Bələdçilər · 15 dəq oxu

Arduino ilə ağıllı ev layihəsi: maket, sensorlar, kod və telefon

Addım-addım Arduino ağıllı ev layihəsi: maket ev planı, PIR işıq, qaz və yanğın siqnalı, RFID qapı, rele ilə lampa, ESP32 ilə telefondan idarə və tam kod.

Arduino ağıllı ev layihəsi maket evin işıqlarını, qapısını, pəncərəsini və siqnallarını sensorlarla avtomatlaşdırdığın, istəsən hamısını telefondan da idarə etdiyin; məktəb layihələrinin ən sevilən mövzularından biridir. Hərəkət aşkarlananda yanan dəhliz işığı, qaz sızanda səslənən siqnal, temperatur qalxanda işə düşən fan və kartla açılan qapı real ağıllı ev sistemlərinin kiçik, amma işləyən nüsxəsidir. Bir Arduino Uno və ya ESP32, təxminən on modul və bir həftə sonu ilə bunu sən də edə bilərsən.

Bu bələdçidə maket evin planından başlayırıq: hansı modul hansı otağa gedir, büdcə hara xərclənir, qida necə planlaşdırılır, pinlər necə bölüşdürülür. Sonra hər modulu tək-tək quraşdırıb sınayırıq və hamısını delay() istifadə etmədən eyni anda işlədən tam Arduino kodunu yazırıq. Son bölmələrdə evi ESP32 veb serveri və ya Blynk ilə telefondan idarə etməyi, tez-tez edilən səhvləri və məktəb təqdimatında münsiflər heyətini heyran qoyacaq məsləhətləri tapacaqsan.

HC-SR501 PIR
HC-SR501 PIR
MQ-2
MQ-2
DHT11
DHT11
RC522 RFID
RC522 RFID
SG90
SG90
I2C LCD 16x2
I2C LCD 16x2

Ağıllı ev sistemi necə işləyir?

Hər ağıllı ev üç hissəli eyni dövrlə işləyir. Sensorlar ətrafı ölçür: hərəkət var, hava qaranlıqdır, temperatur neçə dərəcədir, mətbəxdə qaz və ya alov var, qapıya hansı kart yaxınlaşdırıldı? Kontroller, yəni Arduino və ya ESP32, bu məlumatı qaydalarla müqayisə edir: "qaranlıqdırsa və hərəkət varsa işığı yandır", "temperatur 28 °C-ni keçsə fanı işə sal". İcraedicilər isə qərarı yerinə yetirir: rele lampanı və fanı qoşur, servo qapını və pəncərəni döndərir, buzzer səslənir, ekran vəziyyəti göstərir. Telefondan idarə bu dövrə yalnız yeni bir giriş əlavə edir; bu dəfə qayda yerinə sənin toxunuşun qərar verir.

Otaq / bölməModulNə edir?
Giriş qapısıRC522 RFID + SG90 servoİcazəli kart yaxınlaşdırılanda qapını açır, 5 saniyə sonra bağlayır
Dəhliz / qonaq otağıHC-SR501 PIR + LDR + releQaranlıqda hərəkət aşkarlayanda lampanı yandırır, 20 saniyə hərəkət olmazsa söndürür
MətbəxMQ-2 qaz sensoru + alov sensoru + buzzerQaz və ya alov aşkarlayanda kəsik-kəsik siqnal verir
PəncərəSG90 servoQaz aşkarlananda havalandırmaq üçün pəncərəni açır
Yataq otağıDHT11 + rele + fanTemperatur 28 °C-yə çatanda fanı işə salır, 26 °C-də dayandırır
Texniki otaqArduino, I2C LCD, qida mənbəyiTemperaturu, rütubəti, qaz dəyərini və vəziyyət mesajlarını göstərir

Maket ev planı

Maketi elektronikaya görə layihələndir; elektronikanı sonradan maketin içinə sıxışdırmağa çalışma. Təxminən 50×40 sm ölçülü taban iki-üç otaq və bir giriş üçün kifayətdir. Divarlar üçün qalınlığı 5 mm olan PVC köpük lövhə və ya foam board maket bıçağı ilə asanlıqla kəsilir; qalınlığı 3–4 mm olan MDF daha möhkəmdir, amma mişar və ya lazer kəsim tələb edir. 1:20 miqyas yaxşı başlanğıcdır: 2,6 m-lik tavan 13 sm-lik divar, 90 sm-lik qapı isə 4,5 sm en deməkdir. Damı çıxarıla bilən et və ya heç qoyma; münsiflər heyəti otaqların içini görmək istəyir.

  • Texniki otaq və ya ikiqat taban: Arduino-nu, breadboard-u, rele modulunu və qida girişini evin arxasındakı bölməyə və ya hündürlüyü 3–4 sm olan ikiqat tabanın altına qoy. Üstünü şəffaf akrilik şüşə ilə örtsən, dövrə həm qorunur, həm də görünür.
  • Naqil kanalları: Hər sensorun altından 6–8 mm-lik deşik aç və naqilləri tabanın altından texniki otağa apar. Qısa naqilləri bir-birinə calayıb uzatmaq əvəzinə sensor naqillərini əvvəldən kifayət qədər uzun seç.
  • Qapı: Qapını kiçik şarnir və ya lentlə divara bərkid, SG90-ın qolunu skrepdən bükülmüş məftillə qapıya qoş. RC522-ni xarici divarın daxili üzünə yapışdır; oxuyucu kartı 5 mm-lik lövhənin arxasından da adətən oxuyur.
  • Mətbəx: Real evlərdə təbii qaz (metan) havadan yüngül olduğu üçün qaz sensoru tavana yaxın, LPG balonu qazı ağır olduğu üçün döşəməyə yaxın yerləşdirilir; maket üçün tavana yaxın yer kifayətdir. Alov sensorunu ocağa tərəf yönəlt.
  • Digər sensorlar: PIR-i giriş yolunu yandan görən küncə, LDR-i lampanın işığını görməyəcək şəkildə xarici divara və ya pəncərəyə, DHT11-i isə lampadan və MQ-2-nin qızan gövdəsindən uzağa qoy.
Material almazdan əvvəl maketin yuxarıdan görünüş cizgisini çək; hər modulun yerini və naqilinin texniki otağa hansı yolla gedəcəyini qeyd et. Belə layihələrdə ən çox vaxtı kod və ya lehim deyil, naqil düzümü alır; yaxşı plan bu müddəti yarıya endirir.

