda bir şablonu var və bloklar düzüldükcə bu şablonlar ardıcıl birləşdirilir. BlueGrays-də isə iş bir az daha ciddidir: hər layihənin blokları platamıza yüklənən real kodla bir-bir uyğunlaşdırılaraq hazırlanır. Bloklardakı hər sətirin kodda qarşılığı, koddakı hər sətirin də bloklarda qarşılığı var. Arduino və ESP32 layihələrində bu kod C++, Raspberry Pi Pico layihələrində MicroPython-dur. Blok proqramı oxumaq üçün bu beş hissəni tanımağın kifayətdir:
- qurulum (bir dəfə işləyir): plata işə düşəndə və ya resetlənəndə yalnız bir dəfə işləyən bölmə. Arduino-da setup() funksiyasına uyğundur; pinlərin GİRİŞ və ya ÇIXIŞ edilməsi adətən burada olur.
- daim təkrarla: plata işlədiyi müddətdə başdan sona dönə-dönə təkrarlanan bölmə. Arduino-da loop() funksiyasıdır, MicroPython-da while True: dövrüdür.
- Komanda blokları: "9 nömrəli pinə YÜKSƏK yaz" və ya "100 ms gözlə" kimi, əhatəedici blokların içinə düzülən, hər biri tək bir iş görən bloklar. Çoxu mətn kodunda tək sətirdir.
- Dəyər blokları: ağ ovaldakı 9 və ya 100 kimi ədədlər və "13 nömrəli pini oxu" kimi nəticə qaytaran yumru bloklar. Komanda bloklarının yuvalarına taxılır, kodda mötərizə içindəki dəyərə çevrilir.
- Açılan menyular: ÇIXIŞ / GİRİŞ və ya YÜKSƏK / AŞAĞI kimi seçimlər. Koddakı OUTPUT / INPUT və HIGH / LOW sabitlərinin qarşılığıdır; menyuda yalnız keçərli seçimlər olduğu üçün səhv yazıla bilməzlər.
Blok və kod yan-yana: LED yandırma layihəsi
Nəzəriyyəni qoyub real nümunəyə baxaq. LED yandırma layihəsində 9 nömrəli pinə LED və rezistor qoşulur, LED saniyədə beş dəfə yanıb-sönür. Yuxarıdakı şəkildəki blokları aşağıdakı cədvəldə tək-tək koda çeviririk. Cədvəlin hər sətri bir blok, hər blok da kodda bir sətirdir:
| Blok | C++ qarşılığı | Nə edir? |
|---|---|---|
| qurulum (bir dəfə işləyir) | void setup() { … } | İçindəkilər plata işə düşəndə bir dəfə işləyir |
| 9 nömrəli pini ÇIXIŞ kimi tənzimlə | pinMode(9,OUTPUT); | 9-cu pini LED-i idarə edə biləcək şəkildə çıxış edir |
| daim təkrarla | void loop() { … } | İçindəkilər plata işlədikcə təkrarlanır |
| 9 nömrəli pinə YÜKSƏK yaz | digitalWrite(9,HIGH); | Pinə 5 V verir, LED yanır |
| 100 ms gözlə | delay(100); | Proqramı 100 millisaniyə dayandırır |
| 9 nömrəli pinə AŞAĞI yaz | digitalWrite(9,LOW); | Pini 0 V edir, LED sönür |
| 100 ms gözlə | delay(100); | LED sönük halda 100 ms gözləyir |
1void setup() {
2 pinMode(9,OUTPUT); // LED pini çıkış / LED pin as output
3}
4
5void loop() {
6 digitalWrite(9,HIGH); // LED'i yak / Turn the LED on
7 delay(100); // 100 ms bekle (1000 ms = 1 sn) / Wait 100 ms (1000 ms = 1 s)
8 digitalWrite(9,LOW); // LED'i söndür / Turn the LED off
9 delay(100); // 100 ms bekle / Wait 100 ms
10}Kodda bloklarda görmədiyin bir neçə şey var: void sözü, fiqurlu mötərizələr və nöqtəli vergüllər. Bunlar C++-ın yazılış qaydalarıdır və bloklarda formanın özü onları təmin edir. Əhatəedici blokun ağzı fiqurlu mötərizələrin, blokların alt-alta oturması isə sətir ardıcıllığının yerini tutur. Dəyər yuvasındakı 100-ü 1000 etsəydin, kodda delay(1000) yazılacaq və LED saniyədə bir dəfə yanıb-sönəcəkdi. Menyudan YÜKSƏK əvəzinə AŞAĞI seçsəydin, HIGH LOW-a dönəcəkdi. Bu bir-birə uyğunluq sayəsində bir neçə layihədən sonra kodu bloklara baxmadan da oxumağa başlayırsan. Eyni layihənin dövrəsini və addım-addım qurulumunu seriyanın ikinci hissəsində, blok kodlaşdırma ilə LED yandırma yazısında tapacaqsan.
