Arduino öyrənmə tətbiqi: sıfırdan 30 günlük yol xəritəsi
Arduino öyrənmə tətbiqi ilə 30 günlük plan: lazım olan materiallar, tətbiqin bölmələri, hər həftə üçün pulsuz layihələr, komandalar və gündəlik 30 dəqiqəlik rejim.
Arduino öyrənmə tətbiqi axtarırsansa, əvvəlcə bunu bil: telefondakı tətbiq Arduino platasını təkbaşına proqramlaşdırmır. Kod kompüterdə Arduino IDE ilə (Raspberry Pi Pico-da Thonny ilə) USB naqili vasitəsilə plataya yüklənir. Amma öyrənmənin qalan hissəsi, yəni hansı layihə ilə başlayacağını seçmək, dövrə sxemini oxumaq, kodun sətir-sətir nə etdiyini başa düşmək, rezistor hesabı aparmaq və öyrəndiklərini hər gün təkrar etmək telefonda rahatlıqla gedir. Qısacası, bəli, Arduino-nu tətbiqlə öyrənə bilərsən: telefon sənin müəllimin və dəftərin olur, kompüter isə platayla danışdığın yerdir.
Bu yazıda BlueGrays tətbiqi ilə sıfırdan başlayan biri üçün 30 günlük yol xəritəsi var: nə almalı olduğun, tətbiqin hansı bölməsinin nəyə yaradığı, dörd həftədə hansı pulsuz layihələri hansı ardıcıllıqla edəcəyin, həmin həftə öyrənəcəyin komandalar, hər günün 30 dəqiqəsini necə bölüşdürəcəyin və ən çox harada ilişildiyi. Planın hamısı pulsuz layihələrlə qurulub; Premium-un hansı məqamda faydalı ola biləcəyini də ayrıca bölmədə, şişirtmədən izah etdik.

Tətbiq nə edir, kompüter nə edir?
İşi əvvəldən ikiyə bölmək düzgün gözlənti yaradır. Arduino Uno-nun üzərindəki ATmega328P mikrokontrollerinə proqram yerləşdirmək üçün kodun kompilyasiya olunması və USB vasitəsilə plataya ötürülməsi lazımdır; bunu Arduino IDE edir və Windows, macOS ya da Linux işləyən kompüter tələb edir. BlueGrays-də layihənin Mənbə kodu bölməsində Kopyala ilə kodu götürə, ya da Keçidi kopyala ilə kodu kompüterdə açacağın keçid əldə edə bilərsən; beləcə kodu əllə yazanda edilən nöqtəli vergül və böyük-kiçik hərf səhvlərindən qurtulursan. Bloklarla göstər açarı da eyni proqramı bloklar şəklində göstərir, amma bu bloklar yalnız oxumaq üçündür: tətbiqdə blok redaktə olunmur və plataya blok yüklənmir.
| İş | Telefonda (BlueGrays) | Kompüterdə |
|---|---|---|
| Layihə seçmək | Layihə tapıcı, Layihələr siyahısı və filtrlər | Lazım deyil |
| Hissələri və dövrəni başa düşmək | Lazım olan komponentlər, böyüdülə bilən Dövrə sxemi | Lazım deyil |
| Kodu başa düşmək | Kodu başa düş, Bloklarla göstər, Kod bələdçisi | İstəsən IDE-də sətir-sətir oxuyarsan |
| Kodu dəyişmək | Özün yoxla tapşırığını və ipucunu oxumaq | Arduino IDE (Pico-da Thonny) |
| Plataya yükləmək | Mümkün deyil | USB naqili + Arduino IDE |
| Sensor dəyərini izləmək | Mümkün deyil | Arduino IDE-dəki Serial Monitor |
| Hesablama aparmaq | Alətlər: Rəng kodu, LED rezistoru, Ohm qanunu | Lazım deyil |
| Təkrar və özünü yoxlamaq | Günün sualları, Səviyyəm | Lazım deyil |
| Sual vermək | Forum | Lazım deyil |
Başlamazdan əvvəl nə lazımdır?