Material siyahısı və maya dəyəri

HissəSayVəzifəsiQiymət səviyyəsi
Arduino Uno R3 (klon ola bilər) və ya ESP32 DevKit1Evin beyniOrta
Breadboard və jumper naqil dəsti (kişi-kişi, kişi-qadın)1 setQoşulmalarAşağı
HC-SR501 PIR hərəkət sensoru1Dəhliz işığıAşağı
LDR və 10 kΩ rezistor1 + 1Qaranlığı aşkarlamaÇox aşağı
MQ-2 qaz sensoru modulu1Qaz və tüstü siqnalıAşağı
Alov sensoru modulu (LM393)1Yanğın siqnalıAşağı
DHT11 temperatur və rütubət modulu1Fan idarəsiAşağı
RC522 RFID modulu (kart və açarlıqla)1Kartla açılan qapıAşağı
SG90 servo motor2Qapı və pəncərəAşağı
2 kanallı 5 V rele modulu1Lampa və fanAşağı
Aktiv buzzer1Siqnal səsiÇox aşağı
I2C 16x2 LCD ekran1Vəziyyət ekranıAşağı – orta
5 V mini fan və 5 V LED lampa və ya LED lent1 + 1Relelərin yükləriAşağı
5 V 2–3 A adapter və DC jak və ya klemens1Servo, rele və sensorların qidasıOrta
PVC köpük lövhə və ya foam board, maket bıçağı, isti silikon–Evin gövdəsiOrta

Qiymətlər satıcıdan və məzənnədən asılı olaraq tez-tez dəyişdiyi üçün rəqəm vermirik; cədvəldə hər hissənin büdcədəki çəkisini görürsən. Sensor və modulların hamısı tək-tək ucuzdur; büdcənin böyük hissəsini plata, LCD, adapter və maket materialı təşkil edir. Əlində Arduino başlanğıc dəsti varsa, plata, breadboard, naqillər, LDR, buzzer və çox vaxt servo ilə LCD artıq hazırdır. Büdcə azdırsa, LCD-ni və ikinci servonu çıxara bilərsən: ekran əvəzinə Serial Monitor-dan istifadə edər, pəncərəni sonrakı mərhələyə saxlayarsan. DHT11 əvəzinə daha dəqiq DHT22 almaq qiyməti bir az artırır, amma ölçmələrini təqdimatda daha inandırıcı edir.

Qida planı: niyə ayrıca 5 V adapter?

Ağıllı ev maketlərində "arabir reset olur", "servo titrəyir", "LCD-də qəribə simvollar çıxır" şikayətlərinin demək olar ki, hamısı qidadan qaynaqlanır. Kompüterin USB portu təxminən 500 mA verir və plata USB-dən qidalananda Uno-nun 5V pini də bu həddin arxasındadır. Aşağıdakı dəyərləri toplayanda iki servo eyni anda hərəkət edərkən ümumi cərəyanın asanlıqla 1 A-dan çox olduğunu görərsən.

Hissə5 V-da təxmini cərəyan
Arduino Uno45–50 mA
MQ-2 (qızdırıcı həmişə açıq)Təxminən 150 mA
Rele modulu (kanal başına, rele qoşulu olanda)70–80 mA
SG90 servo (hərəkət edərkən / yüklənəndə)100–250 mA / 0,5–0,7 A-ə qədər
I2C LCD (arxa işıq açıq)20–30 mA
RC522 (3,3 V pinindən)13–26 mA
Aktiv buzzer, DHT11, PIR və alov sensoruCəmi 30–40 mA
5 V mini fan və LED lampaModelə görə 100–400 mA
Servoları, rele modulunu, MQ-2-ni və relelərin yüklərini Arduino-nun 5V pinindən qidalandırma. Onları 5 V 2–3 A-lik ayrıca adapterdən qidalandır və adapterin GND-sini mütləq Arduino-nun GND-sinə qoş (ortaq torpaq). Arduino-nu ayrıca qidalandıra bilərsən: işləyərkən USB-dən, sonra DC jakdan öz 7–12 V-luq adapteri ilə; jak ən azı 7 V tələb etdiyi üçün 5 V-luq adapteri bura taxma. Servo xəttinə 470–1000 µF-lıq elektrolitik kondensator əlavə etmək servo yerindən oynayanda yaranan ani gərginlik düşməsini yumşaldır. Ətraflı məlumat Arduino qida mənbəyi bələdçisindədir.

Pin planı: Arduino Uno və ESP32

Bu qədər modul Uno-nun pinlərini demək olar ki, tükədir, ona görə pinləri əvvəldən planlaşdırmaq lazımdır. RC522 aparat SPI-sından istifadə etdiyi üçün onun MOSI, MISO və SCK xətləri D11, D12 və D13-ə qoşulur. LCD isə I2C vasitəsilə yalnız A4 və A5-dən istifadə edir; paralel qoşulan LCD əvəzinə I2C modullu ekranı ona görə seçdik. Analoq pinlər lazım olanda rəqəmsal pin kimi də işləyir; pəncərə servosunu A2-yə bu sayədə qoşuruq. D0 və D1-i boş burax: kod yükləyəndə və kart nömrələrini Serial Monitor-dan oxuyanda bu serial xətt istifadə olunur. Platanın pin yerləşməsini Pinout alətində görə bilərsən.

Modul piniArduino UnoESP32
PIR OUTD2GPIO 16
Alov sensoru DOD3GPIO 17
DHT11 DATAD4GPIO 13
Aktiv buzzer (+)D5GPIO 25
Qapı servosu (siqnal)D6GPIO 32
Rele IN1 (lampa)D7GPIO 26
Rele IN2 (fan)D8GPIO 27
RC522 RSTD9GPIO 4
RC522 SDA (SS)D10GPIO 5
RC522 MOSI / MISO / SCKD11 / D12 / D13GPIO 23 / 19 / 18
MQ-2 AOA0GPIO 34 (gərginlik bölücü ilə)
LDR bölücüsünün orta nöqtəsiA1GPIO 35 (bölücü 3V3-dən)
Pəncərə servosu (siqnal)A2GPIO 33
I2C LCD SDA / SCLA4 / A5GPIO 21 / 22
RC522-ni hər iki platada 3,3 V pinindən qidalandır; 5 V modulu xarab edə bilər. ESP32-də daha iki qaydaya diqqət et: Wi-Fi açıq olanda ADC2 pinləri analoq oxuya bilmir, ona görə MQ-2-ni və LDR-i ADC1 pinlərinə (GPIO 32–39) qoşduq. 5 V ilə qidalanan MQ-2-nin analoq çıxışı isə 3,3 V-u aşa bilər; araya məsələn yuxarıda 10 kΩ, aşağıda 15 kΩ-luq gərginlik bölücü qoy (5 V × 15 / 25 = 3,0 V). Eyni səbəbdən ESP32-də alov sensorunu və DHT11-i də 3V3-dən qidalandır; hər ikisi 3,3 V-da işləyir və beləcə rəqəmsal çıxışları 3,3 V-u aşmır. HC-SR501-in çıxışı isə 5 V ilə qidalansa belə, onsuz da 3,3 V-dur. ESP32 sütununda RC522-nin RST pinini GPIO 22 əvəzinə GPIO 4-ə keçirdik, çünki GPIO 22 burada LCD-nin SCL xəttidir.

Addım-addım birləşdirmə

  1. Maketin gövdəsini qur, modulların yerlərini və naqil deşiklərini hazırla; elektron hissələri ən axırda yerləşdir.
  2. Qida xəttini qur: 5 V adapteri breadboard-un qida relslərinə qoş, adapterin GND-sini Arduino-nun GND-si ilə birləşdir və multimetrlə 5 V-u ölç.
  3. I2C LCD-ni qoş və ekrana bir yazı çıxar. Ekranın ünvanını tapa bilmirsənsə, I2C LCD yazısındakı skaner kodundan istifadə et.
  4. Sensorları tək-tək əlavə et: DHT11, LDR, PIR, MQ-2 və alov sensoru. Hər birini qısa test kodu ilə Serial Monitor-da yoxla; təmiz havadakı, qaranlıqdakı və işıqlıdakı dəyərləri qeyd et.
  5. İcraedicilləri əlavə et: əvvəlcə releləri yük qoşmadan, klik səsinə və LED-inə baxaraq yoxla; sonra servoları xarici qida ilə, ən axırda isə RC522-ni qoş. Kartlarını yaxınlaşdırıb nömrələrini qeyd et.
  6. Əsas kodu yüklə və qeydlərindəki dəyərlərə görə GAS_LIMIT, DARK_LIMIT və FAN_ON hədlərini tənzimlə.
  7. Naqilləri isti silikon və etiketlərlə bərkid; sistemi yarım saat açıq saxla və reset, həddindən artıq qızma və ya yalan siqnal olub-olmadığına nəzər sal.
Hər şeyi bir anda qoşub bir dəfəyə işə salmağa çalışma. Səkkiz modul birlikdə işləmədikdə xətanın harada olduğunu tapmaq saatlar çəkir; tək-tək sınanmış modullar isə birləşdiriləndə çox vaxt ilk cəhddə işləyir.