Blok rəngləri nə anladır?
Blok redaktorlarında rəng bəzək deyil; blokun hansı kateqoriyadan gəldiyini göstərir. Proqrama ilk baxanda rənglərə görə "burada dəyişən təyin olunur, burada qərar verilir, burada dövr var" kimi oxuya bilərsən. BlueGrays layihələrinin blok şəkillərində gördüyün kateqoriyalar bunlardır:
| Rəng | Kateqoriya | Şəkillərdəki nümunə bloklar | Kod qarşılığı |
|---|---|---|---|
| Firuzəyi | Proqram strukturu, pin giriş/çıxış, gözləmə | qurulum (bir dəfə işləyir), daim təkrarla, … nömrəli pini ÇIXIŞ kimi tənzimlə, … nömrəli pinə YÜKSƏK yaz, … nömrəli pini oxu, … ms gözlə | setup(), loop(), pinMode(), digitalWrite(), digitalRead(), delay() |
| Tünd firuzəyi | Pico pin və zaman blokları | led adlı pin: GP LED_PIN, ÇIXIŞ; led pinini aç (on) / bağla (off); 0.5 saniyə gözlə | Pin(…, Pin.OUT), led.on(), led.off(), time.sleep() |
| Solğun çəhrayı | Dəyişənlər | qlobal dəyişənlər (ən əvvəldə), təyin et: tam ədəd (int) … = …, … dəyişəninə … mənimsət | int ledState = 0; ledState = …; |
| Boz-mavi | Məntiq | əgər … et, ≠ və = müqayisələri, … deyil | if, !=, ==, ! |
| Yaşıl | Dövrlər | i dəyişəni ilə say: 0-dan 5-dək, addım 1 | for (int i = 0; i < 6; i++) |
| Bənövşəyi | Massivlər | massiv 2 3 4 5 6 7, ledPins massivindən i elementi | int ledPins[] = {2, 3, 4, 5, 6, 7}; ledPins[i] |
Formalar da ipucu verir. Şərt və müqayisə blokları iki ucu sivri, altıbucaqlıya bənzər formadadır və "əgər" blokunun şərt yuvasına oturur; ədəd və dəyişən blokları isə yumru uclu olur. Cədvəldə diqqət etməli olduğun bir təfərrüat var: "i dəyişəni ilə say: 0-dan 5-dək, addım 1" blokunda yuxarı hədd daxildir, yəni i ardıcıl olaraq 0, 1, 2, 3, 4 və 5 olur. Kodda bu, i < 6 şərti ilə yazılır və dövr altı dəfə fırlanır. Qaçan LED layihəsi altı LED-i məhz bu blokla ardıcıl yandırır; dövr və massiv bloklarını seriyanın dövrlər və dəyişənlər hissəsində ətraflı izah edirik.

Bu şəkildəki iç-içə "əgər" blokları kodda iç-içə if sətirlərinə çevrilir. "əgər button ≠ lastButton" bloku if (button != lastButton) sətridir və düymənin vəziyyəti dəyişəndə işləyir. İçindəki "əgər button = 1" yalnız basılma anını tutur. "ledState dəyişəninə ledState deyil mənimsət" bloku ledState = !ledState; sətridir: dəyər 0-dırsa 1, 1-dirsə 0 olur. Ardınca gələn "7 nömrəli pinə ledState yaz" bloku da digitalWrite(7, ledState); sətridir. Layihənin hamısına Düymə ilə LED yandırma (On Off) səhifəsindən baxa bilərsən; "əgər" bloku ilə if/else arasındakı əlaqəni seriyanın düymə və şərtlər hissəsində açıqlayırıq.