30 günlük plan üçün böyük set lazım deyil. Aşağıdakı siyahı xəritədəki bütün pulsuz layihələri əhatə edir və hissələrin çoxu hazır başlanğıc setlərində onsuz da olur. Plata kimi Arduino Uno tövsiyə edirik: 5 V ilə işləyir, Arduino IDE onu əlavə paket quraşdırmadan tanıyır və yeni başlayanlar üçün yazılmış izahların çoxu ona görədir. Nano da olar, yalnız pin yerləşməsi fərqli olduğu üçün sxemdəki qoşulmaları öz platanın pinlərinə uyğunlaşdırmalısan. Cədvəldəki son sütun hissənin planda ilk dəfə hansı gün lazım olduğunu göstərir; hamısını birdən almaq məcburiyyətində deyilsən.
| Material | Say | Nə üçün? | İlk istifadə günü |
|---|---|---|---|
| Arduino Uno (ya da Nano) | 1 | Proqramı işlədən plata | 1 |
| USB naqili (Uno üçün USB-B, məlumat ötürən) | 1 | Kod yükləmək və platanı qidalandırmaq | 1 |
| Kompüter (Windows, macOS ya da Linux) | 1 | Arduino IDE ilə kod yükləmək | 1 |
| Breadboard (400 ya da 830 deşikli) | 1 | Lehimsiz dövrə qurmaq | 1 |
| Erkək-erkək jumper naqil | 20 | Qoşulmalar | 1 |
| LED (qırmızı, sarı, yaşıl) | 6–8 | Çıxış, svetofor, qaçan LED | 1 |
| 220 Ω rezistor | 8 | LED cərəyanını məhdudlaşdırmaq | 1 |
| 10 kΩ rezistor | 4 | Düymə və LDR dövrələri | 8 |
| Basmalı düymə | 2 | Rəqəmsal giriş | 8 |
| Buzzer (tercihən passiv) | 1 | tone() ilə səs | 12 |
| LDR (foto rezistor) | 1 | Analoq oxuma | 15 |
| HC-SR04 məsafə sensoru | 1 | Məsafə ölçmək və 4-cü həftə layihəsi | 22 |
| DHT11 temperatur və rütubət sensoru (könüllü) | 1 | Sensor modulundan məlumat oxumaq | 25 |
Tətbiqin bölmələri: hansı nəyə yarayır?
BlueGrays iOS və Android-də, 10 dildə işləyir. Alt sekmələr Kəşf et, Öyrən, Alətlər, Emalatxanam və Profildir; layihələrə və komponentlərə Kəşf et sekmesinin yuxarısındakı Layihələr və Komponentlər bölmələrindən, günün suallarına və kod bələdçisinə Öyrən › Dərslər-dən, foruma isə Öyrən › Forum-dan çatırsan. Aşağıdakı cədvəl 30 gün ərzində hansı bölmədən nə üçün istifadə edəcəyini və pulsuz olub-olmadığını ümumiləşdirir.
| Bölmə | Nəyə yarayır? | Pulsuzdur? |
|---|---|---|
| Layihə tapıcı | Nə etmək istədiyin, əlindəki plata və təcrübən barədə 3 sual verir; ən yaxşı uyğunluğu və eyni hissələrlə isinmə layihəsi təklif edir | Bəli |
| Layihələr | 200+ layihə; axtarış, çətinlik, platforma, qiymət və blok kodlu layihələr filtri | Siyahı hamıya açıqdır; 60 layihə (hər platformada 20) tamamilə pulsuzdur, qalanları Premium-dur |
| Kodu başa düş | "Bu kod nə edir?" xülasəsi, Addım-addım izah, İlişdinsə və Özün yoxla tapşırığı | Pulsuz layihələrdə açıqdır, digərlərində Premium |
| Bloklarla göstər | Kodu blok şəklində göstərir (100-dən çox layihədə); yalnız oxumaq üçün | Pulsuz layihələrin çoxunda açıqdır |
| Birlikdə quraq | 4 addımlı bələdçi: hissələri hazırla, dövrəni qur, kodu yüklə, işlət və yoxla; qaldığın yerdən davam edir | Pulsuz layihələrdə açıqdır |
| Komponentlər | 130 hissə səhifəsi; izah və İstifadə olunan layihələr siyahısı | Çoxu açıqdır, bəzi səhifələr Premium-dur |
| Emalatxanam | Hissələrini yadda saxlayırsan; Qura biləcəyin layihələr və çatışmayan hissəli layihələr siyahılanır | Hissə izləmə (Hissələrim) Premium-dur; Seçilmişlər və 1 IoT cihazı pulsuzdur |
| BlueGrays IoT | Emalatxanam › Cihazlarım › Yeni cihaz əlavə et ilə ESP32 ya da Raspberry Pi Pico W-ni telefondan idarə edirsən; 8 hazır şablon var, tətbiqin maskotu Ohmi kodu cihaz açarınla hazırlayır, sən bir dəfə Arduino IDE-dən BlueGraysIoT kitabxanası ilə yükləyirsən, sonra açarlar, canlı dəyərlər və qrafiklər telefonda olur. 2,4 GHz Wi-Fi lazımdır | Pulsuz: 1 cihaz, 1 qrafik, 24 saatlıq tarixçə; Premium: 10 cihaz, 20 qrafik, 30 gün |