PIR və LDR ilə avtomatik işıq

HC-SR501 PIR sensoru insan bədəninin yaydığı infraqırmızı şüalanmadakı dəyişikliyi aşkarlayır və hərəkət görəndə çıxışını HIGH edir. Yalnız PIR istifadə etsən, lampa gündüz də yanar; ona görə qaydamız iki şərtlidir: hərəkət varsa və mühit qaranlıqdırsa yandır. LDR 10 kΩ-luq rezistorla gərginlik bölücü kimi qoşulur (5V → LDR → A1 → 10 kΩ → GND) və mühit qaraldıqca A1-dəki dəyər düşür. Kod son hərəkətin vaxtını saxlayır və 20 saniyə ərzində yeni hərəkət olmazsa lampanı söndürür; otaqda kimsə gəzdikcə müddət hər dəfə yenidən başlayır. Sensorun jumper-ini H (təkrarlanan) vəziyyətinə, Tx potensiometrini ən qısa müddətə qoy və müddəti kod təyin etsin. Ətraflı məlumat PIR hərəkət sensoru və LDR işıq sensoru yazılarındadır.

Qaz və yanğın siqnalı

MQ-2-nin içində qızdırıcı ilə isti saxlanılan qalay dioksid təbəqəsi var; LPG, metan, butan, hidrogen, spirt və tüstü bu təbəqənin müqavimətini dəyişir. Modulun AO pini qaz artdıqca yüksələn gərginlik verir. Sensor hər açılışda bir müddət qızmalıdır, ona görə kod ilk 60 saniyə qaz siqnalını nəzərə almır. Alov sensoru isə odun yaydığı 760–1100 nm-lik infraqırmızı işığı aşkarlayır; əksər modullarda alov görünəndə DO çıxışı LOW olur və plata üzərindəki ikinci LED yanır, amma öz modulunu uzaqdan tutduğun alışqanla mütləq yoxla. Qaz aşkarlananda siqnal səslənir və pəncərə havalandırma üçün açılır; alov aşkarlananda isə pəncərə bağlı qalır, çünki təmiz hava odu böyüdür. Hədd tənzimi və digər MQ sensorları MQ-2 qaz sensoru yazısındadır.

Bu siqnal sistemi öyrənmə layihəsidir; real evdə qaz sızmasına və ya yanğına qarşı yeganə qoruma kimi heç vaxt istifadə etmə, sertifikatlı kommersiya detektorlarını əvəz etmir. Həmçinin real qaz sızmasında elektrik cihazını açıb-bağlamaq, hətta mühərriki işə salmaq belə qığılcım yarada bilər; real sistemlər ona görə partlayışadavamlı (Ex sertifikatlı) avadanlıqdan istifadə edir. Maketdəki pəncərə servosu və relelər yalnız ideyanı nümayiş etdirmək üçündür.

Temperatur, rütubət və avtomatik fan

DHT11 temperaturu 0–50 °C aralığında ±2 °C, rütubəti 20–90% aralığında ±5% dəqiqliklə ölçür və saniyədə ən çox bir dəfə oxuna bilər; kod onu iki saniyədən bir oxuyur. Fan üçün tək hədd əvəzinə histerezisdən istifadə edirik: fan 28 °C-də işə düşür, amma temperatur 26 °C-yə enəndə dayanır. Tək hədd olsaydı, temperatur 27 ilə 28 °C arasında gedib-gəldikcə rele daim klikləyib həm özünü, həm də fanı yorardı. Sensor oxuma xətası verib "nan" qaytarsa, kod həmin ölçməni keçir və son düzgün dəyərdən istifadə edir. Daha dəqiq ölçmə istəsən, DHT22 eyni kodla işləyir, DHT11 əvəzinə DHT22 yazmağın kifayətdir; ətraflı məlumat DHT11 temperatur və rütubət sensoru yazısındadır.

RFID kartlı və servolu qapı

RC522 13,56 MHz-lik MIFARE kartlarını və açarlıqları 3–5 sm məsafədən oxuyur. Hər kartın özünəməxsus identifikasiya nömrəsi (UID) var; kod oxunan UID-ni icazəli kart siyahısı ilə müqayisə edir. Uyğun gələrsə, servo qapını 90 dərəcə açır, qısa bip səsi gəlir və LCD-də "Hos geldin!" (türkcə "Xoş gəldin!") yazılır; 5 saniyə sonra qapı öz-özünə bağlanır. Tanınmayan kartda uzun bip səslənir. Öz kartlarının UID-sini öyrənmək üçün kodu yüklə, Serial Monitor-u 9600 baud ilə aç və kartı yaxınlaşdır: ekranda "UID: A1 B2 C3 D4" kimi sətir görəcəksən. Bu baytları koddakı CARDS siyahısına 0xA1 formatında yaz; tək rəqəmli görünən baytın əvvəlinə sıfır əlavə et (5 əvəzinə 0x05). Yalnız UID-yə baxan kilid təlim üçün uyğundur, real təhlükəsizlik təmin etmir; səbəbini RFID RC522 yazısında izah etdik.

Pəncərə və pərdə

Pəncərə üçün ikinci SG90 kifayətdir: şarnirli kiçik akrilik pəncərəni servo qoluna məftillə qoşursan; 0 dərəcə bağlı, 90 dərəcə açıq deməkdir. Servoya əvvəlcə write(0) deyib sonra attach() çağırmaq açılışda servonun 90 dərəcəyə sıçrayıb pəncərəyə çırpılmasının qarşısını alır. Pərdə isə daha uzun yol tələb edir: parçanı nazik çubuğa sarıyıb çubuğu döndərməlisən. Bunun üçün 28BYJ-48 step mühərriki və ULN2003 sürücü səssiz və dəqiqdir, amma 4 pin istəyir; Uno-da pin qalmadığı üçün pərdəni ESP32 versiyasına və ya Arduino Mega-ya saxlamaq məntiqlidir. Bir pinlə kifayətlənmək istəsən, FS90R fasiləsiz dönən servo da iş görür, lakin vəziyyətini bilmədiyi üçün pərdəni müddətlə açıb-bağlayırsan. Yağışda pəncərəni öz-özünə bağlamaq üçün yağış sensoru əlavə etmək də gözəl genişləndirmədir.

Rele ilə lampa və fan

5 V rele modulu
Rele modulu: Arduino-nun kiçik siqnalı ilə ayrı dövrədəki lampanı və ya fanı açıb-bağlayır; yük COM, NO və NC uclarına qoşulur.