Arduino və ESP32-də C++, Pico-da MicroPython
Eyni blok məntiqi fərqli platalarda fərqli dillərə çevrilir. Arduino və ESP32 layihələrində bloklar C++ koduna uyğun gəlir; qurulum və daim təkrarla blokları setup() və loop() olur. Məsələn, ESP32 ilə LED yandırma layihəsinin blokları LED yandırma layihəsindəkilərlə eyni quruluşdadır, yalnız pin 5, gözləmə isə 500 ms-dir. Raspberry Pi Pico layihələrində isə bloklar MicroPython-a çevrilir. Burada setup() adlı funksiya yoxdur: qurulum blokunun içindəkilər faylın əvvəlində bir dəfə işləyən sətirlər olur, daim təkrarla bloku isə while True: dövrünə çevrilir.

1from machine import Pin
2import time
3
4# ============ PIN ============
5LED_PIN = 14 # Boştaki herhangi bir GPIO / Any free GPIO
6led = Pin(LED_PIN, Pin.OUT) # led adlı pin, ÇIKIŞ / pin named led, OUTPUT
7
8print("== BlueGrays: Pico Harici LED Blink ==")
9print("LED pin: GP" + str(LED_PIN))
10print("500ms yakip 500ms sonduruyor / 500ms on 500ms off")
11
12# ============ ANA DÖNGÜ / MAIN LOOP ============
13while True:
14 led.on() # LED'i yak / Turn the LED on
15 print("[LED] ACIK / ON")
16 time.sleep(0.5) # 0.5 saniye bekle / Wait 0.5 s
17
18 led.off() # LED'i söndür / Turn the LED off
19 print("[LED] KAPALI / OFF")
20 time.sleep(0.5) # 0.5 saniye bekle / Wait 0.5 sUyğunluğu sətir-sətir izləyə bilərsən. "qlobal dəyişənlər (ən əvvəldə)" içindəki "təyin et: tam ədəd (int) LED_PIN = 14" bloku LED_PIN = 14 sətridir; Python-da tip yazılmadığı üçün (int) hissəsi koda keçmir. "led adlı pin: GP LED_PIN, ÇIXIŞ" bloku led = Pin(LED_PIN, Pin.OUT) olur. "led pinini aç (on)" led.on(), "0.5 saniyə gözlə" time.sleep(0.5), "serial porta yaz" isə print() sətridir. "mətnləri birləşdir" bloku da "LED pin: GP" mətni ilə LED_PIN dəyərini + ilə yan-yana qoyur. Diqqət et: Arduino-da gözləmə millisaniyə (100 ms), MicroPython-da saniyə (0.5) ilədir və bloklarda bu fərq "ms gözlə" və "saniyə gözlə" kimi ayrı bloklarla göstərilir. Dövrə üçün Raspberry Pi Pico xarici LED yandırma səhifəsinə baxa bilərsən; Pico-ya yenisənsə, əvvəlcə Raspberry Pi Pico nədir yazısını oxumaq işini asanlaşdırar.
Blok kodlaşdırmanın üstünlükləri və məhdudiyyətləri
| Mövzu | Üstünlüyü | Məhdudiyyəti |
|---|---|---|
| Yazım xətaları | Nöqtəli vergül, mötərizə və böyük-kiçik hərf xətası olmur | Məntiq xətaları yenə olur: səhv pin və ya səhv müddət bloklarda da səhvdir |
| Oxunaqlılıq | Rənglər və formalar proqramın strukturunu bir baxışda göstərir | Uzun proqramlarda bloklar ekranda çox yer tutur, mətn kodu daha yığcam qalır |
| Öyrənmə sürəti | İlk proqrama bir neçə dəqiqəyə çatılır, anlayışlar konkretləşir | Həmişə blokda qalınsa, xəta mesajı oxumaq kimi mətn koduna xas bacarıqlar inkişaf etmir |
| Əhatə | Pin, gözləmə, şərt, dövr, dəyişən və serial port kimi əsas strukturlar hazırdır | Hər kitabxananın və avadanlıq təfərrüatının bloku olmur; irəli layihələrdə mətn kodu lazım olur |
| Platayla əlaqə | Eyni məntiq Arduino, ESP32 və Pico-da tanış bloklarla görünür | Plata həmişə mətn kodunu işlədir; nəhayət kodu tanımaq lazım gəlir |
Blok kodlaşdırma hər şeyin cavabı deyil, körpüdür. İlk həftələrdə proqramın məntiqini qavramaq üçün çox güclü alətdir; əsas məqsəd isə bir nöqtədə həmin körpüdən keçib mətn koduna rahatlıqla baxa bilməkdir. Blokları və kodu yan-yana görmək bu keçidi sürətləndirir, çünki hər yeni layihədə eyni blokların eyni sətirlərə çevrildiyini təkrar-təkrar görürsən. "daim təkrarla" blokunu on layihədə gördükdən sonra loop() sözü sənə yad gəlmir. Mətn koduna keçməyə hazır olanda Arduino proqramlaşdırma əsasları yazısı dəyişəndən funksiyaya qədər hər şeyi nümunələrlə izah edir.