| Alətlər | 18 elektronika hesablama aləti: rezistor rəng kodu, LED rezistoru, Ohm qanunu, 555 taymer və digərləri | 7 alət pulsuzdur; 11 alət Premium-dur, çoxunda nümunə hesab görünür |
| Günün sualları | Hər gün təxminən 3 dəqiqəlik yeni set, 6 səviyyə, səviyyə testi, Səhvlərim və həftəlik reytinq | Əsası pulsuzdur; bir neçə əlavə Premium-dur |
| Kod bələdçisi | 36 kart: 18 Arduino C++, 18 MicroPython; sintaksis, nümunə, tez-tez edilən səhv və mini test | Bəli |
| Forum | Sual, Fikir, Bələdçi kimi kateqoriyalar; foto və kod əlavə etmə, qəbul edilmiş cavab | Bəli |
İlk gün haradan başlayacağını bilmirsənsə, Layihə tapıcı-nı aç: "Əlində hansı plata var?" sualına Arduino Uno / Nano, təcrübə sualına "İlk layihəm olacaq" cavabını ver. Nəticə ekranındakı ÖNCƏ İSTİLƏŞ · PULSUZ kartı eyni hissələrlə başlaya biləcəyin pulsuz isinmə layihəsini göstərir. Platan hələ yoxdursa, "Hələ platam yoxdur" seçimi də var. Layihə tapıcı bu yazıdakı plana alternativ deyil, tamamlayıcısıdır: 4-cü həftədə öz layihəni seçəndə yenə işinə yarayacaq.
30 günlük Arduino yol xəritəsi
Plan hər həftə yalnız bir yeni fikir əlavə edir: əvvəlcə plata nəsə edir (çıxış), sonra ətrafı dinləyir (giriş), sonra ara dəyərləri ölçür və təkrarlayır (analoq, serial port, dövr), ən sonda öyrəndiklərini birləşdirirsən. Hər layihəyə iki gün ver: birinci gün dövrəni qur və işlət, ikinci gün Kodu başa düş-ü bitir və Özün yoxla tapşırığını et. 7, 14 və 21-ci günlər təkrar günüdür; yeni layihə açmırsan. Cədvəldəki bütün layihələr BlueGrays-də dövrə sxemi, kodu və blokları ilə pulsuzdur; komandalar sütunundakı adların çoxu Kod bələdçisi-ndə ayrıca kart kimi də var.
| Günlər | Məqsəd | Pulsuz layihələr | O həftənin komandaları | Günün sualları |
|---|---|---|---|---|
| 1–7 | Proqramın skeleti, rəqəmsal çıxış, zamanlama | LED yandırma, 2 ədəd LED yandırma, Svetofor | setup(), loop(), pinMode, digitalWrite, delay | 1-ci gün Səviyyə testi (15 sual), sonra hər gün təxminən 3 dəqiqəlik set; Gündəlik xatırlatma saatını qur |
| 8–14 | Rəqəmsal giriş, qərar vermə, səs | Düymə ilə LED yandırma (Push), Düymə ilə LED yandırma (On Off), Buzzer istifadəsi | digitalRead, if / else, ==, !, tone / noTone | Sual seçimini Arduino et; həftə sonunda Səhvlərim siyahısını təmizlə |
| 15–21 | Analoq sensor, serial port, təkrar və massiv | LDR ilə işıq intensivliyini oxuma, LDR ilə gecə lampası, Polis çaxarı, Qaçan LED | analogRead, Serial.begin / println, int dəyişən, for, massiv | Səhv etdiyin sualda Mövzu kartı-nı aç; boş gündə Məşq |
| 22–30 | Məsafə sensoru, iki layihəni birləşdirmə, paylaşma | HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran), könüllü DHT11 ilə temperatur və rütubət, öz layihən | pulseIn, delayMicroseconds, else if, öz funksiyan | Seriyanı qoru; keçid imtahanı açılıbsa yoxla (10 sualdan 9 düzgün) |
1-ci həftə (1–7-ci gün): LED, zamanlama və proqramın skeleti
İlk gün ən çətin gündür, çünki işin çoxu quraşdırmadır: Arduino IDE-ni quraşdır, platanı USB ilə qoş, Tools menyusundan platanı və portu seç və LED yandırma layihəsinin kodunu yüklə. LED yanıb-sönürsə, ilk məqsəd tamamdır. 2-ci gün eyni layihədə Kodu başa düş-ü aç: setup() bir dəfə, loop() davamlı işləyir; pinMode pini çıxış edir, digitalWrite pinə HIGH ya da LOW yazır, delay millisaniyə ilə gözləyir. Özün yoxla tapşırığını et, sonra delay dəyərini 1000-dən 200-ə endirib fərqi müşahidə et. 3–4-cü günlər 2 ədəd LED yandırma: eyni komandalar, iki pin; sətirlərin ardıcıllığı dəyişəndə davranışın necə dəyişdiyini gör. 5–6-cı günlər Svetofor: üç LED, qırmızı 2000 ms, sarı 300 ms, yaşıl 2000 ms kimi müddətlərlə ardıcıl proqram. 7-ci gün yeni layihə açma; svetofora öz müddətlərini ver və Kod bələdçisində pinMode, digitalWrite və delay kartlarının mini testlərini həll et.