Arduino-nun bir pini təhlükəsiz şəkildə yalnız təxminən 20 mA cərəyan verə bilər (mütləq hədd 40 mA); fan və lampa isə daha çoxunu tələb edir. Rele modulu ona görə araya girir: IN pininə gələn siqnal elektromaqniti işə salır və ayrı dövrədəki kontaktları bağlayır. Yükü COM və NO uclarına qoş; beləcə Arduino söndürülü olanda və ya yenidən başlayanda lampa da söndürülü qalır. Bu modulların çoxu aktiv LOW işləyir, yəni LOW verəndə rele qoşulur; koddakı RELAY_ON və RELAY_OFF sabitləri bunun üçündür. Kod setup() daxilində pini çıxış etməzdən əvvəl HIGH yazır; beləcə Arduino açılarkən rele bir anlıq belə qoşulmur. Fan tez-tez açılıb-bağlanmasın deyə histerezisdən istifadə etdik, lampa isə PIR müddəti bitənə qədər yanıq qalır.

Maket üçün 5 V və ya 12 V-luq LED lampa və fan istifadə et. Releyin üzərində "10 A 250 V AC" yazılsa da, 220 V şəbəkə gərginliyi ölümcüldür; məktəb layihəsində yalnız böyüyün nəzarəti altında, qapalı qutu içində və qoruyucu ilə qoşulmalıdır. Təhlükəsiz qoşulma qaydaları Rele modulu nədir? yazısındadır.

Bütün sistemin kodu (Arduino Uno)

Ağıllı evin kodunda ən vacib qayda heç bir modulun digərini gözləməməsidir. Qapını delay(5000) ilə 5 saniyə açıq saxlasaydın, o müddət ərzində nə qaz siqnalı işləyər, nə də PIR oxunardı. Ona görə hər modulu ayrı funksiyaya qoyduq; loop() bu funksiyaları ardıcıl, saniyədə yüzlərlə dəfə çağırır. Vaxt tələb edən işlər millis() ilə ölçülür, hər modulun vəziyyəti isə lightOn, fanOn, doorOpen və alarmOn kimi dəyişənlərdə saxlanılır. Bütün ayarlar kodun ən üstündə sabit kimi durur, hədləri dəyişmək üçün kodun içində gəzməyə ehtiyac yoxdur. Bu yanaşmanın məntiqini millis() və delay() yazısında tapa bilərsən. Kodu kompilyasiya etmək üçün Library Manager-dən MFRC522, Adafruit-in DHT sensor library və Frank de Brabander-in LiquidCrystal I2C kitabxanalarını quraşdır; asılılıqları soruşsa, hamısını quraşdır. Servo, SPI və Wire Arduino IDE ilə birlikdə gəlir.

C++ (Arduino IDE)
1#include <SPI.h>
2#include <MFRC522.h>
3#include <Servo.h>
4#include <DHT.h>
5#include <Wire.h>
6#include <LiquidCrystal_I2C.h>
7
8// Pinler / Pins
9const byte PIR_PIN = 2, FLAME_PIN = 3, DHT_PIN = 4, BUZZER_PIN = 5, DOOR_PIN = 6;
10const byte LAMP_RELAY = 7, FAN_RELAY = 8, RST_PIN = 9, SS_PIN = 10;
11const byte GAS_PIN = A0, LDR_PIN = A1, WINDOW_PIN = A2;
12
13// Ayarlar / Settings
14const byte RELAY_ON = LOW, RELAY_OFF = HIGH;     // aktif LOW röle / active-LOW relay
15const byte FLAME_ACTIVE = LOW;                   // alev görünce DO LOW olur / DO goes LOW on flame
16const int GAS_LIMIT = 400;                       // temiz havaya göre ayarla / tune in clean air
17const int DARK_LIMIT = 300;                      // bunun altı karanlık / below this is dark
18const float FAN_ON = 28.0, FAN_OFF = 26.0;       // fan histerezisi (°C) / fan hysteresis (°C)
19const unsigned long LIGHT_MS = 20000;            // son hareketten sonra ışık / light after last motion
20const unsigned long DOOR_MS = 5000;              // kapı açık kalma süresi / door open time
21const unsigned long WARMUP_MS = 60000;           // MQ-2 ve PIR ısınması / MQ-2 and PIR warm-up
22
23const byte CARDS[][4] = {                        // yetkili kart UID'leri / authorised card UIDs
24  {0xA1, 0xB2, 0xC3, 0xD4},
25  {0x12, 0x34, 0x56, 0x78}
26};
27
28MFRC522 rfid(SS_PIN, RST_PIN);
29Servo door, window;
30DHT dht(DHT_PIN, DHT11);
31LiquidCrystal_I2C lcd(0x27, 16, 2);
32
33float tempC = 0, hum = 0;
34int gas = 0;
35bool lightOn = false, fanOn = false, doorOpen = false, alarmOn = false;
36unsigned long lastMotion = 0, doorAt = 0, lastDht = 0, lastLcd = 0, beepUntil = 0;
37
38void setup() {
39  Serial.begin(9600);
40  digitalWrite(LAMP_RELAY, RELAY_OFF); pinMode(LAMP_RELAY, OUTPUT);  // açılışta kapalı / off at boot
41  digitalWrite(FAN_RELAY, RELAY_OFF);  pinMode(FAN_RELAY, OUTPUT);
42  pinMode(PIR_PIN, INPUT);
43  pinMode(FLAME_PIN, INPUT);
44  pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
45  door.write(0);   door.attach(DOOR_PIN);        // önce açı, sonra attach / angle first, then attach
46  window.write(0); window.attach(WINDOW_PIN);
47  dht.begin();
48  SPI.begin();
49  rfid.PCD_Init();
50  lcd.init();
51  lcd.backlight();
52  lcd.print(F("BlueGrays Ev"));
53}
54
55void loop() {
56  unsigned long now = millis();
57  handleLight(now);
58  handleClimate(now);
59  handleSafety(now);
60  handleDoor(now);
61  bool beep = (long)(beepUntil - now) > 0;
62  digitalWrite(BUZZER_PIN, beep || (alarmOn && (now / 250) % 2));   // alarmda kesik bip / pulsed beep on alarm
63  updateLcd(now);
64}
65
66// 1) Hareketle ışık / motion light
67void handleLight(unsigned long now) {
68  if (now < WARMUP_MS) return;                   // PIR ısınıyor / PIR warming up
69  if (digitalRead(PIR_PIN) == HIGH) {
70    lastMotion = now;
71    if (analogRead(LDR_PIN) < DARK_LIMIT) lightOn = true;   // yalnız karanlıkta yak / only when dark
72  }
73  if (lightOn && now - lastMotion > LIGHT_MS) lightOn = false;
74  digitalWrite(LAMP_RELAY, lightOn ? RELAY_ON : RELAY_OFF);
75}
76
77// 2) Sıcaklık ve fan / temperature and fan
78void handleClimate(unsigned long now) {
79  if (now - lastDht < 2000) return;              // DHT11'i sık okuma / don't read DHT11 too often
80  lastDht = now;
81  float t = dht.readTemperature();
82  float h = dht.readHumidity();
83  if (isnan(t) || isnan(h)) return;              // okuma hatası / read error
84  tempC = t;
85  hum = h;
86  if (tempC >= FAN_ON) fanOn = true;
87  if (tempC <= FAN_OFF) fanOn = false;
88  digitalWrite(FAN_RELAY, fanOn ? RELAY_ON : RELAY_OFF);
89}
90
91// 3) Gaz ve yangın / gas and fire
92void handleSafety(unsigned long now) {
93  gas = analogRead(GAS_PIN);
94  bool gasAlarm = now > WARMUP_MS && gas > GAS_LIMIT;
95  bool fire = digitalRead(FLAME_PIN) == FLAME_ACTIVE;
96  alarmOn = gasAlarm || fire;
97  window.write(gasAlarm && !fire ? 90 : 0);      // gazda aç, yangında kapalı tut / open on gas, shut on fire
98}
99
100// 4) RFID kapı / RFID door
101void handleDoor(unsigned long now) {
102  if (doorOpen && now - doorAt > DOOR_MS) {
103    door.write(0);                               // süre dolunca kapat / close when time is up
104    doorOpen = false;
105  }
106  if (!rfid.PICC_IsNewCardPresent() || !rfid.PICC_ReadCardSerial()) return;
107  Serial.print(F("UID:"));                       // yeni kartın UID'sini öğren / learn a new card's UID
108  for (byte i = 0; i < rfid.uid.size; i++) {
109    Serial.print(' ');
110    Serial.print(rfid.uid.uidByte[i], HEX);
111  }
112  Serial.println();
113  if (isAllowed(rfid.uid.uidByte)) {
114    door.write(90);
115    doorOpen = true;
116    doorAt = now;
117    beepUntil = now + 100;                       // kısa bip: hoş geldin / short beep: welcome
118  } else {
119    beepUntil = now + 800;                       // uzun bip: yetkisiz kart / long beep: unknown card
120  }
121  rfid.PICC_HaltA();
122}
123
124bool isAllowed(const byte *uid) {
125  for (byte i = 0; i < sizeof(CARDS) / 4; i++) {
126    if (memcmp(uid, CARDS[i], 4) == 0) return true;
127  }
128  return false;
129}
130
131// 5) Ekran / display
132void updateLcd(unsigned long now) {
133  if (now - lastLcd < 1000) return;
134  lastLcd = now;
135  lcd.setCursor(0, 0);
136  lcd.print(F("T:"));
137  lcd.print(tempC, 0);
138  lcd.print(F("C Nem:%"));
139  lcd.print(hum, 0);
140  lcd.print(F("   "));
141  lcd.setCursor(0, 1);
142  if (alarmOn) {
143    lcd.print(F("!! ALARM !!     "));
144  } else if (doorOpen) {
145    lcd.print(F("Hos geldin!     "));
146  } else {
147    lcd.print(F("Gaz:"));
148    lcd.print(gas);
149    lcd.print(F("        "));
150  }
151}
FunksiyaVəzifəsiNə tezlikdə?
handleLight()PIR və LDR-ə görə lampa relesini açır, 20 saniyə hərəkət olmazsa bağlayırHər dövrdə (ilk 60 saniyə istisna)
handleClimate()DHT11-i oxuyur, fanı 28/26 °C histerezislə idarə edir2 saniyədən bir
handleSafety()MQ-2-ni və alov sensorunu oxuyur, siqnalı və pəncərəni idarə edirHər dövrdə
handleDoor()Kartı oxuyur, UID-ni Serial Monitor-a yazır, qapını açıb-bağlayırHər dövrdə
updateLcd()Temperaturu, rütubəti, qaz dəyərini və ya vəziyyət mesajını göstərirSaniyədə bir
loop() daxilindəki buzzer sətriKart bipini və kəsik siqnal səsini yaradırHər dövrdə