Blok kodlaşdırma kimlər üçündür?
- Uşaqlar və ailələr: oxumağı rahat bacaran 9-10 yaş və yuxarı uşaqlar bir böyüklə birlikdə başlaya bilər. Bloklar ekranda dururkən breadboard üzərində yanan LED kodlaşdırmanı abstraktlıqdan çıxarır.
- Müəllimlər və robotika dərnəkləri: eyni layihəni əvvəlcə bloklarla izah edib sonra koduna keçmək sinifdəki fərqli səviyyələri eyni dərsdə birləşdirir. Bunun üçün hazırladığımız dərs planı seriyanın son hissəsindədir: blok kodlaşdırma ilə robot kodlaşdırma dərs planı.
- Arduino-ya yeni başlayanlar: platanı təzə almısansa və ilk kodlar qarışıq görünürsə, bloklar hansı sətrin nə işə yaradığını görməyin ən sürətli yoludur. Platanın özünü tanımaq üçün Arduino nədir yazısı ilə başlaya bilərsən.
- Kodu oxumaqda çətinlik çəkən hər kəs: başqasının yazdığı proqramı anlamaq da bir bacarıqdır. Hazır layihənin bloklarına baxıb strukturu qavramaq uzun kodun harada nə etdiyini görməyi asanlaşdırır.
Scratch, mBlock, Tinkercad və MakeCode ilə müqayisə
Blok kodlaşdırma deyəndə ağla gələn alətlərin çoxu kompüterdə və ya brauzerdə işləyən redaktorlardır və hər birinin güclü olduğu sahə var. Ortaq nöqtələri blokları sənin sürüşdürüb öz proqramını qurmandır. BlueGrays-in yanaşması başqa ehtiyaca cavab verir: hazır və sınanmış layihələrin bloklarını dövrə sxemi, hissə siyahısı və real kodu ilə yan-yana göstərir. Tətbiqdə öz bloklarını düzüb proqram yaza bilmirsən (hələlik); əvəzində işlədiyi bilinən proqramın necə qurulduğunu oxuyursan. Buna görə bu alətlər bir-birinin rəqibi deyil, tamamlayıcısıdır. Məsələn, mBlock-da özünün qurduğu svetofor ardıcıllığını Svetofor layihəsinin bloklarıyla müqayisə edə, əlində plata yoxdursa dövrəni Tinkercad-də simulyasiya edə bilərsən. Təfərrüatlar üçün mBlock ilə Arduino və Tinkercad Arduino simulyasiyası bələdçilərinə baxa bilərsən.
| Alət | Blokları kim düzür? | Önə çıxdığı sahə |
|---|---|---|
| Scratch | Sən, kompüterdə | Animasiya, hekayə və oyunlarla kodlaşdırmaya ilk addım |
| mBlock | Sən, kompüterdə | Scratch tipli bloklarla Arduino kimi plataları proqramlaşdırmaq və yaradılan koda baxa bilmək |
| Tinkercad Circuits | Sən, brauzerdə | Dövrəni virtual qurub blok və ya mətn kodu ilə simulyasiya etmək |
| MakeCode | Sən, brauzerdə | micro:bit kimi platalar üçün bloklar, JavaScript və Python arasında keçid |
| BlueGrays | Hazır gəlir, layihənin koduna uyğunlaşdırılıb | Sınanmış layihələrin bloklarını real kod, dövrə sxemi və hissə siyahısı ilə yan-yana oxumaq |
BlueGrays tətbiqində blok kodlaşdırmadan necə istifadə etmək olar?
- Kəşf et › Layihələr siyahısında blok nişanı olan layihə seç. Filtrdən yalnız bloklu layihələri də göstərə bilərsən. Tətbiqdə 100-dən çox layihənin blok forması var; bunların çoxu Arduino, qalanı ESP32 və Raspberry Pi Pico layihəsidir.