2-ci həftə (8–14-cü gün): düymə, qərar və səs
Bu həftə plata ətrafı dinləməyə başlayır. Düymə ilə LED yandırma (Push) düyməni basılı saxladığın müddətdə LED-i yandırır: digitalRead pinin HIGH, yoxsa LOW olduğunu oxuyur, if / else də ona görə qərar verir. Sxemdə düymənin yanında rezistor görürsənsə, səbəbi budur: düymə basılı deyilkən pin boşda qalarsa təsadüfi dəyər oxuyur, rezistor onu müəyyən səviyyəyə çəkir. Bunu Arduino-ya düymə qoşma yazısında pull-up və pull-down fərqi ilə izah etdik. Düymə ilə LED yandırma (On Off) bir addım irəli gedir: bir basışda yanır, növbəti basışda sönür. Bunun üçün proqramın LED-in vəziyyətini dəyişəndə yadda saxlaması (ledState = !ledState) və düymənin sıçrayışını 50 ms kimi qısa gözləmə ilə süzməsi lazımdır. 12–13-cü günlər Buzzer istifadəsi: tone() ilə müəyyən tezlikdə səs çalır, noTone() ilə susdurursan. 14-cü gün təkrar günüdür: düyməyə basanda bip səsi çıxaran kiçik bir dəyişikliyi özün yoxla.
3-cü həftə (15–21-ci gün): analoq sensor, serial port və dövr
İndiyə qədər hər şey ya HIGH, ya LOW idi. LDR ilə işıq intensivliyini oxuma ilə ilk dəfə ara dəyərləri görürsən: analogRead(A0) 0 ilə 1023 arasında rəqəm qaytarır və Serial.begin(9600) ilə açdığın serial port sayəsində bu rəqəmi kompüterdəki Serial Monitor-da izləyirsən. Əlini LDR-in üstünə tut və rəqəmin necə düşdüyünə bax. LDR ilə gecə lampası eyni dəyəri bir hədlə müqayisə edir: ətraf qaralanda LED yanır. Həddi öz otağının işığına görə tənzimləmək bu həftənin ən öyrədici işidir. 18–19-cu günlər Polis çaxarı: gözləmə müddətini int dəyişəndə saxlamaq və for dövrü ilə eyni yanıb-sönməni ardıcıl təkrarlamaq. 20–21-ci günlər Qaçan LED: altı LED-in pin nömrələrini massivdə saxlayıb for dövrü ilə növbə ilə yandırmaq. Serial Monitor-da mənasız simvollar görürsənsə, baud sürətini yoxla; Serial Monitor istifadəsi yazısı bu həftənin köməkçisidir.
4-cü həftə (22–30-cu gün): iki layihəni birləşdir, öz layihəni et
Son həftə yeni sensorla açılır: HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran) sensorun göndərdiyi səs impulsunun qayıtma müddətini pulseIn ilə ölçür, santimetrə çevirir və Serial Monitor-a yazır. 22–23-cü günlər bu layihəni qur və başa düş. Sensor modullarına bir az da alışmaq istəyirsənsə, könüllü olaraq DHT11 ilə temperatur və rütubət layihəsini əlavə et; belə sensorlar adətən kitabxana ilə oxunur, lazım olsa kitabxana əlavə etmə yazısına bax. 24–29-cu günlər əsas işdir: əvvəl etdiyin iki layihəni birləşdirib öz kiçik layihəni çıxarmaq. Ən təbii birləşmə HC-SR04 ilə buzzerdir: maneə yaxınlaşdıqca bip səsləri tezləşən mini park sensoru. 30-cu gün layihəni forumda paylaşırsan. Addımlar belədir:
- İki pulsuz layihə seç və əvvəlcə ikisini ayrı-ayrılıqda işlət (burada HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran) və Buzzer istifadəsi).
- İki layihənin Kodu başa düş addımlarından hansı sətrin nə etdiyini qeyd et: biri məsafə ölçür, digəri səs çıxarır.