Bu kod kompilyasiya olunanda Uno-nun proqram yaddaşının təxminən 38%-ni, RAM-ın isə 28%-ni istifadə edir; yəni yaddaşda yer var, amma pinlərdən yalnız A3 boş qalıb. A3-ə düymə və ya yağış sensoru qoşa bilərsən; daha çoxu üçün Arduino Mega-ya və ya ESP32-yə keçmək lazımdır. Sabit mətnləri F() içinə yazmaq RAM istifadəsini az saxlamağın ən asan yoludur.

Telefondan idarə: ESP32 veb serveri

ESP32 inkişaf platası
ESP32: Wi-Fi və Bluetooth daxilində var; ağıllı evi telefondan idarə etmək üçün əlavə modul lazım deyil.

Uno-da Wi-Fi yoxdur; ağıllı evi telefondan idarə etməyin ən asan yolu beyni ESP32 ilə əvəz etməkdir. Aşağıdakı kod ESP32-ni ev şəbəkəsinə qoşur və kiçik veb server başladır. Telefon eyni Wi-Fi şəbəkəsində olanda Serial Monitor-da görünən IP ünvanını brauzerdə açsan, lampa, fan, qapı və pəncərə üçün dörd böyük düymə ilə cari temperatur, rütubət və qaz dəyərini görəcəksən; səhifə hər 10 saniyədən bir yenilənir. Hər düymə ESP32-yə hansı cihazın açılıb-bağlanacağını bildirən qısa sorğu göndərir; ESP32 vəziyyəti dəyişir və səni əsas səhifəyə geri yönləndirir. Servolar üçün Library Manager-dən ESP32Servo kitabxanasını quraşdır, çünki standart Servo kitabxanası ESP32-də işləmir.

C++ (Arduino IDE)
1#include <WiFi.h>
2#include <WebServer.h>
3#include <ESP32Servo.h>
4#include <DHT.h>
5
6const char* ssid = "AgAdi";                 // Wi-Fi adın / your Wi-Fi name
7const char* password = "Sifre123";          // Wi-Fi şifren / your Wi-Fi password
8
9const int LAMP_RELAY = 26, FAN_RELAY = 27;
10const int DOOR_PIN = 32, WINDOW_PIN = 33;
11const int DHT_PIN = 13, GAS_PIN = 34;       // GPIO 34: ADC1, bölücüyle / ADC1, through a divider
12const int RELAY_ON = LOW, RELAY_OFF = HIGH; // aktif LOW röle / active-LOW relay
13
14WebServer server(80);
15Servo door, window;
16DHT dht(DHT_PIN, DHT11);
17
18bool lamp = false, fan = false, doorOpen = false, windowOpen = false;
19float tempC = NAN, hum = NAN;
20unsigned long lastDht = 0;
21
22void apply() {                              // durumu donanıma uygula / push the state to the hardware
23  digitalWrite(LAMP_RELAY, lamp ? RELAY_ON : RELAY_OFF);
24  digitalWrite(FAN_RELAY, fan ? RELAY_ON : RELAY_OFF);
25  door.write(doorOpen ? 90 : 0);
26  window.write(windowOpen ? 90 : 0);
27}
28
29String button(const char* id, const char* label, bool on) {
30  return String("<a class='b ") + (on ? "on" : "off") + "' href='/set?d=" + id +
31         "&v=" + (on ? "0" : "1") + "'>" + label + (on ? ": ON" : ": OFF") + "</a>";
32}
33
34void handleRoot() {
35  String html = "<!DOCTYPE html><html><head><meta charset='utf-8'>"
36                "<meta name='viewport' content='width=device-width,initial-scale=1'>"
37                "<meta http-equiv='refresh' content='10'><title>BlueGrays Ev</title>"
38                "<style>body{font-family:sans-serif;text-align:center}"
39                ".b{display:block;margin:12px auto;padding:18px;max-width:320px;border-radius:10px;"
40                "color:#fff;text-decoration:none;font-size:20px}"
41                ".on{background:#2e7d32}.off{background:#607d8b}</style></head><body>"
42                "<h2>BlueGrays Akıllı Ev</h2>";
43  html += "<p>" + String(tempC, 1) + " °C | %" + String(hum, 0) +
44          " | Gaz/Gas: " + String(analogRead(GAS_PIN)) + "</p>";
45  html += button("lamp", "Lamba / Lamp", lamp);
46  html += button("fan", "Fan", fan);
47  html += button("door", "Kapı / Door", doorOpen);
48  html += button("window", "Pencere / Window", windowOpen);
49  html += "</body></html>";
50  server.send(200, "text/html", html);
51}
52
53void handleSet() {                          // /set?d=lamp&v=1
54  String d = server.arg("d");
55  bool v = server.arg("v") == "1";
56  if (d == "lamp") lamp = v;
57  else if (d == "fan") fan = v;
58  else if (d == "door") doorOpen = v;
59  else if (d == "window") windowOpen = v;
60  apply();
61  server.sendHeader("Location", "/");       // ana sayfaya dön / back to the main page
62  server.send(303);
63}
64
65void setup() {
66  Serial.begin(115200);
67  door.attach(DOOR_PIN, 500, 2400);
68  window.attach(WINDOW_PIN, 500, 2400);
69  pinMode(LAMP_RELAY, OUTPUT);
70  pinMode(FAN_RELAY, OUTPUT);
71  apply();                                  // her şey kapalı başlar / everything starts off
72  dht.begin();
73  WiFi.begin(ssid, password);
74  while (WiFi.status() != WL_CONNECTED) {
75    delay(500);
76    Serial.print('.');
77  }
78  Serial.println();
79  Serial.println(WiFi.localIP());           // bu adresi telefonda aç / open this address on your phone
80  server.on("/", handleRoot);
81  server.on("/set", handleSet);
82  server.begin();
83}
84
85void loop() {
86  server.handleClient();
87  if (millis() - lastDht > 2000) {          // 2 sn'de bir ölç / measure every 2 s
88    lastDht = millis();
89    float t = dht.readTemperature();
90    float h = dht.readHumidity();
91    if (!isnan(t) && !isnan(h)) {
92      tempC = t;
93      hum = h;
94    }
95  }
96}