- Layihənin kod bölməsində Bloklarla göstər açarını aç. Kodun yerinə eyni proqramın blokları gəlir; şəklə toxunsan tam ekran açılır, böyüdüb rahatca nəzərdən keçirə bilərsən.
- Blokları başa düş sekmesinə keç. Proqram addım-addım izah olunur: hər addımda yalnız həmin addımın blokları və nə etdiyi görünür.
- Bir komandanın nəyə yaradığını maraqlandırsan, Kod bələdçisinə bax. Oradakı hər nümunə Arduino və MicroPython komandaları ilə yanaşı, bloklarla da göstərilir.
- Açarı bağlayıb real koda qayıt. Kodu kopyala, Arduino IDE-yə (Pico-da Thonny-yə) yapışdır və platana yüklə.
- Öyrəndiklərini Günün sualları ilə möhkəmləndir: hər gün A1-dən C2-yə qədər səviyyələrə görə 5 sual, həftəlik reytinq və nişanlar var.
31 layihənin həm blokları, həm kodu tamamilə pulsuzdur; digər layihələrdə bloklar da kod kimi Premium ilə açılır. İlk addım üçün yaxşı başlanğıc olan pulsuz layihələrdən bəziləri: LED yandırma, 2 ədəd LED yandırma, Svetofor, Qaçan LED, ESP32 ilə LED yandırma və Raspberry Pi Pico daxili LED yandırma. Bloklu layihələrin hamısını platformaya görə blok kodlaşdırma səhifəsində görə, nümunə layihənin blokları və kodunu orada da yan-yana nəzərdən keçirə bilərsən.
Bloktan koda seriyası: yol xəritəsi
- Blok kodlaşdırma nədir və blok proqram real koda necə çevrilir (bu yazı)
- İlk proqram: blok kodlaşdırma ilə LED-in yanıb-sönməsi, bloklar və C++ yan-yana
- Düymə və şərtlər: "əgər" bloku və if/else
- Dövrlər və dəyişənlər: daim təkrarla, say, massiv və sayğac
- Bloklarla sensor oxuma, serial port və Pico-da MicroPython
- Müəllimlər üçün: blok kodlaşdırma ilə robot kodlaşdırma dərs planı
Seriyanın növbəti hissəsində bu yazıdakı LED yandırma layihəsini baştan qururuq: dövrə, bloklar və C++ kodu yan-yana, blok kodlaşdırma ilə LED yandırma yazısında. O vaxta qədər BlueGrays tətbiqində burada adı çəkilən layihələrə dövrə sxemi və kodu ilə baxa, Bloklarla göstər ilə eyni proqramın blok formasına, Blokları başa düş ilə addım-addım izahına tək toxunuşla keçə bilərsən.
Tez-tez verilən suallar
Blok kodlaşdırma nədir?
Blok kodlaşdırma komandaları yazmaq əvəzinə pazl parçaları kimi bir-birinə keçən rəngli blokları düzərək proqram qurma üsuludur. Hər blok bir komandadır və bloklar yuxarıdan aşağıya ardıcıl işləyir. Yazım xətası etmək mümkün olmadığı üçün uşaqlar və yeni başlayanlar proqramın məntiqinə fokuslana bilir.
Blok əsaslı kodlaşdırma ilə mətn əsaslı kodlaşdırma arasında fərq nədir?
Anlayışlar eynidir: komanda, ardıcıllıq, şərt, dövr və dəyişən hər ikisində var. Fərq yazılışdadır; mətn kodunda nöqtəli vergül, mötərizə və düzgün hərflər lazımdır, bloklarda bunları parçaların forması təmin edir. Uzun və mürəkkəb proqramlarda mətn kodu daha praktikdir.
Blok kodlaşdırma neçə yaşda öyrənilir?
Oxumağı rahat bacaran 9-10 yaş və yuxarı uşaqlar bir böyüklə birlikdə başlaya bilər, daha kiçik yaşlar üçün şəkilli blok alətləri var. Yaş həddi yoxdur; Arduino-ya yeni başlayan böyüklər də ilk layihələrdə bloklardan çox faydalanır.
Blok kodlaşdırma hansı proqramlarla edilir?
Ən çox tanınanlar Scratch, mBlock, Tinkercad Circuits və MakeCode-dur; bunlarda blokları kompüterdə sürüşdürüb öz proqramını qurursan. BlueGrays tətbiqində isə hazır və sınanmış Arduino, ESP32 və Pico layihələrinin bloklarını real kodu ilə yan-yana oxuyursan. Bu alətlər bir-birini tamamlayır.