- Pin toqquşmasını yoxla: iki layihədə eyni pin istifadə olunursa, birini boş pinə köçür və aşağıdakı kimi kiçik pin cədvəli yaz.
- Birləşmiş dövrəni USB qoşulu deyilkən qur; sonra tək kodda setup() içindəki pinMode sətirlərini birləşdir, loop() içində ölçməni et və nəticəni if / else if / else ilə səsə çevir.
- Serial Monitor-da məsafəni yazdıraraq 10 sm və 30 sm hədlərini öz sınaqlarına görə tənzimlə.
- İşləyəndə dövrənin fotosunu çək və forumda Bələdçi ya da Fikir kateqoriyasında paylaş; kodunu Kod əlavə et ilə əlavə et.
| Hissə | Ayaq | Arduino Uno |
|---|---|---|
| HC-SR04 | VCC | 5V |
| HC-SR04 | GND | GND |
| HC-SR04 | TRIG | D9 |
| HC-SR04 | ECHO | D10 |
| Buzzer | + | D8 |
| Buzzer | − | GND |
| Qırmızı LED | Uzun ayaq (220 Ω üzərindən) | D7 |
| Qırmızı LED | Qısa ayaq | GND |
1// Gün 24-29 örneği: HC-SR04 + buzzer = mini park sensörü / Day 24-29 example: HC-SR04 + buzzer = mini parking sensor
2const int TRIG_PIN = 9; // HC-SR04 TRIG / HC-SR04 TRIG
3const int ECHO_PIN = 10; // HC-SR04 ECHO / HC-SR04 ECHO
4const int BUZZER_PIN = 8; // buzzer (+) bacağı / buzzer (+) leg
5const int LED_PIN = 7; // kırmızı LED, 220 ohm ile / red LED, with 220 ohm
6
7// Mesafeyi cm olarak ölçer, yankı yoksa -1 döner / Measures distance in cm, returns -1 if there is no echo
8long readDistanceCm() {
9 digitalWrite(TRIG_PIN, LOW);
10 delayMicroseconds(2);
11 digitalWrite(TRIG_PIN, HIGH); // 10 µs tetik darbesi / 10 µs trigger pulse
12 delayMicroseconds(10);
13 digitalWrite(TRIG_PIN, LOW);
14 long duration = pulseIn(ECHO_PIN, HIGH, 30000UL); // en fazla 30 ms bekle / wait at most 30 ms
15 if (duration == 0) return -1; // yankı yok / no echo
16 return duration / 58; // µs -> cm / µs -> cm
17}
18
19void setup() {
20 pinMode(TRIG_PIN, OUTPUT);
21 pinMode(ECHO_PIN, INPUT);
22 pinMode(BUZZER_PIN, OUTPUT);
23 pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
24 Serial.begin(9600); // Seri Monitör'de 9600 seç / select 9600 in the Serial Monitor
25}
26
27void loop() {
28 long cm = readDistanceCm();
29 Serial.print("cm: ");
30 Serial.println(cm);
31
32 if (cm > 0 && cm < 10) { // çok yakın: sürekli ses / very close: continuous tone
33 digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
34 tone(BUZZER_PIN, 1000);
35 delay(100);
36 } else if (cm > 0 && cm < 30) { // yakın: kesik bip / close: short beeps
37 digitalWrite(LED_PIN, HIGH);
38 tone(BUZZER_PIN, 1000, 80); // 80 ms bip / 80 ms beep
39 delay(80 + cm * 10); // yaklaştıkça bipler sıklaşır / beeps get faster as you get closer
40 digitalWrite(LED_PIN, LOW);
41 } else { // uzak ya da ölçüm yok: sessiz / far or no reading: silent
42 noTone(BUZZER_PIN);
43 digitalWrite(LED_PIN, LOW);
44 delay(100);
45 }
46}
47Kodda yeni olan şey məsafə ölçməsini readDistanceCm() adlı öz funksiyana köçürməkdir; beləcə loop() qısa və oxunaqlı qalır. 10 sm-dən yaxında fasiləsiz səs, 10 ilə 30 sm arasında məsafəyə görə tezləşən biplər, daha uzaqda sükut var. delay(80 + cm * 10) sətri maneə yaxınlaşdıqca gözləməni qısaldır: 25 sm-də 330 ms, 12 sm-də 200 ms. Forumda paylaşanda dövrə fotosu (bir paylaşıma ən çox 5 şəkil), kod və bir cümləlik "nə edir" izahı kifayətdir; nəyi təkmilləşdirmək istədiyini də yazsan, gələn şərhlər daha faydalı olar. Sual vermisənsə və cavabını tapmısansa, mövzunu Həll olundu kimi işarələ ilə bağla.