Bu kod yalnız uzaqdan idarə olunan hissələri əhatə edir. Uno kodundakı handleLight(), handleSafety() və handleDoor() funksiyalarını da bura köçürə bilərsən: pin nömrələrini cədvəldəki ESP32 sütununa görə dəyiş, Servo əvəzinə ESP32Servo istifadə et və ESP32-nin ADC-si 0–4095 arasında dəyər verdiyi üçün GAS_LIMIT və DARK_LIMIT hədlərini yenidən ölç. Səhifə şifrəsizdir, yəni ev şəbəkəsindəki hər kəs qapını aça bilər; WebServer kitabxanasının authenticate() funksiyası ilə sadə parol əlavə etmək yaxşı vərdişdir. Real vaxtda yenilənən panel üçün ESP32 WebSocket yazısına nəzər sal.

ESP32-nin pinləri 3,3 V verir. Aktiv LOW və optokuplyorlu 5 V rele modulunda 3,3 V-luq HIGH siqnalı releni həmişə tam buraxa bilməyə bilər; rele heç bağlanmırsa, 3,3 V ilə işə düşə bilən modul seç və ya JD-VCC jumper-i olan modullarda jumper-i çıxarıb VCC-ni 3,3 V-dan, JD-VCC-ni 5 V-dan qidalandır. Məktəbdə Wi-Fi yoxdursa, qoşulma sətirləri əvəzinə WiFi.softAP("BlueGrays-Ev", "12345678") yazaraq ESP32-nin öz şəbəkəsini yarada bilərsən; telefon bu şəbəkəyə qoşulub 192.168.4.1 ünvanını açır.

Blynk ilə hər yerdən idarə

ESP32 veb serverinə yalnız eyni şəbəkədən daxil olmaq olar. Evin kənarından, mobil internetlə də idarə etmək istəyirsənsə, Blynk IoT kimi bulud platforması işini asanlaşdırır: interfeysi telefondakı tətbiqdə sürüklə-burax ilə qurursan, ESP32 isə Blynk serverinə qoşulur. Blynk.Cloud-da şablon (template) yarat; V0 (tam ədəd, 0–1, lampa), V1 (onluq, temperatur) və V2 (onluq, rütubət) adlı üç datastream əlavə et, cihaz təyin et və sənə verilən Template ID, Template Name və Auth Token dəyərlərini kodun ən üstünə yapışdır. Tətbiqdə V0-a bir Switch, V1 və V2-yə hərəyə bir Gauge bağlamağın kifayətdir. Pulsuz planda cihaz, datastream və aylıq mesaj sayı məhduddur; ona görə sensor məlumatını hər saniyə yox, beş saniyədən bir göndəririk. Ətraflı quraşdırma ESP32 ilə Blynk IoT bələdçisindədir.

C++ (Arduino IDE)
1#define BLYNK_TEMPLATE_ID "TMPLxxxxxxx"     // Blynk konsolundan kopyala / copy from the Blynk console
2#define BLYNK_TEMPLATE_NAME "Akilli Ev"
3#define BLYNK_AUTH_TOKEN "TokenBuraya"
4
5#include <WiFi.h>
6#include <BlynkSimpleEsp32.h>
7#include <DHT.h>
8
9const int LAMP_RELAY = 26;                  // aktif LOW röle / active-LOW relay
10DHT dht(13, DHT11);
11BlynkTimer timer;
12
13BLYNK_WRITE(V0) {                           // uygulamadaki anahtar / switch widget in the app
14  digitalWrite(LAMP_RELAY, param.asInt() ? LOW : HIGH);
15}
16
17BLYNK_CONNECTED() {
18  Blynk.syncVirtual(V0);                    // bağlanınca son durumu al / restore the last state
19}
20
21void sendSensors() {
22  float t = dht.readTemperature();
23  float h = dht.readHumidity();
24  if (isnan(t) || isnan(h)) return;
25  Blynk.virtualWrite(V1, t);                // sıcaklık / temperature
26  Blynk.virtualWrite(V2, h);                // nem / humidity
27}
28
29void setup() {
30  pinMode(LAMP_RELAY, OUTPUT);
31  digitalWrite(LAMP_RELAY, HIGH);           // açılışta kapalı / off at boot
32  dht.begin();
33  Blynk.begin(BLYNK_AUTH_TOKEN, "AgAdi", "Sifre123");
34  timer.setInterval(5000L, sendSensors);    // 5 sn'de bir: mesaj kotasını korur / every 5 s saves quota
35}
36
37void loop() {
38  Blynk.run();
39  timer.run();
40}

Hansı idarə üsulunu seçməlisən?

ÜsulNələr lazımdırEvin kənarındanÇətinlikƏn uyğun hal
ESP32 veb serveriESP32 və ev Wi-Fi-ıXeyr, yalnız eyni şəbəkəOrtaMəktəb təqdimatı, internetsiz nümayiş, tamamilə öz kodun
Blynk IoTESP32, internet və Blynk hesabıBəliAsanHazır interfeys, qrafik və bildiriş
Bluetooth (HC-05)Uno, HC-05 və Android tətbiqiXeyr, təxminən 10 mAsanUno ilə qalmaq istəyənlər (iPhone ilə işləmir)
Telegram botuESP32 və internetBəliOrtaSiqnal bildirişi və qısa komandalar
MQTT + Home AssistantESP32 və yerli server (məs. Raspberry Pi)Bəli, ayar tələb olunurQabaqcılReal ev avtomatlaşdırması

Məktəb təqdimatı üçün ESP32 veb serveri ən etibarlı seçimdir: internetdən və ya buluddan asılı deyil və zalda Wi-Fi olmasa belə öz şəbəkəsi ilə işləyir. Uno ilə qalıb yalnız Bluetooth əlavə etmək istəsən, öz Android tətbiqini App Inventor ilə hazırlaya bilərsən; lakin Uno-da pin qalmadığı üçün HC-05-ə yer açmaq məqsədilə LCD-dən və ya pəncərə servosundan imtina etməli olacaqsan. Siqnal anında telefona mesaj almaq ESP32 Telegram botu ilə, evi real cihazlarla birləşdirmək isə MQTT və Home Assistant ilə mümkündür.