Arduino bloklarla proqramlaşdırıla bilərmi?
Bəli, amma plata həmişə mətn kodunu işlədir. mBlock kimi alətlər blokları arxa planda Arduino koduna çevirib yükləyir. BlueGrays-də bloklar layihənin C++ koduyla bir-bir uyğunlaşdırılıb; plataya yükləmək üçün kodu kopyalayıb Arduino IDE-yə yapışdırırsan.
Blok kodlaşdırmadan mətn koduna necə keçmək olar?
Ən təsirli yol eyni proqramın bloklarına və koduna yan-yana baxmaqdır. Hər blokun hansı sətrə çevrildiyini bir neçə layihədə izlədikdən sonra kodu bloksuz oxumağa başlayırsan. Sonra kiçik dəyişiklikləri birbaşa kodda etməyə çalış; məsələn, gözləmə müddətini və ya pin nömrəsini dəyiş.
Bu yazıdan sonra edə biləcəyin layihələr
Bütün layihələrə bax
LED yandırma
Elektronikanın ilk salamı: tək bir LED-i yandırıb söndürmək. Arduino LED-i çox qısa fasilələrlə yandırıb söndürür, işıq sürətlə qırpılır.

2 LED yandırma
İki LED növbə ilə sürətlə yanıb-sönür: biri yanan zaman o biri sönür, sanki bir-birinə top atırlar. Arduino hər işığı saniyənin beşdə biri qədər yandırıb o birinə keçir.

Svetofor
Hər gün yolda gördüyün svetoforun balaca nüsxəsi. Qırmızı iki saniyə yanır, sarı qısa an parlayır, yaşıl iki saniyə yanır, sonra yenə sarı üzərindən qırmızıya qayıdılır və dövr heç dayanmır.

Qaçan LED
Sıra ilə yanıb-sönən, qaça-qaça irəliləyən işıqlar. Arduino altı LED-i tək-tək yandırır; hər biri qısa an parlayıb sönür və işıq başdan sona qaçır, sonra yenidən başlayır.

Düymə ilə LED yandırma (On Off)
Düyməyə bir dəfə basanda işıq yanır, bir daha basanda sönür; tam otağındakı lampa düyməsi kimi.

ESP32 ilə LED yandırma
ESP32 ilə əsas GPIO çıxışından istifadəni öyrədir. LED-i rəqəmsal pindən yandırıb söndürərək yanıb-sönmə effekti əldə edirik. Arduino UNO-dakı klassik blink layihəsinin ESP32 versiyasıdır; Arduino mühitindəki əsas blink əmrləri eynidir, lakin ESP32-nin pin yerləşməsi və 3,3 V GPIO səviyyələri Arduino UNO-dan fərqlidir.

Raspberry Pi Pico daxili LED-in yanıb-sönməsi (Pico və Pico W)
Raspberry Pi Pico seriyasının açılış layihəsi! Pico-nun üzərindəki yaşıl daxili LED-i yandırıb söndürərək platanın işlədiyini təsdiqləyirik; klassik "Hello World" tipli ilk təcrübə. Xarici komponent lazım deyil, Pico və USB kabeli kifayətdir. Kod MicroPython ilə yazılıb (Raspberry Pi Fondunun rəsmi dəstəklədiyi dil).

Raspberry Pi Pico xarici LED-in yanıb-sönməsi (breadboard)
Pico-nun daxili LED-indən sonrakı addım: breadboard-a xarici LED qoşub GP14 pini ilə idarə etmək. Bu layihədə Pico-nun istənilən GPIO pinindən çıxış kimi istifadəni, LED-in qütblərini (uzun ayaq = anod/+, qısa ayaq = katod/–) və cərəyanı məhdudlaşdıran rezistorun (220Ω) niyə vacib olduğunu öyrənirsən. Rezistoru qoymasan, LED-ə artıq cərəyan gedər və yana bilər.
Digər yazılar
BlueGrays tətbiqi
Bu dövrəni telefonunda addım-addım qur
Dövrə sxemi, kod və hissə siyahısı bir ekranda. 500-dən çox Arduino, ESP32 və Pico layihəsi səni gözləyir.
Telefonunla skan et
Kameranı koda tut; telefonunun tətbiq mağazası açılır.
ya da mağazada aç