Gündəlik 30 dəqiqəlik iş rejimi
| Dəqiqə | Nə edilir? | Harada? |
|---|---|---|
| 0–3 | Günün sualları setini həll et | Telefon |
| 3–8 | Layihənin "Bu kod nə edir?" xülasəsini və Addım-addım bölməsini oxu | Telefon, Kodu başa düş |
| 8–18 | Birlikdə quraq: əlindəki hissələri işarələ, dövrəni USB qoşulu deyilkən qur | Telefon + breadboard |
| 18–23 | Kodu Keçidi kopyala ilə kompüterdə aç, Arduino IDE-yə yapışdır və yüklə | Kompüter |
| 23–28 | Özün yoxla: yalnız bir dəyəri dəyiş, yenidən yüklə, nəticəni müşahidə et | Kompüter + telefon |
| 28–30 | Tamamladım-ı işarələ, sabah nə edəcəyini bir cümlə ilə qeyd et | Telefon |
Arduino, ESP32, yoxsa Raspberry Pi Pico?
Bu plan Arduino Uno ilə qurulub, çünki yeni başlayan üçün ən az sürprizli plata odur. Tətbiqdəki layihələrin bölgüsü də bunu əks etdirir: 200+ layihənin 110-dan çoxu Arduino üçün, təxminən 50-si ESP32 üçün, 30-dan çoxu Raspberry Pi Pico üçündür. Pulsuz layihələr isə bərabər bölünür: 60 pulsuz layihənin 20-si Arduino, 20-si ESP32, 20-si Raspberry Pi Pico üçündür. Praktik tövsiyəmiz: ilk 30 günü Arduino Uno ilə bitir, sonra Wi-Fi ya da Bluetooth istəyirsənsə ESP32-yə keç. ESP32-ni telefondan idarə etmək istəsən, tətbiqdəki BlueGrays IoT ilə ilk cihaz pulsuzdur; addımları ESP32-ni telefondan idarə etmə bələdçisi yazısında izah etdik. Komandaların çoxu eyni qalır və ESP32 svetofor kimi tanış layihə ilə başlayırsan. Python yolunu seçsən, kod bələdçisindəki 18 MicroPython kartı və günün suallarındakı MicroPython seçimi işini asanlaşdırır. Pin, giriş, çıxış, şərt və dövr fikirləri üç platada eynidir; gərginlik, yaddaş və simsiz əlaqə fərqlərini Arduino yoxsa ESP32, Pico-nun MicroPython quraşdırmasını Raspberry Pi Pico nədir yazısında tapacaqsan.
| Plata | Tətbiqdə təxmini layihə sayı | Proqram və dil | Nə vaxt seçməli? | İlk pulsuz layihə |
|---|---|---|---|---|
| Arduino Uno / Nano | 110 | Arduino IDE, C++ | Sıfırdan başlayırsansa; LED, sensor, mühərrik və ekranla əsasları öyrənmək istəyirsənsə | LED yandırma |
| ESP32 | 50 | Arduino IDE + ESP32 plata paketi, C++ | Wi-Fi ya da Bluetooth ilə telefondan idarə, IoT; pinlər 3,3 V | ESP32 ilə LED yandırma |
| Raspberry Pi Pico | 30+ | Thonny, MicroPython | Python öyrənmək istəyirsənsə ya da məktəbdə Python keçirsənsə | Raspberry Pi Pico daxili LED yandırma (Pico və Pico W) |
Pulsuzla nə etmək olar, Premium nə vaxt məntiqlidir?
Bu yazıdakı 30 günlük planın hamısı pulsuzdur: xəritədəki hər layihənin dövrə sxemi, hissə siyahısı, kodu, blokları və Kodu başa düş bölməsi açıqdır. Buna 7 elektronika aləti (Rəng kodu, LED rezistoru, Ohm qanunu və digərləri), günün suallarının əsası, 36 kartlıq kod bələdçisi, forum və Layihə tapıcı əlavə olunur; digər layihələrin siyahısını və vitrinini də görə bilərsən. Yəni Premium almadan bir ay müntəzəm öyrənib öz kiçik layihəni çıxara bilərsən. Premium-un məntiqli olduğu an adətən 30-cu gündən sonra gəlir, müəyyən mövzuya yönələndə pulsuz layihələr çatmamağa başlayır. Fərdi Premium aylıq və illik abunəlik kimi təqdim olunur, cari qiyməti tətbiqdəki abunəlik ekranında ölkənə görə görürsən. Aşağıdakılardan biri səndə varsa, düşünməyə dəyər:
- Müəyyən məqsədin var (robot maşın, ekranlı saat, Wi-Fi ilə telefondan idarə) və həmin layihələrin addımlarına, kodlarına və sxemlərinə ehtiyacın var.