Raspberry Pi Pico ilə ağıllı ev

Eyni sistemi Raspberry Pi Pico ilə MicroPython-da da qura bilərsən; Wi-Fi-lı Pico W isə ESP32 kimi telefondan idarə oluna bilər (bax: Pico W veb serveri). Pico 3,3 V ilə işlədiyi üçün ESP32-dəki qaydalar burada da keçərlidir: LDR bölücüsünü 3V3-dən qidalandır, 5 V-luq analoq çıxışları bölücü ilə aşağı sal və 3,3 V ilə işə düşə bilən rele modulu seç. Analoq girişlər yalnız GP26, GP27 və GP28-dir. Aşağıdakı kod hərəkətlə yanan işıq modulunun MicroPython qarşılığıdır:

MicroPython
1from machine import Pin, ADC
2import time
3
4pir = Pin(15, Pin.IN)                  # PIR OUT (3,3 V çıkış / 3.3 V output)
5ldr = ADC(26)                          # GP26: bölücü 3V3'ten / divider fed from 3V3
6relay = Pin(14, Pin.OUT, value=1)      # aktif LOW röle, kapalı başla / active-LOW relay, start off
7
8LIGHT_MS = 20000                       # son hareketten sonra ışık / light after last motion
9DARK = 20000                           # bunun altı karanlık / below this is dark
10last = time.ticks_ms()
11on = False
12
13while True:
14    now = time.ticks_ms()
15    if pir.value():
16        last = now
17        if ldr.read_u16() < DARK:      # yalnız karanlıkta yak / only when dark
18            on = True
19    if on and time.ticks_diff(now, last) > LIGHT_MS:
20        on = False
21    relay.value(0 if on else 1)
22    time.sleep_ms(50)

Məktəb təqdimatı üçün məsləhətlər

  • Problemlə başla: "Ev boş olanda unudulan işıqlar, fərq edilməyən qaz sızması, açarını itirən yaşlılar" kimi real problemi bir cümlə ilə izah et, sonra maketinin bu problemlərə necə cavab verdiyini göstər.
  • Blok diaqram hazırla: Solda sensorlar, ortada Arduino, sağda icraedicilər olsun; oxları qayda cümlələri ilə etiketlə ("qaranlıq + hərəkət → lampa"). Münsiflər heyəti kodu oxumaz, amma bu diaqramı xatırlayar.
  • Canlı nümayiş ssenarisi yaz: Kartı yaxınlaşdır və qapının açılmasını göstər, əlini PIR-in qarşısında yelləndir, spirtə batırılmış pambığı MQ-2-yə yaxınlaşdır (spirt də sensoru işə salır), DHT11-i barmaqlarınla qızdır. Hər nümayiş 10–20 saniyə çəksin.
  • Açıq od olmasın: Karton maketin içində alışqan və ya şam yandırma. Əksər alov sensorları yaxından tutulan TV pultunun infraqırmızı işığına da reaksiya verir; əvvəlcədən yoxla və nümayişdə bundan istifadə et.
  • Hədləri zala görə tənzimlə: Nümayiş günü zal 22 °C-dirsə, fanın 28 °C-ni gözləməsi nümayişi korlayar; FAN_ON dəyərini mühitdən 2–3 dərəcə yuxarı çək ki, barmaqlarınla qızdıranda fan işə düşsün.
  • Ölç və rəqəmlə izah et: Məsələn, bir gün ərzində lampanın PIR-li və PIR-siz neçə dəqiqə yandığını qeyd et və qənaəti faizlə göstər. Rəqəm olan nəticə "işləyir" deməkdən qat-qat güclüdür.
  • Ehtiyat plan hazırla: İşləyən sistemin videosunu çək; ehtiyat naqil, servo və adapter apar; kart nömrələrini və Wi-Fi ayarlarını kağıza yaz.
  • Münsiflərin suallarına hazırlaş: "Real evdə necə olardı?" sualı üçün 220 V təhlükəsizliyi, sertifikatlı detektorlar, RFID təhlükəsizliyi və elektrik kəsiləndə qapının nə edəcəyi barədə qısa cavablar hazırla.
Layihəni elmi layihə müsabiqəsinə hazırlayırsansa, "ağıllı ev düzəltdim" deməkdənsə ölçülə bilən tədqiqat sualı qur; məsələn, "PIR və LDR-li işıqlandırma həmişə yanan lampaya nisbətən nə qədər enerji qənaəti təmin edir?" İdeyalar və qiymətləndirmə meyarları üçün elmi müsabiqələr üçün Arduino layihə ideyaları yazısına nəzər sal.

Tez-tez edilən səhvlər və həlli

ƏlamətMümkün səbəbHəll
Servo hərəkət edəndə Arduino reset olur və ya LCD korlanırServolar və relelər Arduino-nun 5V pinindən qidalanırAyrıca 5 V 2–3 A adapter, ortaq GND, servo xəttinə 470–1000 µF kondensator
Rele tərsinə işləyir, açılışda həmişə qoşulu olurModul aktiv LOW-durRELAY_ON və RELAY_OFF dəyərlərinin yerini dəyiş
Hər açılışda siqnal səslənirMQ-2 qızır, PIR mühiti öyrənirWARMUP_MS müddətini saxla; MQ-2-ni ilk istifadədə uzun müddət açıq burax
Lampa gündüz yanır və ya sönüb dərhal yenidən yanırDARK_LIMIT səhvdir və ya LDR lampanın işığını görürHəddi Serial Monitor-dakı dəyərlərə görə tənzimlə, LDR-i xarici divara köçür
Kart oxunmurRC522 naqil bağlantısı səhvdir və ya modul 5 V-a qoşulubSPI pinlərini yoxla, modulu DumpInfo nümunəsi ilə sına
DHT11 nan dəyəri verirDATA naqili səhv pindədir və ya çılpaq sensorda pull-up rezistoru yoxdurPini yoxla, modul istifadə et və ya DATA ilə VCC arasına 10 kΩ əlavə et
Servo arabir titrəyirQida zəifdir; DHT11 oxunarkən kəsmələr qısa müddətə dayanırQidanı gücləndir; lazım gələrsə servo hərəkəti bitirəndən sonra detach() et
ESP32-də qaz dəyəri həmişə 0 və ya 4095-dirADC2 pini Wi-Fi ilə toqquşur və ya bölücü yoxdurGPIO 34 və ya 35 kimi ADC1 pinindən və gərginlik bölücüdən istifadə et
Telefon ESP32-nin səhifəsini açmırTelefon qonaq şəbəkəsində və ya mobil internetdədir, şəbəkə 5 GHz-dirEyni 2,4 GHz şəbəkəyə qoşul, IP ünvanını Serial Monitor-dan götür

Arduino ağıllı ev layihəsi sensor oxumağı, qərar verməyi, mühərrik və rele idarə etməyi, qida planlaşdırmasını və simsiz idarəni tək işdə birləşdirdiyi üçün həm öyrənmək, həm də təqdim etmək üçün əla mövzudur. Bir modulla başla, hər addımı sına və sistemi yavaş-yavaş böyüt. BlueGrays tətbiqində ağıllı pilləkən işıqlandırması, PIR və LDR-li ağıllı işıqlandırma, alov və qaz siqnalı, RFID qapı kilidi və ESP32 veb serveri layihələrini dövrə sxemləri və kodları ilə addım-addım tapa bilərsən.