- İlişəndə layihə səhifəsindəki Problemlərin həlli siyahısından və Premium layihələrdəki Kodu başa düş bölməsindən istifadə etmək istəyirsən.
- Ardıcıl/paralel rezistor, gərginlik bölücü ya da 555 taymer kimi 11 Premium alətdən istifadə edib hesablarını Yadda saxlanmış hesablamalar ilə bütün cihazlarında saxlamaq istəyirsən.
- Emalatxanam › Hissələrim-də hissələrini yadda saxlayıb əlindəkilərlə qura biləcəyin layihələri görmək istəyirsən.
- Heç biri səndə yoxdursa, tələsmə: ilk ayı pulsuz layihələrlə keçirib nəyə ehtiyacın olduğunu gördükdən sonra qərar vermək ən düzgünüdür.
Tez-tez ilişilən məqamlar və tətbiqdə hara baxmalı?
| İlişdiyin yer | Ehtimal olunan səbəb | Haradan kömək alarsan? |
|---|---|---|
| Kod yüklənmir, port görünmür | Yalnız şarj edən naqil, seçilməmiş plata ya da port, çatışmayan sürücü | Birlikdə quraq 3-cü addımdakı ipucu; Arduino kod yüklənmir |
| exit status 1, kompilyasiya xətası | Əllə yazanda çatışmayan nöqtəli vergül, səhv böyük-kiçik hərf | Mənbə kodu-nda Kopyala ya da Keçidi kopyala; kompilyasiya xətaları |
| LED yanmır | LED tərs taxılıb, səhv pin, rezistor səhv sətirdə | Dövrə sxemi-ni böyüdüb sətir-sətir müqayisə et; LED rezistoru aləti |
| Düymə özbaşına açılıb-bağlanır | Pin boşda qalır ya da düymə sıçrayışı | Kodu başa düş içində İlişdinsə; düymə qoşma yazısı |
| Serial Monitor-da mənasız simvol | Baud sürəti koddakı Serial.begin ilə eyni deyil | Kod bələdçisində Serial.begin / print / println kartı |
| Kodu kopyaladım, amma başa düşmədim | Oxumadan yükləmə vərdişi | Addım-addım, Özün yoxla və Bloklarla göstər |
| Hansı hissə nəyə yarayır, bilmirəm | Hissəni ilk dəfə görürsən | Komponentlər səhifəsi və İstifadə olunan layihələr |
| Növbəti nə edəcəyimi bilmirəm | Plan bitib ya da növbəti mövzu səni maraqlandırmır | Layihə tapıcı, Şansını sına; Emalatxanam-da Qura biləcəyin layihələr |
| Heç biri kömək etmədi | Nəzərdən qaçan qoşulma ya da xarab hissə | Forumda Sual kateqoriyasında dövrə fotosu və kodla soruş |
Arduino öyrənməyin sirri bir dəfəyə çox şey etmək deyil, hər gün kiçik bir addımı həqiqətən başa düşməkdir: LED-i yandır, səbəbini oxu, bir dəyəri dəyiş, ertəsi gün üç dəqiqəlik sualla təkrar et. Bu 30 günün sonunda pinMode-dan öz funksiyana qədər əsas komandalardan istifadə etmiş, sensordan məlumat oxumuş və iki layihəni birləşdirib öz layihəni paylaşmış olacaqsan. Planı telefonunda özünlə gəzdirmək istəsən, BlueGrays-i endirib ilk gün LED yandırma layihəsini aç; xəritədəki hər layihə orada pulsuz şəkildə səni gözləyir.
Tez-tez verilən suallar
Arduino telefondan proqramlaşdırılırmı?
Bu yazıdakı yolda xeyr: BlueGrays platanı proqramlaşdırmır, kod kompüterdə Arduino IDE ilə USB naqili vasitəsilə yüklənir. Telefon layihə seçmək, sxemi və kodu başa düşmək, hesablama aparmaq və təkrar etmək üçün istifadə olunur. Kompüteri ilk gün bir dəfə quraşdırmaq kifayətdir, sonra hər layihədə kodu kopyalayıb yükləyirsən.
Arduino öyrənmək nə qədər çəkir?
Hər gün 30 dəqiqə ayırsan, pinMode, digitalWrite, digitalRead, analogRead, Serial və for kimi əsas komandalardan təxminən bir ayda istifadə edə bilərsən. Öz fikrini sıfırdan layihələndirib kodlamaq isə bir neçə ay müntəzəm layihə tələb edir. Müddəti müəyyən edən intensivlikdən çox davamlılıqdır.
Arduino öyrənmək üçün kodlaşdırmanı bilmək lazımdırmı?
Xeyr. İlk layihələr bir neçə komanda ilə işləyir və hər komandanın nə etdiyini layihə səhifəsindəki Kodu başa düş bölməsində addım-addım oxuya bilərsən. Kod yazmağa heç alışmamısansa, əvvəlcə Bloklarla göstər ilə proqramın blok şəklinə baxmaq məntiqi oturtmağı asanlaşdırır.
BlueGrays pulsuzdurmu?
Tətbiqi pulsuz endirirsən və 60 layihə (hər platformada 20) dövrə sxemi, kodu, blokları və Kodu başa düş bölməsi ilə tamamilə pulsuzdur. Günün sualları, kod bələdçisi, forum, Layihə tapıcı və 7 elektronika aləti də pulsuzdur. Digər layihələr, Premium alətlər və Emalatxanam-dakı hissə izləmə (Hissələrim) üçün BlueGrays Premium lazımdır.
Arduino ilə başlamaq üçün hansı materiallar lazımdır?
Bir Arduino Uno, məlumat ötürən USB naqili, kompüter, breadboard, jumper naqillər, bir neçə LED, 220 Ω və 10 kΩ rezistorlar, düymə, buzzer və LDR ilk üç həftə üçün kifayətdir. 4-cü həftə üçün HC-SR04 məsafə sensoru əlavə et. Bunların çoxu hazır başlanğıc setlərində olur.
Arduino ilə, yoxsa Raspberry Pi Pico ilə başlamalıyam?
C++ ilə elektronikaya ən az sürprizlə başlamaq istəyirsənsə Arduino Uno, Python öyrənmək istəyirsənsə Raspberry Pi Pico daha uyğundur. BlueGrays-də Arduino üçün çox daha çox layihə var; Pico layihələri MicroPython və Thonny ilə gedir. Hər ikisində pin, giriş, çıxış və dövr fikirləri eyni olduğu üçün biri digərinə keçidi asanlaşdırır.
Bu yazıdan sonra edə biləcəyin layihələr
Bütün layihələrə bax
LED yandırma
Elektronikanın ilk salamı: tək bir LED-i yandırıb söndürmək. Arduino LED-i çox qısa fasilələrlə yandırıb söndürür, işıq sürətlə qırpılır.

2 LED yandırma
İki LED növbə ilə sürətlə yanıb-sönür: biri yanan zaman o biri sönür, sanki bir-birinə top atırlar. Arduino hər işığı saniyənin beşdə biri qədər yandırıb o birinə keçir.

Svetofor
Hər gün yolda gördüyün svetoforun balaca nüsxəsi. Qırmızı iki saniyə yanır, sarı qısa an parlayır, yaşıl iki saniyə yanır, sonra yenə sarı üzərindən qırmızıya qayıdılır və dövr heç dayanmır.

Düymə ilə LED yandırma (Push)
Qapı zəngi kimi: bassan işıq yanır, buraxanda sönür. Arduino düyməni daim dinləyir; düymə basılı olanda LED-i yandırır, əlini çəkdiyin anda söndürür.

Düymə ilə LED yandırma (On Off)
Düyməyə bir dəfə basanda işıq yanır, bir daha basanda sönür; tam otağındakı lampa düyməsi kimi.

LDR ilə işıq intensivliyinin oxunması
Otağın nə qədər işıqlı olduğunu rəqəmlə görmək istəyirsən? İşığa həssas kiçik hissə olan LDR ətraf işığı ölçür, Arduino isə bu dəyəri yarım saniyədən bir kompüter ekranına yazır.

Buzzer istifadəsi
Qapı zəngi ya da həyəcan siqnalı necə səslənir, heç maraqlanmısan? Arduino kiçik buzzer-i qısa fasilələrlə səsləndirir: bip, sus, bip, sus.

HC-SR04 ilə məsafə ölçmə (Serial ekran)
Yarasalar qaranlıqda yolunu necə tapırsa, HC-SR04 sensoru da elə işləyir: eşidə bilmədiyin bir səs göndərir, əks-sədasını dinləyir və qarşısındakı cismin nə qədər uzaqda olduğunu ölçür.
Digər yazılar
BlueGrays tətbiqi
Bu dövrəni telefonunda addım-addım qur
Dövrə sxemi, kod və hissə siyahısı bir ekranda. 500-dən çox Arduino, ESP32 və Pico layihəsi səni gözləyir.
Telefonunla skan et
Kameranı koda tut; telefonunun tətbiq mağazası açılır.
ya da mağazada aç