Tez-tez verilən suallar

Arduino ilə ağıllı ev layihəsi etmək üçün hansı materiallar lazımdır?

Əsas maket üçün Arduino Uno və ya ESP32, PIR hərəkət sensoru, LDR, MQ-2 qaz sensoru, alov sensoru, DHT11, RC522 RFID modulu, iki SG90 servo, iki kanallı rele modulu, buzzer və I2C LCD kifayətdir. Bunlara breadboard, jumper naqillər, 5 V 2–3 A-lik adapter və maket materialı əlavə olunur. Modulların çoxu ucuzdur; büdcənin böyük hissəsini plata, ekran, adapter və maketin gövdəsi təşkil edir.

Ağıllı ev layihəsi üçün Arduino yoxsa ESP32 daha yaxşıdır?

Telefondan idarə istəmirsənsə, Arduino Uno daha asandır: 5 V-luq modullarla birbaşa işləyir və nümunələrin çoxu ona görə yazılıb. Wi-Fi ilə telefondan idarə, bildiriş və ya daha çox pin lazımdırsa, ESP32 seç; lakin pinləri 3,3 V olduğu üçün rele modulunda və 5 V-luq analoq sensorlarda əlavə tədbir görməlisən.

Arduino ağıllı evi telefondan necə idarə edim?

Ən asan yol ESP32 istifadə edib veb server qurmaqdır; eyni Wi-Fi şəbəkəsindəki telefonun brauzerindən düymələrlə lampanı, fanı və qapını idarə edirsən. Evin kənarından daxil olmaq üçün Blynk IoT kimi bulud tətbiqindən, Arduino Uno ilə qalmaq istəsən HC-05 Bluetooth modulundan və Android tətbiqindən istifadə edə bilərsən.

Ağıllı ev maketi nədən hazırlanır?

Ən praktik material qalınlığı 5 mm olan PVC köpük lövhə və ya foam board-dur; maket bıçağı ilə kəsilir və isti silikonla yapışdırılır. Daha möhkəm gövdə üçün 3–4 mm-lik MDF istifadə edə bilərsən. Təxminən 50×40 sm-lik taban, çıxarıla bilən dam və elektronika üçün ayrıca texniki bölmə işi çox asanlaşdırır.

Arduino ilə 220 V-luq lampanı açıb-bağlamaq olarmı?

Bəli, 5 V-luq rele modulu ilə mümkündür; rele 220 V-luq dövrəni Arduino-dan elektrik cəhətdən ayırır. Lakin şəbəkə gərginliyi ölümcüldür: qoşulmanı fiş rozetkadan çıxarılmış halda et, dövrəni qapalı və izolyasiyalı qutuya qoy və şagird layihələrində böyüyün nəzarəti olmadan işləmə. Maket üçün 5 V və ya 12 V-luq lampalar kifayətdir.

Arduino ağıllı ev layihəsi elmi müsabiqə üçün yaxşıdırmı?

Ağıllı ev çox yayılmış mövzu olduğu üçün yalnız işləyən maket çox vaxt kifayət etmir. Layihəni ölçülə bilən tədqiqat sualına bağlasan, məsələn, hərəkətlə yanan işıqlandırmanın enerji qənaətini və ya qaz siqnalının reaksiya müddətini ölçsən, münsiflərin gözündə qat-qat güclü olar.

Bütün layihələrə bax
DHT11 ilə temperatur və rütubət
AR-55Orta

DHT11 ilə temperatur və rütubət

Otağın neçə dərəcədir, hava rütubətlidir, yoxsa quru? DHT11 sensoru temperaturu və rütubəti ölçür, Arduino da bu dəyərləri iki sətirlik LCD ekrana yazır və bir neçə saniyədən bir yeniləyir.

4.7(47)
83
Ağıllı pilləkən və koridor işıqlandırması
AR-82Orta
Premium

Ağıllı pilləkən və koridor işıqlandırması

Pilləkənə və ya koridora addım atanda işıqlar sənin getdiyin istiqamətdə, pillə-pillə yanır.

5.0(36)
52
ESP32 ağıllı işıqlandırma (PIR + LDR + Rele + OLED)
ES-37Qabaqcıl
Premium

ESP32 ağıllı işıqlandırma (PIR + LDR + Rele + OLED)

ESP32, PIR hərəkət sensoru, LDR işıq sensoru və rele modulu ilə evinin dəhlizini, tualetini və ya kilerini ağıllı işıqlandırmaya çeviririk. Mühit işıqlıdırsa, hərəkət olsa belə işıq yanmır; beləliklə gündüz boş yerə enerji sərf olunmur. İşıq 30 saniyə açıq qalır; hərəkət davam edərsə, müddət avtomatik uzanır.

4.3(6)
11
Hərəkət sensoru ilə qapı zəngi və işıq
AR-25Orta
Premium

Hərəkət sensoru ilə qapı zəngi və işıq

Qapına kimsə yaxınlaşanda zəngə basmamış xəbər tutursan. Hərəkət sensoru kimisə hiss edən kimi LED yanır və buzzer incədən qalına üç notluq zəng səsi çalır; melodiya bitəndə işıq sönür və sensor…

4.7(54)
72
Alov və qaz sensoru həyəcan sistemi
AR-52Qabaqcıl
Premium

Alov və qaz sensoru həyəcan sistemi

Qaz sızanda və ya harada isə alov çıxanda səni dərhal xəbərdar edən kiçik bir keşikçi.

4.8(52)
67
ESP32 RFID qapı kilidi (RC522 + Servo + OLED + Buzzer + LED)
ES-35Qabaqcıl
Premium

ESP32 RFID qapı kilidi (RC522 + Servo + OLED + Buzzer + LED)

ESP32, RC522 RFID modulu, SG90 servo mühərrik, SSD1306 OLED ekran, aktiv buzzer və 2 LED ilə ağıllı qapı kilidi qururuq. Kart oxudulanda UID koddakı səlahiyyətli kartlarla müqayisə olunur; səlahiyyətlidirsə servo kilidi açır (yaşıl LED + 2 qısa bip) və 5 saniyədən sonra avtomatik kilidləyir. Səlahiyyətsiz kartda qırmızı LED yanır, 3 sürətli bip çalır və OLED-də oxunan UID göstərilir.

4.8(9)
16
220V lampanı pultla yandırma
AR-21Qabaqcıl
Premium

220V lampanı pultla yandırma

Divandan qalxmadan, televizor pultu ilə evdəki real lampanı yandırıb söndür. Arduino pultdan gələn görünməz işıq siqnalını oxuyur; güc düyməsinə basanda releni işə salıb lampanı yandırır, səssiz…

4.4(23)
31
ESP32 Async veb server (LCD-də IP göstəricili)
ES-27Qabaqcıl

ESP32 Async veb server (LCD-də IP göstəricili)

Bu layihədə ESP32-ni eyni Wi-Fi şəbəkəsindəki telefonundan və ya kompüterindən idarə edə biləcəyin asinxron veb serverə çeviririk. ESPAsyncWebServer kitabxanası sayəsində server bir neçə sorğunu eyni anda emal edə bilir (klassik WebServer.h kimi tək sorğuda bloklamır). Brauzerdən ESP32-nin IP ünvanına qoşulub ON/OFF düymələrinə basaraq (/on və /off ünvanları) GPIO 5-ə qoşulu LED-i yandırıb söndürə biləcəksən.

4.8(16)
26